장음표시 사용
151쪽
mulie seauatur mariti dignitatem l. 8. l. ult. f. de Senator. . forum.
I. pen. t. de jurisd. l. ult. C. de incol domicilium . leg ult ode incol. l. s. ff. h. t. i. i. s. r s.ff. ad S.C. Silan Non tamen de jure Romano per nuptias dissoluta fuit patria potestas, T. L I. s. s.ff. de lib. exnib. nee introducta inter conjuges bonorum comminio. uti notat Cl. Vir D. Joann. oetius, insivo iuris eo endi ad tit is debit nupt. n. II.
Verum quidem est, in matrimonii contractu hoe speciale esse, quod cum in aliis contractibus partes possint se personaliter obligare, non tamen possunt sui corporis dominium in alium transis
erre, uti quidem conjuges invicem transferunt dominium corporum, ita ut transserens sui corporis non habeat dominium, potestatem, sed illa sit alterius conjugis, uti clare Paulus docet ad Corinth. cap. 7. sed hoc intelligi debet quoad earnalem conis
junctionem. Non enim putandum, matrimonialem contractum, tam absolute cillimitate transferre dominium, in mutuum contrahentium corpus, adeout totius personae proprietas , ut ita loquar plene ad alteram transiret personam, cum omnibus suis ad pertinentiis, ipsique potestas esset de ea persona pro albitrio disponendi, uti emptor de re sibi vendita disponit, minime sane, nemo enim se ipsum tali modo in alium transferre potest, cum membrorum suorum dominus non existat. t. r3. r. Τ. ad let Aquil. Per matrimonium itaque acquiritur tantum jus in mutua coropora quoad carnalem usum , ad evitandam scortationem , Ac pro-ereandam legitimam sobolem, ad ut matrimonii contractas consistat quidem in mutua traditiones acceptatione corporum, adusium conjugalem scit . quatenus nimir uterque conjux ex mutuo illo consensu, per quem semel facta est domini corporum mutua translatio, jus habetin potestatem utendi corpore alterius adactum conjugalem, non ultra, uti uxor olim usi ducta, quae in mariti dominio non erat, in ejus tamen usu liberorum quaerendorum causa esse dicebatur, adeout maritus nullum jus praeter usum in eam haberet. Huc facit quod Chassan ad cons Burg rubr. q. f. I. verb. enta ui ne de se mari n. . inquit mulierem viro subditam esse Disitias by Orale
152쪽
esse quoad Abisum carnis in prostanda Vesaia , adeout viri fa--Ia dicatur. Frustra quis nobis objiceret ex Caesare de Bello Gallis M. 6. cap. 29. viros olim uti in liberos, ita in uxores, vitae necisque habuisse potestatem, quanto magis itaque in uxoria bona respondendum enim, praeterquam quod talis potestas magis imperium absolutum, uti in servos, quam reciprocam communionem bo. norum inducat, hoc jus vitae necis, postea a Romulo marito duntaxat concessum, si uxor esset in adulterio vini suci quod forte vitium ebrietatis, adulterii initium sit,deprehensa, teste Dionysio Halicarnassaeo, hoc vitae& necis jus inquam, ex antiqua patrisfamilias potestate, in familiis extra remp. constitutis procedit, qua patrifamilias soli in familia reo poenam imponebat, quia familiae suae dominus, & legitimus judex erat, ex justitiae Pra scripto damnabat, absolvebat. Quae patria potestas tanta fuit ut publicam potestatem vicerit, teste aerodio rer. judicat. lib. s. rit. 7. cap. r. In rebuspublicis vero , ubi ordo civilis servatur, illud vita in necis ius, minoribus societatibus ademptum, ad magistratus publicos pertinet.
Maritus igitur qui in ei vitate majestati subest, uti illo jure privatus est, adeout ipsi modica duntaxat castigatio, secundum quosdam D D. relicta sit, se hodie ipsi nullum jus in bona uxoris competit, quam quod ipsi a lege , vel expressa conventione concedi
Nee maioris ponderis est, si quis instaret ex rotio de jur. B. Cr P. cap. s. ιib. 2. matrimonium esse naturalem consociationem, marito in res uxoris dominium competere, uti Grotius statuere videtur descendit enim ex jure antiquo Quiritium, sive lege decemvirali, ut omnia sua mulieris fuerunt, viri fiant dotis nomine, quia materfamilias erat viro suo quasi filiasamilias, & fiebat heres sua ex asse quidem, si nulli ex matrimonio liberi, aliter autem mater illa liberis consors sive coheres. Postea mutato ure, dos in mariti bonis suit, sed in re sive proprietate uxori r quamobrem lege Iulia cautum , ne invita uxore praedium dotale vir alienaret L I. Inst quib alien licet.
153쪽
1 3 6 DISSE RTATIONIS At jure Justinianae dos est mulieris magis quam viri.
Quod autem rotius hoc ius antiquum respexit, ex eo manufestum evadit, dum, quod maritus sit uxoris caput, ipsique imperium tribuat in rebus conjugii, Z in rebus familiae, pro ratione assignat, quod uxor pars a familia maritalis , quodque ideo de domicilio constituere jus sit marito. Dicamus itaque potius cum eodem rotio, jus vendendi bona
uxoria, non a natura sed ab instituto est. Si igitur a iure in mutua corpora, ad jus in mutua bona, argumentum non procedat, sequi inde xistimes, matrimonii contractum non esse talem actum, ex quo praetens tacita conventio rationeserui potest tacitae enim conventionis essentia , in ipsus
actus seu rei qualitate consistit, scit ut res gesti in se habilis sit
apta, ad talem conventionem exprimendam, nam est conventio quae cre oritur, & ipsa re si, uti probatur ecl. h. f. de pact. ubi dicitur re convenire posse, hoc est, tacite, facto aliquo, sine ulteriori expressione vel declaratione consensum significare, uti multa in iure talium tacitorum pactorum occurrunt cxempla, E.
G. redditione chirographi inducitur remisso sortis l. a. f. I. f. depact ratio est, quod in chirographo principalis obligationis auctoritas contineatur, in qua ratione consistit illius actus, redditionis est , habilitas , seu spectus si ita loqui liceat , quoad
illud tacitum parui quod inde elicitur. Pari modo maritus, adulterii conscius, post adulterium commissum, carnaliter cognoscens uxorem , uxori crimen remisisse praesumitur , Clar. g. adulterium. n. 8 nullam aliam ob rationem , quam quod ille actus natura sua tacitam reconciliationem , morumque approbationem importare videatur. Sic ex familiari consuetudine laesi cum laedente injuriae remissio, secundum D colligitur se societas bonorum tacite contracti dicitur, exercendo actus sociales.
Multa alia exempla, si brevitati non studerem , suppeditare possem , quae omnia praesupponunt, pro subjecti materia actum habilem, & verum put hoc verbo utar respectum habentem ad conventionem, quae inde elicitur, se , quam generat, adeout
154쪽
ex actu natura venire dicatur, absque quo respecitu, nullus actus conventionem quandam producere potest, generatio enim sui simile producit. Cum itaque matrimonium inire, sit actus, tam sua natura quam dic e lcgis auctoritate, mutua corpora non bona respiciens, sequitur matrimonii contractum non esse aftiim ex quo talis tacita conventio, quoad bona communicanda , elici polcae Consuetudo per consequens, in praesenti quaestione , non diu ponit de actu tacite a subiectis in territorio celebrato, nam quoad communionem bonorum, nullum actum matrimonii contractu ne quidcm tacite celebratum esse contendimus, quippe quae totae statilio ejusque vi promanet, adeout a statuto omne το esse consequatur.
Quodque aliter res se habere nequeat, luce meridiana clarius evincitur, cum tales personae conveniunt, quae commercii potestatem non habent, ad quorum faetum consuetudo suas dispositiones applicat, sic ut nulla conventione alias aut diversas inire
Quod si verum est, quinam possibile , ut conventionem e senalem colli amus ex facto ejus , qui nullam talem conventionem facere potest plane itaque legalis de statutaria dispositio
tota a legis auctoritate pendens, quam inhabilitas cuntrahentis non patitur in consensum aut conventionem deduci. Α sola consuetudine igitur communio, quia si a lege non esset, non posset illam inducere conventio, praeducta inhabilitate posita. Verum quidem esse confiteor, illam in τὸ esse a statuto produci , mediante matrimonio, adeoque eatenus hominis actum seu ministerium intervenire, sed illud ministerium considerari nequit, ut communionis causa efficiens , utpote illam non cauissans, sed tantum ut medium, vel ut requisita bonorum qualitas, quae communicantur, hoc est, statutum non communica bona nisi talia quae pertinent ad eos qui sine dotalibus pactis matrim nium inierunt, adeout statutum matrimonii contractu, jus communionis tantum deducat in actum, quod ante erat in habitu, ut
155쪽
i38 D sSERT ATIONI soportet igitur distinguere inter actum hominis 3 actum δε-
tuti, actus hominis conlistit in ipso matrimonii contractes, actus statuti est, contrahentium bona tali casuin occasione talis con . tractus communia facere uterque actus per se subsistit, ne alter alterum causat, nam si alter alterum causaret, illi actus ab invicem dependerent, & sublato principali tolleretur accestarius. Uti itaque actus matrimonii suum esse consequitur a mera conia trahentium voluntate, juxta juris regulam, quod consensus faciat matrimonium, ita communio quoad bona est actus dependensa mera statuti dispositione, absque ullo hominis ministerio, Leout hominis ministerium casu nostro non magis requiratur, quam in successione statutaria aditio hereditatis requiritur, ut scit heres legitimus hereditatem adeat, ad bona lege sibi delata acquirenda, quo casu ipse Molinaeus dicto consit. 7. n. s. fateri cogitur, sitam fluccessonem venire a vi conpuetudinis tantum, absque hominis actu vel ministerio. Ut porro alterum Molinae principium destruam, quo statuit nostro casu bonorum communionem inter conjuges a mero jure consuetudinario profluere non posse , quod hominis factum seu ministerium interveniat, sciendum est, hominis factum interueianiens non semper impedire, quo minus aliquid soli juri tribuatur, ipsique jura fieri dicatur. Non equidem fugit me, ter Moliriarum etiam alios esse Jurisconsultos, existimantes, omne hominis factum abesse debere, adhoes, ut quid ipso jure fieri dici queat, sed egregie eos hallucinari, ex exemplo succesionis egitima, ab ipso Molinato allegato , constat.
In eodem errore versatus fuit subtilissimus Bacchmius , existimans hypothecam, quam dominus habitationis habet in rebus in is Illini, convenιsonalem potius quam legatim esse , quod scit extationis facto oriatur ob quem errorem jure merito reprehensus est Vssi embachio ad s. di'. c. n. s. dicente, Bacchovium imo s-mopera falli, nec hil asti mandas esse ejus atrones e re inctissime sane, ut enim a dicta hypotheca incipiam, eaque nostram sententiam confirmemus, existimo dictam hypothecam quoad invecta
156쪽
vecta cillata meram legalem esse, licet illationis factum requira. tur, lex enim sola illam inducit. Uerum quidem est, factum hominis intervenire , cum bona inferri invehi debeant sed illa tacita iraesumpta pactio , viae potestate legis tantum constat Lex domino aedium illam hypothecam constituit, quae si a lege constituta non villat, dominus illam non haberet, licet inquilinus vel millies bona inserret. Nascitur itaque ex legis sanctione, uti et fictus ex sua causa, licet factum hominis, uti instrumentum, intervenire necesse sit. Pari modo pro nobis militat compensationis doctrina, compensatio enim ipsi jure debitum perimit, ita ut pro rata debitum utrumque ipso jure minuatur, iis rarum curses sistatur, ι. D. g. de compensit adeout pignora ii dejussiones ipso jure liberentur. l. 4. F. eod. l. a. C. eod. Et tamen hominis factum desiderat , cum eam objici necesse sit, .pen. Is de compens t. a. l. 7. CVM. uti. g. I. C. eod. si enim non allegetur, judex non potest divi
Uti ergo ius compensationis in se spectatum . satis potens est, ad tollendam actionem, adeout illo iure, ipsa radice cu ipso jure minuatur, enecetur interficiatur actio aistor is, quoad illud quantum, quod competuari debuit, factum vero hominis, ut medium seu instrumentum, quo in actum deducatur, desiderat ita pari modo statutum inter conjuge bonorum communionem introducens, in se spectatum satis potens est, ad illam communionem introducendam, ad ut factum hominis, quod nostro casu eos olum est, tantum medii vice fungatur, & instrumentum sit, quo dispositio statuti in actum deducatur. Sic acquisitorum societas, quae inter conjugea Frisios obtinet, and dees Frifus, 2 ta. e.
def. i. descendit quidem plane cimmediate ex prisca Frisiorum conruetudine, adeout pure egaei sit, in tantum ut conjux sum stes partem suam, non iure hereditario, sed iure consuetudinis a
ripiat, matrimonium tamen praevium, ut irae viam diligentiam
requirit, ut media quibus essectum sortiri potest.
Quod ut clarius percipi possit cum Philasophisi Prulosophari
utique si res exigat ad C. non debet esse alienum per . 76. f. a de
157쪽
I o DISSERTATIONI sde iudie. distinguendum est inter causam essicientem mine' lem minus principalem. Causa effciens principalis alicujus rei est illa, quae effectum producit virtute propria in se proportionata a sufficiente ad productionem effecti, ut non egeat virtute alterius causae secundae, a qua elevetur, adjuvetur, praemoveatur
vel promoveatur , verbo, cujus virtus quae essectum producit tanta est, ut in ea contineatur quicquid in effectu est vel formali
In causa minus principali, neque formaliter neque eminemer effectum continetur , sed illa causae principali ad effectum prod
Cum igitur Put haec nune applicernuso statutum communio. nis conjugalis causam statuimus, intelligimus causam efficientem principalem, proximam emanativam, a aua res sine ulla actio. ne media emanat quinimo existimamus statutum non tantum communionis causam emanativam dici posse , eo sensu , uti omnis causi proxima, causa emanativa dici solet, uti pater est causa emanativa nui, sedin insuper quoad illum effectum, quod exta flemi eausis, adeout ejus existentia, ut ita loquar, causalitas sit, positis scit terminis habilibus, posito enim nostro casu matrimo.nio absque pactis dotalibus contracto, de posito nostro statuto im possibile est ut posito illo statuto, necessario non poneretur ca satum, scit communio, aliter enim messessive in eam influit eum contra, posito illo matrimonio,& non posito dicto statuto non necessario ponatur illa communio, ut causatum, nam sublatato illo statuto, matrimonium illam communionem nec existemia nee virtut causareti Statutum igitur Vera causa emanativa est unde communio conjugalis emanat, cum inter illam, effectum nil omnino intercedat, adeout ejus existentia eum effectu omisiuncta sit,is simul eodemque tempore existat, quod ne quidem de patre quoad filium producendum p dicari potest, nam , ut hae similitudine utari licet pater causa proxima filii sit, cum in eo prine pium generationis activum rendeat, ad ut mater tantum ut principium passivum ad productionem Oncurrat, ait mea pater non attingit productionem filii sua existentia, cum e
158쪽
patre mortuo, Mabsente produci queat non ita cum nostro statuto comparatum est , quo abrogato, vel non vigente, sublata est illico communionis introductio per illud. Introductio communionis igitur mereo immediate a statuto dependet causatur, adeout matrimonium instrumentalis causa tantum dici pollit, quae per virtutem insufficientem in proportionatam in communionem influit, ejusque productioni inservit, ad ut egeat adjumento , elevatione, promotione alterius causae, scit principalis etricientis, ad talis effectus productionem quae cauti calu nostro statutum est, quod communionem propria virtutes ex se proportionata ac sufficienti producit. Et si statutum illud re vera soli rei adhaeret, nec quicquam personalitatis habet. Injicit enim qualitatem bonis non personis, affectat bona non personas, afficit bona conjugum non conjuges, qui hoc staturum quoque, utpote reale existens , quoad bona duntaxat approbare potuerunt.
Non igitur conjuges hac qualitate a statuto vestiuntur sed ipsorum bona, circa quae statutum dit ponendo versatur, hac qualitate
affectantur, adeout haec qualitas soli statuto debeatur, cum ex ipsius dispositione mercin immediate pro manet. Frustra quis instaret, argumentando, ex dictis verum quidem esses, hanc communionem proficisci ex communione legali vel
statuti, attamen non minus quoque Verum esse, huic dispositioni legali renuntiari potu ille quando igitur quid acquiritur ex disepositionc legali, cui renuntiari potuit, illud non simpliciter a lege acquiritur, sed ab illo qui cum renuntiare posset , tamen non renuntiavit: . . qui ingreditur monasterium, uti Josephus a Sesse hoc exemplum allegat, ipsi non lex bona in monasterium alienare videtur , ex eo, quod ingrediendo, censeatur ingressus velle, ut illa bonorum dedicatio, quae leges t. subsequitur, cita dedicatio illa attribuitur ingredienti, qui cum p tuisset non ingredi, ingressus est Frustra , inquam , quis tali
instantia nostram doctrinam enervare conaretur, resp. eni in primo cum l. Praes a Someren, qui tract de jure novearcar cap. I.
milem objectionem formatri solvit, dum inquit ne quicquam
159쪽
e a dotalia recedere, ei sese conformando tacite pacisci videamur ita ut non tam statutum causa si h us communionis inιroducendae, quam tacitum potius inter conjuges a.dum absurdum enim est
di positionem hominis vocitare, si quid conformando sese tui in negotiis evenire enseriι G sane consuetudo, totumaue jus nostrum, tacitum populi sub eo viventis actum est, aus ei consentis. Resp. secundo, clitando quid acquiritur ex dispositione legaIi cui poterat renuntiari, inde quidem sequi, illud ab homine, quatenus non renuntiavit, indirecte acquisitum esse, in tantum ut homo sit causa remota, illam tamen causam remotam non posse attendi, ad hunc effectum , ut rei causa, remque produxisse dici queat, ex mox dictis satis constare reor, sic enim avus dici posset, omisso patre generasse nepotem, quod absurdum. Effectus igitur a causa proxima denominari debet, ut tradit Mel observ. forens 9. n. 7. oportet emm aliquid sufficienter effective ad et tectum suum concurrere , ut rei efficiens causa dici queat, quod causa remotae tribui nequit, quippe quae nec existentia, nec virtute sua, cum flectu concurrit. Causa remota enim cum amplior sit suo essectu, ea posita non continuo ponitur essectus at vero causa proximain immediata posita, cum effectui sit aequalis, madaequata, ponitur statim effectus, ac ea sublata ausertur. Cum ergo causa proxima semper ponat laccidat, remota non item, jure causa proxima attenditur, non remota.
Quod itaque monasterium ex ingressu ingredientis bona acquirat, illa acquisitio seu alienatio bonorum, non ex illo ingressu, sed ex lege proficisci dici debet, quia ille ingressus ad illam aequititionem non sufficienteris effective concurrit, si enim non extaret lex, illa ingressi bona monasterio deferensis addicens licet vel centies ingredoretur, omnes illi ingressus, nullam bonorum acquisitionem quoad monasterium operari possent. Cum igitur lex illam bonorum acquisitionem causet in tantum, ut sublata illa lege , etiam illa bonorum acquisitio sublata esset, eum ablata causa tollatur essectus, sequitur manifeste monasterium non ab ingrediema sed a lege bona ingredientis nancisci. Insuper,
160쪽
Insuper posito non concessis, hane Iosephi ratio inationem procedere, nil aliud ex illa inferri posse existimo, quam legem
bona monasterio deserentem , super tacita ingressi voluntate vel tacito pacto esse fundatam, Qquid si hoc concedam, ad quod concedendum tamen nulla ratione cogor, utique nil aliud inde sequi potest, quam nostrum communionis statutum, super tacito conjugum pacto esse fundatum, sicut jus devolutionis, in Brabanisti notum, super tacito conjugum pacto fundata dicitur, quod
tamen ex consuetudine ortum ducere ipse Stochmans affirmattract de jur devolui eap. q. inquiens, non novum esse ut quidpiam a consuetudine esse dicatur , C simul a tacita conventione.
Sic hypotheca in invectis cillatis, quam legalem esse, is mera lege proficisci, supra contra Bacchovium probavimus, etiam tacito contrahentium pacto innixa dici debet ex ι. q. . de diam, non obstante quod lex ejus causa introductiva sit sic ju pracipui, in multis regionibus usitatum, licet ex mera lege descendat, attamen iraevium conjugium requirit, conjuges in illud tacite
Dissert itaque tacitum pactum causam communionis dicere vel dicere illud causam legis vel statuti, communionem introducentis primum profligavimus, posterius si concederemus, ac hoc modo inter conjuges casu nostro quoddam tacitum pactum agnosceremus, quod tamen non facimus, utique ex illa concessione niIaliud sequeretur, quam illud tacitum pactum causam impulsivam statuentis, .se causam statuti esse, ac proinde non ut causam dispositionis statuti considerari debere, sed ut causam quae legislatorem movet ad tale quid statuendum, sic esset causa remota seu causa causae non causati, adeoque non dispositionis statutariae,
quae ab ipso statuto immediate causatur, cita ejus effectus diei debet, quod nobis sufficit. Quod si quis mihi regerat eausam causa esse causam causati, respondeo illud axioma sano sensuis eum mica salis accipiendum esse, ne ex eo sequatur absurditas, quae inde sequcretur , si illud non sane intelligeremus explicaremus esset enim absurdum impium, si ex noe axiomate inserre vellem , Deum esse causam