장음표시 사용
111쪽
in I. de Inuentione comment. 63
resillandos multo potentiorem esse a mat .sed is,rher. inductiones nisi
rarismas ab oratombiu adhiberi ait . at in octauo top. plane distulat, ratiocinationem magis esse dialecticorum, quam oratorum; inducitionem v ro contra magis multitudinem commouere.sic enim 're ait. In disrendo autem ratiocinatione utendum erat apud dialemcos potius, quam apud multιtudinem. indu tio magis multitud nem commou r. ergo εγε ristoteles
non sibi conIuc. 'n hercle se ipse oppugnat histoteles.sed cum in a.
u. inductionci non nisirari in ab oratoribus adhibera ait,de peror tione loquitur rubi saepius exemplis, rari e indu tionibus utendum es monet. verba Aria.siaequa lance expendantur, idipsum planum faciunt: sc enim ait .sane in peroratione, id est ut Hermolaus recte quidem exponit post enth3mematum explanationem, adiungenda erunt exempla .nam cum ea primo loco ponuntur, vim industionum habent. inductioneae non nisi rarasma ab oratoribus adhibentur. at si collicantur summo, attestationis
vim praestant. θs verbis sane omnis dubitatis tollitur. s lut apud So eraticum e Rhinem demonstrat Socrates J ε Eschines Socratis dissipselus fit: qui multa scripsit: est alicubi eriam Socratem loquentem facit :s Die mihi quaest Xenophontis uxor J initium est argumentationisper industionem: quam cicero me Ich ne secratico in latinum transtulit. apud quem Socrates Nasiam cum uxore Mnophontis primum,deinde cum ipso Xenophonte huiusinodisermonem habuisse refert. ge, inquit, si virum illa meliorem J hac est in dubia res:quam ob similitudinem earum rerum, quibus incaute asensit uxor,probare cogitur. s Hic mulier erubuitJ merito. nam male responderat; sie malle aurum alienum, quam suum. 3denim
est cui Fabius ait improbum. as rufondissu, se malle aurum suum tale es,quale istud sera, potuisser pudice restondere, mallese virum suum talem, qualis melior est,. so fasia autem cum ipse Xenophontesermonem instituit J Non sit haec Psam uxor Xenophontis, ut perperam sentit Eabius , vel potius illius coinces deprauati: non enim adduci possum, ut re dam Fabium virum ahoqui docilissimum, in errorem ta-mani Estum inciae se praestertim cum textus Ese Ciceronis apertis, quod Munt, libys ecla-mu . Fuit igitur Asbasia haec, mulier Milesia magna dostrina fama sophistria, etoricesii magistra: qua Periclem docuit, est amavit: ab eoqbin matrimonium accepta,cum captiua es . eia afuit duorum belurum, Sam', UT 'Peloponnesiaci.auctor est ' Plutarchus in Pericle.Sed est Aristoph.
νταις αχαρνως, Flato in Atinoxeno huius semina me nerunt
sise cum rebus non dubi est asensumJde auro,cst de ueste,caterog, mutiebri ornatu. sfactum est proptersimilitudinem, ut etiam illuι cogebatur, vestu, notu fuera propter ιsitudinem rerum,quous assenserat,se
112쪽
virum habere veste meliorem, quam habebat. s Hoc modo sermonisplurimum Socrates usu enJ id quoque restri Arist. in 1. rhet.'apud Flatonem passim cognosci poteti. s Hoc in genere praecipiendum nobis videtur J tria hoc in genere obseruanda esse moner . primum , ut quod persia
militudinem inductum en, huiusimodisit, ut ab aduersario nece lario com cedatur. deinde , visimile sit rebus ante adductu ; est ne aduersarisu quo fictent iliasuperiores industiones intestigat, rationcm assignat . quia aut nostra induisioni aduersarius non re fondebit, aut male respondendo longius interrogationem procedere non sinu. istud extremum esse doces, ut aut taceat, aut concedat, aut negor. si negabit; ostendenda erit superiorum industionum similitudo: si concerit; argumentatis concludenda erit: si tacebit; aut elicienda erit re fonsio, aut concludenda argumentatro,perinde ac si falsus esset: nam taciturnitas confission m imitatur. sita sit
hocgenus argumentandi tripertitum J quomodo tripertitum Z cam in inductione nullum inter se ordinem habeant propositιones, nec numerum prafinitum: nam pro multιtudine partium numerusyropositionum cressat necesse est. Sed ita obietilioni occurritur; propositionci illas, quasi litudinis gratia inducuntur, etiam similli uerint, unam tantum se argumentationis partem : altera pars est, cuius causa similitudinci data punt: temtia , conclusio. itaquesit, ut induLlio quoque tripertita esse dicatur. Sed quia nonsatis uidebitur alicui demonstratumJ parat si ad alterum exem
plum, quo res facibus intelligatur, non ex philosophia snte pestium, sed
ex ciuili ratione dediatum nempe ex facto Epaminondae Thebanorum insperatoris, qui iussius tradere exercitumsuccessori, noluit, quo ad cum Lacedaemoniys pugnauerit: eosi praelio apud Leuctraffuderit .hanc historiam cum apud alios, tum maxime apud e Embum inrobum legere poteris rqui Epaminonda Thebani vitam breuiter quidem, sed non insulseperscripsit. sub Od Epaminondaι Thebanorum imperator, qui sibi ex lege praetorseuccus rat, exercitum non tradidit J Epaminondam imperatorem nominat ,successerem verostratorem: quibus verbis costigi potest imperatoriam, praetoriam potestatem Graecis eandem fuisse. non enim nisi imperator poterat imperatorisu edcre.ς Τηγος dicebatur imperator, ct praetor. quorum eadem auctoritas, est potesas erat: nam quem Pomponium aeraetorem aecis Liuius,eundem Flutarchus ob ς τηγον in Fabιo. idem in Lycurgo οι του βασι/ύως που 1γοi.iden regis pratorci. ex lege autem praetorseucceserat a plebe ob inuidiam lata. Et cum paucos dies contra legem xercitum tenuissetJ Cicero paucos dici, Ilius probus quatuor mense contra legem ab eo imperium uisse retentum utriris tradidis. quod capita. Id ιν at. Nam Thcbis lege cautum fit, ut morte multaretur, qui imperium
113쪽
in I. de Inuentione comment. ἄφ
diutius ruinuisset, quam Deepraesinitum fres, ipse vero reipub. consit ais aegratia exerci tum tradere noluit. scim scriptum legis contra sententiam desindat J ex legitima quaestione per scriptum, O sententiam dedu-ZEa est argumentatio. accusator scripto legis nititur: Epaminondas vero sensu legislatoris . s Si iudice, id quod Epaminondas ait J prima similitudo.
ρ μου vos metipsiJ alterasimilitudo. s Quod ergo adscribi J altera
pars argumentationis: cuius causa adbibita sunt ilitudines. Q dsi litteris corrigι J conclusio argumentationis. s Matiocinatio esu oratio ex ipsa re probabile ahquid eliciensJ alterum argumentationis denus d scribendum aggreditur: quam nullibi, praeter quam in se de inuentione it bras, ratiocinationem Ciceroni appellatam se supra docuimus. Aristotelo in Prancipio topicorum, uerbis quidem paulo diuersis, sed sensu stre eodem ratiocinatιonem desinit. hoc modo. συλλογισμος δὲ ἐςὶ λογος θέντων τινῶν, εrεροντὶτων κειώνων ἐξ ἀναγκης συμ πιν, . i. ratiocinatio
est oratio, in qua positis quibusdam aliud quoddam, quam qua posita siunt,
necessirio conficitur. eadem quoque definitione utitur in priore των πιοτέρον ἀναλυτιμων libro ' quidam vero sic. Ratiocinatio est argumentatio, in qua expropositione, m a sumptione necessariosequitur conclusio. ut omnis insiinator iure occiduur, Clodiusfut insidiator, igitur Clodius iure occisus est. orator vero ad rhetorica Dcubatis, quae maxime probabiliasiquitur, naturam alludens, dixit. probabile aliquid eliciens. s a se ut, cr ratione confirmuJ QJod industio acere non potest. Nam ex ilibus Urre QRmit. hinc propterea est, quod ini. iutop. ratiocinationem indu tionepotentiorem esse confirmat. 'Mm partim quinque eius partes esse dixerunt , Partim non Phu , quam in treν parici posse di tribui putaueruntJ C. eero argumentationis partes quinque esse contendit, eosi resistere conatur, qui plures tribus esse negant. e vitamen O buteici, Fabius, Boetius , odulphus, TrapezAntius Paliri viri LIIissimi, sed or ratio inarres tantum faciunt filogi i, seu ratiocinationis partes. propositionem, assumptionem, oeconclusionem. Q manquam Metius desolo hyllogisino pothetιco, Fabius alio quodam sense, quam Rodulphus ollui um ex tribus partibus conficit .sentit enim ille tres ob id Hilog mi tantum partes esse, quodpropositio, eiust apyrobatis pro una parte, non pro duabus accipiendasiunt. itidems de assumtione, est eisu approbatione 'cieudum pu itat . ab hac sint entia non longe distat Trapsiuniuis, qui tam propositionem , quam absumptionem ,si dubia sint, Propositiones putando esse negat.
quorum opinio mihι paru robabilis esse uidet/r. atquι Rodulphus aliis . re quadam mente, acriorassi ιudicio rem PerPendens, eas argumentationis parιον iura esse negat. quibus propositioncs inius argumentationis apyro bantur :
114쪽
batur:nai quisieripotest ut ex corpore ratiocimuionis ea sint,qua extra corpus jsius assumuntur'nam cum propositionem aliquam ratione comprobo;
non ne extrinsecus rationem Usam assumo ' quamobre a nonnussis noua argumentationes,atque alterius argumentationis propositiones existimantur
quas Aristoteles non syllogisenos ,sedprosillogi os appellat. Sed hae de
re paulo inferius copiosius di futabimus. nunc ordinem , in titutione mi Oceronis sequamur. n lius accurantur, qua consilio J Exemplum ratiocinationis est, quodpropositione, assumptione, ct conclusione constat, hoc modo. Atilius accurantur, qua consiliogeruntur, quam qua sine costis adminiLirantur:mbit autem omnium rerum melius,quam omnis mundus administratur: consilio tritur mundus adminiitratur. cuius quidem Allogismi cum utraquepropsitio ratiocinationibus comprobetur,fit, ut qua tripertita est argumentatio, quinquepertita esse uideatur. iliad praeterea non omittendum arbitror, syllogismi propositiones non una tantum ratione sedpluribus uti ex hoc loco, or aliunde uiam liquet, confirmari posse. Tertia in parte aiunt,quod ostendere uelis,id er uiproposi tionis oportere assumere J admonet hic Cicero minorem propositionem , quami e assum ptionem appellat, ex uisceribus maioris propositionis eruendam esse. ut autem quo pacto eruenda sit, intelligatur, res altius repetenda est. Sciendum igitur est, omnem ratiocinatione duobus uocabulis, siue duobus, ut uulgus malecticorum uocat, terminis conItare, praedicato, Osubiecto: quorum
alterum duabus filogisimi ,seu ratiocinationis partibv. comune esse debet. ita ut semesin propositione positum, in assumptione uiam repetatur .isfierminus Gue uocabulum ,siue uerbum, qu graece ομς dicitur, utrobis hoc modo positus, medium appellatur. cui qui in maiori propositione terminis coniungitur, dicitur maius extremum, Graci-ορον, qui uero in assumptione, extremum minimo Graeci τοἰ, εχ τον appellan exempluralia. Omne animal est substantia, Omnis homo es animal, Igitur omnis homo est substantia. Oc animal medium es. quod ante conclusionem bissumitur. maius extremum est substantia: minus extremum homo.Sed ne parum diluciati alicui krtasse demonstratum esse uideatur, quod ex philosephia exemplum s-ptum es; asseram modo ex ciuili ratiocinatione exemplum aliud, ut res t ta apertius intelligi possit. Omnis insidiator iure occiditur, chaeus fuit insidiator, Igitur Clodius iure occisius es. in quolylligismo meaeum es in nitor: maius extremum iure occiditur eminus
115쪽
minin extremum Clodin. itur ex uipropositionis assumptio sumitur. iamia interminus, uti more di icorum loquar, I mais repositione psnu, i usumptione quoque D, initanum ex pore, ex uisceribu propositionis ass--esse uideat sera i Quintibous,cst Tra e mim .cympropositionem, 'siusi ratione
ΜΠ ntum argumentation para essne,is eius approbatione sussicarunt.ego uero uti eorum opinionem non oprobo,ita Oceronissententiam non restilo, rationes a propositionibus esse Tyaratas, quapro Funtseparata :sdex corpore qrgumentationis fieri, aerisneiuspartibus connumerandus esse, ab eo iure optimo dissentio. nam sis queretur, ut quotidem rationci propositionum adducerentur,totidem parratiocinatio augeretur,. t en Propositioni quatuor, Cr m plumeriam rationci adhiberi possunt.Quod cum ita sit eluroauinaue partibus argumentatio recipereposse uideretur. Q HUCiceronerat, ne ι etiam oporte Ugi umpdio tribus parta admittereris . ne restariter ω-
ηαρ positioni essessilui istarici,cum reuera extra lini i
ptio. nequidem uerum est, rinotelem, Theophrastum, ac D in malloisseummos tum philosophos,tum oratores intractandis materis,
probationis sndigeret, eas approbarent.isaque' messe, ut eorum aram mentatio quinquestertita uideretur. Et cicero adolescens, cum tenor eris probationes non esse argumentationis membra,quodiripertitum erat, in quFertitum esse exviimauit. quamobrempesctran, absolutam,
ionem, ex quinquepartibus consta ristoteles ne uerbum quidem unquam Derit. Hacamera consilio diaeta esse uehmoron uisummum latinisermonis vise Vitare audeam, --ν--μs aequo animo susiipere, ct acerrime tueri consueui; verum ut πιν me longe rictioribus materiam cogitand Est scribendi prasea, siquid I m reperiri unquam possu, quo tantus a qui uir ab huiusmoda errore.
116쪽
uti propositioneJ iam confutationem ingreditur , ut probra rationes ρη ἰρομιonum inter parta argumentatisnum reponendas. itaque Perfidiam. inque absilutam argumentatιonem quinque partibus constare,non tribus.s Est autem quaedam avumentatio, in qua propositio non indiger probatiotieJ hanc quidem uere propositionein dici posseexistimant, quae perse, stshalponte sepsa confirmat'O quadani in qua nihiIualeae abrique proba nomine proposiminis ndignam esse uolanticum seu nominan . da sit propositio,qua nussim probationis Auxilio egeat. Si oportet saperi dare opera philosephia conuenit J propositis satis sua spontes rma est: ua.
νruntamen Cicero ait probationis indigere. in causa est, quia de illa aduersarιm dubitat . itaque alia argumentatione colligenda est, qua a priore diseiungitur . quam ob rem Mo ulphus exiit avisprobationes es quasin .as argumentationes, siue alterius argumentatunis partes. Propterea quod multi nihil prod se philosephiam, plerique etiam obesse arbitrant, . J 'Momanos intelligit qui, Catone auctore , philo hos ex urbe CVulerunt . Nam cum Mamam armis tractandis pene nati esse uiderentur, ab urbe ea procul esse curarunt, qua animos ιuuenum inerici, esseminatos,
reddere pose iudicabant. Iege Cicerone inter initia stre primi libri doni-λιε bono rum, di mal. ubi de philosephia uitu eratoribus disputat. sud in Desisvi igitur puriueius argumentationisJ Mn re uera fiunt quinque,sed
esse videmur. nam i ta ab oratoribus dissoni, tradiarii argumentationes selint,vt no dialecticorum i luela,sed oratoriae,artificiose , expobtiones,Vt reuera lunt, se uideantur. .Pronsitio J boc uerbum apud Caceronem,ut ce-tδros eιus libros euoluas, nisi huc, non reperies r nam propositum mavult dicere. πτ ιn partitionibuso Vitare autem illitiaenem poterimus non sem- υ proposito ordientci. Fabius udrint, modo propositionem, modo intentionem, quidam ueri ρ δε--, utilis dia iitartim maiorem, Graeca Urasti, anellaὼ . 's Pro fit,nis approbarto Jlaec Graecis κατασκευη , pue τὸ ἀτιον, e, ιυτιολομα ais tui eodem pioq:M nomine ratio assumt 'insa perabitur. AF tiu fand Cicero D Nis dii inationesium tiaminantia Sedimus, isquit, ubi istas duas pumptiones,ea qua Lemma' ni appellant Halestici,sed nos latine loqui malumus. Fabius cum Cic. - 1onem . Metius nunc assumptionem,name assumptum: Halidiici ρoideriores in horem propositione M liraeci λ. . voca t.' Complexis J Fabi Minnnexianimquidam rei mammim - omnes a Met maiathdBci conclu-
117쪽
iri L de Inhentione dominent. 66
em; δε Epaminonda Thebanora imperatorer quisiuccessori 'exercitum tria dere noluit,planum scit . quod quidem exemplum qua tionem lethimam haber ρη o,s διανο.r,id Ut ex scripto, sententiaioc autem infert a superiore, Dad Iuperim exemplum expers a acco toru, hoc uer. ex de so- ispersetia adductam e salusiripto accusabat, hic sententia legisse de ι--dit . probati exsinuntiatigem interpretandam esse,hoc,m opinor, modo..cumomnes legeae adreipub. commodum refrre oporteat, ex utilitate quor uereTub. non exscripto interpretandas t. hanc lege siexscripto, noni sententia interpretari uel tis, non modo nulli utilitati , sedμmmo potiu 'erit reryub. detrimento. igitur non ex scripto ede ementia eam interpre tari debetis. ita uero tractetri solent ab oratoribus argumentationes, π,nitio ponant πρότασιν : cui poste ubi citur ratιo, id est mira κευη. uel una, ne lures: deinde interdum adueryatiua ive uiam ἀπόδοσις. quae Prioris partis argumentationis timclusio est . de nisu rrtur assumptio multis r sisnibus comprobata. Postremo conclusio,. hic orator initio ponit πρότασια: quam deindesequitur καγ-κευὴ cum a byicatione: dein de compti MULMe άποδοσις ; quam similitudine exornat. Deinde assumptionem inducit multis rationibus comprobatam. Tostremo concludit. huius generis a --
mentationeae extant apud Ciceronem Plurima , quae kIlori diligenti ultros oculos uenient.Sedsingula huiusce argumentationis partes aperienda sinet quo reliquarum lacibuspercipi queant. Ea enim uirtute J κατασκευum maiorum auctoritate deducta. s Neque .enim Jamplificatio ex consiιωtudine maiorum. Quam ob rem igitur J omne id es redditis, fue complexio argumentationis. Nam ut ex med cinaJ exornatio asimili. Ergo in hoc quoque iudicioJ λὴμ . id est assumptio.sQuid enim magis utile J comprobatio ab utio. Quod magis EpaminondaJ altera proba-tio ab σcio imperatoriae Thebani. hunc tantari a iucundo, orrhonesto. s Summam illisur. amentiam J complexio totim argumentationis. Iudiceτ,qui ex lege iurat, exemplum est quadri ertita argumenitationi in qua ratioproposirionis omiuitur. legitimam quastionem habu exscripto contra Epaminondam. haec propositio .sequitur assumptio. οἴ-- temperare autem legibus. FQuid enim certius 3 probatio assumptionis
cum amplificatione salo tuos iudicci J conclusio. Quisve nume
ro J exemplum quadripertitae argumentationis, assumptionis probationetraterua. haec propositio est,quam stati equitur ratio. Si quid enim persidia.deinde assumptio. Carthaginienses autem.po remo connexio. Summa igitur amentia. siserum uisum,tertium turpe.Jhinc illud adagium est, Iterum ad eundem lapidem olfendere. quod uel a Cicerone usurpatur. lib. epist. Iam. decimoli cum ait. Culpa enim in bisadeundo' uulari reri .... M , hosa
118쪽
s me autem feri poterit, si complexionum genera integuantur J hie at-
unded ligenter quatuor concludenda argumentationis modos . s Quara in lingis argumentationibus J qua in unaquaque argumentatione complexione utendum sit, planum 'cit. s argumentario nomine uno ras a significat. J ct dialecticum argumentum,ct rhuoricam argumentationem alterum pres,ee anguste,alterum late, copioseirradiar olet. nam dialectici adductis breuiter propositionibus ,statim conclutant. oratores uero latissimum quarunt expatianae campum. Nampropositiones multis interdum rationibus approbant,et antequam ad complexionem perueniant, sarise amplificationibus illam exornant. qua,uti diximus,exornationes, Hue approbationes ad argumentationem quidem faciunt sed argumentationis membra nonsunt,neque . uisceribus eius educuntur. s Atque hae diastin tione alia quoque,qua uidebuntur o ere huic partitioni, propulsabiamin, siqui aut assumptionem, aliquando tolli posse putant, aut propositionem, J ex ratiocinatione neutram propositionem tolli posse admonet: na 'aliter enthymema non ollui sinus diceretur.quodsi quis Obyciat 'Per -δaneumsib se id adscribere, cum inter omnes eruaetos conssa, s uisenum tribus ex partibus constare; estonio, quosdam se 'ut enthymema idem quod 1 Esemin, se putarunt. quod cum Cicero non probarre,neutram ex ratiocinatione partem tokendam admonuit. s Q. quia habre probabile,aut necessarium, quoquo modo commoueat auditorem, neces estJ v Arinotele qui in primo rhu. omnem uim oratoris in argumentando consistere iussicaint. quod Cicero ubique non probat. Psem et apud imperitam multitudinem oratio habetur, qua afflibus magi i, quam argumentis commouersia. Variare autem reationem magnopere oportebitJ idi si quoque praecipere uidetur in oleis in principis AEu.cum ast. ἰ γὰρ άπί- πη το-οῦ υ λέγειν, ωζωάγυε ταυτα ς διὸ Mπειν, id est , ut Cicero cupressit in et . de orat. iam itad uiuemus nequaquam satis esse reperire
quid dicas,nsia inuentum tradiare possis. Idmri poterit, si non similiter semper ingrediamur in argumentationem a id piose docet Cicero in 1. de lorat. θs uerbis. Tradiano autem uaria eue debet ne aut cognostatar em, qui audiat; aut defatigetur ilitudinis satietate. proponi oportet,
μid aferas,or id quare ita sit, endere: ct exi stim illis locis interdum, concludere. relinquere alsas,alios transire saepe non proponere, ac ratione
a asserenda,quid proponendum uerit,declarare: Si cui quid simile ἀ- σα δωμ ut simile coorm deinde quid agitur, adiungas: puncta arx
119쪽
in I. de Inuentione comment. smentorum θωumr; occula ne quis ea numerare re distinguantur,inbis con usasse uideantur. ct in partis. rusre autem,inquit. similitu-Hnem poteramus,nonsemper . propositio ordientes, orsi non omnia consimmando iustulabimus . bremterm interdum qua erunsitis aperta, pons
REPREHENSIO est,per quam argumentando aduersariorum confirmatio diluitur, aut infirmatur, aut alleviatur. Haec fonte inuentionis eodem utetur, quo utitur confirmatio: propterea
quod quibus ex locis aliqua res confirmari potest, iisdem potest ex locis infirmari. Nihil enim considerandum est in his omnibus nauetionibus, nisi id, quod persbnis,aut negotiis attributum est.
Quare inuentionem,& argumentationum expolitionem ex illis, quae ante praecepta sent, hanc quoque in partem orationis transiferri oportebit. Veruntamen ut quaedam praeceptio detur huius quoque parti S, exponemus modos reprchensionis, quos qui obseruabunt, facilius ea, quae contradicentur, diluere, aut infirmare poterunt. Omnis argumentatio reprehenditur, si aut ex iis, quae sumpta sunt, non coceditur aliquod unum, plura ue; aut his concessis complexio confici ex his negatur; aut si genus ipsum argumentationis uitiosum ostenditur ; aut si contra firmam argumentationem,alia aeque firma, aut firmior ponitur. Ex iis, quae sumuntur,aliquid non conceditur,cu aut id, quod credibile dicunt, negatur esse eiusmodi; aut quod comparabile putant, dissimile ostenditur; aut iudicatum aliam in partem traducitur; aut Omnino iudicium improbatur; aut quod signum esse aduersarii dix runt, id elusinodi negatur esse; aut si complexio, aut una, aut ex utraque parte reprehenditur; aut si enumeratio falsa ostenditur; aut si simplex conclusio falsi aliquid continere demonstratur. Nam omne, quod sumitur ad argumentandum, siue pro probabili, siue pro necessario, necesse est sumatur ex his locis,ut ante stendimus. Quod pro credibili sumptum erit, id infirmabitur, si aut persipicue falsium erit, hoc modo. Nemo est,qui non pecunia, quali sapientiam malit. Aut ex contrario quoque credibile aliquid habebit, hoc modo. Quis est, qui non officii cupidior sit. uam pecuniae λ Aut erit omnino incredibile, ut si quis, que con-
et esse auarum, dicat alicuius mediocris officii caussa, se maximam pecuniam neglexisse. Aut si quod in quibusdam rebus, aut hominibus accidit, id omnibus dicatur usu euenire, hoc pacto.
120쪽
i pauperes sunt, iis antiquior ostipo pecunia est. Qui locuς
desertus est,in eo caedem factam esse oportet. In loco celebri homo occidi qui potuit λ Aut si id, quod raro fit, fieri omnino negatur: ut Curius pro Fuluio. Nemo potest uno aspectu, neq; praeteriens in amorem incidere. Quod autem pro signo sumetur, id ex iisdem locis, quibus confirmatur, infirmabitur. Nam in signo primum uerum esse ostedi oportet. Deinde eius esse rei signum Proprium,qua de re agitur, ut cruorem caedis. Deinde iactum csie, quod non oportuerit: aut non factum, quod oportuerit. Postremo scisi e eum, te qua quaeritur, eius rei legem,& consuetudinem. Nam eae res sunt signo attributae, quas diligentius aperierinus, cum separatim de ipsa coniecturali constitutione dicemus. krgo horum unumquodq; in reprehensione,aut labin e signum, iaut parum magnum esse, aut a sie potius,quam ab aduersariis sta-rς,aut omnino falso dici , aut in aliam quoque suspicionem duci posse demon strabitur. Cum autem pro comparabili aliquid in-iducetur, quoniam id per similitudinem maxime tractatur ; in reprehedendo conueniet, simile id negare esse, quod conseretur ei, quicum conferetur. Id fieri poterit, si demonstrabitur diuersium
esse genere, natura, ut, magnitudine, tempore,loco, persena,Opi-inione: ac si quo in numero illud, quod per similitudinem asteretur,& quo in loco hoc genus,cuius caussa asseretur haberi conue ilat,ostendetur. Deinde quid res cum re differat, demonstrabitur: ex quo docebimus aliud de eo,quod comparabitur,& de eo, quicum comparabitur,existimari oportere. Huius facultatis maxime indigemus,cum ea ipsa argum etatio,quae perinductionem lxactatur, erit reprehendenda. Si iudicatum aliquod isseretur, quoniam id ex his locis maxime firmatur, laude eorum, qui iudicarunt, similitudine eius rei,qua de agitur, ad eam rem, qua de iudicatum est, commemorando non modo non esse reprnensium
iudicium, sed ab omnibus approbatum: & demonstrando difficilius,& maius suisse id iudicatum, quod afferatur, quam id, quod
instet. Ex contrariis locis, si res aut uera,aut uerisimilis permittet, infirmari oportebit: atque erit obseruandum diligenter, ne
nihil ad id, auod agatur, pertineat id, quod iudicatum sit: & uidendum est, ne ea res proferatur, in qua sit offensum, ut de ipso, qui iudicarit, iudicium seri uideatur. Oportet autem animadu Crte re, ne cum aliter multa sint iudicata, solitarium aliquod, aut rarum iudicatum afferatur. Nam his rebus auctoritas iudicati maxime