장음표시 사용
141쪽
mento die dominico usi sint. Iustin. Martyr. A Z α ρ. yr. Tertullian. Mol. e. . non tamen reperi rur, illud non aliis etiam diebus factum esse. Usque dum tandem frigescere eceperit coetus Christianorum, Sc dereliquerit primum ardorem, quotidie confortandi fidem & se cum Grillo Vniendi, ubi plane praecipiebatur , ut tantum in maximis festis Paschatos, Pentecostes, dc Natiuitatis Christi sacramentum hoc admini straretur. Conril. Agath. n. 13. Sed & 3. pro thatur Tententia nostra ex confessione dissentientium, dum y, intentur, usum S. cce me extra templa in loco priuato per se non esse iniustum , siquidem eum permittunt rotis et quamuis enim hoc non nisi i ii casu necessitatis permittant, nulla tamen ratione demonstrare possunt, quod non etiam extra illum casum hoc licere dcteat, ad necessitatis intrem casum male restringitur, quod de genere permissorum est. Cui accedit . quod hac ratione,si ad templa Ic dies restrin- gatur usus iste, non pascantur animae, sed potius torqueantur; nullus enim pastor bonus, si videat oues fame 3c siti premi, dc atum in vicino habeat, disseret oves eo ducere, ut restinguere appetitum Sc corpus nutrire queant : iam . autem viride animarum pratum Christus ubique est, do, non templis inclusus, cur ergo cibus Sc potus non praebetur
iis, qui esuriunt dc sitiunt 3 Cui non obstat, quod tamen in unplerisque ordinationibus ecclesiastidis hoc prohibitum sit, hic enim in genere agimus ex principiis veri iuris ecclesiast, ci, ad quorum normam ordinationes particulares dirigendae& emendandae sunt: si ergo hactenus id non fuit permissum, rite iureque facturi sunt Principes, si id in posterum. permittant, liberumque tanti sacramenti usum non restringant, sed potius ampliorem reddant. Deinde istae desina-I8us iones
142쪽
tiones ecclesiasticae ut plurimum loquuntur de iis, qui fastus causa & propter controuersias praecedentiae, seu proinedrias, aut ex alia praua intentione sacramento publice uti detrectant: 3c sic ad eum calum non extendendae,ubi quidari ex vero appetitu spirituali usum eius priuatim desiderant. 8 3 Sed redeundum ad usum publicum huius facramenti, ritusque ibi concurrentes examinandi: ubi de consessione priuata, vos ber abeichte quaeritur, an hic ritus necessario 184 praerequiratur, si quis hoc sacramento uti velit Ita autem communiter statuitur, unde & in templis die dominico ante concionem audiri consessiones a pavoribus χΙent,nec ad-I8s mitti ad sacramentum, nisi qui prius fuerunt confessi. Sed nos hic iterum aliter sentimus. Vtut enim tolerari possit consciuo priuata coram pastore,si omnia rite & ordine fiant,& ahulati ahsit, interim tamen negamus ex eo solo ab usu S. cenae aliquem arcendum esse, quod consessionem omiserit.
x86 Quod ut probetur , sufficit solum exeippium Christi, qui
sacramentum hoc instituendo, non praecepit, ut prius confessio priuata coram pastore praecedat,neque ipse prius confessiones discipulorum suorum audiuit, sed statim ipsis dedit sacramentum. Nec Apostoli id vilibi urserunt in epistolis suis, nec in primitiua eccletia hic ritus primis temporibus fuit obseruatus, qui tamen negligi non potuisset, si fuisset 18 necessarius. Sed ut hic breuibus nos expediamus, opponimus aduersariis locum Lutheri T. L AD O . os ubi, dum de usu confessionis priuatae disserit, ita pergit.
188 vide in Disis de iure liciti sed non honesi e. s. n. r . Vti etiam alibi satis reprehendit Lutherus illam coactionem inPontifi- qciis
143쪽
DIE sMBATHI CONSUETORUM. eiis, causamque reddit, cur adeo compellant homines ad
confessionem: Menn mir tum liued mini fragm I marum
ligieit fuchen &c. Tom. I. Ien. Germ. fol. 11I. LOG uitur Lu- Ι 89 therus de clero pontificio, sed utinam idem ad clerum nostrum applicari non posset: Fiat modo periculum, di prohibeatur nic illicitus census a Principibus, & aliunde salarium mitiistrorum ecclesiae suppleatur, ut habeant, de quo vivere possint: videbimus, quam cito recursuri sint ad saniora principia libertatis Christianae. Sed etiam sit hoc non fiat, haec coactio tamen per su peri us tradita omnino illicita est, i c principiis euangelicae religionis non conueniens. Laudandat hic ea propter est constitutio prouincialis De-renburgensis, qua hoc modo abrogatus est nummus con
144쪽
xso Quod ergo actum ipsum sacramentalem concernit ad Altare accedunt conuiuae, quoniam ibi distribui solet sacramentum ubi statim se offert quaestio , an laudandus sit ritus, quod administratio sacramenti fiat coram altari φNos, ut libere sententiam nostram dicamus, hune ritum approbare non possumus. Nam primo ipsa altaria nullam praestant utilitatem, dc ex papa tu descendunt, ut ita melius esset illa, tanquam partem superfluam, tollere, nec tot sumtus in erigenda altaria impendere,, ce incommuniteria fieri solet. Deinde, altaria plane non.conueniunt usui huritui sacramenti, Christus enim non erat in templo coram altari, cum hoc sacramentum institueret, sed mensae cum discipulis assidebat, & ita panem & vinum distribuebat . 93 Quod sit ergo nos etiam hoc saeramento uti volumus ea modo quo institutum, quod utique fieri debebat, loco altarium mensae substituendae essent; uti id etiam in primiti-394.ua ecclesia obseruatum esse constat . Vpnunc nihil dica- .mus de summa superstitione quae cirea altaria concurrit, dum stogularis sanctitas & veneratio iis tribuitur. Quod qui negat fieri, is observet, annon Sacerdotes nostri genua flectant, cum ad altare accedunt: idem facit custos
. templi: idem faciunt alii etiam homines uusche diebiuul herum trageml & fero omnes. Annon hoc est expapatu ubi ideo genua nectunt eoram altari, quia specialem sanctitatem illi loco tribuunt, cum ibi fiat transsubstantiatio, qua satis blaspheme Deum se facere seu creatorem suum s creaγe dicunt Pontificii nonnulli Panegyristae. Si haec causa vero non est apud nos, cur ergo venerationem exhibemus altaribus ἶ Absurdus ergo & superstitiosus .
est biclitus, quocunqqe modo eum vvnsideremus.
145쪽
Diu fABBATAE CONSUETORVM. I I it Candeia etiam aecendi cereae , di usui huius sacramenti 196 admoueri solent ό de quo ritu rie disputatum est. Qui eum defendunt, hanc rationem adferunt, quia vespertino tempore a Christo hoc. saeramentum iustitutum est, hinc inmemoriam eius lumina etiam admoueri. Sed hoc ipso fa- 197 tentur, incongruum esse candelas acceudere ante, vim sacramenti, quod tamen fit in multis .locis , ubi durant concione iam accensae suntώ, Deinde incongruum etiam erat, quatuor vel sex Candelas simul accendere, uti obseruatur in multis templis: quae Omnia nive fumeus re quirunt Per anni spatium, qui tamen in meIiores& magis . necesssarios usus impendi possient/ Spdα Christus non ad . I98 ,hibuit candelas, ut necessarium requisitum huius sacramenti, sed quia noctu hoc celebrabat, ubi necessitatis non solennitatiy causi luminibus opus fuit; enOS ergo cum me dia diei luce hoc sacramentum idistribuamis, quid opus est candelis r Aut ergo melius hic ritus omittitur, aut sacra- icio mentum etiam celebrandum noctu, ut Cliristus fecit: sed cum hanc temporis circumstantiam non mecellariam eme statu3mu S, quae causa est, cur illa adhibitarum candelarum. circumstantia, pro necessaria reputanda sit r. Excusatio ista a oo quod fiat memoriae causa, non est tufficiens, nam plerique , ex. populo hanc significationem ignorant, deinceps quod noctu hoc sacramentum institutum sit, audiunt eX Verbis institutionis, quae publice cantantur; accedit quod qui utun- tur sata amento, sane tam rudes esse non debeant, ut haec ignorent, etiamsi lumina accensa non sint. Pro ut ergo pessimus Pontifex Sabinianus, Seculo VII. usum candela- rum in templis introduxit ; onuphrius -- ita rectius :faceremus, si istum ritum omitteremus. - . . dc considerationem meretur materia externa sa- dioxicramenti, panis & Vinum, ubi notum est porrigi in eccle-
146쪽
impressa est. Sed & hunc ritum non conuenire institiuionia Oa sacramenti a saluatore factae e istimamus. Christus enim non utebatur pane in specie ad hunc usum praeparato, sed illo qui tum praesens erat, Sc quo Vesci solebant: sed hostiaedio a non sunt paniS, quem comedere alias solemus. Nec obitat, 'quod tamen in eo conueniant cum pane, quo Christus vlus est, quod etiam in hostiis non sit fermentum; nam respondeo: Christus non quaesivit mysterium in hac circumstantia, sed adhibuit panem sine fermento Praeparatum, quia tempore Paschatos alio pane Vesci erat prohibitum e nos
autem semper Vtimur pane fermentato, cur ergo non adisso hibemus eundem in sacramento φ Aut ii nos accommodaiare volumus in Omnibus, etiam in hac panis circumstanria,
tempori institutionis, panis praeparari quidem potest sine fermento, sed in forma panis : iam autem hostiae nihil nee
quoad materiam, nec quoad formam conueniens cum pae.
diox ne habent. In primitiua ecclesia simplici pane utebantur,' & quotidiano, ceu patet ex Verbis Apostoli . Cor. n. a .se . nuod temporibus subsequentibus factum esse, usque dum in papatu forma illa rotunda hostiarum introducta, pluribus testimoniis probari posset, nisi hoc omnibus constarer.a o 6 Quibus addo, quod & male omittatur ritus frangendi panem , qui tamen a Christo primum & postea semper ab Apostolis , obseruatus legitur. Qui ritus eo minus negligendus erat, quod hoc ipso significare voluerit Christus, quomodo corpus ipsius frangi debeat pro salute ho
Calicem etiam seu poculum cum vino porreXit Chri-
stus in institutione, ubi eiusmodi poculis usus est, quae ad manus erant, & eX quibus bibere solebant, neque postquam ad hune usum adhibita, ab aliis usibus communibus separatio ota leguntur, Vel a Christo, Vel ab Apostolis. Vti& in primitiua ecclesia in vasis nullum mysterium quaesiuerunt, sed Sligneis
147쪽
DIE SABBATHI CONSUETORVM. Iligneis vasis utebantur , Ut constat eX iure Canonico DL sinct. L de Consecratione Can. . ubi dicitur: Euondam ce
dotes auinei ligneis casuibus utebantur I nunc e contrario Lunei f.
cerdotes aureis utuntur. Quod adhuc hodie in prouerbio aos
ne viriliter'. Vsque dum postea in papatu lignea & vitrea
vasa fuerint prohibit , & ab Urbano Papa argentea introducta. d. Can. - . ubi & ratio. additur, absurda satis, quia hoc
tenderet in decus ecclesiae, & concluditur canon, neminem ex sacerdotibus ligneis calicibus uti debere, ne unde placari debet, inde irascarur Deus. Quasi vero in laue consisteret decus, & Deus placari posset calicibus argenteiS, contra Ver irascatur, sit ligneis Vterentur sacerdotes. Adeo omnia in externis ceremoniis posita erant. Ad nostra ergo tempo- a Iora quod attinet, utimur vasis argenteis & aureiS, quae mognissumtibuου comparamus , & magi S ad vim in papam,
quam ad institutionem Christi& usum primitiuae eccIesiae respicimus. Verum posset hoc tolerari, nisi superstitio ac-a II cederet, & vasis istis quandam sanctitatem tribueremus. Quamuis enim hoc nostrates consessuri non sint, facile t men eorum mens elici potest, si quaeramuS, an etiam ex aliis Poculis & cantharis, ex quibus alias bibimus, vinum in sacramento praebere libero animo parati sint ' ubi id statim negabunt, nec ullo modo facient, si alia vasa, in templis ad id destinata, adsint: Et ita tacite confitebuntur, in istis cali cibus suis esse aliquid sanctitatis; quae summa superstitio est, descendens ex papa tu, ubi calices sunt consecrati. De in- a Iacongruo usu fistularum, calici immissarum, ex quibus in nonnullis locis bibunt communicantes, ut Vocantur, hic nihil addimus, cum de eo iam dixerit B. Brimuemann. GL
148쪽
ta I; Hactenus de loco.& tempore huiuS sacramenti,4teir de pane, vino,& vasis dictum est. Nunc agendum de ritibus usitatis circa ipsam administrationem & usum sacra- 2I4 menti. Vbi transeundo tantum iudicamus abusum esse, uod in multis locis ante V sum S. cinnae cum recitatur oratio ominica dc verba sacramenti, feminae in genua procumbant, masculi non ; quod Sc obseruauit Brunn. d. tr. I. l. 2. d. m. .. g. I. Vbi recte quaerit.: An forte femina grauius peccarunt quam mares, ut maiori etiam humiliatione opus ἴabeant 'Annon aequum re pulchrum esset,A omnes communicantes ingenua
procumberent, is deuotionem suam etiam hac geniculatione, quasi abesto quodam exe arent flai 3 Quando ita populus conuenit coram altari, cantatur oratio dominica & verba institutionis, equidem cur ista non legantur, sed praecise cantari debeant trunconstat: sed haec et16 transeant. Illud tantum monendum, sacerdotes merito hic precationes publicas praemittere debere,. inque iis &gratias Christo persoluere , quod hoc sacramentum, tan quam medium confirmationis fidei & unionis animarum cum ipso, nobis relinquere voIuerit, Sc rogare eum, ut Vsum hunc efficacissimum esse iubeat. Ita enim &Christus gratias agendo instituit, a veteres benedicendo, sanctificando, & gratias agendo, quod precibus faciebant, se praepararunt ad verum usum lacramenti. Chrysost. hom. a . in Lor. Iustin. Apol. II. ρ. se pr. Sane quin ardentissimae preces sacerdotis multum contribuant ad excitandam deuotio-a 7 nem, dubium nullum est. Hoc tamen apud nos male negligitur, & loco eius nihil remanet, quam lignum crucis, quo utitur Sacerdos, dum verba institutionis cantat: ubiramen vix est ut absit superstitio, qua creditur eo momento quo signum crucis additur, de caelo dimitti benedictionem. ceu Pontificii eo tempore fieri tranSsubstantiationem existi-aI8 mant. uuae coniectura nostra adiuuatur alio ritu in vicina , ' Pro-
149쪽
W DN sA38ATHI CONSUETORVM. r sprouincia aliisque usitato, dum eo tempore quo verba institutionis recitanda, etiam campanula signum datur, es rati b
signum dare solent eo tempore, quo transsubstantiationem fieri praetendunt, quam campanulam etiam in quibusdam locis vulgus vocat, tamdes Riosci in t quasi quod eo tempore adhibeatur, quo transmutatio seu transsubstantiatio fit. Ad minimum populus haec ita sibi imaginatur. Iaaliis locis cantor vel custos eo tempore baculo signum dare solet. Unde & plerique ex populo tum, cum signum crin a cis adhibetur, genua flectunt, bas Tolce litiget uiab buctat
sacerdotes, dum haec verba dicunt, simul cum signo crucis genua flectere solent: dc pueri, destinati ad lintea subducenda communicantibus,qui tum in genua prolapsi sunt ante ab tare, eo tempore quo ista verba pronunciantur, & signum crucis adhibetur, faciem suam in terram Vsque dimittunt,
eltu 3ieniliche Stit Ilegen. Quae omnia eiuS modi sunt, ut,
tanquam reliquiae papatus, non possint non grauissimos errores producere. Vtile quoque esset, ut communicantes ante usum ad- 22o huc serio admonerentur, ut hic caute procederent, & nisi seriam intentionem haberent, abnegandi inundii, & nulli peccato amplius seruiendi, potiti S recederent, nec usu sacramenti grauius iudicium diuinum in se prouocarent. vid. Brunn. I. E. l. l. c. fi m. ψ. g. f. Vbi addit: Nam in quibus vel pauca reliquia sine Christiani pectoris, solent eo tempore esse dociliores ac tractabitiores, ut multum profutura sterencur tales hoc temporeis admonitiones. Equidem in quibusdam locis tu terris et a IBrandeaburgicis, ut & in patria mea , receptum est, Vt . - T eius
150쪽
CAp. V. DIE IURE RITOM ECCLESIAST. 46
eiusmodi admonitio praelegatur,sed hoc usum miguum habet. cum facile in consuetua inem degeneret, dc ne quidem omnes attendant: Viva vox utique plus emcit, sed utinam tam muti non erant nostri sacerdotest Inde optime consti-
tia, Olim ante & post vim S. coenae osculo se invictem salutabant, & in Christo de nouo Vniebant communicantes, Vid. Chrysost. Hom. 77. in Iob. Iustin. ApoI. II. p. 'si. Quod erat signum pacis, signum intimi amoris & confoederatio-aa 3nis. Sed hodie, quia primum amorem amiserunt Christiani, ignorant pia ne, quid sit osculum pacis, interim potius solliciti sunt ratione proedrias, ne indignior digniorem an tecedat, imo saepe alter alterum coram altari retro pelli , uti exemplum de viris in magno honore constitutis referre possiemus,nisi odiosum esset. Conseratur etiam Dia.BOhmeri Tr. de Iure parochiati Serit. IV. c. I.f. I. Et quae huius generis alia
aa4 Quando porro accessierunt communicantes ad altare, sacerdos uni post alterum hostiam tradit, non in manuS, sed immediate in os e qui ritus iterum pertinet ad reliquias xaspapatus. Postquam enim, ex pontificiorum hypothesi, pertrans substantiationem ex pane corpus Christi factum est, nemo consecratam hostiam manibus apprehendere potest quam sacerdos, cuius priores in manu digiti eapropter comsecrati&consecrata tota Persona est, ne violetur sacramentum. Vti & plane de vasis constituit Sixtus I. Pontifex, ne
cra vasa profana attrectarenν manus. POl. Vergil. de Inuent.
astyer .ffr. a. Et nos,reiecto licet falso illo principio, tamen ritum illum retinemus, cuius nulla solida ratio adferri pot-