장음표시 사용
101쪽
puer nec motum. et contratis circunstrentiam premi celi qui id existens inberet piato exiindi
manum: que quidem in aliquo spatio reciperetiminquo corpus non existeret. Gliatio est: casus est inmpossibilia:et ex impossituli collis nar quodcunm: MncaIus admittat dicendum est mnon posset ma/ im extendere: quia non posset manus extra celu3 columiari:et dato ad imaginationem τ conseritare tur: non videtur m magis probabitiuum ipsius motrus siti pium nibilo vacuum: si autem animal esset in vacuo:posset vum moueri: ero et illa manus emtra celum moueri posset: ubi rubid esset. Q riteo bee
consequentia videtur valere: extra celum non est locus ergo extra celu est locus scut et ista valet n/te tempus non est motus ergo Mite tempus est tempus. Solutio communis est: ly extra et priuatiue et
post Te capi potest: tr ante non sumitur nisi posiwue. cerem ego:si non esse precedens tempus est non esse simpliciteri tunc tempus esset impossibilar ianuno inciperet: si aute id non esse non sit non eue inpliciter oportet et sit instabiecto mutabili de non me ad G:ergo ante tisus tuisset aliquod muta Dite abesse temporis in potentia ad esse temporia in actu:et omne tale aut tempore mensuraretur: aut tempori coexisteret: ergo ante tempus extati tu
Emenu.ino. Que celum nata latu este enina non sunt in loco:nem in temporciquia non tras mutantur: locor nec temporis stum consenesciant: non sunt alterabilia: non transmutabilia. Vita eoru3 est perpetua et persectissima: Deus qui est primum ens est torus ateque perfectus: est siminia rerum per io:est diuinumrintransmutabile: necessarium:*sinpliciter non possit non esse: summam: eo quia ni bit sublimiuo: nibit melius nibit diuinius: incessa/bili motu semper regulariter mouet: quia semper se declarat et explicat vitam suam per motivn suum et sysum in 'urprimu ens dictis 3 est omnium reru3nnis: in lit ad quod natura recurrant omniar ap/pellatur uniuscuiusq3vite mensura atq3 duratio:νlumma fit et emitas: ilaus omne et durationis infinitatem ut summa persectio continens. Denim ipsu3 dicitur et u3: semper enset imortalera quo quiddprio ente ceteris coicana 3 est et esse et uniere: aliqui bus quido clarius: aliis vero obscurius: et iste codi tiones piit ut Averrois exponit declarari et de prio orbe et de pria intelligentia.
tu que sunt illic non sint in loco:nem in temporer quapropter tempus non potest corrumpere stilicet quia non accidit eis transmutatio et corruptio acci dens temporalibus. Sensus est:omne quod est inpore exceditur a maiori tempore o sit sua mentademata:et propterea nec celum nec intellisentia terminantur tempore: unde.3. physicorum.F. vltimum generationis est principium corruptionis idest esse quod est terminus ad quem generationis est terminus a quo corruptionis: iccirco terminariiuum generationis est terminatiuum corruptionis: motus autem et tempus dicuntur causa generati inis et corruptionis: quia applicant activa passivis. a.de generatione. s.motus generat sui endo appro
tis uiuentiu I3 attribuatur ustra nihil ius dispis
portio lacta in primis qualitatibus: quibus quidem cum celum careat non est antiquabile et satisabiter quia hec sine alteratione fieri non possunt.' .metis pbruce. I p.
igitur est illic stilicet incomitem spere:et cmanifestum est si illud
quod non est in materia non est in loco: mu άλω tatur cum non fit in tempore et manifestum est etiam ipsum orbem non esse in loco: omne enim quod est in loco continerer stabcorpore:sed extra orbem non est corpus ergo non est in loco: et cetera.Sensus est: per primam causam potest intelum omne genus intelligentiarum:cuilibet enim inreui genue com non esse in materia et non esse in tempore: nem in locoret primo mobili competit non contineri ab alio et non mensurari tempore. anete quia carent materia in potentia non mensurantur tempore ret fi comineantur boc non est inquamu3 sunt i ca corporaromium enim sperici est continere et cui terminari et contineri accidit.Quare cum forme a subieeto causare sim tote in tot oret partes in partibus: forme non educte stini tote in toto et tote in qualibet parte: erit ergo prima intelli nua per totum primum mobila disseminata: licet eius operatio maior sit in conuexo quantum ad motum localem: quia malorem circulum describit circunserentia Φ cetera particule celi. Et est attentione dignum .Que sunt locabilia per operationem non oportet esse mobilia nemper ser q3 per accidens: eluis intelligentie possint locari per operationem: non tamen moueri: nam motu denotatur duxibilitasque intelligentiis minime consentit.Sunt quidem intelligentie nulli penitus subiecie transmutanoni. Telum ad quod stat modilium rectoru3 resolutio tantu3 mouetur localiter retvivit orbis per vita3 que extra orbem existit: si intelligentia fit extra celM: quod ideo dicitur: quia intelligentia est intrinseca celo et separata a celo. Est ac celiret non est actus celli: cn3 intormet orbe et no causetur ab eo. Ait .mbum mundu3 recte nomi uiri u L.nanius esse celi continens teporis seculu3celi: per finem autem et ori onta intendit ultimitatem rei prioret cetera.Sensus est: secul Me eternitas est duratio minus celli non mensurantempore: quia tempus non excellit motum celi .clei existentia celi ad motu3 celi et tempus dicitur secul m. set. p ficorum. rra. dicitur: corpora celestia licet non sint in tempore rigi tempus non continet illa trameniunt coexistentia cum tempore scilicet messe eorum quod est in motu est coexistens cum este temporis: coexistentia quantilans cum quantitate: reo aurem separate non habent continentiam et neq3 coexistentiam r et nullo modo sunt in tempore: quia non sum quante e quapropter non mensurantur tempore:non coimnentur a tempore: non patiuntur a tempore: non sunt coexistentia tempori. CEst obstruandum m cum sim tres mensure: eternitas scilicet guum et tempus : deprima et secunda parum loquuti mi peripatetici: ideo de bis mensuris nostri Ebedio, tractantes bas induxerunt proposi
times.Tmma est:eternitas est mensura carens prin A, cipio et finet et indivisibilis et immutabilio vite iis create placte placitoe ultima: et ita b3 ei iras 'pa
102쪽
euum eia tempust mellit miri in princi'ium rumpus =m principi Met ilium t quare licet m rem et ita a nibi latuita sit G Deus: sim ratione tamen
commun est eternitis in Deus: quia in dissimi ne eternitatis cadit ratio mensure: pana cuius dam
sitio est: sunt qui existimant evum ene menturani re
mini permanentiu Alii dicunt euu3 spatiu3 ee emrum quoru3 esse stabile est sed tamen vices babent
in poteritqs: decu et itas fit mora et spatium permanentis uno modo per omne moduset ea que ab illo deriuarundeficiutabulius yersectione: pro/pter distare a primo t opus est ut aliquid potene eis permisceatur:et est causa *Alberius dicebat in o luminia de mine:subet itate est moraeui et iubem est mora temporis propter plus et plus distare a pruno:quemadmodu3 mitemu3 est sub eterno: et temporale subeuiterno. Tertia propositio est: de tempore bec approbentur Est tinus numerus mo ins νm prius et posterius:est et partim a natura: partim ab anima:ipsius est idem nunc fim substannam rariatum tamen fim esse. Est et tempus non motus sed passio primi motus. Est et quantitas coluiua crurus paries ad instans copulantur. Est et magis cavisa corruptionis e generationis. Est et unu3 tipua respectu omnisi temporaliu3: bec de misma dicta susticiam.
ιιι 1 ν rituale ira transmutari neq3alturari: quia est causa causaru3:et de boc sermone possumus
intelligere primam causam et potamus intelligere orbem: G.Sensus est:spiritia ali non accidit tralmu/ratio: ccii omnis intellectus sit spuitualis et omne telum fit spirituale: quia abstractu a materia in mientia: in non erum transinutabilia a. corruptibiliae datur bre m=ofino:quia cela3 est mobile motu locali: et trasmutatio non accidit nisi propter corporeutatem: idest propter formas terminantes generationem et cor risu i causatas a corpore: et pauloma subiungit Comentator alterans oportere esse cor pus mobile necessario:quia instrumentum uitelligduarum peculiare alterationem non recipit sed bene
motu, locale: intelligetia primu mouens locali: m viatis primu alterans dici potest. ait: digna est boc corp'bire l. c. nu3motuvquia corpora quiesce tu non mouentur nisi cm sucrint extra suum locum naturalem: et quiescum cum peruenimi ad ipsumree. Senius est:non est maior ratio m quiescat stella. in una parte celi O in alia ergo connue mouebitur celum est enim mobile continue in principio et fine momMquonia3 idri punctus est principiu3 et finist etiam mutana 3 esse: et non babet celM nisi unu locum in quo mouetur.Oifferimi min circulariter mora a recte monat quia borum locus est terminus in quem non existens mobile sertur: quido non impomiurrat locus celi est in quo mouetur celum: non autem ad quem mouetur. Neq3est contradictio indiciisl Cmentatoris modo dicentia celi esse tantus unum locum et infinita loca: quia arbitrauir celum moueri non m materiau cum non mutet locu3: sed moueri m formam: quia mouetur circa centrum rcirculi iram imaginari in terra sunt loca formalia litet emirum mundi est locus materialis ceti. Um..de obseritande sint iste propositoines. mimaret
llaciis cellisse est abola variatur mediantem tu circulari. Secunda est r spere celestes iransserim turde supMnem supcnitiem complete spericam.
Tertia est: spera celenis variatur de certa luperfine completa ad indeterminatam: describentur enn tot circuli fim sormam:quot puncta staminus imaginatim conuexo vel concavo celLQuarta est:conplete superfinea sperice ad partes terre fim omnes suas paries talo respectum babentes loca celi fim forvi esse dicunturiet qualem aspectu ponimus inter spericam sit perfitum et terranuralem fatemur inter inlum et terram.Quuita est: spera celestis circulariter mota locum m tot m per se conlinue varianeo quis aspectum ad terram Pin totum mutare dicitur a et partes integrales celi variant locum m formam per accidens:mutant locum fm materia per se: in de tu
debes scire* boc quod mia dixit de causa eternitatis mos
eius non est causa completa r quoniam si ita esset: in corpore finito inueniretur varius infinita:led est causa m necessitatem materie istius corporis: sollicet mnecessarium est vi boc corpus moueatur semperine cessarium est vi materia eius fit huiusmodi et scilicet ut stius liscus fit unicus: ista est consequentia pro fita:causa compleraeternitatis motus est orbis subiectus intelligentu ergo in ipso est virtus infimia in vigore:eriensi ad mensione3 subiecti: quia uire in corpore fi mouet eierno tempore est infiniti vigor supra. 6s. etiam mouet in instanti. Iterum propo nil banc sequelam et fi motus celi non esset elemusregri violemus: que conditionalis teneliquia si talis
motus non est eternus:est quia celum inclinatur admotum diuersum a motu circulari et ita motu circulari mouebitur violenter. .celi.Tr. si potentia mori celestis addit aliquid sit pra potentiam motoris: motus celestis eniti violentus:quia ille morus esset tantum m naturam mouentis et conua inclinatione3 modiilis:motus progressivus animalis e et ab anima et corpore.i. non est ab anima tantu&Murius: si mouens celum non inet non ut materia oporteret ut quiesceret violenter.i. contingeret ei labor necessario: e consequentia tenenquia agem materiali aliquando contra igitur positive: m ergo non detur ages celativum et intendens solum primare t propterea non datur agens quietanuu3celi: sed intelligentia simpliciter invariabilis perpetuat motum.Dec sunt que circa nonam summa3 declaranda erantiqua quidem bupispoino patefacta est. Extra celum nec est uacuum: nec pleno. Deeternitate mundi sequiusuilia loquemur.
mus.oreseriti summa que est ae Tem Commenti .ror. v I ad x .intendit Aristoteles indere mundum non esse generabit et corruptibilem: nem ex se: nem
eno est inquirendo an mundus fit genitus opinides tot antiqv mmedia afferre.Tu3 quia contrarie dubitanti M opiniones cause mi ut sint pirari dici manifestauoca
103쪽
nianistrationes.Tum quia reprobatis antiquoru3
emenius determinatio Aristotelis credibilior et veritat conformior esse videbitur: oportet quom veritatis inquisitores nem odio nem emtatione ali opoma carpere si rectum de re proposita indicium lan
adiunctum fumiatu c5vario suo: et maxima cum ante fuerit auditiam vilius contrariu anteo nobilius. Sensus est Notraria posita iuxta inuicem mastis Murescui. Cotta:ndpotest sensus duo ita persecte semire sicut unum. Solutio est: sortem deciperenu sensus in iudicido magis album illud et illud magis nigrum: vel cognitione distinctiva persectius sentiunt ' sensatio ne cdmuni propria:et est confiderandum graminano ira persecte attendit ad duo sicut ad unum: ideo licet species possent esse in sensit persecter tame sensus n5 posset bene et c6mode attendere ad ea que pillas species representantiar. Uerum quia in principio lectionum assimum differentiam inter sinam et decima3 summam esse talem: τ in sexta probabatur celum nδ recipere corruptione3: nem generatione: ex quo n6 colligebatur ipsum non est e corr uptibiler qui and desunt qui putent celum esse corruptibile: ipsum tamen perpentari a Deo: at decima nam couincitur celu3n4 esse corruptibile:nem generabila. dira: dicit Buerrois in pricipio Comenti. ioI. oportet ponere questione3 per se utrum mundus fit generatus:aut no:quauis determinatum sit ex pre dictis: sed tamen volumus vi sermo sit perfectior oboc ponere questidem per se remo Aristotcles redidit in decima summa ad determinidum id quod in sexta determitiarit.Solutio est:intentio Aristotelis sexta summa est ostendere celu3eevum ingenerabile: siue sit igenerabile ex se: ut Aristotelia sentit: si iii ingenerabile ab alio: ut Plato voluit : cesu3 ntiuerat ii generabile: et si erat sactu3 ab alio: qr licet celum esset factum ab alio m g ono et Buicesiam: erat iame ac si fuisset no si cnim ab illo: sed presenti summa qua3 premanibus exponeda babemus imtendit Aristoteles celu3 ee simpliciter ingenerabile et nullatenus genitu et sactum:nem denuo: neq3 ab et emo:apud.n. Peripateticos fidebeat aliquid edgeneratu requirit m G ee socrati precedat ee generati tre: non na tantum.
Ior. Varie de mundi origine L i. adducutur opiniones. Prima est ductiu3 qdem msidu3 esse genitu3:sed postea mi incorruptibile3 suturus. Secura e it asseueriti si misdu3 fretu et tande interitia*.Tema est rem declis dicetis mundu alternans vicies adortu duci e corrum: et bas seneratois et comi pidis ali aloes sempturiiras esse. primo dici uopiniono de insido M M sunt quattuor:aut credere ipsumnd generabit em e no corruptibile: et bec est opinio sto. rd est :qr ex quo niudus est etern't no pol ed ibilis et corruptibilis r. p scorums .ma m est et a n5 est sura. Bat credrae ipsu3 ee gnabilem et corruptibiu: et bet est opto Anaxagore i pbrsicis:etuac sustinit tres leges si sunt mo note.Lmaurorum
ccbristianoru3 et iudeorum. Contra: primo physicorum.3r .dicitur Amragoram niudum asseruisse rictnum.Solutio vera est : munduo apud Anaxagorametemus erat ratio materie in nite aerios segre
sande:generabilis vero erat et corruptibilis merito intelligentie segregationem complere intendentis: ideo damnatur Araxagoras ς' putaverit intellecim intendere ρplementa segregationis:qb tanti emeditandvaleret: ndita est de motore celi apud Deripateticos.
ait: quam vero est credere non generabi corruptibilem:sed hoc nullus dicebat in tantum scimus ma loquentes nostre legio Quis sit hoc tantum unum extra natura, Cotra: bee pugnare adstinuicem videnturi tres leges iustinent mundum generabilem et corruptibilem:et loquentes nostre legis credunt mundum non generabilem sed corruptibilem.Solutio est: loquentes sue lesis erat bipartitui uxta illas duas opiniones: aliqui facietat mundum generabilem sed non corruptibilem: alii corruptibilem sed non generabilem.*terum: ita bene videtur esse extra naturam dicere mundum sentium non corruptibilem:veluti dicere mundum ingenerabilem sed corruptibilem:cu3 ista dura repugnit buic propositioni.Et emunia parte anie est eternu3a parte post:et econuerso.Solutio est: prima opinio miratiar ordinem nature:qui est procedere ab ipersecro ad puctu:que ude naruralissimu ordine non potsaluare secuti opinio.
Armitia ait: nd debemus credere aliquid ba
his aliquam dispositionem donec inueniat in maiora parte illius rei aut in omni .
Sensus est. Dropofino uniuersalis quando ea ma/msessa quoad plures singulares et sensus in nullo percipit instantiam: nec intellectus babet rationem instanduest illa propositio certissima et omni ex partiinprobanda. 3. Contra primam opinione
mundum constituentes no poni eruiit aliter se habore: vel ponierunt aliquando aliter se baberer si prumum:ergo paries mundi sunt intransmutabiles: ergo nec mundus est genitus: si secundum:ergo in tu turum poterunt eedem partes etia3 aliter se haberet non est.n.maior ratio quare in preterito potuerit aliter se babere potius Q in futuror cum semp partes
Hii micirri dicit: res carentes potent
sena transmutationis et alterandis impossibile est ut transmutemur in ahqua hora: quoniam fi ita esset: tunc alterano erit causa sui ipsus. esses alterano fine possibilitate.Senius est:ad quaruuis mutationem tria exiguntur: subiecium: dilpta tio antiquaquam subiectu3 deponit:et dispositio noua qua subiecnim acquirit: iccirco si aliquid est senitum: materia illius minsuit a non esse illius ad esse illius t ergo est contrarietas in formis ergo illud scinuum est corruptibile:et procedunt hec dicta Commentatoris ac si nihil per creationem esse ossibiler materia nanq3 sublata aufertur natura possibilitatior primo pbrficorum .6o.nullam eni3 mutationem ad substantiam posuerunt Peripatetici nisi generatimnem:cui subiectum assignauerunt materiam primi: primod generalide.23.generationem.n.unius rixerunt esse alterius corruptionem:primo de generatione. r7.inalterabile itaq3 si alteraretur esset alteratio sine subiecto tetidem existeret causa fuit post ratio eaenam si reo carentes potentia transmutatio
104쪽
nis transi tarentur r in m tinua pote ii
illum irens rogo tum mure potenti Mum et est lacra alseratio ergo e uaa et seips . qnης iret quM maliquid sine causa: quia mundus erit constituim tu pcedente potem activa vel passilia.
Metii sim ille res ex ubu' fit mundus
possibiles sunt transmutari in formi musti:gnὁ remanerem eandem dispositioni alterabutar:continget cu3 alterabunt in forma mundi ex in/ma habitam sunt possibiles alterari ex inina mussim innu3 prima quam babebat. Sensus est: ea que alterantur in inmani mundi possunt quidem alterari ex forma mundi in inmaprimi qua babebat: n5eando numero: m corruptu tib pol reuerti idem innumero. Ire gnatione vitio: sed eande in spEr et in
fine Comenti dicitii inpossibile est vi possibile non exeat ad esse in tepore linito.vel in indiuiduo vel imI . Crediderunt Platonici
genitum et n5 intre:apud quos n5 ee mundi pcedebat ee mundi naturaiantu: nequaqui tempore: veluti linee et lapsi cies sunt prior eo natura ipsa figura que ex illis c4
tertius modus prim niatis. Contra : in postpredira mentis plures astigantur. Solutio est: ea ex quib'. aliquid generatur vel sunt priora tempore vel mtura generato et producto: lolato:Avicenna: Ebed logi nostri arbitramur ad facti otio et production aluuius producti sufficere non esse precedere esse producti natura: et bta est causa * Huicctia putauit unam intelligentiam productiva ee alterius: at ripatetici senti ut ad tactione boc necessario requiri: vi n5 ed Nucti precedat ee producti tempore: nonna tantum.
Ios. . Iobmon erat simile de matbematicis compositioni et sactione mundi:inuenitur nam inter prelatus c4 positiones triplet disserentia: figura dum est in actu minin inuenitur diminuta in aliqua linearu ex qui
bus componitur:sed genitum ex simplicibus potest ei in actu dato ν fit diminutio in aliquo simpliciu3 componenum. Secunda differentia est: quia figuranὁm ex componetibus ipsam per alteratiotici figurarum et transmutationem linearum exquibus iit: ngeni nim ex simplicibus fit per alterationem et trii mutationem eius ex quo generatur. Tertia disserotia est:quia linee in actu no inueniuntur aliqua
ra absid figura cuius sunt linee : sed elementa bene
inueni utur in actu ante generatu3: et sic genitum ex simplicibus inuenitur in tribus dispositionibus rei trario modo figuris: tum quia inuenitur actu ante complenim eius:tum quia fit per alterationem componentium ipsum: tum qr elementa coponena ipm
antecedui tempore. Uenta oest ergo i patetica π oportet subiectu3 prius tre inuenim sub no esse: inde iubesse.
Rimini a dicit: plano intendebat per bue
strinonem nisi*partes ei' sunt priores nanira toto:no in ipse suit generatus vereret fi boc intendebat: mbit differt ab Aristotela et sed in male fecit in dicedo mii dum esse generatum et nacorruptibile3. Sensus est: si lassiceret ad boe τ mirudus debeat notari sitaturivi partes eius fini priores natura mlido. Sermo Platonis fisisset veritati pinnistat idnd satisfacit: ted ad generationeaborius requirit necessarioqbnest egenerati antecedat esse generan tempore. itamento.ios. ait primo:et intendebatis
ui ea si fit sint priora eo tre:et bec consequentia non solam ponitur contra ablatonem: sed contra generationem mundi absolute: omnis enim generatio est in tempore ratione alterandis precedetis: prinistpbrsicorumar.
punget eis ut G sit generatu: ne ratio .n .n5 E ex priuatioe essentialiteri et ceter Sensus est:s generatior nihil subiiceres:generatio esset ex privati Messentialiter:et ita pirari u recipet corra
riu:e cu priuano ii trismutet i ee: aut modo inudus erit priuatus:aut senis suit: qua quidem ratide pro bari pol itelligetias ec improductas: quiapriuation5 recipit ee ergo intelligetie non sunt aut senip ως rui: are c5clutidum est n5 ee mundi no posse precedere ee mudi natura vel tempore:quia illud n ed uisset aut in agete:am purum ni bil:e bec no: ergo illud no ei suisset standana in aliquo subiecto qb qui/dem ab una inma variaretur in alteram: unde quecunm stant incompossibilia pro eodem instanti durationis qb prius natura inest:et prius durati de inest: sed esse et non ed rei sunt incompossibilia pro eodem temporis momento re ita esse est prius natura ergo erit prius tempore: absurdum nam esset lateri no iaprecedere esse natura et et esse antecedere non esse duratione.
Io7.N5 recte sentiunt qui onalternatis vicibus lite disgregante generari:et amicitia congregante solui: nam id affrmare ni bil aliud esse videtur dicere mundum m substantiam esse perpensu et eiernuu sin accidena et qualitates pmutari.
Himior piovboc quod dixit 5 mu
U- do est queadmodum diximus ii aliquo indiuiduo ipsum esse eternum: sed aliquando transmutatur ex pueritu in iuuennitriret aliquando ex iuuentute in pueritiam.Sensus est: tauerutantiqui laundum limius gigni et sepius corrumpusicut si quia ex puero fiat vir: et ex viro iterum fiat pueri rursum ex puero vir: et ita alternatio motibus demutetur:vnde puer alteratur in viru3 processu elatiumvir in puerum moribus: vel quia materia stans sub anima senis varus mutationibus medus redibit ad
at iret cum ita sit substantie non erit tur ratio et corruptio.Sensus est: per amicitum elementa in calios conueniebant r per litem segregabantur ab illo:iccirco semper ido mundus namero iubstantialiter remanebat variatus duntaxat ac .cidentaliter:quapropter amicitia causa erat interit'. mundi: hsvero generationis:respectu tamen indivi idui determinati lis erat causa corruptionis: amicitia generationis:et propterea dicit Averrois inlaa:quia ponit causam generationis litem:et causa3 corruptionis amicitiam.
tali: 'nussi postea reproducidu: nisi mitin egete . an tym mima ex qua sitit senit': ὁ cu nitidus conuptiis
105쪽
potem ito simudus fieri: quiadmodsi prius timis est:n5.n.est maior r6 curprius fieri postri lcire pomo suo: M., corrumpitur: con itvu4πm hinim est abruistotcle primo . si aliqira osci potentia ad sciuratiotrem vel corruptio id queno reduere ad acrempossunte heret impossibile: m ex boc τ -p manens possit cor/mmpi collum set in eodem instanti sit et no fit: τ implicat ergo boisibile est illud corrumpi O tu prius
eratrimi esse possibile.Item breusino: antem senerabat erat corruptibile in actu: ita intelligit: qr resume generatione eius erat ac si fuisset corruptuin actu:c id generatii sivi: corruptibile est in potemna.Uerum opiniones antiquoΣ dissicile possiimus intelligere:mno sum note apud nos:dicom non ut opiniones vete*: sed ut metis Ari. clarimine beateninmineest elaborandum. Texius Comenturio .co memens est modos ii Memn: senire t corruptibilis cirumruptibilis agnosceret inducereis varias predi Nossibilemininni di negat: et significat qs no est possibile:nditus
dilucultate denotat: est O fieri quidem potest sed
V tactu et motu illos si eegnabiles m carent eo qb necesse est in generatione.Lς eximaeoisiano esse aderasi tandesse ad esse et piranstitu
cessirio est generatu:e apparet ex doc: m n5 di i pinndsmetatu proprie nisi apud suu esse: Themistius alammodicit in ambobus.s. Nud esse et iidesse. Sensus est: illa dicunt exire inesse s alteratori et generatione que terminit per se illas mutuideo:et cusmotus non terminet motus:et relatio non terminet
pre se aliquam mutationem. .p Moru. Io.ucit dicuntur no generalia primo modoinuo in Gobstante possunt dici sentia ui quantu accipio esserimum nominu accepto set tam undescum.n. lnoratae dici deo talequoce: O quido multiplici/Da nd maiust steliouis in m sensu oratio laret vera aui falca:ta intellectiis relinquis aindi 'et dubius Minens in quo ponimius fgnificato Oio fit acipiemea:multiplex niet indistinctu cδfusioneparit: at instinctio estia claritatis et distincidis intellectus.' 'mi erroici dicit: qm coaliqua dictio si is
init diuersia intentionib' e M distinguant ille in tent5es: ut accipiant quasi ride3: necessarioappare/husiud subseciva re di*dnes diuersas. Sisus erdictio equora plures importat item6es Yopulamieta copulacadit inter actus igni tuadi: ndaut vi ta/dit inter ligni Mata.mecipit et idem subiectu plures intermones. Est eni3 deus prima sarma: prim'finis primus iustior interque quidem predicara est ordo
Totus Cdmenti. rrr.nb ibile dicit primos eoqbnmu est quod prius non erat sine successius tiasmutitaer ut punio in linea:
genera iae apud Metapud no esse eo mendio apud ei tantu:et dem fit pama cura: vn multa nant acquirimi tant O:motus autem actio et passio acquirimitant quo:propterea sine generatione e
mcin4 generabila: uetu potionari eout sit potante emead differetia eius ad impossibile e re ura. Stat se:derane nε generabilis secudo modor mi epditiones:* no sith sit effer transi rationi: et tale iid generabile noisponit generabili:io
Aristoteles affirmatine numerauit hanc intelion et
m et possibile est esse e transmutationcidimi fit 1 stoteles significationE n5 generabilis qua quidem significatione relatio apud viij nd esse poterat dis nogenerabilis: qr appellat bic iid genera e illiud qb lua postide.1 qn e dicit generabile:vel sm numera lym*M:relatio aut cii fueruens no dicet generabilis.Themistius inlidit p possibile possibilitat Lpossibile vi opponit impossibili et ita apud ipsua re lutio apud n5 ei potem dici n5 generabilis: mimo bat aut apud Ebemistim secudus modus a primorruia relatio tam apud esse di apud non esse mio moo dicebaturnon generabilis et silcmido modo apud
t iam ait: et cum optariario fuerit m vis
N inistisini no generabile dicit mi' modis:dia de eo O Habsetciis generandis: et bedisticili tu possibilis: de i possibili generandioretri ceraunuit ex eis deqb' dr nd generabileillud meminis famosi, sus ireelu3 et itelligeue entia dignissima lanino generabile temo moriemurtz milli' credeo no generabile temo mo dici deipeiuruli Nnimosuit inpini dicti de:ridiboc tertio modo locavit illud O cii dissicultate generabatiet quocunst sermo Tbemisth fuit Nimnuidimno capiebat nogenerabilem diceret decimo et Meo qd non erat generatused possibile erat siciliter generari:
generabile ι aut uere aut iid vere dicre: si novere dicit de tribuo i de generato absq3 causis generarismo:et de eo O est dissicilis generatidis:et de no gonerato mactum aliquo tempore:dicitur. n. tibvere
quia collocatur subrisinitione generati s estens posti non sti inde bis igitur mbus dicitur non generabile n6 vere. Sensus est:no genitum no vere dicitur 6 eo O babes esse post no emt sne generatim ne et motu:et de eo qbbabet esse post non esse cindis ficultate:et de non genito in actu in aliquo temporetra genitum vere dicitur de duobus: de noceneratompliciter neque in aliqua bora: et boc quidem rimi de eos semperem et de eo qo semper norannm veritate.ergo si int quinin modi et videtur ergo mlarte Aristoteles congregauit ens simpliciter et minens simpliciter sub tertio modo' congregauit nomens in aliquo tempore qb est dissicilia generationia et facilis generationis iub secundo modo i et sm Nemini intentiones quas dixit tres; lamen veresunt
me ab elemo: non face: creatura si scissit ab eurnosuistaucta: apud Auerro non semim et non
106쪽
in me intestoriali: intest reno n.q senix inulli fest inmissis lis et xorniptibilis: statiami ipsam potiu
ni mimi incit. Tum sinuunt de nis
di nὁ generabile: vult dicere de ubqa di seiurabile et totu Comentucosutit inimi generatule prio modi mo qb aliqii est in potentia: deinde in ctu: iure fit p gnatioM:iiuesne generalde: int idci subie/m gelierabile et non generatnt sed rone diuersa digenerabile et n5 generabile: vii piimvs modus solnerabilis est .am incipiteetariorum nidinopia m.Secud modus est τret incipere quocunmm5 ι3 nudu3uu erit.Ternus est: aliqd di genera/ i e cuius lutei gnatio siue inceperit Eueno inceripem esse:et iste teriae modus restri mimuri attuldenda est cotentio inter Ebemmii volente P genetrabile vitrii e id qb necessario generat: et Auendi te ulminecessario generas no fieri invia ge/rieratois. s. palteratori: ut est monis reli ignecessirio Mucii et nd p generatione: apud.n. Averron is
ruptibile primo mora quod est 3 potens desinere iner scdo m. qo desinuper
veram corrupto uertionias uiliter corruptibiles Ebenustius dicebat fluuiu corrumpi sine inrupidem nisutabas ab uno loco aa loco. ii fl
mi etsi cui iactus et resanua: siue per iacium intestigamus sensatione; siue taractum duorum corporuret abbreviano Auerrois talis existit: incorruptibile dicitur aut quia corniptio eius fit sine causis com primaraut quia est non corruptum in actu: et possit vile est corrumpi inlaturo: et cmobiis modior aut fine causis corruptionis aut cunicatast dicitur miri bot nd corruptibile de duoes inutionib' pria et sina.Tetti' ast est ver' et est illud que e ens in acini
et no by potetit ad corrupido et neque est possibile ut in aliqua bora fit corruptiis. Quartus vero est id ora difficilis corruptionis. . I
eo amplius prolon dus sermo in de clarando dictorum terminorum signi rationes: id diuam dicam: solum compositiun generatur per se et corrumpitur: quia sibi compentis
stere t lama et materia generantur tantum per acciridena ratione compositi. t .meibaphysice. I Lot
de comptarum et in tantum unanimatione incipium esse: inmuso tamen inme requirit subiectim inceptio c posti requirit partem essennalem in enim nuteri tui lectu forme sed pars essentialisca, positi: v c ea causa a solitus sum dicere: terminus paulationis G de immatur ab illa mutatione Luranun i. n. laedo Mucii pili G tamen albesit. tum omnia composita sybcelestia generabilia et cor/ruptibilia: forme causi e a subiecto babent osui matermina'di mutationes:i intelligenti e Gestes nulla possunt penitus terminare mutatione3 : uitellectiis vii manus et find intrinsece:otrinsece iamen uatet minare generationς minis:est et ipsesubiectus alteratim spirituali et initiionaliter variabilimet ita euitabatur creatio apud Paeripateticos proptertiuulitatem seruie a materia: mlarma denuo isorimu aut est causata a materiaret irae nova:amno e causa ta a subiecto: velim est inutricius manus et fieriit ouus concedisetur peripateuce creamsedestamerexrom lampiternus
ri inco*ruptibile dicitur primos sine tra mutatione pol no esse: ut putico e partihuia γη mo emanea deperdunt deperditione. Secundo id est uicorruptibile que nunc est et senis erui sic ς impossibila sit ipsum nε larea vi imorialia et perpetua.E emo: Ocaret fine studia attonis et simpluciter potndosen mundusiaut qbpol non esse sed dissiculterivi stropuli et saxa que longo temporis interitatio indigent ut corrupantur Corruptibile auteid est que per transmutatione temporalem potest desinere esse: vires naturales ecundoque nunc Ed potest non esse in laturo: vi equus actu existens. stoquealiquo inodo potest non edi i siue lassiculter siue
comenti.irs. proponit bec cdsequentia: generat uribet potitia ad generatione ergo illud qb non est generabile no babet potentii ad generatione rq tenet quia opposit opposite sunt diffinitiones:et est comentum pratiatuso ua vi ini ordinanduadducit Comentator opinionem Platonia dic tior
mundus straequalis miramia potem incide raboc suit equalis mi natura actu: transuit .n.mo ex mordinatione ad ordinerin quo perdurat mi avoluntare opificisaroluit aut Aristoteles τmintiis semper suit orditurus:quia noest in eo potentia ad ordinatione.Si mundus veruret ex inordinande ad ordinationem:posenna baberet ad ordinatione sita ordirratione:et aduertendit almusa quare roueens possibile est:quia materia e in potentia ad sor 3roiere fi no esset materia in potentiaad larma roseuci rociens impossibile:et in aduertendum facitrirere imaginationes multo* cuca potentii obsec annodus ergo non babet potentiam ut sit equalis naturaliter. .ut fit perfectus:quia semper suit et erit perlatcius: ud tamen Platone3 babuit potenuivi essit equalis naturaliter:quia pruno si inordinarusne
inde orduratus. Πύ. g. IIT.Quanta fit vito
pol determinada est:vt quanta sit rei quantitas per maxima eius mensioni :et quanta sit rei etas P toto eius duratione deteramnamus:m n. fit duplis virtus: activa scilicetet passim: potemid acuta omnem
et quantitauipsius dignoscimus peracili relatu3 ad odiectum: virtus nimmouens per min' mobile nodeterminat
107쪽
determitularem tota virtus r-τ nunire nis aratreognoscit.Qucadnistantinici declipedalis quantitas per bηγedalem inolescit: nemqmnquaginta an os nanetas per cetaos apte declaras cu quecum vis moues p5t in maius morila et magis resistras potest etiam in imbecilius et minus resistens: nam quicquid est maius maiorer ma/- est et minore: ut qui pol scire decem talenta: pote anm:igil virtus motura determiat p maximu mobile qd pol moue:et ab illo lata viis determinati ut uis centum talenta sublevire potest:et non plura dicis talis virtus subleuatiua centum talentorsi: ex opposito autem quecunm virius non potest in motbila excellens: nem eadem in maius excellente valebiticum quicquid sit nunus minore:minus fit et ni iorer ut virtus potens decri ferre talenta et n5 plutra: non potest in pondus quindecim talentorae nomismar poterit in pondus viginu talentoriam. Compotest piis videre magnitudinem aut spatium: ut staduim qui non videbit millesimam pariem spatth: et aliquis audire sonum maiorem et tamen no audiet minorem:ergo non quicquid potest in maiust etiam potest in minus.Sollatio est: predictum principium intelligebatur de maiore virtute reinendi et minore resistentia:et no de maiori aut minori rimo lam aut intensionem: idest predicta dissimno coiisentiebat virtuu acuuer obiectio procedit de virtute passiua que determinatur per minimum in quod potest. Cum . narrauit N oportet perscrutatorem de potetiarante quid est dicere: boc babet potentiam luperboc:aut non babet: et utrum cum de aliquo dixerunius ipsum babere potenέ ad esse est vi toto tempo 're sui effer aut est in vitimo istius temporis: et fimi liter cum dixerimus τ aliquid non babet potentia ad eme virum fit in toto tempore sui non esse: t in sui eterno vel suo principio ensus est: cum inueniatur non esse ante esse et non esse post esse: determi nandum est nunquid res naturalis babeat potenti ad esse in toto tempore sui esse: aut in vitimo istiuo temporis:et utrum res naturalis babeat potentiam ad non eme in toto tempore sui non esse aut in sui et o vel suo principio. Undecum tanta fit repu/ antis inter potentias ad esse et non esse: quiis est inter esse et non esse:impossibile erit potentias ad ee non esse inesse eidem existenti ui actu na ide tempus:ergo oportebit tempus determinatum cadere inter est e rei naturalis et non esse euisdem: aliter opposita inexisterem eidem ει ide tempus:ergo Ne tremenuem inquirere quo na3pacto potentie adeEsciliat et adnen esse inimi subiiciis potetibus et edetnon esse.
'ir Et cum ita fit potentia igitur non ι -nifi per finem sui actus non per illud quod est ante finem: idest potentia
acnua terminatur vltimo et maximo quod M ad O quidem se extendit virtus activa. At desectus potia tu terminatur per minimum in posse:cum enim nopoterit minus necessarium est ut non possit ma ι sis:econuerso determinationi actionis potenties quo potentia distinitur ex fine sui actus : destri'au tem eius diffinitur ex primo in posseret cum ita sit
inanis estum est cum dicimus hoc ripolitii hidiis ramum potentu sintniret inmur cum vini hoc nobabet potentia nε intendum tenninu.Sencia lautinquit Albermonia uor potentia passuadi nitur in minimo qb potest in ipsaveom ipsa ui inbilolopes maiest pastilua: sed in boc dicitur potentiaim alia possunt in q=u3: vltimu3 ergo poterie passive
est minimu3: c. n. potest esse illud a duo fit panisa sicut maximin potest esse illud in quo ni acno inpoιtentia activa: vimis ergo potentie passive erit inminimo:O potest in potentii passivi: at defluit tuo virnitis acuue est vininupolemi e sue m plus et mavis in O potest. Item ex diu loco videtur colligi posse potentiam Mimia teraunari per maximus sic:im potentii vero per minimu3 O non Contra:clauducontradictione dari maximu3 pondus O sortes priportare: minimu ab non pol sortes portare: is M.A.mannim pondus G saries pol portare: tunc minimuqbnon potvel in equale.A. vel maius urminus: st inle vel minus:sortes poterit in ipso, ficut pdi i A. si maiusurgo pondus 'b est minimum non excedet.A.aliquo exces&diui ili: excedat ergo per una 3 libra ponderis: et tunc sortes poterit portare.A.cia dimidia libra vel no:fi poterit: ergo
illud prius animatus pondus no sim maximu pomos quod sortes posset portare: si non poterit et . n.pondus cs una libra G suit minimu O nd. Sollutio est: rd dec videt pcludere potentia activi non posse terminari fimul et semel per maximum s sic et mmmii O Grat cui ammat impotentia terminari per minimu qb nὁ: id intelligit de minimo sensibiliridest dandu3 est alis pondus G sortes no pol ρου tare nec maius illo:sed quodlibet qb est sensibiliternunus illo pὁt portare: et qndicit istud minimuira: vel est equale.A.vel maius: vel minus dicitur ω excedit.A. per minimii sensibile: et nabilest mutuo eo sensibiliter nisi .R. quod quidn est maximu quod sortes potest portare.
udemiat uniuerialitate sermonio medicu: es n.dotentia aut est activa aut passiuarsia uarierminat per ultimii 3 fine eius quod agit: pamin: per minimu eius a quo pani: nam 3a nivnori pantur:panes a maiori :et potisa que est sortio napassionis panta minori: dec quido est di tatio potentu vistas: in n. patietur amno mitigabaliquo spatio: patietur a maiori exilio eod spatiorsenni sint sortes sunt qui reprebedia minim si eo*que sunt possibilia ut coprebendantur de spatij sexubus separat visio: et eu ita fit potetia ηδ terminanir nisi ex suo fine siue fuerit activa siue passiua: ergo vi detur sentire Averrois potentia actina terminari rmaximu O sic:et passiva per minimu O M: sed ut digressione quid tenendu3 sit aperietur.
distincti M potentiae active et passium potem activa terminas mario gisiciaut minimo *n5:et passiua maxio ς iid aut minimoq)ficiet * potentia activa causans suos effeci cu3 resistentia: alia est portanua: alia velocitam causatilia: alia est durationis potentia. Et passiuar alia est resistinuatalia iid resstinua: alia sensitivae alia stutellectiva. De poterea portativa dico primpotentia
portativa fimpliciter sumpta absque linurande aliqua per maximo qb sic terminari non pot: hoc tundamero: talia potentia potest per borilet pσnuliareillud. Libe.Mycelo et niudo. D
108쪽
indas marmum portare ergo in dietate bouet millima mi iste lassiciebat. Iuralis nesciit tu actura in portando relangatur: ergo fi in fine temnoris maximu3 portavisset: illud in principis una esse no posci ai: et talis potentia inpliciter sum potius impoteritia o potentia dici debet: et re Nectu talis munite assignat naini inu quod notura cruodlitui minus et non maius per tempus et spatiuindeterminata ferre possit talis potentia portatim. Duo secudo: trana portanua certo tempore: spatio:certassi defatigauone inaurabilissima per maxumu3 assimatiue ter naturri de istis potem s poυ latiuis solet concedi ista proposino:alique sum due tenne equales quaru3 una sufficit per se pertare B.per tepuo: alia nε:tapus potentii s equalibus in gradu: a debilitabili: alia indebilitabili: potest. n. Datenna H.4.ui debilitabilis refistere graui utiq.ytempus ne descendat: non aut polentia vi. dedi litabilis:infinita nim tarditate iripiet gravem. pomo supra potentia3 vt. debilitabum descem dere per ultimu quod no: si ola excessus lassiciat admouendu3. Contra crestat auitas.A. quod quiddintea valet portare:quous in no sufficiat sortes senre. Aarescat et potentia sortis: nδ tame ita v lociter sicut dictis:in primo instari in quo sortes erit insufficiens portare.A.A.erit minimu et n4. 3 conarin illo instanu erit sortes sortior Q i mediate aut A .in nulla proportione erit grauius o mediate ante: si i mediate an sortes iuniciebat serre. R. ergoc in isto instanti olutio est: no colligit vltima consequentia:qr licet.Aan nulla proportione erit tunc fraui uarii mediate ante: tunc tamen erit grauiua in aliqua properuone is ante: c de Itenna portativa.
iii ita de potentia actura velocitatis tau 1 ιιι ιιιν satiua dico primo: intelligiti embes
naturaliter modentes maxim3 efficiunt velocitatri inditat non enim:cum fim imutabiles et non si herem peripateticos velocius et tardius mouere potant:et utrem isti termini conuertuntur:man v locitas et minima tarditas: et numma tarditas et minima velocitas: muro coretarie non dari termi natam velocitatem et tarditato quantum ad partes mi per accidens motas: partes nam celi quiro magis puncto velocissime moto appropinquantur tanto velocius mouenturiet quato polis: tanto tardiuo moueri dicuntur:et licet in infinitu3 velocius alio a pars celi indeterminata moueatur alia certa et in iii nitum aliqua pars tardius alia certa data: non est in pisibile aliqua3 determinata3 partem celi in infini tum velocius aut tardius alus certio assignans moueri. Dico secundo:politia mutabilia rei pectu cente et signate resistenue maxima3 et minima3 inionem in velocitate et tarditate producti: ratio est: quia talis potentia unam tantii 3 actionem causare potesttergo illa maxima et minima in velocitate inuenietur c tarditate.Dico tertio: stant qui tenet vin remissio ne qualitatis ad non gradu3 ad qualitatem minimamre in momento deperdatur deuenire n4 valeam': arbitrantes * in motu alterationis qualitas pari totaliter depenenda ante primu3 non esse talis moma in infinitum remittatur: remittitiar autem qualitas passi ut infinitum:cum ad dupli quadruplum et fiem infinit m ante tale primum non esu remittatim
ab illis propositio sic declaratur: si in qualina
minima in instanti ante prunsi non esse alterationis dederat possenimediate post illud talis qualitas mesuuremitu tamen dicereiuriquo nihil est absurdisus: si ui instanti quod est primum quod non altera nonia deperdatur talis minima qualitas:conclude turdari ultimum rei permanentis substantialis et accitinialis:et propterea voluerunt velocitatem aliorationis consequentem diminutionem resistentie in infinitum aescere ante primu non esse alterationis cum quo tamen stat et nuncb inueniatur resistentupro aliquo tempore seu momento in infinitum a diminuta.Uerum quia leneo in substantvs bomogeneis et tiberogeneis inueniri maximii et minimu is firmanue fim natura3 disposua:arbitror quom dari
maxima et minima qualitate et uultitate no absolitused in re ectu ad subiectu3 vel forma3:ucu co dico ς si sit aqua sume frigida cui sit applicata vis rusrductura caloris: generatione ει quid inducetur minit ma caliditas: ita* imediate post id instans in quo erucalidoapproxuriatiis rigido erit remissi frigidutas sed non i mediare post doc erit introducta caliditastat primu instans destionis unius gradus msudimus erit primu instans inductionis unius Masdus caliditatis: refiduu3 deinde taliditatis intendetur per partem post partem in infinitum:et continuato motu deueniendu3 est ad minimi stigiditatesque perdomitione subito destrues: cum minus minumo existet e non possit: et primu quod non desitionis alterationis erit primu quod non desitionis minimem ditans. durationis r dico primm Uin mo: materiam potentia et
cenuarietas in sormis causa est interitus rerii3 natu rabum vns: mutum vnilar me ab intrinseco corrumpitur Otre elementa desideritia reduci ad qualita leo et loca propria. Et difformitas nuxti difformis. Desecius restaurationis humidi in quantate: qualitate: impotetiare gerandi calidu3 naturale terduritie et iacitate instrumentorii debentium ipm rostigidare causa est iteritus mixti difformio. Dico socundo:ad hoc vi vivens sit diutume vite bec requi rentur: bumidum non sacile exiccabile a calore naturali:non pauce quantitatio:non aqueum: sed aerea pingue:quia fiesset aqueum ritto infrigidaretur. oebi ius calor Nortionatus bumido:regio temporata alluditam isoris vile erit: quod erit optime temperatum teperamento laciente ad longini dinovire.Dico tertio: datur minimu3 tempus pers bomo non potest durare: dicitur man tempus in quo mo pol durare: cum sit exclusiue prio non iam civilium,etro est: muri cursv3 nature daretur uperatissimus qui semp optimio cibarus et modio uteret cbuenientissimo lepus inter primu is es primo sui non esse existari minimuimus per Obo no posset durare: p illud niet nε posset: sed paquodlibet minus. Et a modernio docte uisere biacosequis non valere:celu durabit per imus infinitu ergo celsi babet potentia durissi pertinuo infinitu: in de potentus acuuis cauuntibus essectus su os cit mulemiarquia potentie active et passive a m resistentia actione caulantes et patientes senio affirmative terminantur: danar nam niuinam lumen pdu 3 a sole: non est em3 lumen actus nux bilio demerserio ad perfectu: etio si intendat et reminat . indis omnibus ius corolane primo: non datur
109쪽
exces asterinsitatus potentie stata reinentia3 qum potentia quelitis agere possit in quiliri resistenani: sed Mne dat excessus terminatiis fim quem terminata poteritia in signata3 passi resistermi agat.
Sec do:non datur maxima proportio niatoris in
equalitatis Fin quam possit fieri acno: qr m maiores citi per potest causari: sed datur minima proportio uoris inequalitatio m quam quidem certa potistra in certam agat resisteritiam: signatam potentia arenata resistentia patiatur: ita omnis excessus sus t ad actionem causandam respem potentie simpliciter et fine limitatione sumpte:respectu tame doterimnate potentie et resstentie requirinir determi natus excessus: et ut paucis banc rem coplectare adactionem quiuis causandam preerigitur excessust nullus tame determinatus excessus necessarius est
ti posinue resulens terranatur maximo quod nonret dicitur potius impotentia Φ poterea: potitia actiua equalis passive est mn ima a qua non potest pati potentia passiva. Potentia autem pastiua limitata certa medu dispositione et agentio appropinquatio
ne terminanir affirmative per minimam potentiam a qua potest pati: datur enim minima potentia aculua aqua quidem passiva potest pati:certo gradu velocitatis et certa medudisbositioneret ageres appro pinquatione. Dico secundor materia lorme educte recepti ira non terminatur aliquo terminoecm fit reιceptiua omnium sormarum sublunarium m eereala: tur tamen maxima dimenta que est ipsi'ignia quam potest materia suscipere: et minima que est terre: in mixtio maxime et minima dimensio quam possit habere materia est mibi incognita. Dico tertior primus orbis et maximo et minimo terminatur. Planete vero minimo tantiumet rcitio est:primum orbe perficit tantu3 prima intelligentia: planetasolii res intelligentie nobilitant: una tamen tantu3M esse
realerinferior eni3 intelligentia fine superiori aeno informat: sed bene superior abscv inferiori. Empli us intellectus manus nullo modo terminaturrcum fit omniu3 intelligibiliu3 capax; verutamen in uenitiir persectissimu* quod possit intellectus reci pere:et est prima intelligentia:imperiectissimum: et est sorma elementi: materie enim prime repugnatius ipi in intellecturo fit pura potentia.Dico quarto: nibit videtur quod appareat indivisibilet taevideatur per se per intentionem fibi appropriaturtae per accidens et indistincte:vt sentiuntur partea
misiuilis: que sunt sensibiles etiam si non possent sentiri:et fi aliquio visis posset per se pati ab aliquo et a subduplo et iubquadruplo ira deinceps:ille visis esset infiniti vigori sequia in infinitum minoratis visibili in infinitum maioratur visus debens iblud videre: in de sensu et sensator non efficitur ta nam visiis infinite persectionis si patiatur ab alis quo partialiter et indistincte et a subduplo et sub viamplo et sic in infinitu:infinite. n. parua est certa ab hedo visu sensata in toto:non tamen infinite parua albedo seorsri e astens ut non in toto videri potestr
de concedunt malumii visibile o no potest per se videri:quia boc iid potest per se videri: nec aliquod mi equale vel minus sub tanta quantitate inse sub
qua est:sed quodlibet mina vel cuilibet maiori aliquod equale. Datur tamen minimi vi bile quod
potest per se videria deierminato visurcem intentione:certo spatio:cem signaram distanna. Ampli' reperatur maxima distantia per qua ignis pol agere in passum:et est minima vlira qua3 no pol neri amor et inuenitur marinia distantia per quam visibile agit in visum: est minima ultra qua3 non potest visibile agere in visum propter distanne magnitudini: quia inter omnes distantias ulra quas non potest pro pter distantiaru3 magnilndine3:bec est minima: sed
propter spath exmmiat comperta est mn una dunantia ultra qua3 visibile non potest agere invisus hec de potentus.
despicienda inter expo/, M sitores. Doctores de via conivin entes bas propositiones. Aproporti de equalitatis non fit actio: nem minoris inequalitans:sed a qualibet proportione maioris inequalitatis benenata est causari actior proponunt bas propositides. Prima est:cuiustimet inanis potentia portanuata propinqua o remota terminatur per minimu quod non: vude maximus quod sic et minimu3 quod non respiciunt potentum activam.Secunda propositio est: potitia passiua absolute sumpta terminatur per maximu3 quod non: unde minimum Q sic: et maxumu3 quod nὁ:potentia3 respiciunt passiua3. Talia prodoctio est: licet detur maximu visibile quod non possit per se videri: datur tamen minimu visibile . potest per se videri a determurato vis ut certa inierusone:certo spatio et signata distantia. Quarta xpo moe:datur maxima velocitas qua boc mobile pM moueri per medium tame vel tante resistentie: et maximu3 spatium per quod boc mobile potest mouerim boc tempore et cu3 tanta resistentia et si omnis eracessus sufficiat ad mouendum propositionib' induictis erit penitus costituendu
qui arbitrantur bane proposition est εulum:omnis excessus susticit ad mouddum: nam quEadmodum entia naturalia sunt man, mo et minimo affirmative determinata: ita dat munimus excetas et minima proportio sufficiens admotiam:et minima tarditas motus: non potest nimmotus tardari in infinitu ui ipsis mobilibus per serquod dicitur propter paries rore propinquas centiro: et partes celi propinquas polis. αgo aute puto banc proposition esse veram: omnis excessus moficit adaction causanda3respecim potentie simpliciter et sine limitatione iunipte: respectu tame determinate potenue et resistentie pexigitur determina/tus excessus: bis iundamentis. Quilibet excessus quantumn v modicus idoneus est pro continuatoe motus ergo et pro inceptioe motus: si enim nd quia
recessus sufficiat ad inc andum sed ad cotinuadus motiam: c est:quia difficilius est umboare o comnuarer vel igit est infinite difficilius uel finitet si finite ergo in aliqua proportione: sit igitur φ in duplo fit dissicilius ituboare motu3l continuireret sit. A. excessus non sufficiens pro motu incipiendo. A est excessus diuisibilis ergo medietas.A.est idonea adeontinuandum motum: et cum in duplo difficilius
M inc are motum Q continuare ergo.A.quod est Libe.supcelo et modo. D a
110쪽
duplum ad sui medietatem erit lassiciens pro liue
pnone monis:et similiter procedanir qualibet pro/portione tingitata.Itemni fi quilibet excessiis liniceret ad moliendus non esset verum si totus minor in aliquo tempore per aliquod spatiu3 certa velo late moueat totu3 mobile: medietas motoris p idcisbanum in eodem tempore et equali velocitate moturat medietata mobilis:sitim excessus n5 sufficies pro inceptione monis: fit.B.excessus idoneus promotu incboando duplus ad .H.cu excessus.B.sus iurat pro motu certe uelocitano itu ido supra centum datum mobile ergo med ietas.B. sufficiet pro incipiendo mota supra medietate dati mobilis pari velocitaterat medietas.M. est equalis.B. ergo. B.e excessus sufficiens pro inc auoe metus.Amplius ex Nortione. C. ad .D. ruenit motus aliquite vel
locitatis ergo ex subdupla xportione ad xportione Caid. .memet motus subduple velocitatis: bis ronibus que sunt docto* de via comunt teneo ocine effu3 sufficere ad mouedu3 respectu potentie simpliciter et sine limitatae sumpte.Unde ili debet minima nilia: no in datur minimus motus et minima larditas motus: nam et lupus et motus sunt colinua diuisibilia in thfinitur et ut pauci sedceptui meu3 absoluam:qr festino ad alia.Sit aqua summe frigida et bumida: i calidu3 sit nimu eam calefactis: non assignabinir pria pars trigiditatis sublata: quacum.n. Nigiditate ablata: pro medietas et medietas medierans miserebas: nuc n. est ablata aliqua pars stigiditatis: et i mediate post bocerit sublata aliqua pars frigiditatis ergo metiditas desinit esseyer prunumno: ergo si nuc frigiditas resistat vi. 8.l mediate pistboc resistet minus Q H.8.et erit minor resistentia in aliqua yporide: ut nulla tu certa et determiata Iportione em minor: et ita illa inciditas remities successiue per parte post parte in innitu v'3 ad ultimu gradu frigiditatis et ui mometo deperdet:cu pars illi' gradus. p se existere no possit:ergo no dabit minuit' motus:8 depino momitanea. Vel minimii l3 deo datur in instanti quamq; ad esse naliter dispositu noinquim3 ad ed pter iter dispositu: dat.n. vltimumsyonis nitis: et primit m non disponis strematuralis.Si calidius inducet o primu ν sic quatu3 ad mimmu illius O possit p se castere: intendetur postea accessue p serti post parte in infinitu3: ecce igit vocessis minunis sateor dari subitas et mometaneas inductora formam: nemo et deperditides: nequalm cocedendu est dari minimu motu et minimi motus tarditate: hic de digressione pro opportunitate loci et temporis dicta lassiciant.
mi TQ se Comenti. ri8.Aristoteles incipit - ι stare covembilitate inter gnabile et corruptibile:et ypterea si celi' n erit gnabile: no existetvum et corruptibile: et prio ponit bec rpositio. Siud possibile e esse et nε esse: d3 tepus determinarum ad ed et ad n5 ee. i. de quocum est veru dicere: ν est possibile esse et nε ee est v dicere * b3 t pus determinatu3 et ad esse et ad n5 ere:vt canis por udem aliquo tre esse:et altero n5 esse: et tepus qoo victuruscanio determinatu E: lepus Et qb pcedit gnaide3c corruptione sequis determinatu E:plus tu tristabit res naturales determin uuadio effeci, adesserm multu babit poleue et parii amo. Et ne doc itelligeretur tiri deesse substitialusubiungit id verum
eae sin quodcuQ pudicamen si quid nim potest
esse bitabitum per augmentatione: et non bicinit Malio tepore:upus eius quo sibi cubitu natura comstitutum est:et quo etia non sit bicubitum.Similiter siquid potest esse calidu et non calidu:vmnim tempus natura ordinatum est:et siquid potest moueri 'locum et non moueri:determinatu est tempus quo moueatur et quo non moueatur: unde si neu tempus esset determinatu: quo res naturalis posset redet non esse:ergo toto tempore infinito res naturalis haberet potentiam ut fit:et eod tepore infinito potentiam ut non finaut saltem altero tempore infini is baberet potentiam ut non sit ergo ido baberet potentiam ut fit et non fit eode tempore infinito:aut ut fit uno tempore infinito:et non sit altero tempore infinito ergo plura existerem infinita: quod est invpossibile.
que est in eis ad generatione3 generantur:et per potentia3 que est in eis ad esse sunt: g corrumpuntur per defecium istius potentie:e buest causa quod dicitur.8. p ficoru3.M. omne quod
est postis non fuit: necesse est ipsum fuisse ante i potentia:et omne quod mouetur postis non mouebae necesse est ut ante esset possibile ut moueres: et pro pterea queadmodum esse et non ere sunt actus op/posin ita et potentie ad esse et non esse:que ei de non poterunt inesse simul ' idem tempus ergo inter edrei naturalis et non esse eiusde necessarium est cade re tempus determinatu3 quod fit distingues esse et 'ab eius interitu et terminat ad no esse ipsi': quonis cum .n.eidi existitifim actu attribuit potetia ad ede potena ad n4 ee:on tales potitias dire successionem in eo:et opus est ut inueniat tempus disti gues
An ita aiuduimus i=m bire potetiam ad recta tuin inop et non babere en pluso centu Do*:et similiter de qualitate et quantitate et alijs predicamentis: cu attribuimus eis potina scilicet ν terminam' omnes bas potentias ex vltimis sua rum actionu in tempore scilicet ex ultimo tepore in quo possibile est ut istud remaneat ens:corruptido aut terminamus ex primo tempore in quo possimile est generariere hoc generari in bot sit boc corrumpi.Sensus est: tanta est rePugnina inter potentias ad ectet non esse: quita est interesse ended ergo D possibile est potetias ad esse et n6 esse inesse eide πυstenti in actu fim ide tepus ergo necessanti ea tinus determinatum cadere inter esse ipsus et non ee eiusdem:aliter opposita messent ei de fim idE tepus.Uerum quia idem erat primu non eme sorme corium pende et prima esse forme inducide dicit Averrois: terminamus corruptione ex primo tempore in quo possibile e conmi: et poteria generadi ex prio me iquo possibile en genesit boc corrumpi
generam cu3 boc sensati in breait:fiiginar aliquis finxerit poterea
e non terminata in aliquo tempore scilicet non babere principiunem lino erit vira myotentia que est ad aliquid et ad suum oppositum
innmta.Sensus est:s alicui rei cocederetur virius ad esse et non esse:itam unum et continuum laret tripus utriusq3 potentie: sicund compararetur ad duuersa tempora distincta per intermediu tempus i tercidens etia3 uiter ipsas.t.* nec paruum nec ma situm tempus inueniatur secernens tempus unius