장음표시 사용
111쪽
ab alterius tempore:miu opposuituis: meid mul in eode tptis constitisipossibilare o notae almo respectu determurati teporis: similiter et possibila non esse. vltimata bulus rei declarati aere induco Malal rpositides approbatas a doctorihus de via c&. ima est:n5 l3 assignare minim iupus per qb res iraturalis durare possitina p qbcam tepus pol res durare: pol et per minus illo duratre. Secuda a positio est: non dat niuimu tempus pquod res naturalio durare valeat: nam si fici daretur Uet vltimu3 instans rei permanentis in uia desitionis:quia fi per istud tempus potest durareremo et Pmmorsi ei3 sortes nuc est ergo et imediate post bocem. Tertia oositio est:non inuenit maximu tonsper quod res naturalis non possit durartini quocum tempore dato per quod res naturalis non potest durare reperitur maius tempus per quod quide n5p5t duramerco iter tempora perque res talis n6pot durare nudi si das maximulisus per Onε posm durare.Quartarpositio est: dat minimu3 imus
et primund esse rei naturalis:et couertunt iste due y positiones:dat maximu tempus in quo res pεt dvirare:et minimu tempus per quod res naturalis no potest durare.
suppositione et simpli: aliquid est veram ex suppo Milone: quod inest talium et impossibile simpliciteri militer aliquid est salsumo: iuppositide quod in men simpliciter et nulla suppositide sacra verum est et necessariu. go cuimpoisibile et falsum non oloidem fini: nem possibile et verum non entido sup/ponere salsum et supponere impossibile: veru et postibile lapposito niet impossibili colligitur impossibile:at supposito falso possibili nunt sequit impossibile: similiter ad supponere possibile aliquid sessitur quod non secuitur ad supponere verum: nam supposito possibili bene sequitur falsum: supposito autem vero num8 deducitur falsum: cum ex ve ronon sequatur salsum Et ideo idem fimul babet po/unt 3 ad opposita successive babendar mbit tametrabet potentiam ut opposita simul babeat: et ad se/cludendum sopbysticas instantiasnlla particula fi
mul debet determinare verbum: babet potentiam: non accusanuum opposita: ut ipse sedens babeo nunc potentia ut sedea uno twore: et non sedet alio tempore:non tamen babeo potentiri ut sedeam si mutet iid sedet: cutuc due pdictorie iant simul vere. pria ex primo dicit:cu declarauit m com
ens p tempus infinitu est pinetia ad n5 esse: ut duepoune infimul sint infinite: et m tepus actionis unis potine non fit aliud a tempe secunde porene. Semrus est: si erit potenna non terminara in aliquo tem pore non babens principi si et fine erit utram potentia que est ad aliquid et ad suum oppositum infinitaret, c5stat esse impossibile.
rite Dedit exemplum de possibili vii , uix mansulum esse ilacbellem: qb epossibile esse:et i5 laborant geometre declarare quomodo possit inuenit .Sensus est: possibile quidem est ficui trianculum est e ilachellum: potest eni3 trii
gulus et isocbelles e potest Gia is bello: pr MIaborat vir geometricus ad declarandu3 ubcbellem
sub ratione triangulumeret tis altiergo n3 inueniens in eo duem ιιιι, tentu insimul:m M inuenirentur in eo due actiones insimul in eodem temporeret voluit ostendere per boc τ sic est de potentia ad oppostmsicut dei piis oppositis scilli m duo opposita no con gregantur insimul sic et eam3 potentie G simul congressantur in eade3 materia. Sensus est:impossibile est idem subiectu esse in potentia simul ad oppom3.pbrucop. Io. potentie cotrari sunt cEtrancicotra. .meibapbysiceao. necessariu est cotraria inuontriine in potentia Maau: et.'.meibaphoce. IDois potentia est smul cotradictionis. Distinctio de potentia radicali et absoluta materie et respem solvit: lavor.n. ide subiectu corrariorum esse in po tentia indeterminata ad opposita: quia nullu3ium fibi determinaunullum tamen est subiectu3 inpertina respectiva ad opposita imediata circa ipsuM auia non respicit subiectu3 sormn qua non carei: sed αι laicit id oppositu3 quo non actuatur. Mursus duri latur:quia.'. me physice. Io. αi8. ponitur dist e rentia inter potentias rationales que sunt simul inpotentia ad opposita contradictoria: et irrationalesque non possitnt non agere ac tuto et passi uo appronniatis.Solutio est: potest esse sit aliquid sit fimul inpotenua activa contradictorio*: voluntas nila bumana equaliter respicit duo opposita non exiens triin actu sine delerminante.r .ppysicop. 48.nullu3 est
tamen subiectitri in potenna passiva simul ad oppm Ma:scut nec subiectu3 potest recipere fimul oppotita: ita non potest agens simul agere opposita: quia fiacuis si actu agit: potentia est no agens: fi agit aclidea qua possit desistere: si non agit:potentia est agenset quare concludo potentia unius contram compati actu3 alterius contrare : non tamen potentiam:et v clare distinctem boc uitelligitur inducantur iste epositiones: eadem est materia contrari m substiuo tu G eZ:prio de gnaufie. et r.Io.metbap Me..r4.Ir. meibapbym. H.Subiectura simul eam potetia ad piraria mediata: successive adcδtrariaimediata .gterum: non omnes potentie fimul maliquo subiecto inuentemd actum simul trabi possitnuvi constat de potentiis ad contraria mediata: unde ex fimultare potenuaru3 non licet concludere copossibilitatem actuu simul actibus earu3 longissime is strepantibus et aduersantibus. Ho.nullum perpetuua parte
erit tempus ex ius dua* potentia* in actu:quare si perpetuu potest n5 ec: ponatur inperpentu non site tunc idem fimul est et non est: sed boc est impossibile ergo impossistile est perpetuuposse non ei:at siquisbuic rationi obviaret dicendo perpetuit posse no etiet talem propositionci non deberi poni ulcsscitin mest de sensu diuiso: tum m repugnat cometa τ rei perpetuu erit semp. Solutio est: dico primo Aristo/telo primo elemboru3 distinxisse omnes tales a positiones. Dico seredoriositiones diuisas pomines non in yprus terminis: sed posito momine demostranno pro subiecto: et boc mgicit in xposior quia ponatur Vmboc non potest no es demostrata re que Eies.supcelo et modo. D 3
112쪽
potest sem durare. et repugnaua terminoru3 de eodo n5 tollit quin ad minus laccessime et in diuersio teporibuspcedi possit viram pars repugnansissed in s posito id fieri nὁ pot:m qiicunm tacesseria banos positione: c ita est: statim sequis mirant boc suit: nec unis erit et u: nedum * bocnε sit ppetitu: et ci est:m illi qb est uel pol esse perpetuu repugnat nedu3 n5 es sed posse no a praeirea illa: bocnbest: demonstrato eo de quo veriti ca/ri pol let eternum est impossibilis:ergo ista xpostio erit vera:omne sempiternum est incorruptibile. dicit: cu declaravit m po tenueque inueniunt in eam re
fim finitum tepus: N aliter n5 distingueret tempus unius potitie a tepore alterius: et i pus unius aci n5 distingueret a tepore alterius amas: si ergo inuenirent in aliquo poteste ad oppositas res no termit mi op tepo*r sed tisus cuiuslibri potetne fit infinitium: cdtingit ut ille potetie agant suas acides in eo dem tempore infimul: non m vnum eorum agat in tempore aliquo in quo tempore non aget secunda.
- tenni ad corruptiones finget malitabavebit potetias ad res oppostas in t infinito:potetia.n.adia et noe inuenit in eo plepus insuli iuvet et finxerit m in eodi iument potetie ad res oppossitas in ine infinito: ponet * illud nε ficit illas actiones oppMtas in teporiae diuersis: sed in eode treinsimul:qb est impossibile scit 3 acides Mus in actis exire.Sensus e sequelle iste colligiit: eternu b3 pottentia ad corruptin:ergo potene ad res oppositas inueniunt in eode simul: ergo actus pugnates adimuice illis potitho correspddeses existri simul in eo dem:ergo si in et Oedipotena ad corrupidem etimus acidio potetae cu ipe sui ee idci: ergo eternu3n4 ἐ possibile ut corrupat.Est quoque impossibile ut aliqd sit et ut postib generabat: qisi si fuerit nonens in actu in aliquo tre:erit nd ens in potena cum tueritens actu:necessario igil erit in eo potentia rand sit: et qr in suturn inuenit et renu babebit potinavi nὁ fit p upus infinitu:et ut sit insimul et sequii impossibile predictum. ait: ii 5 delut aliquis dicere: cuiue, rit ens in actu n5 Mbebit potentio ad non ei:qiii dices:* O caret potentia ad aliquid impossibile est olo ut sit in eo: si igitur caret aliquid potentia ad n5 ee: impossibile est ut aliquo tempore sit n6 ens: sid iam positum est possibile ut in aliquo tempore fit n4 ens:qb ergo impossibile est no re possvile est n5 eE: ergo concludendu est iid es possibile ut aliqd sit et u3 nostin generabatur.
ILLI antiquitentiam ad non esse infinitam in lanaro: sicut et potonam ad esse viderunt infinitam in preterito : iccirco Averrois voluit ostendere polentiam ad corruptio nem nullam esse infinitam: potentiam autem ad goneratione accidentalem docet edinfinitam:essentia lem finita: unde duplex est potitia materie: absoluta respectivam respectiva alia est accidentalis talia
esstimulis. Accuuialiae eunua ru auri desinit esta parte postiet landatur in ptiuatione e termina ad
formam generandam et multiplicatur ad numeratis nem formarum inducendarum: nem inconuenitrospectus rationis et infinitos ed et et os tantum a parte ante. Potentia essentialis est noua ex utram parte: et fundatur in materia disposita: et banc potentiam necessarium est reduci ad actum: cum incipiat esse in materia in tempore interminato ante primu3 esse larme inducende nullo alio instanti clauso: it in cillando est verum dicere: bec materia non est sub U.lorma sed necessario est sutura sub.A.forma: tuepotentia respectiva essentialis incipit esse iii mate rixet existit noua ex utram parte: et quia necesse est unumquodq3 corruptibile desinere esse et cor mpim contrarium determinatum. Ideo non potest potentia ad corruptionem accidentalis et essentia lis inuenim uis ira: minimmo existimandum est banc propositionem esse salsam: datur potentia i rufinita accidentalis ad corruptionem r quia potentua accidentalis non necessario reducitur ad actum: sed omnis potentia ad interitum opus est: ut adactum reducaturipotentia autem ad generanoM3 accidentalis est inlinita a parte anter essentialis est noua ex utraq3 parte. C Series autem verborum Averroia talis existit:debes scirem potentia ad aliquid esse non est infinita in preterito tempore cum tuit accepta in subiecto propinquo generationi scilicet finita ui duobus extremis: idest potentia essentialis ad generationem et ordinata non est infinita: at fi potentia ad aliquid suerit accepta in prima ma/tena nanc elema suit in preterito: sed tamen ista potentiaque semper suit in prima materia est indiui dui entis per accidens vel accidentio:idest talis potentia est potentia respectiva accidentalis infinitae eterna a parte ante: que rion necessario reducitur adactum. Et cum quidam mines visuit Anaxagoras acceperat hanc potetid que est per acciderior quasi essentialis tenuerunt esse possibilem aliquid non sit per tempus infinitum in preterito: deinde post erit: quapropter est potentia ad suum esse minita: cum putaucrint in potetia ad ed possibile erist infinita:existimauersit et *possibile est v potetia ad corruptione in aliquo sit infinita in futuror erroripi boru est * acceperet editust quod est accidentaliter: nde assimilaverut essentialla potentiam ad corruptione accidentali potentie ad generationemrimpossibile est .n. in aliquo inuenim potena ad coraruptione infiniti neq3acciditast neq3 essentiatripotentiam aut ad generation possibile estifinita reperiri accidentast G essentiast.l. qta phr pspicientes potitiai finita Mee inueniri inma et nescientes diistinguere iter idque est emnale et accidetale et inter fim ud et simpliciter voluerut v nδ eet in coueniens potiao ad ed esse potis ad no ee per tepus iiivitiiverraverin aut quia l3 potentia ad generatione acci/dentalis si infinita: potetia iamE ad gnatione essentialis et ordinata no est infinita: vii ad corruptionem nulla potitia est infinita:sed ad gnatione potena ac cidentalis est infinita:eennalis vero finita: quia icet non omne ςmerabile necessimo genereturi ta/men omne corruptibile necessario corrumpeniri Hr.Qu dom esse et quando m non esse sunt Neentia scinerati corrum et repugnant sempitemo babentivirim ad sempernutundum in omne tempus infinitu
113쪽
lituumvnde de semper existente n6 potest veri firari*iusempndens: ne ij psit nos pens ergo primu3Geit corruptibile: neq3 serierabila: et clam alio ninsequat ad corruptibila et remo uatur a sempiterno ergo corruptibile et seninini aumpiterno austriantur.
Auere cra dicit: corruptibile dicitur
modis in actu stili et et in potetia: in actu est illud qb suit ut tepore pretento enset M G ens: et d3 vocari corruptri in poteritia aut est illud qb mo est n5 ens potentia. t. corruptibile pol nd mirere in tre suturo Oilio: nd infinitor at conditio Mnerati est in primo no sit: deinde fit post/modum non sit.
Preni gii: ta declaraturam generabile et cor
rupti dile coueni ut in doc in in aliquo tepore n6 sunt:et qb est bindi ci potenti4 finitia ut corrumpat in toe finito: eternum aut n5 b3 potentia ut
corrumpatur nem in tepore finito:neq, infinito retintendebat per hoc * si in eo inmeniat Dietia in teipore infinito continget predictu3 impossibile: qb.Leti et non eet.Sensus est: c duo:aliquido eZet ali/onnonee sunt deessentia gnibilis et corruptibilis.
tuu ee: non semper no ens qnqs est et quq3no est: et sunt iste negatoes medie inter semp ens et semp nones stet a quocunq3 a quo remouet imp ens et sempnd ens illi attribuit no semp ens et no semp nδ ense ista ergo propo est vera: M semp ens est incorru ptii tale pariter et ingenitu. tem nullu3 semp ens est se mu3 aut corruptibile. Unde isti duo termini semperens et semp no ens se biit ut rγfit oes coirantis per ens et non semper ens ut contradiciorie similiter senip nd ens et M semper noras: no sempensetnε semp nd ens ut subcotrarie. Π Mon pdi generabile et cor, ruptibile ee sempiteruu: ne de eode cdtradictoria veri ficent: et landant oEordes future super primam factam Terra Edmenti. Iro. fienim est aliquid semper ens rid neq3 genitum est: neq3 corruptibile:patet:quia omne sentium et cor ruptibile potest noesse:genitum enim aliquido notuit et corruptibile aliquando no erit: at semper ensn5 babet potentiam ad no edtigitur nullum semperens est genitum aut corruptibile pautem semp eno non babeat potentiam ad no esse patet:quia aut docesset tempore finito avi infinito: non tempore finito quia omni tempore semper ens est: ergo omni tem pore finito potest esse: o nullo tempore finito potentiam babet ad non esse: nem quidem infinito: meum babeat potetiam visit tempore toto infinito:st haberet potentii ut G sit alio tempore infinito pirura ediit tempora infinita: quod re inquit: nam eoru3
Miuimia primo dicit:et debes sciremi pos
sibile E imaginariens habere potentii ad ed et n5 ei infinitia in tre purito absq3 sum ro:nem in futuro absq3preterito nisi infinitu addoret suo infinitu:qb est impossibile: que putia i 3 boetundamito: m omne babes potetiam ut sit infinito tempore babet potentia infinita3: nulla est aut potetia maior neq3 finita neq3 infimia potentia infinitare ins obui et buic tam dicendotempus preteritum
hie infinitate xxv emolo tvita: et tempus suiu ex alio ergo fi rasso valet: um infinitum est maius
alio.Hesp5deo rationem procedere de infinito ieiunon de infinito in potentia: ut est tempus:quia preteritum nδ est actu terminatu: quia inniti rum lcmpus sibi succedit.
ait: si igis potentia ad nὁ eEst infinita cox tingit ut sit no ens in es ire:et fi potentia
ad emerat infinita contigit ut sit ens in toto tempore.Sensus ciboc babet potentiam infinitam adesse in toto tempore et ad no esse ergo est et non est in toto tempore:et si quis poneret in aliquo potitiam ad corruptionem absq3 eo φ corrumperetur: colligeret diras potentias fore imi ut infinitas: quarum altera esset ociosa:omne enim qb est in potentia ad aliquid necessario exibit in actum: et si non et tunc natura age ret oriose.8. physicorum.64. et est verum τpotentia naturalis in incie et potentia respectiva essentialis necessario reducuntur ad actum: ndauid potitia na/turalis in indiuiduo: nem potentia respectiva accidetalis ordinant ad actum.
χωρ litici Fbat Averrois via sumpta a piram , Pitu rus c a diffiniide possibile et se nee ipossibile ab alio:iliud. n.sb3 in se cim ad defi
cieau intrinsec4 no p4t ab aliquorpetuari:aliter napungens mutaret in naturam necessaria:et bec est mHuerrois putauit celu3 ee incorruptibile in se et unuin omnibus bominibus intellectu3: et sententia Dia/tonis in Timeo no est naturalis o scilicet voluntate ςenerata fiant indissolubilia: naniralia. n.sunt agentia quo* acius sunt in passivis et naturaliter pa/tiunt quecum sunt taliu actum disceptibilia:ideo Muctu in natura b3m eadem natura suu sacies: quare possibile et impossibile reserunt ad mate 3 rei facie et ad causam materialem non ad causam separatam et extrinsecam: c est breuis suma eo*que cotinentur in comento. Irq. m. . Irs. ob tAristotelea Auerrois Gno corruptibile ee G generabisse:et M nd generabile ed nd corrupis bile: et M generabile ed corruptibile et oecorrupit laee generabile P dic regula priori ilici: si iuerint. termini quo* duo sint inuice ptradictorie opposti:etvni' oppositidis unus puertis cu uno alteri' oppositidio umii etialiter necesse e reliquum cu reliquo vucou .icuergo quattuor termini sint Ppositi: ingenitu: genitii incorruptibile: corruptibile:quoru duo primi simi piradictorie oppositi:et disiunctu ex insis di de quolibet qb e: et o nullo ambo fimul.Similiter reliu duo termini incorruptibile et corruptibile iunt piradictorie oppositi: sed primus terminus et tem' puertunt ergo recudus et quartus. Mia ei irp.vias.generabile et corruptibile si tu mediu sempentis et senip n entis stpueriunt: iter semp eris et semp nd ens no e nisi unus medisi: δ cu OEgei tu et corruptibile sit aliqn ens et aliquido u eno: od es e aliqn ens et aliqn non ens est genitu et corruptibile ergo gentiu et corruptibile in ter se puertunt: l. n. pueritant cu uno tertio pueri tur inter se: et xpterea euitas bic petitio pricipv:cus utat Aristoteles bic noua declarande buiuorpositionis:generabile et corruptibile puertunt. 3ir8.au: et buno verifical nisi cu
ndens sempest tantum vnu mediu3:ete ensus ems iumerabile no beret potenta infinita nisi ex par
114쪽
re ante: immis pubila apte post: infinitii adderet
sapia infimi vii .infinituenti maius ut finito:* insinitu3 ex utra Boadderet supra i iuuiu ex vira ple :non est aut ita de tye: qb est infinitu in potentian5 actu.Et induci de in qua perficiunt otia particularia conuincit pala3 ola generabilia corrunipi: et non d3 dari instatu in xpoui de quesita: c ista E demonstrabilis:aliqb generabilaesteternu, cotura: Mcorruptibile necessario corrumpet et non ot generanbile corrumpet: qr non es generabile generabit: ergo n5 oe generabile est corruptibile.Ite : idZ simul diret potentii ad esse et n5 esse si idem simul eret se nerabile et corrupnbile. Solutio ἐ: capitur bic gene/ratae pro eo O modo est ens et prius fuit non ens: corruptibile pro eo qb modo est ens et postea n5 eritens:et ita generabile et corruptibile puertunt cu boecopulato:aliq4 ens et aliqn no ens: a modernis multa diciant ei mente3 Aristotelis.
erit rict ir'. ut probano existeret uno
accidit alis et paraticularis idest limitata ad terminos speciales:sumit opposita uniuersaliter accipi ido terminos ignotosqvi cuilibet materie sunt aplicabiles:m di prio prioru3 capitulo sectas.
figenerabile: semper n6 esset:esset impossibile et nosmerabile: sicut corruptibile necessario corrumpet: ne corruptibile iniciatur sempiternu: et bec ratio est tante emacie apud arino questibe.2 ut ipse crediderit omne gnabile de necessitate gene necessitate generari et quine gneunos potentia necessario reduci ad actum. Contra omnia que euenirent de necessitate euenirent: et poetenna accidentalis necessario reduceretur ad actum contra Averroim supra. Iro cruare dicendum est τε an corruptibilis corruptio est ineuitabilis: quia perputia3 forme illius corruptibilis inma signara est materia in potentia ad multa genera formarii et tatem potentia actuari oportet: sed determinati gene rabilisndest necessaria generatio: Π potentia materie ad sigilati forma impedivi p5t ab exitu in actu :nem ro Ioanis c4cludit:or apud Aristotelem ir generabile no dr nisi de eo D est: dicit nim gen radule de eo qb est et n4 suit:corruptibile de eo quod est
- L, a diis diuersitas iliter trama nonem latinorus et Comentatorior Averrois epiliusat: latini faciut rationeoque babentur. I33. q. t 34. unde non pol genitu esse incorruptibile: nem corruptibile ingenitum: quia omne genit si possibile est edet non ei: ergo genitum babet tempus determinarii ad non est incorruptibile autem cum non possit non eE non babet tempus determinatu3 ad non ed ergo fi aliquod genitum est incorruptibile: babebit tepus determinatu ad G es et n5 bebit ips determinatu ad non ei: pari ratione nec corruptibile potest ed i
r3 Scienda est: potitia alia est uui Un Milui: alia passiua: accabus ἐei: alius G ei: cii potitia ordinet ad actu:aut buerit ad esse aut ad non esse te ad quodcunm borumst potentia aut erit m tempus limnim aut uinitur inter finitu enim et infinitun5 est mediu3. Iterram:
Mut una ea tempus in tota contimium temporiarita una e sua potentia adduxit incendis in insinuac per boc ς prsi β terminetur ad nuc tuni rata
incipiat in nunc: non distinguitur potentia in duo potentias infinitas: sed est una potentia ui finita ex utram parte; res vero naturalis finito tepore duris babet duas potentias finitas ad esse:vnam in preteritoraliam in futuro: tempus no est actu terminatu rquis infinitu tempus sibi succedit:et cu3 de tempore nihil sit in actu nisi instans:quod nec est te rus nec pars temporiotaui succedit tempus infinitu: propterea non dicitur tempus termutatu3 per nuc presens 3.tamen pessicoru . 6. vocavit Auerrois instis pariem sensibilem temporis: quia rubii b tempore apparet nisi instans.
trat Averrois generabile Gemens in tepere monito: qr sic n4 eti generabile:nec corruptibile vult rems tre infinito: m sic noeti corrupti ile:nulla E. potentia media uiter finitu et infinitu: potentia infinita e tantum vna potentia.T mistius sentit generabila et corruptibile Ne tantu potentiam finitam retillud qbesteternum malimis tempore potitia eius n6 est finita.
mul esset et n4 esset. Ite generatu et emu: et corruptuet u repugnant:m tempus potentie et actus esset idem et n4 idem:nε idem: quia tempus potentie aliud est a tempore actas.Idem quia et tempus actus et tempus potentie est infinitum:potentia. n. ad esse semp est ante eme: unde potentia naturali n4 sum si mulin potentia ad sedenducta sedendum: sue bene potentia logicali. Wrsi contingens fitcdtingens
quia cuilibet rei du est ppetit necessitas ergo no contingentia. Solutio est: contingens e contingo qui do est:quia contingens dicitur contingens:quando
pol ee et n5 ee corruptibile quando e pol no te: et scinerabile quando est pol nostiirema primum dicom sortes dume inde&n4 pdttamen lartes fini edet n6 eLAd secundu hec rpositio: omne o edidest necessie est eE: uarios habet sensus: si est caibemica de subiecto temporato est vera: si est nouno temporalis est falsa. oriri meri et r37.Si aliquod ciemsi fit co tu impii inter ipm se erit: valit ido G erit: uti si corrupolle M corrupit i aliquoue:in eo n3 e potitia ad corruptione: m illa est dissimnoei'Onde in potitia ad aliud scilicet ut nunqs exeat macia: τα posuerimus ahqdbre potetiara corruptione absq3eoqicoriuml:sequiitur c Udo
mul possitiit ad actu reduci. Tertia E:ois potitia necessario exibit ad actu. Quartacto nihilo nihil fit: et
115쪽
Suma prima Secundi libri de celo. 4j es
quicquid b3 potentia3 ad esse enὁ esse est in laturuemno inpolatia respectu preteriniccirco pugiunta dinuice:gemeratu perpemu:m ut generatur no b3 esse senis in stilumnia perpetuit senip b3 esse: similiter repugnant-duo: et u corruptu: qr ut rimmim lciny b3 cisticorruptu nd. 3tri od genitu3 et M corruptibila Irias biit qtialitates: sibus alterantur et nuc ad generationi:nunc ad interitu disponuntur ergo nulla genitu est icorruptibile: et nullu corrupuus e ingenitu. Quare ut primu libru de celo tand media3: dico m Aristoteles arbitrat M incorrupti dile esse ingenitu:et M ςenitu esse corruptibile: qui ambit putat esse genituet corruptibile nisi P transmu
tationem nilem pm mam subiectam: quocirca nemmundus: nem angeli: Q aie intellective bumane dicuntur genite t quiuis inceperint esse denuo fit fidem et veritatem: quia non pabuerunt exordiu Ptransmutatione3 naturalem: sed modo surnaturali et per creationem.
moribus iid est inutile ut reassumant. Orima est: si quid Nisibile est ed et iid essean quide tepus deter muratu ad esse et n5 esse.Secuda est:non est olo idesupponere salsum et supponere impossibile:et supponere veru3 et possibile: impossibile nam et falsum nolunt penitus ide3:nem possibile et veru3. Terisa: idesimul b3 potentia ad opposita successive babedar ni bit in b3 potestam ut opposita fimul babeat. Quanta:od sempens est incorruptibile pariter et ingenitu: et nullu semp ens est genitu aut corruptibile: sebuteni3 isti duo terminus emp enset senip nd ens ut Ppositioneo coirarie: semp ens et no semp ens ut pdictorie: et smili semper no ens et no semp no ense atno semp eno et no senip st ens ut subcdtrarie. omnia est:oe i genitu et icorruptibile est semp ens. Sora ingenitu et incorr uptibile adinvice conuertunt: cucduertani cu semp ente:et quecum vni et eido sunt couertibilia: ipsa inter se sum puertibilia. S tuna: genitu et coruptibile equalis sunt ambit' et coiiaus: ergo oe genitu est corruptibile et oe corruptibile est genitu.octauarincon es est existimare alido ge tutu esse incorruptibile:et aliqb corruptibile ee ingeni tu .allona: mundus est ante retroq3 sempiternus. CContra et itate mundi induco bas duas roea celum est corpus finitu in quo no est potitia acnuar
primo durare: Od.n. bus potetia finit de corrunti Nie. Dico i finit 4 potitia3 palliud in durat de posse ee imgnitudine no infiniti acnuavilla. n.no est taliga bilis: bec est fatigabilis.Rursus: qu aliqua sunt ortdinata no cocesso primo: nd datur vltimu: et dato ultimo dat primu: sed reuolutoes primi mobilis sunt ordinate:ergo. Soluno est: maior est vera i erentialiter ordinatio n5 accideraliter. 8. physico is. ita numerus circulationu cutio essentialiter circulationes ordinent: n erit par neq3ipar: quare cu modus fit cieri ' ripatetice loquido Nesserui infiniti boleo et ne detur in finit' numer' actu ai bumanaraeuelerit unus tm intellece in olae botb': vel erut numerate et mortales. ηaec sunt ii circa primu librii o celo
et mundo vobis di i aperieci:quo quid ei crinias nitidi patefacta est.
secundi librio celo talisnoit.gntendens Aristoteles presenti libro tractare o accidelibus et acub'corporio celesti qui/tu nobis sumciat
loquit primo de partib'celibxtro scilicet et finistro a Tenu Comminprimi usae ad.17. mox patefacit celsi hie plures mo
Tenus Cometi pruni.Celu3 Pigenitu e cicorruptibile: sumedo ipm pro corpori, cenestiu multitudie: est udem calpis inniti:et piines i=m:assertiones quoq3eox et dixerui celu eE sit tu et corruptibile i prio libro ostense sunt i firme et nulla'ed momin:et dicuntur sermones nissicities v sunt pfirmati sensu: primo celi. 22. dixit culi fit ex ς Mιν elemeto duob' modis intelligite aut qr non pponit ex ma et forma sicut alia corra simplicia et cetera.Silas E:no e celii ex elemcro: tu m npponit ex mi et forma: sicut alia corpora simplicia: nobMn. materia celii parti sui variabile de una forma laliam fornic: sed quatuor elemeta generabilia sunt et corruptibiliam parte: et fino fim totu simul:quores materia in potentia ad substantia est pars essentialis stu defferens essentiam:tu quia no pponis ex elemens in actu: cu fit simplex:et si ect ppositu ex coirarus
tib moueretur circulariter naturalite et ratio e: quia
sempibi esset resistentia inclinans ad alia motu: cusnali uiti quodcum moueri possit ab elemeto domi nante M pol celu esse mixtu.Tande Averrois inten dii bas duas sequitias: prima e: M ppositii ex ma in potentia et forma in contrariu. celu nd b3 coniratrinin:ergo. Secuda e. scelu est simplex ergo non c5 positum ex elemitis:et aduertendu est nome elemeti . l .iepe capi pro materia pria:sepe pro elemitis i acturque quidem actu formaturemisse in in mixto rema
csi ipm sit talpis cotinens tkm: i5 dixit punis i=m et cetera Sensus e: vntiquodq3 quode in tempore pnnet a tempore in utrisq3 exiremitatibus. ybris . Iro. dicitur tempus terminaria celo: quia est causa eius. .pbrfici3p.98.et celu continet tempus:quia tcmpus no addit sup msum nec te pus est supra ipsiam: et in boc ostendit Commetator equalitate3 eorum in duratione:et butulocum
116쪽
arma ita ainoinpropter id qb est extra cor
celeste non est in tepore: ut deus et iniriligena. Sensus est: vidim primo celi. s.intrivsentia est intrinseca celo et et est verissim' actus celuqr causat ipsu3 in genere cause formalis: dicit tamen epenumero o trinseca:m n6 est educta et caulata atepet cel Mno pugiunt.n. iste propositiones adinvice: imtelligentia est separata a celo. N5 est acina celi. Ea extra celum. Est coluncta celo. Est actus ceu .Est in celo. C Contra: videtur intelligenam non dare essetor maliter celorauctoritate Averrois.7.meibapirifice.3 s. dicenus: virtus insormativa vi no agit nisi P calore3 qui est in semine: no ita gi sit forma ui eo si cut aia in calore nati: sed ita gi sit inclusa in eo et sicut anima est inclusa in corporibus celestib': non est en o virtus formativa in semine: sicut sorma substitiaus eius: eo modo quo ala est i calore narurali:quia ala dat ei calori naturali: si calor naturalis fit forma liter alatus: vel est anima forma substantialis corporis dispositi y calorem Gleue: si calor natis iid sit sor maliter animatus: sed virtus formativa est i semine: sicut intelligena celo: ergo intelligetia G erit formae4stituens celu3 in esse. CSolutio est: virtus inses marma assimilat intelligene M ale existenti in calo/re nili qr ipsa agit n5 per meaeu3 propriu: sicut et in telligentia:aia vero existens in calido per mema terram L minata certas producit operatoes: virtus ergo soν huit principus diuinis no natibus:que quide indivguit spiritu giminuo eius subiectoram ad mebropotaurat des et formas iuste dandas vebiculante.
'c it ritia aure sumus sustentati super
m videm' ipsa3 minoris ambiguitatis et remotior
a 'dicide:ergo ut velle Averrois opinides Aristo no esse inius remotas a Nicide: laudes Aristotilis explicant probemio primi pbysicope primo bgς
phr auctoritate et doctrinamusnes dixerunt celu3 esse perpetuu et moru3 circulare in se babere persectum et diuinum cuius nullus e terminus:at ipla metus celli potius aliarum rema3 fimo
terminus est:perfecta nanim circunsi ratio muta
tiones impersectas rerit 3 sensibiliu principiu et finobab leo iano mensura pinnis sine principio et sine et sine quiete semper durans inuenitur. te veterescetu3 deo locu assignauerunt ergo ficut ipse deus esteternus et i mortalis: ita et celum sempiternu3 existet quandoquiari locus nature eius quod loco connes accomodandus est. in miri in . motuum eternorum qui danisum satientes motus gene/rationis entiu3: et quidas sunt obseruites ei' ee cui' atio piicit:et boc intendebat o quiete: mo .rugenerat dis siescit cii morsici f.i. motuueterito p erasum generites:etqdam coseruites et boc intractat 3 dixit: et recipies:* moueo curecipiis receperit
uerfitati: mouens.n. inquit ramentator cu recipies receperii mola rE. .lominu motus quiescit a monone:perficit qui di motus amulo termino adque motus: itaq) sorma in termino ad que illam no ri implactione 4babebat dumotus celebrabat:et deceram forme pparantes mam pro intellectu pficiuntur in aduentu intellectus:eni definentes esse: m ille meque apud me vocant ic ano particularis anainstitute inerunt ut per ipsas intellece Myeret ira
mimaa pateticis est vocata ars summa intolligentia sine mente: banc virtute3 Aristoteles attri
in rposito a natura instinatus est motus t ut P ipsum acquirat terminus motus. Cicontra. pbricoru3 e- IIp.MII8.motus generat per accides: corrupit p sesbu vult ossiciu moras eterni generare et con eritare. . tutio ἐ: motus ut successivus et nuxu dices destrucnuus E: cn.sibi ilicst rone pirarietatis: ut aut ea talis corporis et naturalis pseruat.
R e mei Min celo nulla est delingatior nulla contrarietis: nulla resistetia ergo celum est perpetuu3: si enim esset aliquido
motu celi inrueduet: τὰ tempore nostro lentior exs
stereti scisset in principio. - -
motui aie stilicet pars grauis que est in eis:becaute mouet nos multu ad contrarii partem illi que intendimus moueri ex ala nostra.Sensus ercausa vera langarionis est quia moror mouetur quando moueri Drma.n. que pht recipere aliqui passioneque no copeni sibi per te pol in se alterari et vexari:et dico p serpropter potentiam passiua3 celi eternique semproripit pastione3a motore suo: sed boc conuenit sibi pse:propter qb non alteratur nec vexatur: sed potetia motiva per accidens mota recipit m 3 qui ut sic ii competit sibi per se: ergo.causa et ungaudis laials bus subcelestibus det resolutio spirituit: et M nd moluetur corpus aulis Gaia meaptu natum moueri et se a ii n5 mouet eo motu quo E apta mouere:intelli G . t ut e apta nata mouere:et celae moueturna aut mouet vie aptu natu moveri.
declaretur quona pacto mo celisita sua natura: et qualiter intelligentia orbi uniatio talis motus celi n5 prouenit a natura sicut motus ele mentop:m motus celi est a natura que e aia:elementorii vero a natura que no e aia:m ergo intelligenualest nanira:aiae voluntas: ideo motus ab earduci' - - sepe natis: interduatalis taliquvoluntarius nomi/ - 1 mi natur: si.n.moueret celsi a na G ala esset generabita
let corruptibile:quia omnis forma G anima eausatur ses subiecto.
ait:virtus in m1 celesti est similis forme nili et fimilis forme abstracte:m E ala:ra
aut ale e media interrone forme abstracte et ratione forme olla materialis: I potius rationE aie cdsequit appropriatio φ abstractio: bic e m dicit.2.b aia. 2 r. H. intellectus E abstractus m*n6 aiatis intelliuna assimilat forme materiali vi dat motu et esse corpori qb mouetur per ipsam:assimilatur inme abstramimo est abstracta: quatenus no partis ad diuisionem corporis in quoe: no babet. n. subiectu ex cui' potetia educani rinem uitelligentie quico aduersat nec positive: nec priuatine. Rursus
117쪽
Q admianir clam ea est con=us Guste vicorruptibila ad quod sequuntiar dimensiones c Porales et alia accidentia que in eo inuemuntur : et ino forma et sormatu3 sunt in eo ido numeror MPm dispositione nugis diminuti Q sit adunatio retopientis et recepti in forma abstracta.Sctus est: maxima unio e recipiens et recepti in itelligitus: amoteni3 et intriligunt inferiores intelligetie superiores per essenilia superio*:et quia inrclligibilia biit verissime nam amis et poleue: propterea dicebat Tuer. 3.de anima.s.ex iret lectu et intelligibili ficti venusvns Q ex materia et forma. ba unio est. 4 itelligettia unitur orbi et tali unione sorma et sormatum sunt idem numero sui dispositione magis diminuta Gm adunatio recipiemis et recepti in forma abstractarin pruna eni3 unione recipiens et receptu sunt penu
tus indivisibilia: in se dareceptu3 est indiui ubi j et recipiens existit quamu3 et diuisibila ρm i
nem. Tertia unio est qua forme materiales uniunt materie in potentia mediantibus dunensionibus: et hoc est* Buerrois dicit et causa istius adunationia
inter istam sormn s uiam materiam est quia non coinet in materie mediantibus dunctionibus: Mutiorme generabiles et corruptibilas: quapropter brem caret potentiaritia orbis suinectus intellu
senue non est variabilis de una sorma in aliam sors ma3:in libello de substantia orbis hec ola sint ostensarque3 quide3 tractatu3 composuit ut declararet imul ligentias non ee diuisibilas ad diuisione subiectino obstante ς darent effere boc erat m n5 educebantur de potentia nurerit celesti sua: cuius potetis nore extrabibilis sorma aliqua: et ob boc oe intelligineno educunt sunt abstracte et itelligetes:et per eas ce/ium intelligit et amat.3. de anima.I et propter bocet sunt penitus infatigabiles et imobiles: et est bonumpliciter illud cui no accidit in sua acide fatigatio: a id nobilius est qb minus in sua actione deuiigat. Contra:mina alata magis fatigant Q mineralia in motu locali:ergo.Shitio est:motus linalis n5 debetur viventis' ut talia: sed magis debet siccis et duris murenus magis retaui motui locali. ciet dico id novilius esse s minus in sua actae desansat paritate in ceteris seruata.
a forma malia formaucum supra nullam formi inueniaturbabere causalitatevpropterea in celo talis ordo reperitur:intelligentia:materia celi.εDMocili: est enim intelligentia celestis cum non imcipiat essenem insor mare boc persectibile vel illud penitus prior materia celi et quantitate eiulari: materia corporu subcelestiu3 iranimutabilis est de vitaisma in alia3 formav et rauo est: quia talis materiacifica: dimisio terminata: forme.n. que incipi utenisor mare sunt olo posteriores mi et quatitate at itellectus incipiat insormare boc vel illud persecubi esse:est prior ma et quantitate per se: poste. rior vero Paccidens:et vocat corpus humansi subiextu appropriate loquido respectu ale intellamuer arra res u aie cogitauue chira: stelligem Dedit di. Visiones in celo e celii ea indiui ubile. Solutio ear
imelligentia precedit et materiaue celle quantitatem:
ideo remanet materia celi diuisibilio per quantitates sequentem t forma autem subitaturalis tollit diuisio N:quando mediat inter mam et quanntate. opinandu3 celi43 esset c graue et sustineri bumeris aiuntiari eapite unu3 polu3:pedibus alium: una manu orientem raltera occident contangat: ostensum est 3 Glu3 neq3 graue esse neq3 leue:et si graue existeret: minime tanta eius moles bumanis viribus sti/stineri posset.llion est erim pulvi du3 celu esse με ueret a lira anima sustineri in sublime ne castu. Est.n. ut Averroisiuquit celu3 quidem animatuvnon ra/men est animamum quia fit grave. Unde si celum latitat graue no potitisset moueri ab anima tanto tisore: qina licet ille motus fuisset naturalis aie t non vi corpori aut motus celi eternus: m ala mouet motu quo e apta nata moucie:et corpus similiterit botidem babes.s.pbrsico*.27. Commenti. .Non est in M itam opinandu3celu3 esse graue et nani3 moueri deorsuvat propter celeritatri motus ipsu3 sustineri sursu3:queadmoti3aqua in vase
aperto velocissime circulariter motor et si nata iii de/κ enderemon tamen destendit: velocitate moei pedita. Contra:ergo celum violenter mouereturumomotus eius non esset perpetuus: violinia.nino sunt nata popinio durare. DTuerrois format talo*llogismu taratus celi est etemus et persecius et motus sol. . . 'qui e ci stabilitatio pr velocitat E nb e etemus et per '
Textusscdinemn.6.ηδε Erdni planu celu ee graue et ab ala cogite sustineti ne cadat: tu qr talis ala semp eet misti rariuqr: talis aia sustineret celu violenteritum quia alia aialiaqn labore sunt defatigata:quiete babent a natura ordinata3: ergo mores celi no posset pnnuus sterpetuus esse.
coungit Hlpossibilet mmotio corporis ab in s e buiusmodi e motus violenis. Sensus essor e , cimat ira psequitia: motus celi e pnianes ab ala celi a
e violims:qn ciundameto.Si celucaderet ex se ει .rmaneret ab itelligilia ergobret cete pirarum geni intelli ne: vel motu ptranu motui itelligentie: sedi tale E: violetu eremo mos celi eri moue corpori celesti: ut e corpus absolitie.Corra:ergo motus progressi uua vilis est violatus.Solutio E: moeat alio . pol concedi sp est violentus.i. aiali cotu sit laboret des uagano: et ita si celu eri grauer motus ei' eri violennis .laeto eueniret labor et fatigatio.Uel mo coli esset violamus:m E simplex et no esset M oriam
mobilis ichnatione momo nilq3 circulario ignis ectui intus si existeret fimplex: prio celoo.Vesvt diceta prioceli.ς.motus celi inueniret violetus si potenna moti adderet supra potetia3 minoris:qr ille utimeslism nam mouentis ini: et contra inclinationi mobilismiores progressivus alatis est ab ala et corpore Mi.nbabati m.
118쪽
materia est aliqiis modo multilicabila: ergo si cessiirmaneret unu: boc esse unu esset tibi violennim 'nimu quanto magis sorina fueriti σt.
puerunt * anima celi est nobilimma ammo cor iraue: et est corpus nobilissimu olum corpo* contrar cornices:corui: elepbantes sunt side3 mure igno i3 inliores: diuturnioris in vite. Solutio est i vera est sententia Buerrois de larnus eius do speciei specutissime et non simpliciter: unde est aliqua dispositio din spe duit Psectione:in genere vero i sectione uti cordis magnitudo in bole audacia presesertan mul i
o ait:formius. n. et quies inatalibus ne ui Ucessariolantaneis relaborem: labor sit no est nisi quia in eis existit principi ucotrarium monii ale. Sensus est: somnus et quies sumin aialithus oler laborri ad recreandu spiritus resolutos: et ly rpter pol dicere causu finalo et efficiente: nam ter labore colliquant mores et faciunt opilationem in prio sensinuo: et ita causat somn': et subiuguo aliqd erit motu motu violento fine pricipio et fui elo vocabit aqui te.t.tristitia affectum.
de boc, P ente ipsu3essebnidi est semodictus siner diter sinit dicebant τ dη sunt plures fineratione Sensus est:si celu3 abaia sursum delinetur
3 fit deus in primo celo: ergo erit unus deus vlo tientis Oia: et si reperitur unu violemans: d3 quom reperiri unu naturale moves ergo plures ov.Item oe violentabile est multiplicabile ergo celu est multiplicab:le ergo et motores:etcuantecedens suo cosoqueti assis riditur: optime dictu est sermone de violana celassimilari multis s. aduertendu est:caulamauenne ceu apud Aristotele multe ex stum:prima est:carenna materie et cotrarietatis et appetitusnid est. n. orbis celestio variabatis 5 mammam alia3sormc: primo celi.ro.primo capite de iubstantia orbis: secuta est ex intelligentia et maxie
eat pria que dino independes et indessicies estia capite de lubstantia orbis.Alia ei est ut deus fit persectus:moror eiu3 otiosus est fine motu: bis iram constat celsi ponendu3 esse perpet ipsumq3 rpetuo. moueri sine labore.et pena. rldextruet sinistruib et antegrotro et superius et inserius: cuenmaial subceleste
Gai bas sex differatus positionis ergo et celu3 t crist corpus perfectissimsirordo inieraliu parti talis ' ' existit. Dianus Guir superius et inserius: non adie '--- reu o: cu non babeant sensuvnecdexuu et sinistria: . , - , cim non babeant motu3 localci : brutis impersectis 'iccoceditur superius inserius et ante et retro minime 'Υ- de tru et sinistru3:G3 in eis no existat monis i mare nisi motus pstrictois et dilataidiorvndeuicibus m. - sibus inuenit dextruet finistrutinuenit ante et retror
reperit ante et retro: reperitur sursu3 et deorsu et non jecotra: ergo priora miratura ervi: sursu3 et orsus mox ante et retro: stremo dextruet finistril. Et cu3
ante: postiit aut Pucti' ut daretantelligere puerit diutato. Vel possi uiroru para anterior est illa in q
apparet uiam istae: et in mul auis ad apreitate inmini rei propterea dixit retro G ante.ricii
ter aut dicit Auerrois in pricipio Cometi quasi prologus: m fuit pono con alio. fim dimensiones illansiuidinem sumular surinet deorsu3:que in bomine a capite ad pedes porrigitur:et augmentatio animatorum sumitur =m furem et deorsuvni animata manifestimom sinu3 e deorsu3 augentur ita n latitudini et profunditatevmior .n.dinienis corporis alati e longi rudo.Sursu3erso teriminat longitudine:et est principiu motus ausinenti: nd quia aemetun5 fiat unde
lautudinci sumsilur dextruet sinistra: e quid la titudo in bomine dignoscitur a bracbio ad brachmve a dextro et sinistro sumitur motus sin locum: nam dextruue in animali maior babet mouendi et amandi virtute3. Dextruergo terminat latitudinem:et ratprincipiu3 motus localis Gemp.mui latere dextra formitur organa mouua:et animalia perfecta prepotnunt pedo dat inambulando: dextru buni ad onera pomno:et trabum pes sinister ad corpus sustentandu3: ne decidat: ado pes dexter eleum in prosectione motus: unde in bino est maior caliditas a cordem vi ebrae causa et Aristotelesiicebat.32.particula problematu3 problematear.virtutes monu in parte dextra potentiori: sensiuiam utriusq3 partis equalis vigorisai ' pro ditato sumuntur ante et retro: ptunditas aut intelligitur in dote a pectore ad ter 3: ab ante aut sumitur sensus: cu3oiastntiendi organam anteriori alallo parate sint a natura ordinata et latus aut tactus fuit o vniuei 3 corpus diffusus.Ame ergo temurat prostim iditatevet est pars anterita respectu posterioris essentialis:quia in ea fiunt morus et sensatione Et i fine Comenti loquitur Averrois disiunctive quido dicitante est principiu3 motus quia est principiu3 motus
sensuu3raut qua est illud ut quo misensus: quia 'aliquos cor est subiectuvoculus principi uret uniuersaliter est pars opposita. i.datur Mis opposita partio qua est motus localis gramin qua ea locus lan suuvbio sic expositis: proponitiar iste consequelici qlatitudo nunis inuenit sine logitudine ergo dextrue sinistru3 sine sursu3 et deorsu3 rid repensitur. Item motus Malis progress suus posterior est augmen ergo dextru posterius in s suisu3.CContra: pro msunditas est memora posterior longitudine et unta dine: Ggo ante et retroque stimur 'protumlitati .erunt disserenne positi dis posteriores.Solutiorat Ioa differenne positionis nε accipiunt a quantitatem plicuer:sed in ordine ad motu3r et ita licet prouincitas vi mensura sit posterior latitudine: tamen in re latione ad morum prior est:in brutis enim animanis bus repentur ante et retro: non in omnibus dextru3e sinistria
Tmus Cὁmenti.'. laodis c. serentie quamdelant in corporibus animatis que babent in seipsis principitan motus amusi: O vel est ala vel una certa corporis aqua incipit motus: elementa vero ab extrins commuentur per se e et equalim ex omni parte munda tendum naturaliter ad sua loca propria: unde si est una sperula ignis in centro illa moueretur ad punctu certum celi: ubi stilicet existeret intensior dispositio prestiuaura ignis. Nd ergo inuenititur iste differene in corpor ibus
119쪽
corporibus inanimalis:la qui non est augmentano Di qua sumis sursum et deorsum: nod in eis est monas Mussivus m que sumitur dextru et sinistrunem sen Ius sm que sumatur paro anterior: stimumenn et deorsum a ut elanares cMeduni sunt locorum dilurene ut aiatiae differene positionuret sum sursu3 et deorsum in mudo loca distincta: ubi totalia:et spes
loci: alite retro dextru et sinistru sant tin partes.
stionudisseret iecdparatioe ad nos sumpta: ut illud dextru e qd ad dextra parte nobis fueriuid sinistrusqb ad sumitram: id surnim qo caput supereminet: id deorsum que subter pedes nostros existi trid anu:qbanteriori parti obiectu est: id retro:qb tergo postpositum est.Hut sumunt tales differentie positionu in rebus inaiatis ex opposito stu: ut id distru dicam' quod est ex opposito nostre dexire: id vero sinistrumq, ex aduerso est finistre partis.Aut o militudin imaΤnis ad exemplar bas positionu3 differesias in reb inaiatis detomimus: ut in statua assignamus positionis dissermo sicut in alati cuius illa statua dimago:at ut aiatiae positionu3 differtile virtutibus et onicvs distincte dignoscunt: bis costat bas posi/tionis disseritias posse sumi et mcdparatide et ex opposito et per similitudinem. queda inueniunt essentiare et vere: quedam in respectra et non vere.Sensus est: superius et interius sunt equivoca ad vere et in respecturalia: et superius et inserius vere iterii equivoca sunt ad paries celi que sunt polus arcticus et polus artanticus:et ad species loci que sunt concauu et centrumtiunt enim sit penus et inferius et differeue positionue ubi totalia et loca distincta.
. triti ai vcorpora inalata babEt superius et in O us et dextru et sinistru quoad nos: vocamus enim que sunt ex sinistro nso finistris: et et de xtro dextrum: ut faciunt augures. Sensus est: pommus dextru latus terre quod nobis est ad dextrumtet sinistru quod nobis est ad finistru3:et duiusmodi si mile obseruatur inauguriis et auspitiis: nominant ni sangures aue dextra que est nobis ad douor finistri que est nobis ad finistram. mestri ita ait: et diculurbo e partes sm fimili ροι ι mi iudinem nostra: ut est in imagini rquonii sicut finistru sortis cu fuerit oppositu3 nobis
est oppositum nostro dextro: et nostrum dextrum orvonitur suo sinistro: sic dicimus de nostris imagini hus:etboc non accidit de imaginibus nisi quia assa mi untur formis bominum: et similiter iste modus non est et respectu: sed ex similitudine: et ratio ei de/xtram in respectu est respectu unius tantum partis ad aliam parie3:sed ex fimilitudine quando omnes partes inter se similiter se babent ut vere:non ergo imaginamur istas paries esse in imagine nisi quia assimilantur bomini: et quia non est nisi tantum in fietura idest in similitudinet et non est illic paro nisi in Egura tantum idest infimilitudine. Sensus est: si reuoluatur statua tales differentie contrario modo nominant:quo nominabant die reuolutione: et boeest qr ille differtile reperiunfibi p ppatione ad nos tantu:at fi loqueremur per similitudinci et dicerem' os fimilitudine oris: et oculu3 fimilitudine oculi: tuerales dissereniae in statua ita variarentur. Eandem manifestu est*vocat dextranei best pes a patre
dextra: e per iunilitudine adparus nostras: pcontrariam positionem.
gorici assignabant figura conueniunt et sola virtute differinit:et dextra manus eiusdo figure cu sinistrae dextra tamen potentior. Sinu avi et deorsu3:amee post n5 modo virtute: verum etia3 figura abituricidi unuergo optragorici omiserunt differennao postionis magis apparetes.et minus notas assigna uerunt uni eiu3 luctum et deorsu3 priores disteretie quas antiqui relinquebant.
ιι ι ι ψιν cus*superius est pricipiunio tuo: ς dextrii est locus eritus motus a corpore is principiu:et volvit per boc O declaratu3 est in libro motuu aiahum τ principiu motuu aialium est a corade. Sensus est vi Albertus inquit: sursu3 est ubio
initiu3 motus animan:et non tantu initim motus cuiuscum atalis: sed etiam motus localis: ia virtus mouens oritur a corde et persectius copletur a posteriori parte cerebri in Oibus cerebru babentibus:atinnbbabentibus cor et cerebruidem laciunt moraque sunt loco cerebri et cordis:persecta aut virius in cerebro nuit per micba3que distenditur per montiles dorsi: per tota.n.longitudinἐ illam oriunt nerui motivi in corporibus aiato* que babem lecalci motum:et dextru3 est locus exitus motus in merea que sunt organa motus gno primu principiu sinnuit mom3 vel unde primo inquitur motus.
Nemia ait: pol intelligi finis motus visus avs
sibilibus: visibilia autem mouent media quous d motus eoru3 perueniat ad virtutri corporalem: et talis motus vocatur motus existimatus.r.
de aia.37.et pol intelligi τ ante est pars fim rectit
dinem . . quatenus terminat lineam rectam: et oppinsitionci termino motus localis erit finis motus localis:et pdi intelligi * ante est finis motus spiritus γumentis a corde.stem inedu3 est τ ante terminat
spatiu3 mobilio =m g est extremu spatii oppostu illi
ad quod est motus. aittet si intendebat declararem prin cipiu3 motus sursu3 est prius principio motus dextri et principio motus ante: m aliqua dissicultato: quonia3 si motus esset unicus nece rio esset ut locus sui pricipu esset prior loco sui eistus et loco sui finis:et ratio eu:quia sumus est prin iu:domi mediu:ante finis:nisi aliquis ponat. t. Solutio est:* principiu3 motus alicuius rei in quo est principiti motus aialiu3 in loco est in eo an prin cipium motus localis scil3m principiu3 rei in corde est prius pricipio motus aiabu3 scilicet motu locali. Sensus est: principiu motus sursu3 est aliud a principio motus dextri et a pricipio motus ante: et dato mmotus esses unicus:adduc principiu motus aialium in loco prius ect principio in quo apparetprincipui motus localis .i.dextri:pis iram costat suriu3 et deorsum essedisserentias positionis priores ceteris.
. Mopositionu differetias in natura distinctas:ex eo m est animatu: et dicebat Buerrois. s. pbris . O . debes scire τ iste partes sunt distincte in natura in bote: et similiter in mundo: sed in domine sum manifesti per se: ut mundo vero per
120쪽
dem mistrationeve iurnuntur in celo omnes tales nin inscrior ' ac rimulantur insuperioribus: et cit 3 momo localis sit raucim. plua corpori simplici accomodathi amoin locali talas acci tur in cito differtimeren μή pexisti nocet diuenias operationes et varia ossicia: mediantibus diueranima celi mediamibus diuersae narin Gh subcelasti pei secto sunt pifferentie poeb in nanira determinate: ita et multa. mira: citu Upericu et babens omnes partes smiles: tofimvunam motum semper exercens: ergo non est maior ratio rum paro sit magis sursu3 is altera et itate tale sinistru3 sub consimili arare: reιMEu u3 et Mor Que sub diuersis figulat et fi animal inmale vitelligemur comami in figura3spericani positionis disterentias pseruam quas babebat Molutio estra incepisset celu3 moueri ab oriente mndab occidente. Contrara quocum puncto Seu uiciminarius: ab omni incipit ergo no niamsm a. B.incipu. Tum qr: ob est or se babitatibus sub nobiserio quod ii obis sursu est: illis est deorsum: et ira di/catur de al0s positionu differentius. Solutio est ii 5 tollitur ratio primi talis unius puncti 'etia3s omnia
his ipsi' celi est dextru si st: et xplerea motus celi
H. motuum rebusaiatis ostendit no
ramin au stinas natio nostram orbis babeat 'inpres istas E fictit imagiliano malisto b6
et cetera.Sensus E: si alias imaginae biet pedes in polo antartico et caput in artico: man'oxtra foret inoccia T. Micre: ergo si d3 ver' ordo sabuarubctit caput in antamcorpedes i artico: deruuin oriete: sinistru i occidite: facie ustis pie celi nobis
Rursu A virtutes diuersas i par
no lum males.Seius e. itutes no causate a subiecto Hra lime dicuntur copulari: ses me males dicunturem: et n5 copulari: m sum noue: et cu si manifestu discrimen inter princidiu toti et magnitudinis contra talu bie prumptu munirudinis et mole inpies pria et loco orto. Tando constat bio celu hseis
disserenas positibis: et tota ratio fie formeturr quoli ridie moueturcelum una cdpleta reuolutionet erago aliqua pρο inuenitur fm partes celi et alivis loc' vel sit unde incipit motus unius reuolutionis:Muicipit post aliam babet pcoculdubio locum inceptionis in aliqua parie et maliquo loco: onmis autem motus incipiens a parte*babeat principiumaturale quare icipit ab illa parte glia illo oco et non ab alio: principi si aut istud Qtacra nisi dexi m ergo celu babet herusit et in morium per locum est finistrum: celum babet dolias posvom ' quartum disserem
A. i- AI ς'iiiiiiiii fm distantiam a dio, o ad potui quorsi unus est sursin celiralter vero die noscimus differentia be iniin quod supra nos est ab eoneodest sub mhis per polos imobiles semper eade parte celi ma in nostitem sperio cospicitur polua iuria polos nom9vamur latera celi:vi sunt ille que clauduntur intracimtum arcticu et circulu cancriret in parie oppostaque circulo ant artico et tropico capricorni ptinentur
rem parti superiori aut inferiori:veluti brachia non sunt fur iam nem deorsum sed vicina capiti quod est nutates axis eorum distantiam: et iuxta ima ranari,nem allantis dicit polus clarii cus erit superior:molimvero articus nobis eleuatus inserim.
pter boc bari lonςmidine et latitudine et prosunditatem. Sensus est: ista cosequentia collisitiretii rentongitudo: utitudo eriundi ias: est nam hin Amter starim et deorsum:latitudo inter dextrix siti istirm:rsunditas inter ante et retro. ni ait:lonMimo orbis est dimensio que est
θ' u rnecesse est vi longitudo sit ex meridie ad soptentrione: et ιν necessariu est cum babeat dextru et sinistrum ut non tanta babeat longituωρ sed MN lum et deorsum que sunt principia longitudinia. ius est: sormatur crasequetia: locus princi ergo poli sunt principia lonςυ temet: m dextru et sini; i sun u Iu et sim mi3. Dicit Albertus: lonam, do orbis est spatiij in quo dishonunt orbes Di mo
a polo polu3 super' axem seu Manio trum inudi: et cu in uno orbe sint multi orbeo fit sortlarium in deorsu3. et unus polus erit in una me cietate. alius in alia: polorum enim inquit Auermis otio a medietate orbis est eademret est dicere