장음표시 사용
121쪽
III potest, hunc luxum approbandum nullo modo esse. Est enim bic modus comandi & ornandi templa si superfluus, cum & in templis, quae omni ornamento destituuntur,
conuenire popuIus possit 2 nihil plane facit ad emendationem, quin potius se) plenus superstitionis est, & ad superstitionem alios inducit,&sic per ea, quae supra ad Regulam II. III.&VII. dicta, non tolerandus sed abrogandus. Imo si se
rem sine praeiudicio consideremus,est etiam contra regulam Idum istiusmodi ornamenta externa templorum indolem ecclesiae noui testamenti plane non spirant , ut adeo imperitiam suam hac in re profiteantur, qui pro defensione istorum ornamentorum ad templum Hierosolymitanum proinuocant. Quorsum pertinet locus elegans Hieronymi, re- 9 elatus in ius Canonicum Can. I. CausXII. qu. a. ubi in medio haec verba leguntum. Mutii ad cant parietes,s columnas eccle si ubtrahunt, marmora nitent, auro olendent laquearia, gemmis altare disinguitur, s minis rorum Gripi nulla electio es. Nes vero mihi aliquis opponar diues in Iudaea templum, mensam, lucernas, thuribula, sta estas, si ho mortariola,re cetera ex au- fabrefacta. Tuno haec probabansur a Domino, quando sacerdotes fossaου immolabant,s sanguispecudum erat remissispeccatorum ζ quanquam haec omniapraecesserint insigurascripta auiem sint proster nos,in quos esseculorum flerumerunt. Nunc vero, cum paupertatem domus seu pauper Dominus dedicarit, porromus crucem,s diuitias lutum putemus. Coeperunt imagines 91
in templis suspendi seculo IV. tempore Constantini M.uti ex Epiphanio Ps.a Ioh. Hierosol. constat. Vbi non improbabile est, pariter hunc ritum a gentilibus haustum,&,ne templa Christianorum deteriora aspectu sint, quam templa gentilium, introductum esse. Sane excusandus est Carolo stadi- 9χus, quod omnimodo imagines ex templis tolli voluerit, viderat enim abusum, nouerat statim post primum decalogis raeceptum somnia sculptilia& pictas imagines prohiberi.
122쪽
1ig CAP. IV. DE IURE RITUUM ECCLESIAST.
Neque Lutherus re ipsa ab eo dissentiebat, sed tantum modum taxabat, quod hoc fecerit priuata autoritate, & ex necessitate legis Mosaicae, uti constat ex iis quae reperiuntur in Tom. Dn.Lat.minois . Vbi ita concludin. uamquam sego imagiues non admodum amem, Pedem in ιemplo non tui. , Non quo solum hoc spectem, quia adorentur, quod rarim accideis reputo, si quo Hura ostem instretιo Noecie earum ponitur, quasi rasio opere aliquid obsequii Deo praesetur,cum interim per a-ιuν sumtus,mtotum quod sis impendi ur, in meliores Uus profutrum necessitate impendendum. Alias leui pictura imagines, priuata in domo,non stosfin damnare. Sed hanc causam, quιa ain m asignarunt, Prophetae siura sese ne hoc nusiam gloriam consi- tuturos viden fingunt necessitatem legis aduersus tibertatemviritus,quo ferendumnusio modo es. Consentit ergo Lutherus tollendas esse imagines ex templis,sed non ex necessitate le-y gisMosaicae. Sane ratio aLuthero allata,quod scilicet pecunia inelius impendi possit, sola sussicere posset, ad demonstrandam iniquitatem huius rei. Omnia loca repleta sunt pauperibus' nos pecuniam in res tam inutiles erogamus, ac sita in omnium indigentiae esset prospectum. Vbi non possum
non adducere verba eiusdem Lutheri Surdien, Postili ani
fer schldgil &c. Non incongrue huc quoque applicari potest, quod habet Hieron. in P. ad Gaudentium T. ι.ρ. m. 9. E. Auro parie es,auro laquearea, auro oulgent castita columnarum, caenudus ais esuriens ante fores nostras Christus in paupere mo-9y risur. Vnicum restat dubium ut remoueamus, scilicet, pr ficere Diqitirco by Coral
123쪽
Ii9ficere picturas & imagines maxime, ut historiae saerae inde hauriantur, insuper eas quoque interdum occasionem da re bonis cogitationibus. Sed haec ratio est inuentum pa- 96 Patus, nam in sexta Synodo, quae Constantinopoli habita est, statutum fuit, tu ιmagine acre dimorum m ιempsis haberentur, magnas veneratione colerensur, utpote qua ι erιιιoribus locosecrarum litteraru orent, ad quas Giam Romanorum ritu visa cerei incendunIur: ut verba sunt Polyd. Vergil. tr. Inuention.rer. fictas. Deinde bonae cogitationes istae, si non solidius fundamentum habent, non multum operabuntur in anima, sed facile iterum transsibunt, historiae sacrae rectius ex ipsis. sontibus & sacris litteris hauriuntur, quae in omnium manibus sunt. Unde etiam in or- 97dinatione Brunsvicenit D. Pomerant supra n. 11. citata, retineri quidem posse picturas, quae sacras historias reprae sentant, sed rectius ex Bibliis, quae iam etiam plebeii legere pollunt, percipi, asseritur: improbantur autem statuae Aapostolorum ex truncis ligneis, quae idolis paganis haud ab similes esse dicuntur: reserente B. D n. a Sechen dors. His r. Luthenanism. LI.MELV.s opp. o. n.N. Qua occasione iu- 9S dicandum relinquo omnibus, qui liberi adhuc sunt a praeiudiciis, annon sculptilia illa Christum crucifixum vulgore praesentantia,dit Erucili telcum idolis paganis plerumque
in effectu conueniant λ Et tamen vulgus his rebus adla aeret, imo non vulgus tantum, sed ipsi quoque sacerdotes. sqRem hanc exemplo declaro : Triennium circiter praeter- lapsum est, cum in pago quodam templum reuouaretur, &eiusmodi statua lignea Crucifixi, cuius deformitas maior esse non poterat, auferretur; pastor illius loci in autores, tanquam in inimicos crucis Chrilli, inuehebat acerrime, applicans huc locum Phil. III. I. unde etiam Vulgus commotus est conqueri, Deum ablatum esse-hibben illis
124쪽
CAP. IV. DE IURE RITUUM ECCLESIAST.
ridiana Varius est, quantam superstitionem excitent im gines in templis, maxime si imprudentes accedant de se fores. Plura exempla fere paganae superstitionis adduci pos.sent, si non exempla essent odiosa. too Non inutile etiam foret, de istis excelsis quae templis imponuntur, quaedam addere, sed cum grauiora reis sient, breuibus dicimus, usum earum nullum esse, aut ii alia quis usus fingi possit, hunc ad ecclesiam tamen non stinctarer videntur potius magna esse testimonia, nos adhuc in Ba- IOI bylonios vivere. Quid opus est tot impensas facere in rem nullius aut minimi usus y An non pecunia melius impendi posset Et tamen reperiuntur istiusmodi absurdi homines, qui aliis persuadere conantur turres exstrui in gloriam Dei; hinc non raro qui ad exstructionem turrium contribuunt, apseudo- prophetis etiam ex suggestu sacro in canum extolluntur, quod tam eximie gloriam Dei promouerint, quod
in nouissimo die ipsis in gloriam aliquando cessurum sit, alii vero, qui nihil ad Babylonica haec signa hon tribuunt, da
ior Nunc ad Campanasi progrediendum, quibus signum dari solet die dominico, quo tempore.homines conuenirero; debeant. Quod ad originem Campanarum pertinet, certum est, in primitiva ecclesia non fuisse adhibitas, ergo sequioribus temporibus primum introductae. Originem earum arcessunt demum ex seculo VII. post Christum natum, quo tempore Sabinianus, pessimus Pontifex, earum usum in templis & cultu publico primus adhibuisse dicitur vid. Polydor. Vergil. l. 6. de Inuention. Rer. c. ra. OnuphriuSio in Sabin. Quicquid vero sit de origine, aqua tamen haud raro, quid de re ipsa sentiendum sit, iudicari potest, hoc certum est, ritum hunc, pretiosissimis campanis lignum dare cultui publico, variis ex causis improbandum eise, non
ideo, quod non signum dari possit publice, sed quod prae-
125쪽
cise hoe campanis fieri debeat. Est enim i hoc super- Ioystuum, & sic merito ab eo abstinendum : supra n. 3ρ. seqq. cum publico signo plane non indigeat, si certum tempus cultui destinatum, ad quod cognoscendum horologia sunt ubique. Sed nec i) utilitatem Ullam praestat res tantos io6 sumtus exigens, qui omnino in usus magis necessarios adhiberi possunt. Quin potius co superstitio quae hic locum ior
inuenit, manifesta est, dum non modo in papa tu baptigari coeperunt campanae Seculo X. autoritate Ioannis XIII. Pontificis, vid. Bison. ad Ann. sto. n. s. sed& apud nos non log parum superstitionis superest. An non vulgo creditur a plerisque etiam quibusdam clericis, sonitum illum camispanarum in honorem Deciendere ρ Sane haec causa est, quod in festis maximis omnibus campanis in ciuitate simul uti soleant, aliter quam in festis minoribus: quod an- non signum superstitionis sit, facile omnibus iudicandum relinquimus. Vt nihil nunc addamus de illo immenso fa-ios stu qui cum campanis committitur circa sepulturam mortuorum , ubi praerogatiua in eo ponitur, utrum quis cum pulsu omnium campanarum sepultus sit, an secus; ut adeo pro instrumentis superbiae ut plurimum inseruire tenean
Signo autem die Sabbathi per campanas dato, currunt ilo homines in templa, ubi quid porro agatur videbimus, &primo quidem de musica ecclesiastica dicendum, cum in multis locis homines in templo primum cum magno strepitu organi musici, seu pneumatici, vulgo die Orgillexcipi &salutari soleant. Sed hic circa ipsum hoc instrumentum Hanon haerebimus motum est hoc a pontificiis introductum,&male in nostris ecclesiis retineri. Sufficiat adduxisse ea
126쪽
u1 CAP. IV. DE IVRE RITI VM ECCLESIAST.
m die tamen vix in pagis templum exstruitur,ubi non in hanc rem magnae impensae erogantur, quali Deus in strepitu, &non in spiritu & veritate colendus esset. Conf. Paul Voetius de Polis. Ecclesias. P. r.a. tria.c.3. Quo ipso non tam respicimus ad qualecunque illud adminiculum thoni praeeundi, quod tolerari posset, quam ad musicam illam strepiseram, &tu- Τ3 m ultuariam,extra usum hymnorum totius ecclesiae. Cum autem de singulis instrumentis musicis hic agere prolixum rei,de toto concertu musico,in templis usitato,hic tantum D in genere quaedam adiicienda. Originem autem musicae in templis frequentatae petendam esse ex genIIIImo, facile demonstrari posset, si operae pretium videretur. Cons. intei rim Voetius ct c. s.f.'. instri ubi hunc morem a Gentilibus adiis Israelitas fuisse derivatum asserit. Postea a Pontificibus musicam instrumentalem introductam esse, tanquam me dio optimo demulcendi aures plebis, & eos sub iugo retinendi constat: a quibus temporibus ad nostras quoque ec-elesias hunc morem esse propagatum, nemo nςgabit sobri
127쪽
DIE SABBATHI CONSUETORVM.us. Certe ex primitiua ecclesia ad nos translata musica ecia risclesiastica non est,ignorabant enim tum temporis hunc strepitum in ecclesiis,quem & cum vero Dei cultu,qui in quiete animae instituitur, non conuenire existimabant. Inde Chrysostomus in Psaliar. ι. . in veteri testamento instrumentis opus suisse, nunc ipso corpore uti posse Christianos, atque si omnia membra unanimiter faciant, quod ad gloriam Dei pertinet, hanc optimam futuram fuisse harmoniam &musiacam. Quo & pertinent verba Thomae de Aquino quae adducit Τrofgebatur. supra est Ge. Cons. Io. Bona de Psalmodia. Quid ergo de his reliquiis papa ius dicendum, an iste ii ritus probandusῖ minime vero, si res secundum principia i- perius tradita examinanda: est enim consuetus hodie ritus musicae ecclesiasticae, RirchenoMusic, 0 contra indolem ecclesiae noui testamenti , nec exemplo primitiuae ecclesiae conueniens a superfluus, 3ὶ inutilis, cultum diuinum non
promouens, sed impediens,& superstitiosus, dum homines hoc modo gloriam Dei promoueri posse, falso sibi imaginantur. Haec qui non persuadere libi potest,consideret modo HI theatralem illam musicam, quae hodie in templis exercetur. Permittat B. L. ut hac de re lotum ex Theophilo ΤIostili. balter adducamus, qui cis. ρ.m. aop. cum approbatione Facultatis Theologicae Rostochiensis, ita scribit: Τltissaeie die
128쪽
n CAP. IV. DE IURE RITUUM ECCLESIAST. me und boren tun Ecbail der
Cor.XIV. asserit: Tale e non opinari νn Gregoraams vel Romanis Theatris,unquam auditam fuisse musicam omnia enim tabu- ω susis, si buta perstrepere. Μc autem exoptatussimus metricae cansiontis cs infrumentata musica usus,quando canentcm rcH dit spiruuriem , quando mens, assictus, voluntra, laevita, eum canιιlena consensu contordant, s vox in Dei laudem elluatur' 'Cui iungo locum Hieronymi, relatum in ius Canonicum Gn.I. Distinci .sta. Deo non tam voce, quam corde canendumἰ nec in in ordorum modum guttur oe Lauces dulci medicamine Γniem
da siunt, vi in ecclesi a thea rates moduli audian ur cae cantica; I9 faim ιιmore, in opere, inscientia siri iurarum. Unicum dubium tantum remouendum est, scilicet,haud raro istiusmodi musicam excitare spiritus ad maiorem deuotionem & Wouere assectus, maxime in infirmis & plebeiis, & sic posse per indireetum facere ad emendationem: Verum si musica esset medium augendi deuotionem & excitandi affeetus, male fecerunt Apostoli, quod hoc medium Christianis commenda re neglexerint Deinde non puto veram deuotionem excitari musica. Sensius mouet,sed ipsum cor non ingreditur, nec veros asse eius tangit. Quin potius vera deuotio silentium amat. Elegantissime Lutherus. in die sena Diripei iii
129쪽
Nostram ergaesententiam de musica eccIesiastica ut noin uno conspectu in genere exhibeamus, primo dicimus, musicam instrumentalem solam, veluti organicam, omnino perperam adhiberi in templis: deinde instrumentalis& vocalis simul pariter eo casu reiicienda, si verba in teuligi non possint, veluti si magno clamore Omnes canunt, vel propter multitudinem instrumentorum verba intelligi nequeant, vel si textus in latina & alia peregrina lingua canatur. Vid. B. Brunneman. de Lum Eccles i. r. c. 6 m. I. g. . Quod si ergo vocalis sit musica, & in germanico idiomate unius voce aliquid, quod ad deuotionem excitandam a-Ptum, canatur, tum permitti potest, etiam si quaedam instrumenta voci iungantur. Interim tamen, & hic caute in procedendum, & potius finitis sacris eiusmodi musica permittenda, non iacile durante cultu, ubi tempus orationibus, hymnisque eccIesiasticis, & praedicatione verbi,consumendum est. Nunc pergimus ad cantiones totius ecclesiae, seu Irrhymnos, ubi circa originem non erimus Occupati, cum sussiciat in consesso esse, usium hymnorum etiam tempore Apostolorum fuisse, qui propterea ad canendos hymnos alliciunt Christianos GLIII 6. r. ConXIV. 26. Fφόef. V. N. Lacob. RU. eumque ritum constanter in ecclesia Cluisti esse conseruatum. Non inutile hic esset aliquantum accura- Ι23tius indagare morem canendi in prunitiua ecclesia usita-Q 3 tum,
130쪽
ri 6 CAP. IU. DE IVRE RITUUM ECCLESIALT.
tum , ubi partim omnes timui , partim in duos choros di uili, certatim ' mech 'In ille cantabant,& ita suauissima ha monia se in tricem ad laudes diuinas excitabant. Sed hoc plenius excutere ratio instituti nunc non permittet. Cons. interim Eusebius His. Ecclescae. c.V. G. c.2Τ. Plin. hb. o.ep. p . CauePl. cf. Basil. M. Epyi.6. ad Cor. Neo-Cas. aliique; M Neque animus est, prolixe contra eos disputare, quivium omnem hymnorum reiiciunt, tanquam incongruum in ecclesia ; his enim alii responderunt, ceu & exemplum pri- a11 mitiuae ecclesiae lis constanter aduersatur. In eo tantum occupabimur., ut Ostendamus abusum, qui in ecclesiis nostris circa ritum hunc optimum frequens est, ut hunc tollamus e medio, omniaque etiam hoc calu ad aedificationem 116 dirigamus. Est autem I) ab aliis ram annotatum, male in troductas esse cantilenas alias, neglectis Psalmis Dauidicis, cum tamen olim magno in pretio fuerint habiti in primitiua ecclesia, &vix nouis illis hymnis tanta insit grauitas, deuotio& utilitas, quam Psalmis Dauidicis. B. Brunneman. se Ι27 Iur. Eccle L .c. 6. m.Τ.9.2.M. Nos quidem fatemur melius elle, loco multorum hymnorum receptorum, qui sine spiritu conscripti sunt, Psalmos Dauidicos introducere, sed optandum etiam esset populum eodem spiritu, quo conscripti sunt psalmi, illos canere posse: Deinde non propterea omnes alii hymni reliciendi, sed se lectus tantum instituen- ἰ8 dus. . Quid 2 de hymnis latino idiomate conscriptis& in
multis locis ad huc usitatis dicendum sit, me etiam tacente apparet: quae is quam deuotionem excitare possunt in animis eorum, qui ignari sunt linguae latii. ae, quorum plerique sunt. Conser. B. Brunnem. Iur. Eccles i. I. c. o. m.Ι. 9... 97.
Qui sto iustis piis desideriis D n. Spene rus Rhiolos
gis Eedensen I'. I. c. a. an. . Sin 3δ. Vbi plura hac de re. Huc etiam reserendus hymnus: Iu dulci iubilo, qui, si in spiritu deveritate canatur, est prorsus egregius, interim plerique Diqitigod by Coosl