장음표시 사용
201쪽
bὶ Etenim ex adqiii sitis titulo lucrativo , inaequali etiam onus decimaraim dividendum e veluti donatione , successione , legato &c. de- se . Cap. 24. 26. de dee. cimae petionales propterea non debentur , quia . Di ροπρεribus, ait Cl. de Riαger l. e. haee non sunt fructus rerum vel actionum - ii recte existimant, qui elericos admonent , manarum, nee homo illa proprie adquirit, sed ut manu pnistra ab iis decimas recipiant , ili, istius homini adquiruntur. Cl. de Riegger ἐπ manu dextra eas iterum elargiantur ,
IC. P. 496. tanquam quae aliis tributa animarum eten-
In personalibus igitur etiam adtenditur , tiam dicuntur. Catis. XVI. P. I. Can. fin Et num adquisitio sit justa, ne Ecclesia injustas dc sane melius erit iis , ad quos inspectio rerum turpes actiones adprobare videatur, Clarisi. de Ecclesiarum pertinet , simpliciter denunciare Riegger i. c. decimarum solutioni obsistente , ut illi ipsi ex
' Vid. cap. 4. seq. Cap. 2 i. seq. de dee. ossicio prospiciant, ne quid Ecclesiis decedat , Adtendenda tamen iterum iterumque quam in forma oc strepitu forensi litigare eum consuetudo, cap. 3 o. & 32. de dec. iis, quorum animas curandas facilius curabit e Cap. Σ3. & et . de decimis: adeoque ipsi parochus a litibus propter temporalia remotus etiam haeretici , non autem infideles 3c cate- ad exemplum Pauli Apostoli . 433. n. d.' . 'chumeni, Cl. de Riegger i. c. q. so 3. ' ' Illud Clericus clericvm non decimet , d) Cap. 4. 23. 24. 29. de dec. adeoque etiam deductum cx c. a. de dec. ita intellitendum est, infideles de fundis, qui a christianis posesibri- ut clerico jus nullum competat decimandi a-bus ad ipsbs pervenere, cap. a 6. de dec. lium clericum ex bonis clericalibus seu benefi-- Cum decimae sint onus fructuum , facile cialibus seu elericalibus in specie. De bonis patet, num a locatore num a conductore prae- itaque civilibus, vel antecedenter jam onerellari debeant. Vid. cap. s. de dec. Patet etiam decimas dandi gravatis etiam Clericum Geinde, si divisos habeant fructus , veluti coloni ricus decimare poterit. C. de Rietaer l. cit. partiarii seu mediarii, pro parte aequali vel f. 3o .
sp. Forma solvendarum dei marum observabitur ab eo, qui eas I. debita quan
a In dubio decisa absitate pars debe- sus non aut dissiculter restiri queant , patet, tur. V. de Riegger, l. c. β. 489. etsi non exigantur , praestari debere. Cl. de b) Commune hoe eit , ut fructibus a solo Riegger i. c. β. soo. separatis dc in manipulos conjectis decimus '' quamquam vero Sucemor unive salis , quivis colligatur per decimatores , penes quos sicliti in omnia Iura Obligationes Z ncti arbitrium est , a quo manipulo numerandi ini- resatoris , ita etiam in ejusdem obligationem tium facere velint. debitas decimas praestandi siccedit ; Successor Ubi consuetudo v et fruges decimandi in tamen fingularis non obligatur, ut praestet we-
horreo vel granis jam excussis, ibi tantummodo cimas ab antecessore non solutas, cum eae im- colonorum sumtibus decimae ex campo trans- mediate fructibus, Ac iundo ibium mediate seu serendae stant ; ceterum vero salsissimum est ratione fructuum inhaereant. Vid. cap. 24. 26. posses res praediorum suis expensis obligari ad et s. 33. de Dee. Neque obstat e. 33. eod. ubi decimas inserendas parocho , qui utique post decimae dicuntur tributa ventium animarum, separationem fructuum suas ubi decimas seli- quod maxime iis, qui decimas percipiunt, ditere tenetur , 3c iis selectis statim sne tradi- cium est, scilicet , ut inde pauperibus partemtione earum dominium consequitur , proinde aliquam largiantur. Demus autem, eum, quites suas sne ulteriori alterius incommodo ipse obligationi solvendarum decimarum subjicitur , inferre debet. Neque universe verum est, quod ipsa decimarum selutione ad haec tributa paudebitor sitis sumtibus teneatur escere, ut res perum conferre debere. Quid hoc ad successo- debita ad creditorem transeat. Cons Boekn ad rem singularem Ita fime quisque singillaris
Tit. de Dec. num. 62. Successor ad omnia teneretur, ad quae teneba-
ei Traediales absque mora silvi debent, tur antecessor. Vid. l. 7. ff. Public. & vecti postquam fructus separati Δc collecti sunt , e. lib. s. f. sn. ff. de cens. l. pen. dc ulti c. sing . de deci censu vel relig. . Tersonales censuum aliorum more sub anni d) Generatim sancitum est, ut decimae fi- eiijuscumque finem. deliter praestentur, Caus XUI. Q. VII. Gn.
Animales, quando sartus sine matre vivere 4. & quidem potest. Traediales in natura . L. x. 9. r. ff. de R. ' Cum perso les , ubi vigent , de plerum- D. quin deducantur expensae in culturam praeque etiam animales a decimatoriis aut pror- diorum factae, Cap. 26. 28. 33. de dec.
202쪽
Personales, ubi vigent , non nisi ex lucro, atque igitur instituto prius expensarum calculo solvuntur . vid. cit. cap. 13. dc lib. 3 o. is. pro saec. . Solum immemoriale tempus , per quod
eontinuo decimarum loco petunta , aut quidquam aliud solvebatur , obstare docet Cl. de Ri ger, l. c. q. soa. quominus positae illae in natura vindicari queant. vid. Cone.Trid. sese. XXV. Cap. 11. de Rec
g. M. Decimatoribus tam Ecclesiasticis quam uicis ad obtinendam a testam-riis decimarum solutionem haec dantur juris remedia, ut I. quando agitur de ipsis fructibus, ii I. si a reliquo cumulo jam separati, atque ita decimatori jam assignati sunt, rei vindieatione sa), 2. si vero nondum sunt separati, & assignati, eo dictione ex ea ne b) peti queant. II. Quando agitur de jure decimandi, actiones servitutibus communes institui possint. c III. Quando sermo est de possessorio . Aeredictum adipiscenda d) vel interdimum retinenda, uti possidetis, vel interdictum unde vi se locum habeant.
a Cum rei traditionem suppleat . Caus
XVI. q. I. Can. 3. atque hinc decimatori illico dominium adquiritur. bὶ Αα. I. un. ff. de condict. ex leg. quatin rem seripta esse videtur. Cap. 23 33. de Dec. e Seilicet eo=sessoria dc negatoria utilis, cum propriae actiones a canonibus non stippeditentur , l. 4r. ff. de O. & Λ. Cap. I. & a. de N. o. N.
d) Adlegando titulum possessioni transs
ε Cap. 18. de restit. spol. Caus III. Can. redintegrandae, l. i. ff. de vi & vi arm. Concludunt ex cap. a. de restiti spol. in 6. quod laicus vel alius clericus spoliatus a
VI. Onus decimas solvendi tollitur, c , 3. consuetudine d), q. conventior
parocho , dc agens in erdicto unde vi ad recuperannm quasi possessionem decimarum non se restituendus sed ante rellicii tionem possiessionis & justi tituli probationem sacere debeat , sed hujus theoriae usum practicum in dubium vocat Cl. de Riegger loe. cit. f. ra. quantumvis Concilium Trident. sese. XXV.Cap. t a. de rei m. inter media decimas consequendi etiam censuras contra refractarios aut impedientes statuat, dictum tamen de hoe jam fuit supra 6. 126. vll. 3. Ex iisdem quoque , quae β. M6. dcf. a16. VII. 7. retulimus , judicem in causa decimarum competentem jam intellexu
a Liberamur ab onere decimarum iisdem sere modis, quibus jus decimandi adquirimus .
hin Si Deeretalibus earumque in uti tem ore interpretibus adtendas , etiam hoc privilegium donuo a selo Pontifice dependet . Vid. Cap. 3. & io. de Decim. Cap. a de Prob. in 6. Enimvero Episeopos in jure communi extra casus specialiter concesbs dispensare posse iiDdem illis interpretibus tam parum cognitum erat, ae omne illud , quod Episcopi vi potellatis immediate a Deo & aequaliter sibi traditae possunt. Uid. Caus XXV. Q. II. Gn. 7. cap. 33. de temp. ordin. Quanto minuς itaque summo Principi hae in parte tribuant, vel illis tacentibus , quamquam scribant plurima , colligi potest . Verum nos non doctrinas immandata hominum illius aevi , dc diste Onesae offendicula praeter doctranam , quam ex senti sui demonstratis didicimus, docentes, cum Cl. Riegger β. sos. dicimus , ab Imperantis civilis arbitrio dependere , qua rations co
gruam Melefiae ministris sustentationem vetii su peditare. Religiosos & Monachos, qui de jure ad GHI Introduct. in Ius Ecele To m. Iv.
decimas de terris suis Alvendas certo tenen tur Vid. Caus XVI. Q. I. Can. 6. cap. 4. de Dec. hac in parte mox nimium ampla Priavilegia qbtinuisse nos docti ibid. Can. 47. Nimium sane ampla , quia posthac ab Adriano IV. dc Alexandro III. in Op. io. de Dec. ad certos tantum mitioses, nempe cisere ienses, Templarios dc Hospitalarios restricta fuere. Sed tanta , ait Cl. de Riegger l. e. q. st 6. monachos invasit favores Pontificum ampliam di cupiditas , Cap. 8. O H. de dec. ut ineoneliis Lateranensi sub Innocentio III. nova eoarctatione opus fuerit . - Si immunitatis privilegia regularibus concessa , prouti eo pori Iuris inserta sunt, adtendimus, pergit Cl. Vir g. sor. sequitur x. regulares omnes immunitatem a decimis habere ratione n talium , quae propriis manibus , vel sumptiabus exeorunt, ἐν da nutrimentis animalium suorum, ἐν de hortis suis, cap. Io. b. t. 23. 1. Cfercienses , templarioria bospitatarios
immunitate gaudere ratione omnium terrarum suarum , quas propriis manibus exco Iunt. 3. Ita tamen, ut novas non eosnt ac
203쪽
etiam ea am densur, eas aliis colendas tradant , ut ex iis decim e solvantur. Quod finihilominur , 4. quas possessiones pos conci-
Iium Lateranense praea istum quocumque nI
do adquisierint, easque etiam suis manibus excoluerint , decimas solvere teneantur Ci- Ilercis es non tantum, sed is omnes smilia obtinentes privilegia. Cap. 34. h. r.
' Quaerunt interpretes, an in dii ita generali communicatione omnium privilegiorum cum exemtis etiam exemtio a solutione decimarum cenicatur comminicata . Negat Cl. Barthel , ne at Cl. de Riegger , neque mihi assirmandi caulas mens conscia canonum subtractioni decimarum cum primis obsitientium suppeditat. Ceterum ait Cl. de Riegger i. c. plarima . .li ve proferunt reoulares posteriorum Ponti' cum prίvilegia , quibus amplior i A s indusietur a decimis exemptio. BARBos' in Cay. o. h. t. TAM AURIN. de Jur .Abbat. Tom. I. Dist. V. quas. is. Sed praeternuam, ouod harum
Con siturionum papatium recenio is usus jacti quid fit , adeoque pr. Obari debeat , quotidies modi male trivilegiatis obitriendum foret , quod iis audam obiecit siub nomine Ria
chard , Archiepiscopus Cantuariensis Arebi- diaconus Balboniensis Ferrus Blesens v. Han-mpen ue. cit. . 18. seq. Acut dignus, qui totus adscriberetur . iAdscripsi ego in I. 126.
etiam praescriptione obtinere possint tam laici quam Clerici, docet Cap. 4. de praescripti Et quidem contra parochiam requiruntur 4o. anni cum titulo , vel sine eo tempus immemoriale, vid.
c. r. de praescr. in 6. Contra Ereti as alias veluti monasteria , capitula, quibus parochia incorporata non est, yempus ordinarium cum titulo , 4o. annorum
sine titulo i id. Cap. 4. & 6. . Contra privatum tam clericum quam laicum praescriptio longi temporis. Praescripta immunitas a decimis praesentibus , non etiam involvit immunitatem a decimis novalium proprie talium, cum agere non valenti nulla praescriptio currat. Cl. de Riα-
Ex illimant aliqui contra parochialem quoque Ecclesiam 4o. annos sine titulo siliscere quia , cap. I. de praesc. in 6. sbium loquitur
de praeseriptione postiva , qua jus percipiendi
decimas adquiritur . Non de privativa , qua Ius Paroclii simpliciter extinguitur , ad quam posteriorem scut nulla possessio , ita nee titulus videtur exigi , partim quia in Cap. 4. de praesci praeter quadraginta annos nihil requiritur verum cum Parochus pro se habeat sundatam in jure communi intentionem, quod ipsi& nulli alteri sint decimae, jus non mimis privativae ac pol ivae praescriptionis retistit , a que igitur uti ad hanc, ita ad illam solus cursiis quadraginta annorum non sibi scit. A que ab eo, quod possessio non sit necessaria , male concluditur ad titulum. Enimvero non entis non eis possessio , dc hinc in privativa praescriptione polle Isio quidem non datur . poteti autem etiam exemtionis reli rationis titulus dari . Ad objectiim Cap. 4. de praeseri vel dici potest ibi sermonem ellede quarta decimarum a Parochis Episcnpoyra standa , cujus forsan qitariae singularis favor eli , vel simpliciter provocari pnteit ad Cap.
a. de praescript. in 6. quo nova ac polletior lex continetur. Cl. B kn L. III. Decret. Τir.
Porro alii in decimis praescriptionem
eadem ratione ac in annuis legatis determi
nant ; ηd. lib. 46. g. 9. C. de Episci & Cler. Sed ad ius decimarum , quod reale est, in-sarque servitutum se habet, praediisque cohaeret, haud adplicanda, quae de oblitations perpetua praestandi annalia loquuntur , recte, ait lusi. Hening. Boehmerus L. III. Tit. XXX. q. 36. in I. E. P. ubi simul deducit , quod singularis Constitutio pro annalibus legatis ad pias causas relictis in perpetuam desuncti memoriam facta sit. di Vid. Cap. 4. 13. et . 23. de decimis,
Quidam tempus immemoriale , alii quadraginta annorum cursiim desiderant . Uerum
absque sufficienti ratione sq. 27 . n. a. Neque consuetudo sese ad novalia extendit. Cl. de Riegger, l. c. 9. SO9. ei Conventio vel temporalis vel perpetua est. Et siquidcm temporalis ad vitam decim toris singularis concepta sit, etiam solus Parochus ita exemtionem temporalem a Decimis concedere potest, vid. cap. s. & 3. de transact. Ad perpetuam vero authoritate legitimi superioris opus est ; vid. Cap. 3. de dec cap. uir. de reb. Eccles alim. Imo si remissio his sit pure gratuita , docent alit ritatem summi Pontificis necessariam esse; vid. cap. a. & 3. de trans Uerum nobis, seu pura gratuita , seit non gratuita sit remissio , authoritas Episcopistissicit, tantummodo reliqua observentur, quae per statuta civilia injunguntur.
I. η . Praeter decimas de Oblationibus ta seu iis, qua a fidelibus sponte sua chra
xllam in quantitate O sperie determinationem ad Ecclesiam ejusve Ministras , ahi I ro odium illiusve sustentatione , aut ceteroquin Pro cultu divino aut eIiam Iro alanais
204쪽
DE DECIMIS ET OBLATIONIBUS . . Iss
taveribas, aliose piis operibus defertintur b haec statuuntur in canonibus, ut I. oblationes intra limites parochiae ad Parochum ejusque Ecclesiam pertineant, si non ostendatur eas vel ex voluntate offerentium , vel consuetudine, vel alio legitimo titulo ad alium pertinere se , 2. eaedem nunquam ad solum parochi arbitrium , 'sed ad intentionem offerentium su), & q. etsi haec nihil determinet, quia tamen piissima & cum spiritu canonum concordans praesumi debet g. ILI. n. a. ad cultum divinum, ad conservationem Ecclesiae, ad necessariam ministri Ecclesiae, & ceteroquin pauperum sustentationem impendantur ', denique a quibuscumque
oblationibus & pactio seu expressa sive tacita , di coactio quaecumque e) sit re,
a Oblatio generatim sumta significat alicii ius rei non petitae spontarieam largitionem , atque olim quidem, ubi sponte dabantur decimae, eaedem species oblationum erant; specie aliae oblationum olim etiam erant Primitiae
seu primi fructus, qui Dei bene, io ex agris iundis tingulis annis percipiuntur. Enimvero de hisce jam legitur Exodi XXIII. 19.
Niim. XVIII. tr. Quantum quidem primiti rum nomine offerendum esset , videtur initio Usbrum offerentium arbitrio relictum fuisse , subinde autem telle Hieronymo invaluit , ut qui minimum daret . daret sexagesimam, qui vero plurimum, partem quadragemam, vid. cap. I. da decim. Sed hodie Primitiae abolitae sunt non usu. Profecto si obtinerent, non alteri offerendae essent nisi parocho, intra cujus Ecclesiae fines praedia sunt sita, vid. Caus XVI. Q.
b Uid. Cap. 38. de U. S. huc itaque Pertinent , I. ad aram facienti , ut sacri fructum piae es dam intentioni adplicet, in modum stipendii eonceduntur, 1. quae psa ministrata sacramenta . aut alias functiones pastoraias populus offerre solet, 3. qus in arculas ad colligendas populi largitiones
expositas immittuntur , quae circumeuntia
tibus dantur, 3. quae quovis modo in carnibus, ovis, bubro O c. in usum ministrorum ecclesiae vel pauperum in ipso templo ponuntur, vel a clericis, aut aedituis ostiatim eoAliguntur , 6. quae in oratoriis, vel sacellis, in quibus imagines beneficiorum fama celebres , Tel bustorum reliquiae quiescunt , avsitantibus oferuntur. Han-Eoen P. II. Sect. IV tit. II. cap. X. q. s. Cons Cl. de Riegger, l. c. q. 16. Strictissimo sensu oblatione ς dicunt illas , quae sacerdoti inter missariim sistennia offeruntur ; quae scilicet post abolitas panis de vini oblationes q. 38 i. n. h. in denariis dari caepta sunt. eὶ Cap. 3. de his, quae sunt a prael.
d offerentium intentio I. ex consuetudiisne, II. ex adjunctis desumenda. Quae in altari in administratione sacramentorum, in exequiis, anniversariis, sive sepulturis defunctorum offeruntur , plerumque plurimam partem intuita ipsus Ecclesiae ministri dantur . Uerum etiam circa has oblationes tanqtiam bona Clericalia clerici sitam obligationem noverint, reti. ac proinde novcrint ut ait Cl. de Riegger, l. C. 9. Sis. eas non Rectoris abdomini adplicandas esse.
eὶ Tacitae exactionis rei sunt, ait Cl. de
Megger i. c. q. 32o. qui verbo aut facto aris fluunt avaritiae, aut inhumanitatis eos, qui
nihil aut parum offerunt , qui maiori promtitudine administrant saeramenta illis , a
quibus plura oferenda sciuntur . Quid , si
Fideles , vel paupertate praesertim occulta . mel expensarum oravitata deterriti fac ramenta aur non suscipiant , aut saltem diutius, quam vortet, differant de Non illi pastores esse mihi videntur, sed Iupi rapaces, manifestis usurariis musto deteriores.
De Censibus , Exactionibus 23 Procurationibus iaExtant quoque canones de censhus , exactionibus & Procurationibus , quandoquidem ejusmodi de reditibus Eeclesiasticis pro easi necessitatis ac utilitatis Ecelesiae his illisve solvi debent ; permittente lege Imperantium civilium, utpote ad quos suprema rerum quarumque temporalium cura in Republica pertinet DI 2 . . Enimvero Canones circa ejusmodi , quatenus temporalia sunt, ex permissu & delegatione civili, atque vi propria ae innata unice in linea conscientiae, unice prohoe soro di onunt g. Io I. ,
205쪽
Venit autem, L nomine census pensio annua ex reati s Melesiastisis seia menda in veI subjectionis vet alterius juris a , & prout hujusmodi annua pensim vel statim initis b , vel ex post facto, porro vel in perpetuum vel ad tempns imposita fuit, ita census vel antiquus vel novus, vel perpetuus vel temporalis
a Persolvitur census quandoque In signum
protectionis singularis ceu talis a Sede Romana Monasteriis obtigit, a. in signum exemtio nis & libertatis ab Episcopo concessae , 3. in signum sillaectioniς, qua ratione Pontifices mulistis regnis censualibus effetendis studuerunt , 4. ob factam Ecclesiariim unionem vel consecrationem , vel quamcumque aliam concessam gratiam, s. ob sundationem , quae patronis de jure tribuit facultatem censum moderatum reservandi . β. ais. vid. cap. s. de privileg.
cap. Io. eod. in 6. Cap. 6. de relig. dom. D.
ste Pobdoro Vergilio L. IV Hi . an l. p. It . addit Cl. de Rieuer l. c. q. 736. Ninum an oliae tectipale fecit romano pontifici INAs rex Occidentalium saxonum singulis. argenteis nu-νnis , quos denarios vocant in fingulas domos impositis. Fecit idem eius exemplo , ut opinor , ductus OFFA Merciorum rex , qui non multo post id tempus regnavit. Fuit is iannus salutis circiter et O. Hoc vectigal auia
ρmperium obtinuit. Omnis Anglia loe tempore istud vectiVI pietatis is religionis causa romano pontRei pendit domesticatim collarum, is nummi illi argentei vocantur vulgo DENARII D. PETRI, quos pontificius quaestor,
quem non inscienter collectorem nuncupant , exigit. Ilos hane olim quaesturam aliquor per aηnos gessimus, ejusque muneris obeundi cavo primum in Angliam venimus. Hoc ipse ut addit BARONIos ad an. 74 I . scribens ad Henricum VIII tunc regem anno redemtoris I 333. eum Londini esset.
b videlicet initio . t tempore sundationis vel exemtionis , seu dein singulisi reservati ne, seu ex jure communi impositus sit. eὶ Ius censum imponendi tribuitur a. Pontifici, a. Episcopo, 3. Patrono initio fundationis cum consensu Episcopi. Neque ulli alteri sine consensi Pontificis vel Episcopi censum Eeelasiis imponere licet ἔ imo novum censum
imponere aut veteres sine magna causa augere nee Episcopis licet. Vide cap. 2. 3. s. 7. 1 S.
6. de Cens. Cap. 23. de jur. Patricius XVIII.
Q. E. Can. 3o. Verum praeter necessita aem aciuilitatem Eeclesiae erasve egentium membro vim s cujusmodi motiva abundantibus Ecelestis census novos imponendi Episcopis non tantum admittimus, sed etiam suademus nos ipsi in complures alias adserunt interpretes. Cons Bar insa de ossic. Episc. p. 3. Alle'. 8 .' Si dubium sit de quantitate praestandi cen-
sua , id debetur, quod minus est l. s. ec 34. ff. de R. I. Cap. 13. de Cens Et si quaeratur .
uua moneta aucto vel deminuto eJus valore
solvi debeat censiis, responsim suppeditat Pontifex in c. ao. & pen. de cens vitilicet: solvendum esse ad antiquam monetam seu juxta limationem monetae , quae tune cursum habuit , quando constitutus fuit census , se non praescriptum sit , ut ad alterius monetae a stimationem silvatur. Cons. Andreae Uallentis L. III. Decreti T. XXXIX. I. u. 6.
Iam de communi jure Epitcopo a quibusvis Ecclesiis suae diaeresis etiam a filiabus S a capellis, quae beneficium separatum sub sp ciali titulo complectuntur , & a quibusvis lκ-neficiis debentur duo solidi, nomine modatici sive eathedratici in sinum subjectionis & honorem Cathedrae , cap. 16. de ossie. jud. ord. Cap. 7. de donat. Caus X. q. III. Can. 1. 9.ec 2o. de eens cap. fin. de raus possessi &propc qui quidem solidi, etsi eos alii pro aureis alii pro minori valore accipiant vid. Covari de vet. Collat. numism. cap. 3. in princ. num. 3. & L 2. num. 3. dc var. Reset Lib. r. GP. I. n. 3. in ex consuetudine locorum aestimandi erunt. Nomen senodaticum venit inde, quia in synodis solutum suerat. Hodie passim colligitur , quando Archidiaeonorum & Deca
norum ruralium conventus celebratur. Confrach. de Iuta rer. seci. III. Tit. XII. f. r 77. Eximunt tamen a cathedratteo monasteria illa, quae exemta sunt a lege di Melana de qua libro sequente plura dicemus. Si non in uno vel altero casti expresse in jure reperiantur inclusa , sane exemtio haec ad Ecc aes monasteriis incorporatas sese non extendit. Vid. Catis X. D. III. C. ι. Caiis XVI. Q. I. Can. 34. Barbosa de ose. Episc. alles. 26. in sn. & al-leg. 17. n. 4s. Neque dubium , quin praescriptione aut consuetudine tolli pollit cathedraricum. Enimvero obedientia & reverentia ediga Episcopum etiam praeter solutionem cathc-dratiei observari debet, quemadmodum nullus monasteria a cathedratico exemta ideo etiam ab obedientia ae reverentia erga Episcopum
eximet, neque hie juribus Geuissico imperanti qua tali proprii praescribitur , cum hic de temporalibus sermo sit, & tota praeseriptio jure civili nitatur. Cons. Entel L. III. Decreti
Tit. XXXIX. num. 7. 'η Ηue etiam peninet Tortio canonica , quae juxta tenorem canonum Episcopo aut Praelatis de iis, quae in testamento Ecclesiis subjectis i non quae personis relinquuntur , nec
206쪽
DE CENSI B. EXACT. ET PROCURAT uer
atque ad similitudinem legitimae Patri vel Pa- tor , si non expresse & speciatim quaelibet ad trono in bonis filii vel liseri debitae introducta certum usam determinaverit , quo casu etiamen. Intelligimus igitur ejusdem divisionem in portio canonica non debetur. Vid. e. sn. detest quartam relictorum ad pias causas, ouar- - - ' De portione canonica parocho debitx. tam decimarum . cum scilicet de jure quarta si quis extra parochialem Ecclesiam sibi sepul- pars huiusnodi riattulim Episcopo assignata se turam eligat , jam dictum est sit pra 31. asy. id ipsiun praesumitur voluiise testa- n. c.
II. Exactiones in sensu strictiori a dicuntur eae, quae extra ordinem de reditibus Ecclesiasticis ex ; usta causa exiguntur, earumque praecipua species subsidikm
Charitastiam esse b), sed id ipsum quoque a quibuscumque Praelatis se in non sine iusta causa & consensu capituli d) de clericis & Ecclesiis se exigi posse per
noscitur. a scilicet In sensu latiori exactio comprehendit omnia , quae iure exigi possunt , qua-Propter etiam exactiones in ordinarias & extraordinarias dividuntur, sed quandoquidem jura decretalium exactiones ab aliis praeIlxndis dili inguunt , nos etiam huic distinctae notioni
' Hie dc illie in eanonibus Tributa exactionuin uoco leguntur , verum peritus legum civilium, quarum de non Canonum est tributa dictare , in sensu minus proprio id sumendum esse intelliget. b) vid. Cap. 6. de rens unde patet subsidium charitativum non ita accipieilaum esse , quasi sabditi pro suo arbitrio id dare vel den rare possent, & inde tantummodo hoc nomen venire , quod Episcopi non pro arbitrio subditos sios exactionibus gravare, sed cum chariatate moderatum pro neeessitatibus auxilium p stultare audeant.
e Communis doctrina est i sebsidium eb ritativum exigi posse x summo Pontifim ab Episcopis , & ab iis , qui aut jurisdictionem
quasi Episcopalem aut Episcopatus administrationem habent, veluti capitulum sede vacante; non tamen ab Archidiacono, Decano, aut Vi- rario Generali nisi ex speciali mandato ; Archiepiscopum vero posse sam si straganeos ad id monere, non tamen compellere. vid. cap. 6. de cens & cap. r. de poenit. in 6. Cons. Cl.
de Riegger 6. 743. dὶ Causa iusta ἐν rationabilis ait Cl. de Riegger l. e. est utilitas is necessitas Eccle- me, non Episcopi ; θ' in dubio haec non praeia
sumitur , eum Jura ex σὰnt eausam manifestam. Uid. Cap. 6. de cens ceterum cons. Barbosa de ossie. Episc. Alleg. 8 . n. 26. & semneque dissiciles sunt interpretes in concedenda iacultate subsidium charitativum etiam pro e pensis in Electione, Confirmatione & Consecratione factis exigendi. Cons. Engel Titi de cens
Recte monet Cl. de Riegger i. c. g. 7εα ad sub dium ebaritativum etiam pertinera illam pensionem . quae stabilitur in Trid. ses. XXIV Cap. 18. de Restro erigendis γ eοκ- seriandis seminariis curicorum. e Dum dicitur Episeopos sibsidium ch
ritativum exigere posse de Herieis, intelligitur de clericis ratione suorum beneficiorum , non ratione bonorum civilium c β. ixi. & quidem de clericis non habentibus ita tenue beneficium , ut praeter conLmam QIlentationem ipsis sere nihil de fructibus sapersit. Elim a subsidio eharitativo eximunt Monasteria , atque ad Clem. r. de excessi Praelati respondent: ibi sermonem esse de paroebis is Helesiis seeularibus , ex quibus antehae jura Episcopalia perseivi consi everunt, atque igitur
quamvis ad Monasteria pervenerint, etiam post- hae versetvi debent , cum res cum suo onere transeat. Cons. Engel. Titi de cens num. Io. . Charitativum si indium ab antecessore in beneficio petitum, dc non solutum posse a see- cessore tanquam onus reale dc tributum beneficio impositum exigi , docet post Barbosiam Engel l. et t. arg. L. 7. T de Publici di vectiugal.
6. M. Quod III. ad pr urationes adtinet, iam supra g. I9s. b. exposuimus iquid eorum nomine Episcopis liceat de Ecclesiis sa) accipere. , Id quod etiam pertinet ad alios, qui praeterea Jus visitandi habent se . Et quidem si vel ipse - vilitans, vel ejus familiares & ministri amplius accipere praesumserint, hujusmodi prater avii restitutionem , qua intra mensem fleri debet , aliis etiam poenis absque spe veniae mulctari canones jubent a .
207쪽
- Nullus vero Canon visitatoribus ius etiam a lateis quidquam exigendi tribuit. Cons. Αndreas Vallensis Titi de Cens & CI. de Ri
ger l. c. g. 749. bὶ P. Engel Titi de cens. n. 3. Parum Ob servans est Episcoporum , di im inter alia ideo procurationes introductas ait, ut illi facilius ad vilitationem Ecclesiarum permoveantur , quasi vero ad obligationes suas explendas non satis ipfb sure divino movcrentur. Ncque altera , quam adfert, tenet ratio , scilicet quia nemo suis stipendiis miritat. Enimvero an non Episcopus beneficio Episcopatus sellitiir, & cur quaesis fruitiirὶ Satius itaque in sola causa necessitatis etiam a Concilio Tridentino insinuata
jullitiam procurationum quaerere.. Cum Concilium Trid. l. c. itatuat , ut in iis Aeli, is in quibus conquetudo est, ut nec Uictualia, nee pecunia, nec quidquam aliud a visitatoribus acc0iatur , sed omnia gratis fiant, id omnino observetur , incassum adducuntur canones ad commonstranduin , procurationes ne quidem prae scriptione tolli posse . Qiamvis enim multa tolli queant consuetudi-
ne, quibus ceterum praestribi iura non sinunt. attamen cum & mens Concilii Tridentini &veteres Canones Procurationibus non faveant , praescriptio in Procurationibus non minus ac in cathedratico admitti poterit.. - Primitus quidem non permissum fuit, ut v iualium loco pecunia visitatori daretur. Uid. Cap. r. & 1. de cens in 6. Bonifaciuet VIII. autem in cap. 3. eod. liberum reliquit visitatis, utrum pecuniam vel victuali 1 dare velint. Id quod confirmatum quoque est a Concit. Trid.
eὶ videlicet si qui ex jure vel consuetudine potestatem habent visitandi , poterunt ea quidem uti , verum ita , ut Episcopus per id non sit exclusus q. 33 s. n. n. Inter visitantem Episcopum dc legatum a Pontifice missum eam iaciunt differentiam , quod ille etiam mercedes equorum dc viaticum petere pollit. Verum tu reflecte ad ea , quae diximus supra r 24- χO6. n. c. Uid. cap. 6. de cens cap. I. dc 2. eod. in 6. dc cons. Um-Espen , P. I. Titi XUI.
208쪽
DE POTESTATE ECCLESIAE EXEQUENTE
De Iurisdictisne Ecclesiamea es, Ecelefiasticis causis. s. η6 . CIUM omnis potestas Ecelesiae p, opria tantummodo spiritualis sit IOI.
atque propterea quidem a solis perisnis ecclesiasticis, sed neque ultra causas conis scientiae, nec meo iis aliis quam spiritualibus exerceri queat, etiam Potestas exequens. Ecclesiae propria a non spiritualis esse non potest ; atque a solis quidem personis Ecclesiasticis , sed tantummodo , quatenus causa aut persona quaedam Ecclesiae in spiritualibus subjicitur, & tantummodo spirituali ratione exerceri debebit. a Seu potessas ea in actum deducendi, quae sni Ecclesiae conducunt. q. η68. Quapropter facile intelligitur I. eausas proprie ecclesiasticas tantummodo illas esse, quae nihil temporale, sed unice Ecclesiam, Religionem , atque conscientiam attingunt a II. potestatem hisce causis ae persems, aua enses Ecclesiastico Regimini in viris libus Ius ei thr jus dicendi proprie Jurddictionis ecclesias ea nomen mereri b) III. Iuuicem Meis metim proprie talem esse perlanam ecclesiasticam aut a lege aut ab homine constitutam se) quae jurisdictioni ecclesiasticae praeest, d) N. forum Ecclesiasticum esse locum exercendae ecclesiasticae jurisdictionis, atque id tantummodo dici debere eompetens, in quo sedet is , cujus jurisdietioni seu ea D, de qua litigatur, seu persona , a sua quidpiam praestandum esse contenditur , subjecta est e) V. veluti quaevis media atque inter haec impedimentorum rem tiones simili ad finem praefixum ratione con ungi seu ordinari debent , ita etiam
processum Ecclesiastictim debere quidem idoneam esse eoordinationem actuum se invicem praescripto modo consequentium , ut in ea a ad sedisem Ecelesiasticum inlata eruatur
veritas ct jus suum euique tribuatur verum haudquaquam requiri, ut tritura di strepitus forensis adhibeatur . .
o Cons. Ua Espen, I. E. U. P. III. Tit. II. dem omnias DELICTUM est in vobis quod similique intelligitur, quomodo respiciendae sint DiciA RABEIis INTER vos . Quars non magi causae, quae adeo ece fiasticae mixtae dicuntur, IN; IAM ACCIPITIs quare non magis Dau- quod iis quidpiam temporale intercedit. Cons. dem patimini Ut igitur potius injuriam a Io. Petr. Giberi, in corp. Iur. Can. in Prol. cipiant & patiantur , quam inter se litigando P. I. Titi VIII. feci. 1. 3. p. II. eto. ec meus sondalum dent prosanis judicibus hortatur, a ordo Princip. Iurii pr. Eccles P. I. q. 4 . not. que nil aliud intendit. Ita quoque Augultinus a. & b. profanas quidem etiam causas vult teste Possidio , Ambrosius tesse Augustino alii- Apostolus I. ad Cor. e. 6. ut fideles coram iis que itinctiil mi Viri , nunquam non Apollati componant , qui in Ecclesia sunt contemtibi- exemplo excitati , litibus fidelium com nendistes. Non autem ideo fideles subjectione profa. studebant non tribunalia profana jurisἹictionenis tribunalibus debita eximit, di personis Ee- sua privandi , sed tantummodo concordiam re. cl ailicis in ejusmodi eausis proprie judicandi pacem restituendi causi . Et quis qua se Imp tribilit facultatem . Aperit sane Apostolus in- rantium aut judicum adhucdum aegre seret , tentionem suam statim v. r. dum ait: jam quia ut litigantes amica compositione electa litibus
209쪽
aeqtie ac ipsis Tribunalibus parcant , id sp- duntaxat jure pergere porro In oua possunt,
sum personae emesiasticae suas generatim con- aut clauJulam disjunctivam , in UNUs AUT ferant operas Generatim ajebam , speciale OMNES PROCEDANT, quo casu etiam unus jure enim arbitrium exempli causa in rebus heredi- praeventionis alios excludit, quamquam ipso ees tates vel donationes vel amortirationis legem sante, reliquis falvum maneat causam ad finem attingentibus t taceo ea , quae privati arbitrii perducere ; vid. cap. 3 . de ossi c. ct potest. non sunt e. tr. de Arbiti c. 7. de transact. c. Iud. deleg. Cap. 6. & 8. eod. in 6. cap. II. des. de integri restit. e. xx. de praeb. ob Dau- Rescr. Cap. 6. de pr .in 6. citi. De haeret. in ε. des atque laesiones varie metuendas quibusdam III. Delegari posse aut totius causae cunia Princeps sapienter non minus ae juste interdi- tionem cum exequendi potesate quod a Pon-cit. Enimvero inde, quod Apostolus illos suos tifice seri solet ὶ aut partem duntaxat eause fideles potius injuriam & fraudes pati , quam ceu stum executionem , quo casia delegat coram Ethnicis tribunalibus cum tantalo liti- omni cognitione destitutus est . Quemd umtare voluerit , haudquaquam sequitur ab ipsis quoque , etsi alicui delegetur & Principium principibus , ne quis injuria & fraude assicia- cause veluti citatio litisve contestatio, & --tur, non praecaveri, aut ejusmodi arbitriis, quae dium veluti dum causae disquisitio omnis inde . intrariarum compositionem ceu scoptim habent , a lite contestata usque ad sententiam commitis si in novarum injuriarum sontes degenerent , titur, & finis, dum etiam definitiva sententia modum poni non posse. mλnet. Vid. c. 7. 26. 27. 23. de ossic. Ac potas bὶ Cons. Cl. de Riegger P. II. . Fo3. Cl. Iud. deleg. Cap. 24. de rescr. Schrodi. L. I. Decret. Tit. 29. q. 732. IV. Debere quidem a delevis adeurato ser-
Recte ae provide Cl. de Ri ger l. e. q. vari formam , si quae praescripta est ; hoe ipso sos. subjungit i de eeelesiastica jurisdicti.ηο tamen, Pod causa ei commissa est, eidem tri-
non temere iudicaturus operam imprimis det, butam esse potestatem ad ea omnia , quae ad necesse es, ut potestatem Judiciariam Eccle- causam ipsam pertinent, ac sine quitas ea ex-Le propriam atque essentialem non eommyceat pediri non potest, etsi nihil eorum in literis com- cum aceessionibus, quae aut Principum sum- missionis deprehendatur , cap. I 3. 37. 39. de morum induseentia, aut usu ma' is quam Jure ossi c. dc potest. Iud. deleg. Cap. a 3. eod. in o. constituto elaem adhaeserunt. Reflecte men- Cap. 22. de rescr. tem ad ea , quae monuimus supra g. 1o7. U. Delegato a Pontisce propterea , quia eL not. s. persena, deserantis dignitatem nanciscitur, tri- ' Praetextus , sub quibus cauta quaecum- bui a. potestatem non solum in partes , sed inque olim ad serum Ecclesiasticum pertrahe- quoscunqtie etiam eo multum superiores , sibantur, jam exposuimus supra f. t 16. n. a. ipsius jurisdictionem impediant , a. potestatem
e Videlicet vel judex durisdictionem ex subdelegatum ad causam suseipiendam cogendi. Iue habet eamque nomine ae Jure proprio ἐν habita tamen ratione dignitatis & persenae , 3. mi sisti sibi competentis exercet, qualis Iu- jus sententiam a se latam exequendi usque actilex ordinarius dieitur vel persense idoneae aut annum quod in delevto ordinarii secus est ,
HOMO aut LEX vires suas in cunitionem cer- cum non ipse sed ordinarias eam exequatur γLe cause extra ordinem committit. vid. cap. Vid. cap. r. 7. tr. 12. 26. de ossic. & Pota
17. & 43. de osset jud. del. cap. xx eod. in jud. dei ti. f. cap. I 3. de osc. jud. ordin. Clem. un. de VI. Si a Pontifice vel eius delegato simplici- supplend. negi. Prael. Cap. I x. de rescript. in ter executio committatur Ordinario, hunc ut- Concit. Trid. sest . V. Cap. 2. . - .ὶ pote tali in causa tantummodo executorem de
' De judicibus delegatis hare habe. sustitia sententiae nihil. decernere posse , Da I. Iurisdictionem delegandam esse persenis eam, etsi sciat esse iri am exequa debs re ,
idoneis , id autem aestimari t. ab aetate , 2. a nisi apud Pontificem vel ejus Iudicem ae&dignitate in delegatione Pontificis, 3. a qualiti latum e cere possit , ut ab Me onere eum, tale causae , ne scilicet causa mere ecclesiastica absolvat . Cap. 28. β. 3. de ossici & potest. laico delegetur, vi a moribus, ne delegatus la- juὸ. deleg. boret suspicione, ob quam recusari possit. vid. VII. Adpellationem in delegationibus lutine
c. I 7. & 4r. de off. dc pol. jud. deleg. α Ir. esse normam , ut x. a delegato adpelletur ad de rescr. in 6. delegantem. 2. a subdelegatis, si eis tota cau-II. Posse etiam plures delegari et de quidem Ja commissa sit , ad primum delegantem ,
vel findefinite, quo casu alter absque altero in pars ad subgelegantem , a. si ex tribus delega- causa procedere nequit , nisi is , qui impedi- tis duo causam subdelegaverint, tertius autem rer, vices suas alteri in averit; vel definite, ossicio suo ipse functus sit , adpellatio non ad scilicet adjiciendo aut clausulam conditiona- subdelegantes , sed ad primum delegantem deum; SI NON OMNEs , quo casu , si unus inte- volvatur . via. cap. 13. 26. 38. de offiC. jud.
cesse sta non velit sive non possit , reliqui suo ordia. cap. s. eod. in o. VIII. EM
210쪽
DE IURIs DIC T. ECCLES. ET ECCLES. CAUSIS . ros
VIII. Expirare ossicium delegator , I. mo
te delegantis, si res tatae integra sit f. 267. n. d. x. morte delegati. si non delegatio fula sit ossieto . ibid. n. e. aut eum inusita finon omnes de qua paulo ante diximus , 3. r vocatione quam re adhuc integra etiam lubdelegantes sacere possunt, ε. Finito motio , 3. lapsu temporis, quod tamen communi partium consensu durante adhuc jurisdictione prorogari potest , 6. contrario rescripto , in quo mentio
prioris fit I. as . 7. renunciatione ex julla causa dc tempestive, g. impedimento, ita , ut si plures simpliciter dati sint , uno impisto etiam reliquorum jurisdictio expiret , sin vero
'ti sub elausula , non omnes , elus cesset iurisdictio , qui ex iis perpetuo laborat i
pedimento , 9. Remotione ob causam si spicionis , quae non exclusa est , etsi rescripto sit adjecta elausula , remota recusations . Cap. 4. 9. 23. 26. de ossic. Ac pota lues deleg. Cap. 6. 7. eod. in v I. cap. 3. de rescripti Cap. II. eod. in VI.
IX. Μoribus quidem Maestito perborrescentiae Juramento causam uispicionis neque alle gari , neque probari. Ceterum vero ejusmodi causam ita tractandam esse, ut a. Si prernatur contra unum ex duobus Iudicibus a sue Apostolica datis cum clausula tsi ambo interessa non possint , tune illam inquirat dc expediat conjudex non recusatus, ad quem cognitio ipsus causis vi praedictae clausillae pertinet dicta clausula autem rescripto
non inserta ad arbitros recurratur. 1. Si delegatus Episcopi recusatur, ut recusationis causa coram Episcopo probetur id quod etiam obtinet, si Episcopi ossicialis accu-citur, etsi caeterum ab ossiciali ad Episcopum
adpellari nequeat g. 2Io. n. b. , vid. p. 39. de ossic. dc pol. Iud. deleg. cap. 4. eod. in 6.
ἀὶ De ossicio cujusvis Judicis . qui sciliaeet , non quid ipse velit, sed quid Iex de religio postulet cogitare , ac sine ullo res ctu
humano proprioque affectu procedere debet ;vid. caul. XXX. P. U. Can. II. Cap. II. I. de rescr. in 6.
Quemadmodum Metropolita in subditos suffraganei in prima inllantia nullam habet potestatem exercendi iurisdictionem f. 193. ita etiam negligentiam Episcopi in corrigendo aut in administranda justitia g. 433. n. e. sne praevia primae instantiae sententia supplere non potest. Id quod etiam de reliquis superioribus
hierarchis valet. Vid. cap. s. II. I 6. de ossicio jud. ord. in 6. Concit. Trid. Sess. XXIV. cap. as.
e , Est itaque competentia sori Ecclesiastici
vel ratione causarum subi nulla habetur ratio, an Iaicus ille st, adversus quem agitur , an clericus, vel ratione personarum.' De competentia seri ecclesiastici in musis
temporalibus , aut mixtis quantum temporale
tangunt, jam dictum stupra i q. rix. . - Statutum Coneilii Lateranensis sub Innocentio III. ηε βυν rebus spiritualibus compromittatur in laicum , quia nan deeet, ut Ialeus in talibus arbitretur ἱ vid. cap. s. de arbitris , intelligendum est de causis proprie spiritualibus. Quemadmodum jus civile Romanum sorum commune Romae , ita etiam jus decretalium sorum commune clericorum ibidem stabilivit. Cap. fin. de foro competi Uerum ext casis, qui de essentia Primatus ad Romanum Pontificem pertinent, dc Principes & Eisisco-i obsistere queunt , quo minus causae ad tri- unalia Romana deserantur.
Clerici proprium suum serum habent aut ratione Dioeceseos, auirratione domicilii. aut ratione beneficii , quod residentiam exigit. Hine patet et. si quis fruatur pluribus beneficiis, quae in diveres Dioecesibus sita sunt, eum
in si is conveniri posse. Non tamen conistra eum , qui in beneficio residere non tenetur , si modo alio in loco domicilium habet , agi posse in foro beneficii , nisi ratione hujus ipsius beneficii. 3. Obligari Episcopum, ut vellit judirem sibi competentem revereatur Arinchiepiscopum , cum in huius provincia beneficium habeat. Cap. 3. de tempori ordin. in vi. Cap. 7. de ossic. orae in VI.
f Cum igitur finis judicii seu proressus sit
investigatio veritatis , iudex unice ad hanc investigandam respicere, ac modum a legibus hac in parte praescriptum observare debet . Uid. cap. r. & Io. de lues cap. 22. de accus. Cap. 1.
Etiam proressus ecclesiasticiis dividitur 1. in Processum juris communis , scilicet eum , qui Canonibus jus commune conliituentibus continetur , dc qui ipse ex legibus civilibus ae placitis glossatorum desumtus est , dc pridiosi sum Iuris particularis , quem quaeque regio sibi propriam conlii tuit. h. in ordinarium , ubi ordo legibus praescriptus tam quoad subitantialia , quam quoad solennia servatur , ct in summarium, ubi solennia salvis tamen sutilanistisibus non observantur, 3. in criminalem de non criminalem , prouti per viam adeusationis aut inquisitionis de crimine ad satisfacti nem etiam Ecclesiae praestandam , vel ceteroquin tantum de negotiis Ec rebus , quae tangunt forum Ecclesiae, ad ejus ejusve membrorum salutem decidendis agitur. 4. in Iudicium prinis de secundae Instantiae; illud scilicet e ram judire inferiore , hoc facta adpellatione coram judice superiori peragendum. Vid. Cl
ment. 2. de jud. Clem. 2. de verb. fgn. Cap. 3. de adpellat. in 6. Quaenam causae summariae
tractari debeant , de iis ec pluribus materiam Iudiciorum concernentibus in jure consistoriali