장음표시 사용
71쪽
rimes Dimossibile estis.nans tua esti non minterim niue adquEsi ii quo claudatur lare iam ed
fit tmsi simis est cdpletus igitur Pueriit ad terimnu quo fit motus et percosequis est niui : is turet moni infinitu fieri impossibile est: si em3aa cor p ciuilia quis mouent mola respicimus: a linita recognoscimus: qirare motu quoipra mouent reminud prel Mim': si aut ad lepus respicini quod perpetira serie trabitur:pcipimus post moni vim circinaret alterum specie consimile3 Riccedere in unam uolinione et alia prWyredi: bancis circumratione continui strie nunis fine3 nisi ii mo circia laris mutatio sinita est uamet a viii altera nucedat. Euenire ena contigit ut post genera notu m amritatio alterivo generi s m generatis et post uia alteratio: ines murano is locu citaratimae motu res trecedens: n6 tu propterea ille erit unus et irin: nima monas: ni ex ra3vahisa di ingeneris mori honon potest c. poni virus nimis: nullus in movo tuorde duran Gunua iaporis successioem: preterib motus cimii 'ets. IJ dicunt denti: quod i possit,ile est iam esse: ipossibile est
nam: si artem et imaginatione vidi nataratri imaginatori inordinau pol quidpia fieri: qbii potest lactucsin dipartes infinite et emu iam abinisci inueniantu ossibile dcFunuari aduiuueet se prouem x eis magnitia domum tarquod est ipossibileti possibile ergo imtur ex possibili tillud ei quod ponebatur possibile
est ipossibilet et ca contingum p ibile si possibile
contin trum postio orer qu. pembila ra 1possibile fit i possibilis. Sensus est istes institue i gregare fi sint equales vel bac assignata maioris gentur corpuscdstitia ut inlinit unde G cdsumi corpus finitii per oblatione paritu eiusde proportiotus: sed perranoria partis eiusde quantitatio unum quodvis corpus descit. Irri ista xpositio: sum insinite paries ignis numero equales:est volubilis:m si talis propo forei possibilis: cu sit possibila parteostggregatas connuari:posset inuenim corpus inlinini ergo cii non possit ed corpus inlinitu3: no pote runt uniria linuice partes munite equales isnior Niturneepoterunt re seiunciet ecquid.mantecedit udipossibile:necesseesti possibile ex stere. τε ι --j εα ειν primo dicit: melint tres: ι Una quia diuiensiones simi tres: reitiasti licet et circulariotrecta partitur iniurium et domnim: std de boc dictuin est iupra Commento.6. diffula. - . ' aure quia in demonstrat de predicta noti cdpleuit declarationE in is uom mmcornm corporu3 simpliciu3: O impossibile est ut fit infinitum : sed tantium lacit boc in simplicibus mohitibus recte quatenus videlicet probauit nullii copus compositum esse infinitium: et propterea corpus celeste no intrauit isto distinctione: cri nullii cors
infinitast forma fit infinita.i.causa sinitans ina rtudinis est forma: quantitas eni3 babet a materia vst interminata a sarma * fit termutata: et re vimque
vis qualitas insequatat somam non pabum qiuturus interminata. V.
It --ε aiuniores cim se finite reuoluinior ML 1 i, motus aut corporis inmiti est inmit Lficetum eri infinite magnitudinis acua:vna que infinita circulano:e propterea celum mouetur inlinito tempore per morum eiula magnitudinis in rima compleno reuolutionibus.
aut moueretur ' naturi:aut preter naturilui preternaturam: ergo ei assignandus eri locus alius i quo tenderet m natura: na3 si alicui conuenit motus molenius qui est posteri eidem conuenit alnas mwm natura qui e prior:violentia.rundinest nisi ulpectu nature et fi res no babuisset motu3 naturaim non intelligererer babere moru3 violentum.3.ceu.isat
impo ibile est edaliu locu in quo=m iraturam 'rutaquia tunc oportoet ese duo loca inlinita:vi cet viam in quem preternatura3: et altera inque3'
lenter alius est a loco in quo mouetur naturaliterit si inuenitur ita in corporibus simplicibus: sed videm' ae locus in quo mouet terra violenter e idcire eotivco in quo mouetur naturaliterivi si fit terra in aerermotus eius ad superius erit violetus: ad ima erit nuralis: motus. n. naturalis n6 miseria violetori fi m modus tantur ascensus nim ignis e naturalis igni: ascensus terre est violentus terreret bre e causam C emator dicebat. s. oco*.s in motibus
eiulari species existit cinarietas =m nam et no
naturamon aduersant.n. motus ignis surtu et mo
terre sursu vcu 3 sim eiusde *eciei.Sed tamen i Buerrois visum E ae n6 intendebat per locu most inicum in quo mouetur lorea quo incipit motus: sui ocu quo moues.s.locia ad qui tedii: asiani dicet: eritaturis quo mouet naturaliter: et suppleuititer quo mouet violenter. . iuu
nlectioneique quid AE ad coe et soluere non eruinunierin primis probo dari grauitatem uisimn rigoris: quia in hoc auraid est minor grauitas disinet a centro di intia infinita: std tunc in docendendo uelocitaret motu suum in inmituMinfra.M. ergo implino vidiis non repugnet innitimaretriali extenu mouere eterno tempore:posito per pinfibile spatio insiliis intrer concauu et centrum:et lapide in tMauo relictos naturereonstat.n. Pspanum
infimis non Di pertransiri tempore sinuo avi nni uulgorio. Solminino i illud graue pense ciurumperet no posserconseruari per toru3uu3 descelamzultato m conseritares grauitas illaesii coelim n rigoris:et corpusi tu insinite magnitudi nis actu: si enim rimas edi extensa et moueret et emo tempore:esset insinui vigoris Acapitulo de sit an Waorbis.
tuerent infinit n. Solutio et casus est impossibilis t
72쪽
enim natura: iussi magnitudinem: multitudi
molao dari taliditatem infinitam arguidi naenio reputato mirabitu ut in. H. stibio Gomg diras:vti emit adapres nubora ad GFradum: constat * illa re uetur ad subduplimiriubquadruphim et M in infimium: ergo tauditas inundetur ad duplum Θdruplum et tu in infinitrum. Confirmatur: sit. H. calidum finitum malo res potentie Φ.G.frigidum summum: bora sui ra imaginetur diuidi i aries proportionales mi noribus terminatis versus finem:et debeat. H.predicta bora assimilare sibi. B. iunc sic in pruna parre proportionali. H. corrumpet medietatem in mus summe inducendo medientem caliditati a summeret inquauis parte proportionali tanta, in ducet caliditatem: quantam in prima. Mamresbsistia connivae tendit ad non gradum: ergo in se cunda parte proportionali resistentia erit in dulplo minor: in tertia parte in quadruplo minor: ira in ceterio: ergo in fine caliditas producta ima et metur infinita C solutio est: in infinitum intemdetur: non tamen intendetur in infinitum. in infinitum intendetur arri etice: non tamen geometrice. uolo dicere vi clare loquari latitudo miluatiui idest remissionis tendit in infinitum versus partem latitudinis priuationis intensiorem: quia sicut aliquid est minus intensiim: ita est magis retivissum: sed in infinitum caritbmetrice et geometrice aliquid est minus intenium summo: ergo in in finitum est aliquid remissius summo: et ita latitudore ilionis infinita inuenietur quatinam ad intentionem remissionis: munquodq3 etenim tendens ad non gradum remituiur in infinii unire arit e tace et geometrice. Et ratio est: nam quodcunq intunditur seu lauetur a non Madu: inundinar magis Gad duplum: ad quadruplum sic in infinitum. Eatitudo lamen priuanui finita ea quantum ad munutionem rei nissionis: eo quod remissio deficit cum aemento intensionis quod plane est finitum:mbit enim est quod in inlinitum geometrice maiorari possit: quare aismandum est in infimium magis renustus est aliqui. gradusgradu medio et in infinini' minus intentus est aliquis dus gradu medio: non tamen in infinitum mimismuissus est aliquis gradus gradu medio: velim nec in infinitum magis intensiis in ahquis frat o Madu medior minor enim intensio est maior milia e minor remissio maior intensio ec mi reminio est priuatiuum: sed ex duobus nega nuta effectus consurgit positivus. ut propterea dico sit stigi diras remittenda ad non gradum: re mutetur in infinitum arit elice et geometrice. Caliditas aure intendetur in infiniuiarii binetice tantum et non geometricervisi caliditas uti uitent danar in bac bora ad. g. quando erit via .m duplo magis ent proximior gradui lanimo : qu nilo vi γ. in quadruplo: et sic in infinitum. Et quemadmoedum insiditas remiiunir: ita et resistentia decre smin infinitum artibmetice et geometrice: et crescit ocitas arithmetice et geometrice.B.ergo in borasitura infimia velocitate a tet in infinito. modico tempore: ia tamen nunQem ita τ renuntia sit diminuta in iusinitum: nunquam inlimia velocitate
agit. Et quia remitu manaiamir in insinummanoemetice et semetrice:latitudo motus est infinitaret non datur summus gradus latina duus monis. Quare concludo istas propositiones memoria et scitu dignas. Cui ma est. Omniaque minorantur ad non gradum : in infinitum ambinetice et geomet trice minoramur.Secunda estastorus in infinitum aritbmelice et geometrice maiorari potest. Tertia est. Multa qualitas in infinitum geomemce maioratri seu intendi potest. Quartaαὶualitas in insemus arubmelice maior ara seu uuendi possunt: bis pisi positionibus et documentis facile poteritis magna cum resolutione argumentis Calaulatorum sansis
finito:aut egit activu aut passivum. Si passinu:aut ab infinito:et hoc non :quia nunquam finiretur amoc passio: aula finitore boc non: ne in equali temporre agat finitium in passum finitum et infinitum et pa/ri ratione nen potest infinitum esse activum in pastium finitum:nem in parum i finitu3:et ne motus lacalis et alterano sint in momento: non permittit imrura virtutem mouuam infinitam: et qualitatem infinitam:ignis enim infinitus alia secum elamenta nopermitteret: virtuti iram inlinite poteue et vigoria
nullaactio demandari pondec est butus partis invrentia in generali.
63. lino dicit. Sed quia proa M Z positio dicens in omne corpus aut est activum aut passuum mani sista est per se: corpora enim celastra videntur agere mea que sunt sudiciarista a*tem videtur agere et pati adinvicem.Se sis est: datur corpus acuum tantum non Pastinum: tantumlonest enimmateria prima corpus sed corporea:no est corpus de genere substanue: neque corapus de genere quantitatis: nec est corpus pro alie ira parte ammatis. Si materia prura esset viam corpus: forme non minae acrus essent corporis: et c .pora naturalia inanimata G sorma et corpore componi diceremn:contra comentat oratia. celior.et eaque a.dide una. s. pMMO D. 74. Et cum coriuua uiseramquam et patiantiu aduiuicem: palam est m datur reactio ει qualitates alteruis contrarietatis: hunquid vero detur in qualitates eius conuarietatis non parua est i 'auctoreo contentior teneo tamEmo reactionem rin qualitates
us et resst ne qualitatum mimamn esse nrastest quidem caliditas sortissime acturitatis Ibilissime resstemie.frigiditas deinde, η umidiu' mox subsequitur. Siccitas postremo demit tinuenitur acini natis et sortissime resistentie: et u somparando acuuitatem agentis supra resistentiam prifiet activitatem passi supra resistentiam agentio: per babetaractio a proportione maioris inequalitatis: ares hierit agens infra speram Mimiraus passi et erus virtus resisti uua non fit maior neq3 equalia virtuti acnue passi et non lartificetiir aliunde agenρα ages in agido repatiet Et si in medio inter asia et passum induratur simul caliditas et
tus tendut in eude terminii ad qui: MDdmod a. aerexistens in igne addMii in aui essediti et in aqqa et aeria ad eundem in t nisi uilisad
73쪽
e instigidaturino tame molibus agitat retrasso t
tes prime tante sumtutivitatis manseresistentiere Comnime reactio dari pota Cot dixit collem meu ui. u corpus pedalis quintans unitiormiter frigidu3 vi. g. potenue aciive ut unu Si sna rus quadria pedale:cimi Wprunu pe letam gens.B.sit uniformiter calidu3 vt.8.potine acu
et stigiditate uti Lquop fit taliditas potene actimem tria cin mi ullo. hoc cassa parui aciis et reactio etiam qualitatibus existentibus tame acminatis quantemrimie.Solutio est: ii dabini r qindem ream in Miuini piato: quia sicut pars agens agit favore uuincita earum ope retulit: sed tam est agens nodis esse potentie in agendo ergo nivioris potitne immaturi in resistendo:ergo concre, reacuouet stanteeodem ordine activitatis et resistentie qualiramn prunaminum motusa proportione minoris
ita finito pati est impossibile: est autem inlinurum quod infinitam bis imopenili aut refistendimmum:fimnim vero quod finitam: sit.B .passi
infit mura. assens finitum tempus actionis quaiurgitin.A. ni totum destruendo ipsuM GO
iungamus duae; possi voca.boc possibile scilicet ut aliud corpus fit linitum eminua corpora finitoqbem in autem corpus sit. Gidest mista poterina fit possibilis et ii contingit ex eapo Mali odimit mihi uin ius. D 4rassum a Miam tempore e Muprioa.inunipore. Qtam neces nurirest proi no minorisagentis: stilicet. . ad iii aius agis: in alta sculproporis i genti dest patientis mcuntioozis dico patientia scilicetao. aes corpus Muram agens. i ii Mahmao corpore infiniis uia et ues psimilis; p lueestimer. P. ame. D. Nini, poterit inueniri inter.ab: age et aliud russum sininivrportio. na gemitiae agentia e ficiu
patientia equalia eadem actione in eddotempore: apparet ex boc * agenua equalia quinum propos Madiiuncem est scut propinio patieminini adium remagum actiones equales in te Mibus equaru bdit cetera.Sensia se: bec propositio est per senatara litia et pallentia in temporali s equalibus lan portionabilia: et bec probatiosam modicis usi inuin istuc scilicet: agensu equalia amitiis me a emistis equales actiones in temporiissequalib-.Sed quando sunt agentia e uapandii diriliaramones equales: tempora eqiulia: eademvenitur proportio agentium inter se: necnbet lientium ergo agentia et patientia in tempori sequalibus sunt Nortionali .
cludit m infinitii G agit in corpus finitur et bae era est ostensiirruat id couincet. 6s. propositio totos talis est.Infinitii 3 non pana finito: ar fi sic: ab
eodem agente finitum et inii sunt 3 equeuelociter alterarentur.Et pro rumoribus uerum ordinopsemum ratione.Eit. Aa assum infirmum: quodUr in patiatur ab agenteco . finitor in tempore. C. firmo. Utus minor i. que quia minor est mactam uetat mobile murus.A.in tempore. C.Sit it Dit
moueris equa potenue mouet idem morule meodem tempore:mnus autem mouens atq3 malo ris virtutis mouet idem mobile in minori te in renninus vero mouens idem mobile in maiori topore mouet: visi in duplo mimas: m duplo mira
tempore mouet: ira manalogiam: fit it 3 ill minus tem .Tucuc: temporis. Cad tempusnest aliqua proportio igito et mobilia quod moturi.B.m tempore. cad.s .mobile quod mouet Bantempore.E.est alioua proportio. Que enim temporis ad templis: talis est mobilis ad mobile
proportio:semata eadem istute mouente. Qua quicquid.M.mouebitur tempore. C. finitum erat infiniti siquidem adfinitum nulla est proportio mgo non mouebit. M.A.intainim in tempor .
quod in byppoufio repositum. Unde si properino.B.ad.D. plarapiarer. D. potentia duplaad. O.4 m dupla moumi mobile duplu3 ada . et fantempore.C.quod fit. a. Suniat deinde into tripla ad. o. e M. M.que tum sit tripla adnebit triplam ad.r .et sit illud. T. R. q. G.equabuturinam quecunq3pote me ad idem seriunt eamdem proportionemrille sinit inter se equales. re
tus eodem tempore.mouet mobile fini et inimium: estergo ista conchulo euide uissime declamia det nihil tum a finito pati non potest: ii 3 mot
abmfinito tempore finito. Matio inest corp-nanitum m potentia et inagnitudine.Acillud enim est infinitum in magnitia dine est infinitiam ui portentia:quiariissimis magnitudinis est a virtute uumnii vigorio: sitira. 5.corpus finitum passum ab tempore. c. sumatur. O .vimus mur que quia maior est. A. virtute infinita mouebit minuamobilem.C.Φ M. illud mobile. metoni viruiun mobile est sinitu3 salicet. aliqua proportio ipsius, M. F.aα o et intuit . batur deinde virtus.G .dupla ad D. que mouebit mobile ad duplus ad.M. quod si D. De inde sumatur virnis inpla ad. D. e sit. M.que eodem tempore. Cavovebit mobile triplu3 ad. M. quod sit. Tauni autem.M.A. fit triplum M. M. et T. sit triplum ad .m.ergo.B.et .E. equabuntur: eo go. N.movens. Tan upore. mouet B. G. Fin
74쪽
C. a visis in iista e virtus Di ita nisiubsit idnmobilon tempore.cet cest quod Averrois di cit: si sit ita:continget gi corpus uisuntu3 insinutu moueant ide3-motu et in eodo temporer quod est impossibile t et dubositio linmm3 Comentatoris no est multu viedua:opta in ponere inmuttolapportione minoris pancti d mius patientissimis portione minoris agetis ad maius ages: pa/uens enim magis est ignotu qb vultiiunire e pro aenonem. primo dicit: siquis posuerit mi iuuium mouet in tempore inlinito:boc etiam erit impossibile: quod enim mouet in tempore infinito mouet ad nullum finem: et quia mouet ad nullum finem otiose movet: Dc mi Geontingit nisi in his que sint preter motum filua um.1. illa I positio est vera in motib' nd localib': et sest vera in monb' localibus:est duntaxat vera in
Iam declaratum es ς primit mot
liciis tempore infinito mouenni litas busns motionis est continuatio et perpetuυ tas essendi.oat enim deus esse omnibus ath s entibus.4.capitulo de substanua orbis: quia celu3 et natura dependit a Deo in genere cause finalis. II. metbapbruce. 38. cessitate motu celirumnia ruerent: quoniam res materiales pendent a celo quo ad su/um generari et corrumpi: coseruari et operari. Et voluit Averrois intelligentias medias quantum est de se non facere motum eternum: sed est prima intelligentia que perpetuat motu .capitulo de substi/na orbis. Drosequitur dicens: quapropter necesse est ut primum mouens sit infinitum scilicet in durastione:sed tamen declaratum est * impossibile est vitale mouens fit corpus vel virtus in corpore: quo mam si corpus esset moueret in nullo tempore.Sesus est multa virtus infinita potuit esse in magni nudine:quin ipsa esset infinin vigoris et moueret in D stanti:iccirco intelligentie finiti existunt vigorio et infinite durationis: cum fini extra magnitudinevat si essent in imagnitudine et infinite duranorusrectulim inniti vigoris. capitulo de substitia ouns. ιι moneat aliquod ex bis quelant sub eodem tempore infinito: iubilenim est Omoueatur a celo infinito tempore:nullus nanq3 est motus ignis qui fit eternus ulula no permanet semper idem ignis: variano autem mobili variatur motus: semper tamen mouebit ignistet si nullus imo semper mouebitur. Et cum activitas quam barice lum et lux celi in bis inferioribus sit ab intelligentia mouente celum inseratur nullam virtutem extemtim et quantam posse mouere et agere ex se perpe tuo et infinito tempore. Disitam constat nem infi/mtum ab agente mito. nem finitum ab infinito patu posse.
commenti. 66. tallis est: infinitus ab infimulo tempore finito moueri non potest. Matio est: sit A .corpus agens infinitum ret a lassum infinitu3ab. R. in tempore. C. o. capiatur. st . corpus finis tum passum au. A.m. O.tempore: tunc fic: in portio. C . . acto sit tripla et sumatur virtus filmta dupla ad.D.et sitis para ab.A.i tempore uide capiatur umo tripla M. Dinamiab, D. in tempore triplo ad. . est illa rimo. .e tepus.
tempore mouebit mobile finitu et inlini iuvet boc est Ar Morinaconcludit: contigit ex boc ut ab eodem agente patiani maius cor quo et minus in eode3 trem in teporiae diuersis: cis est impossibile. Sensim ius ypositionis: ab eodo agente patiuntur paciequalia in tempore equalitatis est: idest proportio velocitam3 in motibus insequitur proportione prosorum in respectu ad agenua. Comenti.67. talia existit: infinitum nem finito tempore neci infinito natu3 est mouere infinitur noquieri finito: ut ostensu est prius:neq3 infinito: Mois motus fine habet et terminu:tipus aut infinitum fine no habet ergo tempore infinito rid est nat' fieri motus. Dreterea fi infinitu moveret ab infinito treinfinito ergo tempore finito illius infiniti reporis parte aliad mobilia infiniti moueret: qb udo mobile partiale fi finitu tuerit: finiis mouebis ab infinitors infinitu3:infinitu movebit ab infinito tre finitorqb siquis dixerit nihil moueri ullo tepore finito illi'
infihin parte ergo et in toto tepore inlinito nibit mo uebitur: quod.n .nulla in temporis parte mouetur neq3 toto tepore mouebitur:ergo illud infinitu3 mobile toto tepore infinito quo natum est moueri cειυnue quiescet: O est oppositu byppotetis. Hii ci disit: m posuerit patiens inmt M ni iu3 contingit necessario ut ei passio si infinitate si posuerit patiens infinitu et passonem finitam est quasi posito contradicens istit. claudit contradictione dicere possis infinitum et paosionem finita3: et dicendum est ab aliquo qν ponenoboc petit principiuuidest assirmans agens infinituagere in passum innnitu3 petit. .potin sui liter non erat enim bucu 3 inducia aliqua ratio contra illud: ideo qui dicit patrum infinitum et passiorum finitam claudit coniradictio 3: at qui asserit agens infimiuagere in passum infinitum petit principium a. potest
tangibile habet potentid activa et pamua3 insimul:et propterea excluditur celum onon est tangibile sed sensibile tantum sensu visus. Contra: magnitudo est sensibilis tactu ergo celum est tangibile. Dico a maior est colligantia tactas et visus , obiecto* tactus et visus: quare si debet sensibile comune intutare pengitur Proprio et ideo cusmagnitudo celestis n5 sii subiubilis qualitaties urugibilibus: non erit celum tangibile.
seri ri 69.intra celum non est corpus
infinitu3: nam intra et extra rene loci dicuntur et locum denotant: exua aut celum noest locus ergo exira celum non est corpus infinitum sensibile nec spirituale.usolo intellectu comprebent
sibile: et I pterea valet dec cbsequem:extra naudum n5 est locus ergo extra mii du3 est locus: cu3 extra et intra fini disserenue loci: et differentia nd sit fine illo cuius est differentia
75쪽
ubest extra mou3 est in loco: ergo corpus quod est extra militu3estiuisibile sed omne corpus lanii tuleeand in sinitu: cir est acnuu aut passuu: er go non est extra mudu3 corpus infinitii contra E mistium inuebit Auenois:quia Aristoteles n5 nranifestauit has xpositiones: omne corpus cis est extra inudum in loco ei, omne corpus sensibile est finitu: sed cosoquentia Aristotelis est ira oe corpus O est in loco inscii sibile ergo nullu3 corpus infinitue citra mundum:quonia; nullus locus est illica. extra modum G est locus .Et ordinando bic rdiari c5uertit Busrois simpliciter ista Nomone in termisiis par 'ses corpus qb est in loco e sensinite r oec 3us lena, tale ea in loco.Extra modu no est locus ergo extra nitidu3 G est corpus sensibile.xbreterea valet: iramindu3 est corpus sensibile ergo extra mundu3 esteorpus in soco. Signu3 aut ς Aristoteles intendit istaen ppositioni: oi sensibile est in loco: est: qr potest qs cosentire buic rationi: omne sensibila est in loco. Extra nitidu3 iid est locus ergo no est extra m udum corpus sensibile: quonia pol qs pertinaciter dicere illic esse corpus spirituale no sensibile rpter O non cotingit ut fit in loco. Remodemus et v necesse estvscerem illud corpus e in loco:quio tra et intra notant locum. n summa tria obstruentur ex presenti C dmento.criniu3 est: propositio ista. Extra celum G est corpus sensi et nec intellectuale: que bic euidentissime est declarata Secudu3 e: ratio Ebemisti, erat talia: ne corpus quod est ut loco est sensibile. Corpus extra inudum est in loco ergo corpus extra madu est sensibila: omne corpus sensibile est finitur ergo n6 est extra mudu3 corpus infinitu. Temii et ratio Comentatoris talis est. ne senfibile e in loco Extra celu3 n5 est locus ergo ei ira celumno est corpus sensibilisn5 est etia ova celii 3 corpus insebluntate n4 in loco:ar extra et intra rone loci dicunt et loca denotant: et oeci best in loco est sensibile ergo corpus spirituale esset sensibile.Et ex his patet cenvertibilitas ista 3 rpositionu:omne sensibile est in loc omne corpus quod est vi loco est sensibile: fiue tale corpus fit ui loco per se: quia contineatiar: Destin loco pre accidens ratione centri:veluti est ce
heno medium babet exirema:Tum quia reuoluitur circa mediu3: et in causa inquit Averrois e magia propria G prima: quia illa et rectio et rotundis c poribus consentit: bec rotundis tantum. atem corpus rectum non est infinitum quia tunc lacum ad quem moueretur oporteret esse infinitum: cum in possibile sit corpus infinitum loco finito continerulocm aut infinitu3 esse impossibile est: cum locus fit terminus e taminu: si tale corpus mouebit preternatura potet moueri m naturam: erunt ergo duo loca infinita. dicit: cest alia demon
uul 1 M M stratio.i. aliud genus dicendia predictis : est i Fca scilicet quia est ex ueris proepositidibus sed tib propus: imo generalibus:idea est ratio per svllogismos dralecticos: erum aute iste
rationea dralecumquia procidum ex eis que coim ueniunt coapori infinito inquant si est infinit Mefit imi maum siue nite: babere scilicet meatum no bcte aliquid e te extra sit:et posuit fina supra
d manimalioneauor amnecesse est ut locus in quo moueturi, ut mim eo.Sensus est: vel locus est mior locato.i. locans:vel ut Albertus refert: loc' per quem mouetur mobile tam naturaliter o violenterea quidem maior: locus autem ad que mouet tamnast macciderast Eequalis: ergo unu infiniim erit maius maliud: locus. n. In quo moues p boc τω
b3 vlumu est finitus:per bocς maior e infimo: eo so sine fine maior. Nestri ita ait: non intcndebat. locus motus, nilis corporis est ali a loco sin motus accidentalis:qm locus vi quo aer moves nativrabi est idem cum eo in quo mouet violenter. t . . locus a quo icipit motus et naturalis et violat' aque est idem:ems eni3 aqua in aere ascendet violentera tendet ad ima naturaliter quinimo intendit mi 'ad quem lapis mouetur naturaliter est alius ab eo iquem mouetur violenter:boc est manifestum smo nimo fimplicium corporum: sicut est manifestum νlocus in quo corpus quod recte mouetur quiestitnaniraliter est alius a loco ui quo quiescit violam miri prZlirius finita mouet mobile fini iuvia i , L .ergo infinita infinitu3: illa in temporerogo ista in instanti. Contra finitum et infinitu3 sunt centraria: finitum est: ergo infinitum est vel potest esse: ratio concluderet si forent piraria positiva. ausi tale corpus preter naturam mouereturicum id ab altero esset: oporteret illud a quo violeta moueres et esse infinitu:et M oporteret pluraee infinita aut in itu moveri a finito.
Hi et D. si quispia dixisset ipsum corpus inru- , nitum sponte sua ponte mcobare moturet eundem culibuerit itermittertine recedem oportere esse plura infinita:ergo tale corpus erit innni tum animat:cum a stipso moueri solis animalibus concedatur:at non potest esse infinitum animal rciri tunc propria animalis officia exercere iid possSandigeret quom animal infinitum cibo infinito et orsa
ritualiter imutabilem. ait:siuerit inanimatum: erunt duo eor pora ut na infinitum mouens et mo
tum: et bredisserunt ρm naturam idest specierquod est impossibile: quia lar me specie distincte determinam sibi determinatas figuras et quantitates: de si natura alicuius sor me fuerit innata esse ux correi finito:necesse est ut natura istius forme si eadi
me enim dinosarum naturarum irinate sum bal in re materias diuerse quantitatio:cum diuersitas formarum sit causa diuerstatis quantitariam et magni tudinum recipienturm formas. Sensus est: res ea terminata persormam:interminata per materiam. 3.pb ficorum .co.omne enim quod est unum e vita perlamam: et terminus est a forma: primo de anum. n. v quibus auctoritatibus palam colligitur formam eme principium indiuiduationis.r .de amma. a. s. s. poc enim* materia babetcausalitat
lapia sesaiam: et Iuttam uidi indui non conivnctitur z
76쪽
turm materia sit quo minitatim est indiuidulam rnurito nanet materie indiuiduuestem in potentiano in actu.
malia postide et sini distincta iteraepto vacuo istimurastutiat. Tuqr Demininis tales at mos ponit esse eiusde reis et nature: ergo oes illa at mi ad locu tonus serra nate essent rin corpi ld.n. simplicibus totius et paritu idem est motias: illas aut albomos loco moum impossibila est: ita uindmoues irarubi la M. Tu m cu in albonii ciunt eiusde rois: si utra rarum est leuis ouelibetiergo et totum composituerit laue: ergo nullum compositiam erit graue: et itas una erit pauis: nibit esse leue cocludes.
Mi mimici dicit: et si non nullus mo/
duo esset propter quem compositum esset infinitu.i.si copositu poneret infinitia 3 oia corpora simplicia ex quibus componeret oporteret esse infinita m molem aut saltem unum eorum: na sola essent m magnitudine finita et compostum nnitum existeret.
ait:quo mouetur una gleba e tota terra fieret imaginata extrastocum suum:et ita ista propositioren idem tendit terra et particula ter re est vera conditionaliter intellecta: coctiso oe totta terra fim2 totam moueri non possit non est tν men negandum ipsam esse immobilem: ut dixi ta
boc quod di ut sequitur poB nonem mista corpora fim infinita et equis positione ς sint elemeia totiust ter o existimatur ν non proprie sequitur:etboc sequitur expositione eorum q=sunt infinitaequia cu3 suerint i finita: noli reperitur extra ea: et propter boc dixit Ebemistius in boc loco*non sequitur boc serimone conclusio quam intendebat concluderet ' stiquitur * natura partium indiuisbilium non e vita. suo est:iste consequentie valent ad bominem is omnia sint grauiamon potest leue corpus est l.Et si leuia non potest graue esse: valem istis presuppo morai bomi sunt unitis nature et elementa cuiuili det corporis composn.Et sunt in finite albomi: unde fiessent alia elementa ex quibus composita conistituerentur non colligeretur omnia esse gravia:aut omnia esse leuia: at si infinite ponantur: non erunt alia elamenta extra ea: et propterea non possisnt corpuscula at bomalia esse infinita: ne quicquid sit vel aue vel leue esse cogamur affirmare.Tbemistius autem credidit illa corpora indivisibilia non possit esse unius nature:ne quicquid esset: foret graue vel tenete ita non consenui Comentator et mimo. 74.Mys. si omnia essent leuia omnia mouerentur sursum rerso a medio si grania: tenderent deorsum: ergo ad mediuiminiinui autem non est medium: cum eius non sit extremum: ergo concessis infibito non popst esse motus sursum aut deorsum. Item nullus esset locus ad quem tale infinitum moueretur: cum infinitum loco claudi non possit: aut enim moue
retur natura :aut preler naturam:neutrum dari poetest: nam bis que mouentur natura aut preter nat eam: determinata sunt loca ad que mouentur: immio autem non est determuratus locus ad quem
visuratur: igitur uisimitam erit iam bile. Et sit quis affirmet infinitum moueri violeterrerit aliud
mobile cui is motus m naturi coueniet: erςo non omnia essent grauia: aut leuia: nam si infinitum temderet deorsu3 m natura: esset graue: si pter naturaresset leue:ergo no est ponendum copositu ex infinistis eiusde3 nature albomis.
Ritiiriniin 74.dicit istam rationem temne
is vin corpus graue aut leue est cormitum ab extrinseco: nullum corpus infinitum est contentu ab extrinseco ergo nullum corpus infiniis est graue aut leue. Item est corpus innnitu ergo non est mediu3 nem orinon: ergo no est locus: ergo non est motus naturalis nem violenius.7s. ait: loca motuu accideialius 4 ecouerso:nam ubicum suerit inuentus motus acciderabo inuenis natis et ecduerso.Similiter et loca quietii naturaliu3 sunt loca stetm accidet aliu3.Unde in locum sursum tendit ignis naliter. Terra violenter: in su3 quiescit leue m natura: graue preter naturi. Et aupterea dictu est supra. Io.c.I4 oem motum simplice preter nalem seu violentu viri esse natem alteri: et de quocum est verin dicere: iste est motus violem' est verum dicere τ est natis alteri: iccirco motus ipsius ignis circularis cum nὁ sit naturalis alicui corpori n5 est violentus igni: et motus terre transuersalis nec eviolentus nec naturalis terre:nec alicui alteri corpori: quonia ndest simplex:omnis. n.motus smplex eaut violentus aut naturalis:et ois motus aut uiola. tus aut naturalis est smplex. Dec sunt que prestitu summa vobis declarandNposueram qua quidem stabilita est ista rpositio .αundus e finite magnitu. dimo actu:m sequenti lectione cdueniens est ut de unitate eiusdem a nobis pertractetur.
Presenti summa que est a Textu
CEmenti.76.vs v ad.ργ. de tissimis ronibus cduincetur tam tum esse unu modu3 numero: est enim unu de mirabilibus et nobi lioribus questis in natura. Utru
per se desiderat scire. 76.adsistit in quattuor propo fitionibus.Prima est: oia cor pora naturalia aut mouent aut quiescunt.Secundae: quicquid mouetur motu scilicet simplici aut mo/uetur rei naturam aut preter naturam: dico motu simplici: quia ignis motus motu circulari nec natu/raliter: nec violenter mouetur. Similiter terra per arcum mota nec ρm naturam mouetur: nem contra
naturam:quia motus transuersalis terre est mixtus: non simplex.Tertia nostio est: in quo loco res nartura quiescunt:ad eundo natura Pperant : et in quo violenter quiescunt: ad illu3 violenter pergunt. Surniliter omne quod mouetur ad aliquem locum nasturaliter:quiescit in illo naturaliter: et quod mouce ad aliquem locum violenter quiescit ibidem violenterciauartarposito est: si alicui corpora motus ali quis violentus fit:motus localis contrarius violento erit eidem naturalis.
77쪽
euiticiun declarauiti audia refinitumastutudine inpii plaurari utru sit unus aut plurea: ratiis est: qiii h mudua hi isset infinitus Litat in v si et non oportuisset instrere viru naudus eri tin unus: postea dicit z uia questio est nobilior et dissicilior prima: est quido no bilior et difficilior: qr ex placia butus quesiti expeditione scietur unitas Dei: si . n. sum plures mundis plures dii:et si v nuo:vnuo. Disticuo de cito exspui irata est supra. s.
et ab intrii corqr causa quieus naturalis terre et monis ei' est ni grauitatis in terra: motus.m lclTe ad cenum est ala a terre: ita ab eadem causa aliter et aliter disposita prouenit monas violentus et quies
illum inseques: τnde et nacta mouent ad loca naturalia ex se: led ad loca opposta locis natib' ab alus: et cu3 bac I post ne stat veritas istius: elemeta motuentur ex se per accidens: et G pcr se proprie:cu nox ueant ex se in rei vitate s3 ex extrinseco. .celi. 28. 77. Una pars tem- u ι-centro moueretur fini natu/ram:m a peraret ad mediu alterius naudi: et mouo retrur violenter: quatenus se absentaret a centro duiusnaudiaetbec nino cocludit no esse plures mun/dos eccentricos nem c&cntricos: plures aute mundi intelliguntur cocentrici:quado supra orbes celostes unius essent elementa et orbes celestes alienus idem cum primi miidi corporibus babentes centru. Eccentrici vero essent quido diuersa ipsoru3 oisterent centra: ut fi supra bunc mundu3 locaretur aliuscuius iupremum celum tangeret huius suprem celi convexume vehiti duo globi quorum virus alteri
Hi premici dicit:Πecesse est ut motus eius M M a medio illius ad mediu3 istius
fit aut naturalis aut violentus: cum posuerimus Inullus motus fugit istos duos motus: ergo Ois motus fimplex est aut naturalis aut violentus: si ergo mores terre a medio istius mundi ad mediu3 illius tueris violentus: cum sit motus a medio ad cuculi/rentiam mundi in quo est:ergo terra mouebat violiter ad mediu3: ergo naturaliter mouebitur a mcdiore cratio a cedit si posuerimus plures mudos colstitui ex corporibus eiusde3 speciei: et corporib' eiusdem rationis deberi loca eius in rationis: compa rari etia debent corpora vilius ad corpora cosmilis et eiusdem denotationis alimus: ut terra vilius ad terram alterius: et ignis ad ignem. 78. Si plures mundi constat Muent ex corporibus diuersariari rationu3 et specierit 3: mundus de eis uno tantum nomule et diueras rationibus diceretur ergo equivoce ergo non essem mccndi plures mundi: sicut nem boviuus et pictus dicunar plureo bomines. Ex oppo sito igitur si plures essent mundi: constarent ex eiusdem nature corporibus ergo et motus illoru3 corporum essent cdsimilest ut aliqua nata essent moueri a medio:alia ad medium talia vero circa medium in uno mundo sicut in adero. Eorudem enim corporuhdem sint motus.
Hi error o p in Odicit: insposta erit duos
mudoscduliget ut corpora natha moueant naturaliter duoesmonae suo uissimul rquitem imustum terra mouetur ab illo miltatis medium i mudipti te moveas a medio ad idem mediu:a medio ide illi' mudi:m mouet ab imis mundo ad mediu istius: ad mediu aut O est i illo mundo: Qua moves a medio O est dic ad illiid modium. Otra: ex doctio sequi fide moueri simul motibus contra sised successive tantum et interpolia te: et propterea dico idem moueri vinul motibus ta . trarus: nam una terre particula recedens a medio illius mundi tendit ad idem medium non numero qspecie:etqr unus motus numero est recessus a centiro et accessus ad centru: recessus est violentus terare:et accessus naturalis ergo du3 terra mouebis uno motu numero: mouebitur duobus molim' contrat sinfimul.
adianisestu est si mediundest mi ι ,-p corpus spericu: et corda sperica
non sunt nisi per corra existina in medio. Matio erm medium est locus corpis sperici: et tia natissime terra est locata qn mediu eius est medium mundi nababitudine.nad mediu dignoscit simplicitas moruum corporu simpliciu:cu Medd ad mediu3: nonulla a medio:alia circa mediu moueanf.Esse quom modium motus circularis est ia conserinis quicisterre
2.celi.IM .celu autem est per corpora existentia in medio: vel quia inseriora sunt fimo secudaicelia Aeb.17.2I. vel mcelum indiget aliquo fixo et qui riente:cui quasi innitatur et in ta quod reuolitatur: si autem terra existit ergo et aqua et aer ignis.
ciem sit:et quia inopinabile est existimare
si tantum in nomine: sicut est inopinabile existimarem fit alius domo non conueniens isti bonimi nisi totum in nomine:qm qui tale ponit no ponit aliqd terminatum nem distinctu. .non ponit domines couenire rufi in nomine: similita et mundus: et non poculus nature essem corra alterius mussi:nem quas
operationes berenused qr ex talium pluralitate no insertur pliues esse mundos: quapropter siquis ponat alium mundum necesse est vi ponat ipsum viii uoce cum boc.i. Mut ista est salsa: sunt plures canos cista: domo vivus et pictus sunt plures bomines: ita et ista: sunt plures mundi: si iste terminus munidus fit terminus equivocus:est nim preceptu usu omnisrpositio est distinguenda in qua ponitur ter ininus equivocus fingularis numeri:enam filii omni sensu esset vera:at quelibet redditur filia: si ponatur terminus equi cus in numero Elurali:cueprecepti ratio potest esse talis:per quicum .ppositio pluralem denotat . mulie singulares sunt uere lin
sinuenitur predictus terminus in numero singulari:veluti per ista3: bomines cummi denotatur vetritas istarum propositionuriste est bomo: et iste mo: est enim plurale fingulare geminarum.er per istam xpositione: sunt plures canes Onotabit vi istarum xpositionum: iste est canis: et iste est camoris constat τ tales propositiones sunt distinguenderergo nec vere:nec false. CSed ambiget quispi inani ista consequentia non videtur valere:corpora istius mundi sunt alterius rationis et speciei a corporibus alterius mundi ergo nonae mundi est nomen equuuocum: ergo non sunt plures mundi: cum et ista novaleat: et Nuiti sunt alterius ronis et speciei: ergo
me aialis est nome equoco ergo bo et brutum non sunt plura animalia. CSolutio est: corpora istius mundi
78쪽
mundi et alterius si different specie: disserem diuressiare se tenente ex parte principv nuterialis:erso ibus nibit esset coe uni vocu3:uni uocatio em3 est a muria:omnibus aut corporibus subcelestiae uli' inudi aliquid est cεe umiocu :quonia eorum est eadem terra Finessentia: oterea bomo et brutum sunt i Dimamnialia.Cicon terra sequela cndces ligit: iuuiratu celeste et tiaturatu subcelata differiant m diuersitate se tenente ex parte principh materialis:ergo nomen naturati est nonae equivocu ergori naturatu celeste et naturatu subceleste no sunt plura. J, mrara.CSol uno est:principiu materiale naturati celestis no est transmutabile de una fornia in alia tormi: principiumateriale naturati subcelestis vatriabile est de una sorma in alim formi: et a pterea nanirato celesti et subcelesti nimi est coe umuocurat canaturatu celeste ci esset naturan stabcelestis: suu no/men naturan analogii analogia cause ad causatu labunte univocationi: iccirco propolino-vera est: natura tu celeste naturatu subcelestestim plura naturata:si aut suisset alius mundus et elemeta illi' aliterius nanire ab elemens istiusmo potuisset dorMe illoru3 esse idem principiti materiale m essentiavergo illis nimi tae uni uocu potuisset correspondere et tu elementa illius mundi no extitissent ca elemerutorum binus msidi nem bra elemeta illo*r illis nubium nome analogii coe suisset: ergo ista coseque euidennssime est deducta.Elenam istius muti sunt
alterius rationis ab elementis alterius mundi ergo nomen mundi est nomen equivocum et ergo no sunt plures mundi.
illis Uul Mi ,M tit assuetus verbis loquendudissicile aut olo n4 poterit pcedere isti propositdo: et sibi similes risti. n.opinantur * ora sunt possibilia et necessariu nidii est: et primus psis d3 bstruere verbaotum sopbrsta*quoru3 sapientia est negare prima principia et destruere sapitii 4. Sensus est: no deruit primus phs verba omnlii sopbr Dru: sed eoru quorum officili est negare prima principiaret cu dicit loquentes opinariola esse possibilia et nolesse necestarium preter deum scilicet:mvehit aduersus legu3cdsuetudine:que udem consuetudo ucit ut =positionibus impossibilib' penitus assentiam': et hec ead est lata eius .et .me aprifice.r4.ry.prio p Moe L .Fr. Ego liti tueor pleo Cometatoris in blari Querunti ad exposito Aristotelis.
d sequetia:mo corpo* pluriumudoru3 sunt idem in specie ergo pus mundorum sunt ido specie:in quolibet eni3 mundo inuenitent tres motus simplices ta medio inlicet et ad mediu3 et cm mediu3:tutu sic:elementa diuerso* mund sunt eiula rationis ergo terra illius mundi mouet hitur ad mediii istius nitidi: et ignis illius ad c5cautilane istius munduergo terra illius mundi mouebit m naturi sursu3 in proprio mundo:quia per aqua: aere :ignem proprii mudi ut perueniret ad mediuimus mundi:nd enim posset inquit Aueri venire ab illo mundo ad istu anteo moueatur in illo mundo ad suu ori3onia: similiter et ignis alterius mundi in proprio mundo serretur deorsum: cum moueretur per aerem: aquam et terram propry mundi: ut per ueniret ad ignem istius musiduis autem vini sunt impossibiliuerso. dio alterius mundi fit moueri ad stiperius illi'mun di: et cui est in isto mundo moueri adoriunta istius mundi: et fimiliter de tetra que est illic et terra que ebicii.si natura ignis alterius mundi sit moueri ad stiperius illius mundi:et natura ignis existentia in istomum sit moueri ad superius istiusmii duet similiter de terra illius et terra istiuo mundi: colligito ex breprimitus * natura ignis que est in medio illi' mim di esset natura terre istius mundi: quomi qb moues ad ori Nnia illius mundi et qb mouetur ad medium istius mouetur ad idem:cii ambo pergam ad mediuimus mundi. . si terra istius mundi debeat peruenν re ad terram alterius naturaliteriibit per aqua:aere et ignem propin mundi m natura rad terra alterius munditet ignis alterius mundi si debeat puenire ad concauti tune istius mundi ibit per aerem:aqui et terram propru mundused que naturaliter mouetur per aliqua media:ad eundri locu3 naturaliter pgum: terra istius mundi fetet naturaliter ad mediu istius mundi: ergo ignis alterius mundi sciretur nataraliter ad medium istius modi:ergo natura ignis existerius in illo mundo e natura terre istius mundi. I te aliter deduco talo consequentia3: terra naturaliter tendit ad centru3:et ignis alterius mundi fi debeat properare versus concauit istius nitidi recedita superiori ergo tendit versus inserius et mediure centrii:quont rocedere a superiori naturaliter est tendere naturaliteria medium: sicut et recedere a medio naturaliter est pergere versus supius naturaliter. ISecundo loco inseri Auerrois: ergo motus istoru3 elementoperi accidentalia:ratio est:quia recedere a tetro test vi ivienter terreret recedere a superiori test violeter igni. QTertio inferem id elementii moueret motibus piraru a:quia una terre particula recedis a cctro in mundi: ut tendat ad centrum alterius mundi mouet naturaliter: atenus recedit a centro moues violenter: ergo idem mouebit simul et semel naturaliter cviolenter. ait: si plures mundi essent: non eit superi us naturale nem inserius sed in sola e6 paranone:et si ita eti: tunc non dimersares natura elomentorum propter diuersitat E motus: imo eit o motibus naturalibus sicut de motibus animalium:scilicet quia animal moves ad loca opvosita. Sensus embabet unuquodvis elemitu peculiare defidenti quoad locum suum tendat naturale:pomini aute anima ira naturaliter moueri versus omnes differtilas peistionis: licet anima ut anima babeat duntarat pote statem mouendi circulariter.r .capitulo de subtatis orbis.Unde elementa babent propria loca in qui conseruant:et ad ipsa mouentur: cii fuerim extra illa elementata aut omnia et animata et inanimata babel quidem propria loca ipsa conseruitiarin quibus et sicdseruentur:ad illa tamen naturaliter moueri non dicunturi cum omnia fim elementii in eis dominans naturaliter moueant. Ito si essent plures mundi: non esset iuperius nem insemus naturale:ratio est:quia recedere a superiori n5 esset uniuersaliter descidere et recedere a centro n3 esset uniuersaliter ascenderet sed durarat recedens a concavo tune istius moi etidescendereret recedens a centro istius mul tendena
ad concauti tune uel ignis est astendere: ergo in iste sequentie valeam: hoc recedita superiori ergo do
79쪽
stenduret in receditarentro ergo ascendit: n sum
cum ui pluribus mudis:aut si eandri esse ponam' et vestinuo euitare predicta incoueniena que sequutur ex diuersitate mediori, et extremmur necesse e vis mus ipsu3 mediu unu et vltimu indo vii Miu: vno plures esse mundos impossibile est:ad unitatem enim me et matbematici et naturalis et
extremi ad quod serunt leuia ubi cunis sint insertur
F - diciti vult in isto capitulo M uui, N. coniugere propositiones demonstrationis citcbclusione ut sint pinus coia coli derantristilicet ut sint apud intellectu ficut sensum. Gemsus est:potentia sensuva comodius iudicat duo sen milia vilitavi dispersa :ira intellectus buman'expeditius iudicat propositiones unitas o non unitas: M deducis.n. pclusio nisi ex pmissis mo et figura di/ι sitis: id ' qdem alio actu assentit iij conclusiora: cuni ex actibus elicitis circa pmissas causet habi/lus intellectualis:exactibus circa coclusione origumtur babitus scientificus. atro is auraut intendit*Mcὁtingit eis cu3ndi, posuerint vitu ori Ionia et unum medimet
et posuerint nam elemento* in plurib'mudis me una: ut elemm moueant o natura:ratio ei qr multiplicans medus et locis superioribus:vna pars ter re recedens a centro simul et semel motibus contrariis mouetur.
st:partes mundo* necessario uini eiusdo nature. Secunda est:ori on et mediu partium que sunt ei uodem nature est unu numero. Tertia est: si centro est unum similiter et ori Nn:mundus est unus numero.
colligitur et boc loco nullum corpus celeste esse
inime descedit ad locu proprius in
aqua et terra astEdat sint eiusde speciei: videtiar τ sic propter identitate termini ad qui: vi m n6: propter diuersitate medio*:co stat aut m ad identitatem motus requirit identitas medu :motus. n. terre p arcu differt specie a motu terre per cordavnd obstante metendant ad eundem locu3. Solutio est: distinctio de medio essentiali O est rectitudo et cumitas et medio accid ii soluit pntem dissicultatem. Θ q 8r.Quia quispia 3 potuisset obluere ter Ι , . ram vilius muti et alterius multu a seinuicem distare: et propterea eas diuerse inter se esse nature:nem unam corata3 sem ad altera propter.Lmstantiam. Mndet Aristoteles q) esto τ terra unius ab alterius terra multu distaret: et ignis ab igne: n5 tamen iccirco oportet qo cδcluditur: m distatu n5 arguit inter corpora specificu discriment ficut nempropinquitas arguit ea esse eadi specie. ensere igitur aliam simpliciu esse naturausi minus aut plus a propriis locis distent:metas est egredi rdis. Quid enim reffert rama longitudine: an tanta distent: estudem fim r m ιν quato plus corp' approximatur ad shum locu3: tanto magis velociter mouea ita ui in species sit eadem:et motus et mobilis: distet ramo Gocitatis est sm quantitatem non m speio mellati et disserenssa longitudino. Hi erroici Sr.primodi cupesritimu 1 ι ψιν butersitans motuum corporum mobilium scilicet motus eo* a locis oppositis e duuersitas naturaru:terra.n.absental se m naturam a loco superiori:ignis vero ab inferioruet ideo sunt ab terius et alterius rationis: et posuit m si inueniret ui eis ex locis oppositio plusin unus contingeret v eadem natura moueret duobus motis' oppositis: ius filoco superiori duo medie opponeremur: a pars terre moueretur et naturaliter:quia accederet ad medium alterius mundi:et violenter: quia recederet a centro istius mundi:quadropter contingeret mnatura simplex nδ diuersa ellet diuersa: no diuersa oterram mouetzptraria: scilicet a medio et admeidista nanq; particula terra fimul et semel recedit a medio et tendit ad medium. tam 1 ait et si in illo mundo moueretur ad suu3 mediu: iid moueretur igitur duob' motibus contraris: s fit eiusdem nature xpter xpinquitate et remotione ab altero duorum locorus consimiliu3 institiae opposito*- -i: verbi gratiam motus a medio istius ad mediu illi': Quis fitempestus motui a medio illius ad mediu. istius: et cor
pus simplex fm τ simplex impossibile e moueri duobus motibus oppositis: tamen i possibile bocriapi
propinquatione et remotione3: appropinquario a .et remotio aliquid addui supra fimplicia: pnnget ergo simplici ut fit compositum ex stia natura et ex eo O ei contigit ex appropinquatione et remotionere ut coptarum babeat duos motus oppositos in duabus ris. Senisse: pol corpus simplex m appropin quationem et remotione dabere duos morus oppositos: no ea ratione qua simplex: sed ut composti raυ trabit. n.niagnes serrum Ninquu n5 remoremuncomputando appropinquatume et remotionem mo/uetur quidem ilic particula terre du3 recedita citro naturaliter et violenter: sed cosiderando m nimis di stata centro alterius mundi: mouetur violenter tilia cnb naturaliter:ucircon5b3pposta durarat duos
motus oppositos i duabus boris sed mul et semel
naturaliter et violenter mouet.
tionem et remouenE a mouente: quapropter e verin y care in boc loco τ motus elememotu nest ab extrin seco.Sensus ermonis elementorun 6 est ab eximini Ico: quia mouentiar a seipsis p accidens : nem ex boc loco colligat elementa moueri a seipsis per se effecti ue.Unde iste duexpositiones sunt vere.Elementusty mouet a se et ab inmnseco: nam causa quietis terre et hi motus eius est natura aultans in terra: moenil terre ad centis est a forma terre.2.celi.Io g.4.ceu frs. - .pbysicorum.Tt. elementa ad loca naturalia tmouetur ex se:sed ad loca opposita locis naturalis' absqs.Secunda xpositio est. Elementa mouentu ex se pre accidens et non per se proprie. s. n. pbysio irum.3I.corpora fimplicia carentia altimabus iid ni l ventur ex se sed ex omniso. F.pbris .i8.el EG ta iid mouent se in loco nisi peraco dens: et becrata ii * Averroie. .ccba8.4.celi.M. 2s. determinat el 9
80쪽
α ait: Muiqui penum causas exem
plares ex conariis inquiete terre et in introinicius actio 3 qiae est pud uniuersa taram et lac ni uniuerse terre. uuinqui porum inrusis exeinplares: idest poenins et probabiles moto et quieus terre :quia videlicet expellebatiu ex omni parte celi. inquit: non mouerar tem ad uni uersa terra ubicunm sumtiqisis pars eius moueretur ad uniuersam terra3:conunt seret ut esset si in monas sem ad magnetenuet filia esset possibile esset ut terra moueretur natura adsut perius.Sensus est: no mouet serta ad magnete: vilatarum ad loco.Tum m in numa distantia G mo uetur ad magnete. nam ferrumagne quantitas Inon nisuet ad eum. Tum m ad magnetem oleo im unctii in no properat serrae unde pars terre no minuetur ad toto terram ut tota: sed pin m est ui suo loca nanirali: descendut ςdem grauia ad centrii: quia centrii est locus deorsum: nd m ibi fit terra: et ascen dat ignis ad cdram lune: eum stibi non esset ignisac bec est caula m Averrois dicit. 4 celi. 3.elementa
moueris ad Dule quod est locoru5 aut ad simile qbest totum.
aut propter nἔm loci: aut ypter nam corporis qbest in loco: nem fim expulsione ro motu celeste: et Sensita est:no mouent elementa fim attractionemrm non mouerens ad locunale a quacum distinar, nem sm expuuione et impulsione et quonia motu ' eoru no essem naturales: est auto inipudio quando ἀ- : iis mouens in toto motu G seiungis a moro: expulsio in quando moveno separatur a moto ante fine3 moeret ista tande proponia est patefacta: quod inclinat ad aliquem l :ad quacunq; distantia3 inclinatur ad illii viscit enim duinat distantia aliquid mouori magis ad isti ple3 Q ad illam cu omnes in tales partes locus sint unus numero respectu eoru3q ad ipsum properant.
eedi monas nainales:vel si ad aliqua loca deterini/nata moumnti ea que essent unius speciei et diuersa fini numera aedere ad loca diuersa numero disti ita:minime ad eudri locu pm numerinet Averrois dicit. Quia iundamentu3 buius demonstratois est super bot * elemita habent motus naturales incepit perscrutari viru motus omniu3 corpo* est violetus: aut omne corpus babet motu naturale . .m dicetratur terra3 unius mussi lamad terro alterius: Contra posset formari Merarior Ois motus violem te et preter natura conuenit ipsa mobilib' ergo terira unius no est nata ferri ad terram alterius. item: terra viaius mussi et alteri numero differui:ergo noest una nata tem ad alterastus obiectoes te dens Tristoteles remouere: primo dicit: certissimu e corpora nalia moueri: et qb nullu motu3 b3 ex sua ni un gibile est * moueat per violentia:er5 est inquit
Auer.qr o violenter mouet mouet contra sui na/tura3: is ergo caret motu naturali t caret violentor motus nim violentus dicit in respectu naturalis. 3. celi. r8.ergo corpo* naturalium aliqui erranio naturalis:ergo eorum quoru erit una natura: erit evn motuo: unus tmerus dicitur qui est ad unuterinsnuvergo indius corpessi naturalis ei uin speciei tendunt ad unum locum numero raram adanedium rus mundi:leuia ad extremu properabun et Mim ita sit uiquit errois:conuit impossibile predictum scilicet ς idem corpus mouebit duobus motibus contrariis:a medio scilicet et ad medima materra recedens a centro buius nauci mouebit simiai
et simi motibus contrariis tandem bu est ultimari
sententia.8r.no est verum qi omnis motus violate et puter naturam conueniat ipsis mobilibus: namotus preter naturam contrariatur non motui molen to sed naturali: est igitur natus esse motus h nanusiri posterius E:et prius esse necesse est. - inretur diuersa corpora immera tantum differentia no desiderare diueris loci: et dicit
moueri ad eadem loca m species G uidetur comaenire huic pam: ic aut noetscilicet in queda parte miles specie moueantur ad eundisinum numerorqueda adeund locu3 m specim: sed militer mortet: vi ves omnes paries fimilis speciei tenditineisdem locu3 numero: vel ad locu vecte fimile numero tamen miser evergo cu3 smilis fit coparatio vii particule terre buius mundi ad partes terre musa alterius mundi:cum omnes partes terre bin' madi properem ad centrum bumo mundi et oes paries terre in quovis mundo fintimouebi tur naturaliter ad boc mediu buius mundi. α licet videatur titubareriandrita M 4 men opum exponituri uis: stain essendo duo media in numero in duobust mitilia esset:quia terra istius mundi est alia a terra alternio mundi in numero: oporteret ut quelibet par*terre in eodo mundo baberet propriu mediuverimerso media ρm nnmera indiuidum: paritu terre: qb evnpossibile:videtur. * locus cuiuilibet parnu borum elementoru3 fit ido numerorimo ido est numero locus totius et pariis: ergo inmolabile e m ed plura elemita numero sit causa ineuiuendo pharalata namrao stilicet plura loca: e sunt mediu et ori 3 .i licet terre diuerso; mundo*numero differit namenestriueransvecte: quod iussicit ad buut adesides locii moueanni mentergo bee proposito nonssimaroia corpora naturalia eiusde nature simplicis babet
eundd locu numero. M.fi plures ergo essent mundi:terra viai . . r us moueres ad messiualterius: vel oporteret negare nostiones istas:videlicet non ola corpora m natur mouentur:et non omiua corpora naturalia unius nature simplicis habent unitiorem numero. ΓAverrois dicit: et ille locus e probabilia sci G silicet uerificarer : 3 non inueruatur ei rei radiciori sua3 consuetuduin qui semper inducit sermoneo probabiles post terminos demonstrativos Anstore lemn.utitur eis sermonibus xbabilibus duoesmo .dis: aliquando finducit eos ante demonstrationem et ad exercitandu3et dubitandu3 et aliquando postmticiat conuenire sermo ius scilicet Dabiles sermons bus demonstramis:et diceta supra Conentis secundom5 iducit Aristoteles auctoritates ut illis causet assensum:sed ut ostendat conuenientid lae doctrine 3 doctrinis allopi vel sepe sumitur auctoritas non
pro assensia: sed pro babitu ' quis nouit explicare sententias et auctoritates allopazDubitariarna*ud grade cireu3 violenter et preter nam quiescati