장음표시 사용
101쪽
TRACTATUS III. Qui vero plura in eodem genere remedia desiderat, legat materiam medi. cam, & remediorum sormulas Venerandi Hermani Boerhavit, & Clariis. D. Da. vidis de Gorter.
Superius in indicationibus sormandis dixi, quod primo illud miasma contagiosum septicum deberet destrui, ejusque multiplicatio impediri. Verum quia ad
haec usque tempora ignoramus, talia specifica, quae intasmati contagioso scarlutinae directe opposita essent, sic haec fuit una eX rationibus , quod nunc primo huic indicationi satisfaciam , cui primo satisfacere debuissem. Quantum autem eX repetitis eruditissimorum praeticorum observationibus nobis constat, habemus uni Versale ant, septicum in cortice peruViano , qui in omnibus morbis contagiosis malignis prae omnibus aliis remediis hucusque inVen
102쪽
tis , essicacissimus deprehensus est, inquantum acrimoniam illam septicam temperat, illiusque ulteriorem multiplicationem impedit. Ast in illis morbis malignis , qui eum aliqua inflammatoria dispositione comjuncti sunt, ut Variolae, & scarlatina , observationes docent, quod non conVemiat , nisi prius inflammationi per missionem sanguinis perspectum sit; atque haec& quidem princeps fuit ratio, quare in scarlatina primo de inflammatione , dein Vero de ejus acrimonia septica sollicitus
LI. Quod Vero corteX peruvianus in scarlatina maligna sit speciale remedium, Optimumque antisepticum habemus ex Observationibus celeberrimorum medicorum. Hoc Videre possumus apud Μo tonium capite V. do febre scarlatina in
historiis IV. V. VII. VIII. IX. & X.
103쪽
Ioψ TRACTAT Us II I. Idem sentit Eruditillimus , & Magniti centissimus D. Archiater Caesareus de
Qui plura hac de re legere cupit, inveniet in nostro tractatu de Variolis,&in nostris sequentibus observationibus.
Ast hic objici posset: quod effectus
aliquis a cortice Vix sperari possit, nisi hic in debita , & sat magna quantitate assumatur, quod in scarlatina fieri non potest, quia in deglutitione dis ficultas quandoque tanta est, ut ViX l, quida deglutiri possint ; adeoque talia proposita remedia sunt de subjecto non supponente. Ad hoc respondeo, quod in simili dissicili casu alia ratione procedendum sit. Nimirum debet corticis extractum , Aut ejus sal methodo Gareana praeparatum in aqua appropriata solutum , sicque id parva dosi, & saepius exhiberi; qua rutione non tantum facilius assiimi poterit ,
104쪽
sed & remedii major effcacia, non Obstante minore quantitate, compensabit illam magnam quantitatem corticis in substantia assumendi. Praeterea poterit ex cortice , & aliis speciebus emollientibus faturatum decoctum confici, & eXinde clysma saepius injici; sic enim fiet, ut magna similis decoetionis Virtus per Vasa absorbentia bibula ad massam humorum seratur , &eundem ac si per os assumpta fuisset ,
exerat effectum. 4Hoc confirmant alia eXperimenta , quibus constat ex en ematibus nutriti vis
corpus diu nutriri posse. Item eXperimenta nos docent, quod per saturatas chinae chinae decoctiones saepius injectas , febres eodem modo' curari possint, ac si hoc remedium per os assumatur. LII. Tandem posset quisquam contra ΠΟ-stras superius de scarlatina factas indica-
105쪽
xo 6 TRACTAT Us ΙΙΙ.tiones opponere dicendo , quod in morbis praecipue malignis eXanthematibus prima & princeps indicatio debeat esse, ut materia maligna exanthematica pella. tur a centro ad peripheriam corporis; de qua apud nos altum semper fuit silentium.
Ad hanc objectionem respondeo , esse quidem in morbis praecipue acutis Vulgarem opinionem , & indicationes , ut miasmata maligna a centro pellantur ad peripheriam; in quem finem solent etiam praestitui remedia vulgo dicta evpellentia alexipharmaca, camphorata , aliaque salibus volatilibus praedita , sed proh dolori quanto cum aegrotantium detrimento quia sic motus labriles au'gentur , sit eXinde materiae morbificae, quam ad peripheriam pellere intendimus, raptus ad cerebrum, aut ad alia nobiliora Viscera depositio ; unde dein sopor , delirium , phrenesis , convulsiones; quin'
106쪽
imo Ganthemata ipsa adipiscuntur exinde naturam , indolemque perniciosiorem puerbo: morbus de indole sua benignus
sit hac ratione malignus. Quod ipse Expertissimus Sydentiam de scarlatina benignissima asserit: Si plus negotii agris
faxsamus, vel lectulis continenter incare rando , Dei cardiacis, aliisque remediis δε-pe acaneu, nimis docta, ut vulgo dicitur , secundum artem, supra modum imgesis; morbus stolim intenditur . N ager
non raro nulla alia de caliga, quam nimia medici diligentia ad plures migrat. Ista perversa materiam eXanthemuticam a centro ad peripheriam pellendi methodus, videtur ptaecipue in eo funda ri, quod credantur talia exanthemata , quasi critice hoc modo ad habitum corporis tendere ; quia Videntur quandoque aegri exinde quasi alleViari. Sic enim Videmus, quod laeta Variolarum eruptione anxietates, inquietudines, conYulsiones, alia
107쪽
Io8 TRACTA TUA III. aliaque turbulenta . symptomata sedentur , aut fallem mitigentur , idem obserUamus inpleuritide , & peripneumonia laboranti bus ; quales morbi, si debito tempore
non discutiantur , humores ita corrumpunt, ut dein eXanthemata illis super-Veniant, antequam Vero haec superVeniant adest summa inquietudo, anXietas, quandoque etiam delirium, quae omnia dein mitigantur, aegerque resipiscere Videtur, dum exanthemata superveniunt; cum itaque observationibus constet, aegros in
morbis acutis eX eruptione eXanthematum
alleviari, indicationes fieri debent, ut tulia a centro ad peripheriam pellantur. Ad hoc respondeo, quod terminos artis debeamus in sensu proprio, & stri'cto assumere, adeoque, quid proprie sit crisis in morbis acutis , ex iisdem fundamentis eXplanare ; ex quo dein clare V, debimus; quod tales objectiones multis imponere possint: Crisis enim in morbis acutis stri-
108쪽
stricte sumpta juxta omnes medicos est ille status morbi , qui facta causae modi
bificae per unam alteramVe Viam eVγcuatione , morbum solvit, unde dein sequitur notabilis , & permanens aegri alle- leviatio ; denique ut aeger eXinde in V, do constitutus dici possit. His tanquam evidentibus artis primcipiis praesuppositis, OmneS praesertim Vinro celebres practicos in testimonium peto , an illi aegrum , qui expulsis ad peripheriam variolis melius habere Videtur,eXtra periculum constituere possint Item an ille U. g. pleuriticus , cui die morbi
nona aut undecima eranthemata super-Veniunt, in Vado constituendus sty tristis enim , & fere quotidiana experientianos contrarium docet. Adeoque signum evidentissimum est , quod talia eXam themata nunquam ad crisim persectam , raro ad imperfectam, melius vero ad acrisiam reduci debeant.
109쪽
LIII. Haec est , quam hucusque eXplana vimus generalis scarlatinae malignae meden di ratio, superest, ut quaedam in parti culari de urgentioribus scarlati e sympto. matibus brevissime attingamus , qua ni mirum salutari methodo illis obviam eun dum sit. Princeps & urgentissimum sympto-ma dixi in scarlatina maligna esse inflammationem faucium, quandoque etiam ce
rebri. Quare in similibus casibus praeter generalia, superius jam trecensita remedia debent ordinari gargarismata & injectiones ex emollientibus , & demulcentibus in Tractatu de variolis 3. CVIII. jam recensitis ; quibus statim a principio morbi addi poterunt illa, quae Virtute sua tonica , & demulcenti absint tamen Omnia acria, & calefacientia ) majorem ad praedictas partes affluxum impediunt, qualia sunt Rad. tormentillae, bistortae ,
110쪽
semina psylli cydoniorum, aliaque sis milia. LIV. Praeterea, quia eXperientia nos docet, quod si inflammatio faucium angino-la ad extra Vergat, minus affigat , -- nusque periculum portendat, debebimus lamentationes , cataplasmata ex iisdem emollientibus in lacte coetis tepide circa collum applicare , ad hoc ut praedictus instammatorius tumor ad externas potius partes aVocetur. Hanc fuisse Divi Hippocratis regulam legere possumus in Aphoris: 37. seel. VI. & Aphor. 49. sere VII. ubi sic ait: ab angina detento , tum0- rem feri in collo, bonum a foras enim modibus vertitur.
Idem quoque videre est apud Corn. Celsum Lib. IV. Item eX eodem iundamento judicat vetustissimus medicus Aretaeus , quod in