장음표시 사용
141쪽
eonsensu apae eonfirmatam , notabiliter docet Jas in I eunctos. C. da summ Trinis. n. si Farinaci p. I. tit. s. de indic o tori. quasti f. n. 7. Post quam confirmationem se approbationem apae vel Pri cipis, expressam vel tacitam seu interpretativam , in jus saneitum transit illa actuum frequentia, vel populi consensus , quod justune consuetudo vocari consuevit. Et talis interpretativa approbatio, ut in transitu notem, pro eo suetudinibus Antwerpiensibus mustoducensibus, militat. Eadem igitur obligandi vis inest consuetudini quae armo, cum ex eadem causae potentia profluat, in tantum, ut, quae hoc casa dici possunt de consuetudines etiam de statuto praedicari queant, quo fit, ut haec adversiriorum objectio a consuetudinis essentia, rudisserentia a statuto desumpta, quoad casum nostrum in totum
Resp. tertio populi tacitus consentiri, quem causam e tectis vim consuetudinis esse, illico diximus, circa bona nostio casu versatus fuit, qui consensus non potcst extendi extra illius populi tertitorium, nimirum quoad potestatem legistativam isti autem non potest extra illud territorium extendi, sic intra illud vim exerit ad omnia bona in eo sita, sive pertineant ad forensem sive ad ejus territorii civem vel incolam i sorensis enim in alieno territorio bona acquirens , fit bonorum illorum respectu subjecius iuri ibi vigenti Massicienti, nam reperit leges ibi conditas, uuibus se accommodarein subjicere tenetur, cum novas leges condere ipse nequeat. Quinimo acquirendo in illo territorio bona, censetur in uaeire bona ibi receptum, consentire, cum jus introductum noti ab unius aut alterius consensu particulari, sed a totius populi eo sensu communi, sic a pluralitate se a maior populi parte profluat. Ius reale igitur, moribus introducuam, potest afficere subjecM. rum bonorum dominos ubique commorantes, indire te scit. α- se mediantibus illis bonis, adeout forensis, ratione illorun honorum, ut fumis, di sic ut aliquis inius extra territorium Diyitia i Corale
142쪽
considerari nequeat, multo minus, ut hae consuetudines, quoad forenses intelligi deberent, ac si res inter alios actae essent, consuetudinis enim dispositio versans circa ejus bona, quidem immobilia, in illo territorio sita, illum ci juri subjectum reddit illumque considerat, ac si ipse hoc egisset, eique consens siet uticum quis de novo in societatem assumitur, se legibus locietatis illius subjicere, ac cum iis se confirmare censetur. Frustra quis instat, urgendo hanc consuetudinem personalem non realem esse dicendam, quod omnes consuetudines proveniant ex subjectorum contractu seu expreta seu tacito, adeo ut consuetudo ut consuetudo personalis si, uti contractus personales sunt respicientes subjectos, eorumque bona ubicunque sitari frustra, inquam, quis tali modo inliat nam quamvis su utilis lacuta satis attamen nullius ponderis haec instantia est , cum negem ternegem, hanc consuetudinem ex personali contractu ortum ducere ae si disponeret circa bona secundario duntaxat, propter obligati ne personalem , ex contractu expresso vel tacito ortam, disponit enim de bonis solis, primario, adeout provenerit ex subjectorum observantiain actibus circa bona ipsorum , nec respiciat personas carumve contractus, non magis quam jura successionum ab intestato personas succedentes respiciunt. Non insuper verum puto, consuetudines nasci ex contractibus, qui adtiones non consuetudines parere solent. Contractuum etenim natura in se reciprocam obligationem continet, sunt enim ultro citroque obligatorii plerique contractus, quod assirmari non potest de jure moribus introducto, cum mores illi contractus dbci nequeant, neque contractuum naturam ullo modo redoleant.
Cum enim populus vel populi nomine Princeps, jus proprium sibi constituit, puta, vel scriptum, uti statutum est, vel non scriptum, uti consuetudo est, utique cum nemine contrahit nim non maneret sui iuris, sed alieri se redderet obligatum, aliumque vicissim sibi obligaret, quod a legum condendarum potestate maxime alienum est, ipsique plane repugnat. Illos itaque populi
acetus vel mores contractus dicere, consequenter ex contractuum natura , consuetudinis introductae naturam potentiam metiri
143쪽
116 DISSERTATIONIS velle, meo iudicio, arguta magis quam vera ratiocinatio est. Quis nescit enim leges pissime ex praeviis factis oriri, iuxta
vulgare proverbium, ex malis moribus nascuntur bona leges quis tamen sana ratione praeditus, hinc inserct , malos illos praevios mores contractus esse, eorumque naturam saperet nullus utique. Sumamus in exemplum legem Pompejam de parricidis, quae posterioribus temporibus demum inventa fuit, adeout ais quo tempore hoc crimen absque lege fuerit nam cum Solon interrogaretur,
eur nullum supplicium statuisset in illum, qui parentem necallet, respondit, se id neminem facturum putasse. Cum itaque lex Pompeia de parricidis occasione criminis praevii
lata fuerit, adeout praevium illud crimen , talem legem serendi occasionem dederit, quis mentis compos inde in serre potest, pra vium illud crimen contractum esse, legemque latam inde ortum. ducere credo utique neminem, qui jurii prudentiam a limine an
tum sabitavit, hoc Asrmare posse. Natura certe quotidie novas deproperat edere formas, oriuntur indies nova facta, novas leges requirentia, quae tamen nullo modo contractus dici possunt.
Quinimo leges quae ex illis factis sequuntur, ne quidem, si stricte proprie loqui velimus, ex illis factis licet praeviis orta dici
possunt dici quidem solet ex malis moribus nasci bonas leges, sed hoe diistium sano sensu intelligendum est, quod lati illi inores dent occasionem illis et ibus ferendis, alioquin nemini dubium esse potest, quin leges oriri debeant ex porcitate de voluntate legi sativa ad ut illae leges ferri potuerint, licet mali mores non pra cessissent. Verum quidem est, mores illos causam dedisse, hoe est , occasionem , attamen legum origo re vera distincta manet re g. cum dolus dat causam contractui, verum quidem est, contrahentes dolo ad contrahendum inductos esse, cum alias non contraxissent hoc enim est causam dare contractu ira attamen ille contractis, licet occasione doli factus, ortum tuum proprie ex dolo non trahit, sed ex contrahentium mutuo consensu, dolus eis nim in jure non est modus introducendi contractum. Ut sileam eausam minus proprie vocari, sed potius vocandam esse occasio nem, cum inter occasionem causam aliqua it citrerentia, adiutinDigitia i Corale
144쪽
PAR SECUNDA Ia in iure aliquando occasio a Missa distinguatur , uti in L a Dd.
Si enim indagatur quid se occasio , dicendum videtur, quod
occasio vix eausa nomen meretur aut titulum, quia vix est invenire ullam ejus causalitatem, nisi talis dicatur loci temporisve commoditas, quemadmodum dielmus occasio facit furas , quae pia tamen ad adiuncta externa potius pertinet, est enim praeter obie- ωim signum, illa eius species quae circumstantia dicitur, uti ratiocinantur Philosophi, quod latius adstruxi in meo soro conis seientia ad quas . . pari. 2. Existimo itaque mores ut mores non posse consuetudines dici vim legis habentes, is tales ex illis moribus proprie ortum d cere, multo minus illos mores contractus personales ineri aliud enim est actum hoc videri inter partes , quod est consuetum
aliud illum actum pro lege esse, legisque vicem subire, prius ex potestate privata, posterius ex potestate legissativa descendit. Dictorum statutorum igitur objecta personalitate destrii tabe
rumque consequenter realitate asserta inqui uentiam noia
stram inconcussam manere; quae e insuper cor borari potest, quod omne statutum stricti juris sit, ac proinde si de aliquo non diso nat, nec o disponere debeamus, quamobrem omne statutum tanquam stricti juris restringi debet ad locum, patriam, ubi via get non vero extendi ad alia loca aut bona extra territorium sita Quod praecipue lacuri habet, secundum DD. cum statutum disponit super iure ex re descendente admut tune statutum loei
ibi res existit vel sita est inspici debeat Bari in L et C. de sum ma Trinit qua'. q. A sortior itaque idem respondendum casu nostro, cum statutum disponat super re ipsa, nedum super iure
145쪽
Auctor dat rationem , cur Molinarum ex professo refutare deremit. Revocat ejus doctrinam ad duo principia. Quorum primum est tacita conventi qua maιrimonii conixa qui, ut ait, inest. Dierum est quia ex primo fluit, sicit quod communio conjugatis rsatur non ex consuetudine, Ied ex tacita illa conventione. a citum illud conjugum pactum unicum Molinaei fundamentum sta- suitur. Quo sublato ejus doctrina omnino evanescit. Explicatur quomodo actum illud ad bona .bκunque sita inres extendere os sit, non autem statutum Auctor ostendere conatur Molinaei doctrinam laborare fas praesupposito Improbatur argumentum successione ab intestato desumptum, quo quidam DD. uti volunt, ad dictum tacitum actum destruendum, ct ostenditur hoc
argumemum non procedere. Auctor argumentatur ex natura
contractus , illumque personalissimum esse demonstrat, nec bona respicere. Docet in quo consistat matrimonιi quidditas. Rem conatur ex jure probam a domini in corpus ad dominium in bona non Osse argumeηrum formari. numeramur nuptiarum es tur Elucidatur quomodo corporis dominatim in matrimonia contractu transferatur, C qualis dominus qui existat membrorum suorum. Solvitur objecti a jure vita crisuis olim in uxores e Caesare perita. Ut ex Grotio Examinam dicta tacita conventici, in ostenditur illam contractui matrimoniali non posse inesse . vel inde resultare. Doctrina ilius turexemplis aliorum tacitorum actorum ex Iure petitis uuod bonorum communica stituto tota sit, probatur etiam eo, quod quandoaue persona conveniant, qua commercii potestinem non haerent. Docetur quomodo actus e ministerium hominis concurrat. Ei distinctio adfertur inter actum hominis er actum statuti. -- minis ministerium hoc eas aditioni hereditatis in successione su- rutaria aequiparatur. Molinaeus confunditur. Alterum oli-
naei principium domitur. Auctor persuadere conatur, hominis factum Diuilias by Ooste
146쪽
factum intervenisus, non impedire, quo minus aliquid ipso jure seri dici possit. Alii DD. earpuntur. Et in speei Bachovius
refutatur Wissembach laudatur. Doctrina quomodo factum hominis, legis facto salvo , intervenire queat, ulterius explicatur. Quod confirmatur a simili Auctor ad doctrinam juridiacam illustrandam, Philosophiam in auxilium arcessi, o cum Phialosophis distinguit inter causam efficientem principalem in minus
principalem. Qua cause explicantur. Statutum communionis causa emanativa Lituitur, in quidem talis aua existendo causat. Res illustratur exemplo Matrimonii contractus instrume
talis causi statuitur. Refellitur objectio ex Iosepho a Sesse allata,
ab ingrediente monasterium desumpta Concluditur essectum a causa proxima denominari debere. Datur ratio. Causa remota explicatur. Iu i devolutionis inexcmplum adducitur. Item ab hypotheca in invectis ela illatis argumentum sumitur. Rem a jure praecipui. Docetur aliud se tacitum pactum causim communionis dicere, aliud illud causam statuti vocare. Disserentia inde prouens explicatur Glvitur in mi ex re hae regu petita, scit. causam causae esse causam causati Qua regula exponitur, traditur alio modo causiare causam proximam, alio modo causam remotam. Ex quibus omnibus ita deductι Auctor eontra Molinatum concludit. Rejicit denique argumentum quoddam , quo
Duysentdaelders in observat ad consuet. Melod usus est ad Molinati doctrinam stabiliendam. haec praecipua esse puto, quae pro sententia nostra adstruenda adferri possunt, in tantum, ut haec dicti, ut solida sitis, sumcere possent, ad decisionem no- stram, hisce innixam , asserendam, si non Carolus
Molinatus contrariae sententiae Patronorum Princeps,
longe lateque contra hanc sententiam ratiocinaretur in suo confit. 3. in quo consilio, cum nobis quoad hanc quaestionem maximum facessat negotium , e re nostra esse putavi, doctrinam ejus penitius inspicere, eamque paucis ex profera refutare, eum id parcius, quam oportuerat, ab Ant Matthaeo actum existimem.
147쪽
I3 DISSERTATIONI sUt tamen obiter monendum putem, dum hane defendo sententiam, qua statuo ex matrimonii tractatu bonorum communionem non oriri, non idcirco memetipsum mihi contrarium dici posse, per ea quae scripsi in notis meis ad flatat manens rubr. ari. z. cera ac si ibi statuerem, ex personarum commixtione, fluere commixtionem rerum, minime sene, cum statu ium tantum approbem&laudem ejusque dispositionem, matrimonii naturae non contrariam , sed convenientem statuam, corporum commixtionem pro uris ratione assignans ex illa iuris
Accedit hanc communionis ortus quaestionem, ibi a me non elletractatam, cum in illo ortu, quaestionis cardo non verteretur , adeout omnia quae ibi quoad hanc originem dicta sunt, sano sen- suis cum mica salis interpretanda sint, non enim investigavi innane quaestionem, sed doctrinam ibi traditam, illi statuto accommodavi, adeout ab iis did a me traditis , ad praesentem quaesti
nem nullum argumentum Armari queat.
Sed ut ad Molliueum redeam , frustra annexi responsi Auctores Molinarum cum nostra sententia conciliare student, dum eum in confidio a. de a cietate a Massuum agere tradunt, uti ex themate proposito patere inquiunta licet enim Molin aerus de acquaestuum communione, in dicto consilio un- taxat loquatur , dissentit tamen a nobis in ipso fundamento utpote existimans, communionem nostro casu e statuto prove nientem, non causari a ista vi consuetudinis, absque hominis ficto aut ministerio, sed ab ipse vero contrahentium conflens , uui simpliciter contrahendo in loco sui domicilii, telliguntur eo os contraherein pacisci secundum consuetudinem illius loci notoriam, adeout consuetudinem tunc inesse dicat contractum,
non ut legem Glisam, Ut ipsum g me meis
Quam partem conι radius, in legem pravatam in conventionalem
cludit igitur necessariasinendum est, uod ista
auam consueta inest contractus matrimam Parisius inter Parisios
148쪽
e . a vero abero eansiensu, contractu parthin, uisu tamquam contractus ct ex privata in conventionalii, debet habere offectum in personas o bona contrahentium, ubicumque locorum sita sunt. Palam itaque Molinae doctrinam taetra quadam eontrahentium conventione, a nobis rejecta, niti.
Dissentit insuper praefatus Auctor in natura statuti, dum tale statutum personale non reale statuit, quod non directo primario super bonis disponat, sed super actu, dispositione personarum
Quod igitur Molinaei doctrinam, nostrae sententiae contrariam, in dict. consit. 13. quoad hanc quaestionem contentam, spectat illam ad duo principia, quibus dicta doctrina innititur, apte poNie revocari opinor, quorum primum tacita illi comemtioni partium, ex matrimonii contractu, ut ait, profluenta, innixum est alterum ex primo sequens est, quod praesupposita illa tacita conventi ne bonorum communio nequeat dici romanare a vi consuetudinis ramum , absque facto, M. Linanisteria adeout nostram sententiam procedere quidem fateatur, cum agitur de mero jure consuetudinario in te spectito, Qui ipsius consuetudinis, non autem quando de mera consuetudine non agitur, sed de contractu
vel qualitate contractias, mediante consuetudine, inter ibi commorantesin contrahentes introducto, sic ubi jus agendi non immediate uer se undatur in consuetudine, sed in contractu in loco celebrato, Ma consuetudine illius loci insormato, ut in Laesenti eas obtinere existimat Scit., totius quaestionis ardo, iunica bass, uua Molinaei doctrina nititur, in tacito illo coniugum pacto conlistit quod enim, ut rem intus& incute scrutemur. bona uiacunque sita affici possunt, ex talis pam virtute sola profluit, quo pacto sublato, illa generalis assicientia ne quidem somniari potest. Quod autem tale pactum vires suas ad bona ubieunque existentia porrigere potest, steus ae statutum, inde evenit, quod dispositionis effectus in contractibus proveniat a sola contrahentium voluntate, in quorum potestate, bona, de quibus disponunt , uni- 1 versaliter Diqilias by Orale
149쪽
i32 Is SERTATIONI sversaliter fiant posita effectus vero dispositionis statutariae prove. ni a persona quae nullum tale jus in bonis habet, cujusque jurisia dictio tertitori limitibus alligara est, adeout super bonis extra teristitorium stis nil disponere possit. Et ex hae diversitatis ratione clare constat, a dispositione staturi, ad pactum non procedere argumentum. Licet enim restularι-
in maiore snt statuti quam pacti vires, quippe cum aera aluus eonfirmari ct infirmari soleant, in hac tamen quaestione ono Aendam plus pacta posse quam statutum, idque duplici de ausa
nam paciscentes Dominisum praediorum ubicunquesitorum Statuenies ero potestatem habent disponendi tantum depraedias in Ius territorio sitis. Deinde passa communionem inducentia, totus fere orbis robat, satura contra pauca Provincia, uti ratiocinatur summus sui ternispori J. . ni Matth parcem. 2. n. 6 s.
sis ligitur primum Molinae principium concernit, ex an
ledictis satis constare puto, tacitam illam conventionem, commentitiam magis' cerebrinam quam veram esse, adeoque ex erudito Molinae cerebro potius , quam ex matrimonii contractu descendere Laborat itaque haec Molinae ratiocinatio falso ora luppolito, dum praesupponit tacitam conventionem ubi nulla est. nulla enim inter contrahentes conventio de bonis, nec expressa
ne tacita, sed tantum simplex approbatio statuti domicilii quoad
Ut tamen in transitu notem, quoad dictam tacitam conventi nem destruendam mih villud argumentum displicere, quo uidam utuntur, dum scit argumentum formari posse existimant ab eo qui moritur intestatus, adeoque sine testamento, ad illos qui absuue pactis dotalibus matrimonium contrahunt, ad quod probandum sequenti modo ratiocinantur, sest, ut a qui intestatus moritur se conprmare censetur legibus de successione ab intestato latis, nee a me exinde inferri potest, ita moriendo testamentum tacitum factum ita pariter omissis pactis dotalibus matrimonium eoni binis contrahentes licet se accommodaverint iuri flaturari , non Ἀ-2
magis tacita attio ferri potes, quηm in casu superiori ta-
150쪽
ritum testamentam haec , inquam, argumentatio, me judicio . non procedit, cum existimem maximam rationem differentiae inter hosce duos casus dati posse. Quod ni speci it morientem ab intestato, hoc casu nullus omnino contractus praecedit, nec sequitur, nam qui absque testamento moritur , moriens ut mo-r1ns nullum contractum celebrat, nihil agit, secus ac obtinc in contrahentibus matrimonium, o ipso enim quod naatrimonium contrahunt, contractum celebrant, ioc modo inter hosce duos casus quoad pactum tacitum , vel testamentum tacitum inserendum, ingena est ditarentia, adeo ut hoc telum in adve sarios nostros emilium, ultro resiliret. Nos itaque potius argumentamur ex natura matrimonialis cono tractus, cum iste contractus talis sit, ut mutua corpora non bona
respiciat, adeout personalis totus sit, quinimo , ut ita dicam personalissimus, cum in se societatem personalissimam contineat , fiunt enim illo contractu una caro contrahentes , adeout auidditas seu essentia matrimonialis contractus consistat in illo vinculo, quo formaliter conjug RRA Anta nec in iure pr9cedere argumentum, a dominio corporum ad dominium bonorum , evidenter satis e l. 8. C. 'de pact conveni deduci posse opinor. Pro quo facit quod Chopin ad consuet Paris lib. 2. it. I. n. I9. notat, nuptam in potastate viri esse, licet non sit communis in bonis Ratio est, quod jure maritorum, non a rertim communione, obliganti uxoris potestas prosciscatur, ut docet Roden burg tract de jur conjug. Iit. 2. cap. I. n. I. Et plane in eo vel maxime a posteriori lege Romana recessimus auod ipso jure cura penes maritum sit, uti loquitur Helbat. rar quotid lor singul cap. 3. g. I. Licet igitur de jure Rom. maritalis potestas tanta fuerit, ut maritus et tam interdicto de uxore exhisenda experiri potucrit l. r. f. deliber. exho illa tamen in persenam potestas, secum non traxit potestatc in ejus personae bona.
Nuptiarum essetius est quod mulier fit in viri familia ,
state maritali, si ut maritus etiam interdicto de uxore exhibenia
everiri possit, L 2 ff. de lib. exhib. l. uli. C. dein col. uodque 3 mulier