장음표시 사용
221쪽
otque respuere, si forte invenerimus ; quodatiter senserint, quam veritas habet, divino a furoris, NI ab aliis intellecta , vel a no-
his. Dist. IX. c. to. Atque praecedente ibidem c. 3. Uzm S. Pater ait: Alios autem ita se go, ut QVANTAL BET SANCTITATE , DOCTRI NAnus poluant non ideo verum putem ,
quia ipsi ita senserunt , sed quia mibi per
alios auctorer vel Canonicas, vel probabiles rationes, quod a vero non abborreat , peris suadere potuerunt. 4. CoNca. Bracarens. I.
Quod Can. 3. Si quis eredit, quia aliquantas in mundo creaturas diabolus fecerit, is ranitrua is fulgura, tempestates , is fie- citates 'se diabolus sua auctoritate faciat , sicut Prisscillianus dicit, anathema fit. Apud larduin. Tom. III. Col. 34P. F. Antiquis de leges ei ulter. Quae statuerunt de ejusmodi, qui magiae rei postulari sunt, N. e perdant vitam, sed salventur in earcere alflicti tis ite dum Deo inspirante spondeant emendationem peccatorum. Capitul. Caroli M. II. de a. s 3. C. 23. Elfaciant paenitentiam de his INCLITII PRAESUMTIONIBUs. CapituL Pipini de a. 793. c. 32. Conc Balua. TOm. I. col. I o. 174. 96r. 423. 39. a I. Σ34. II 43. ras . ubi eumprimis in Dculos incurrent verba haec : Ferunt suis ma-
Getis aera pesse eonturbare , , trandines inmittere, futura praedicare, fraectus θ' laeau ferre, aliisque dare, is innumera a talia
. Testimonium virorum experientissimorum . Quorum unus instar omnium valet P. Fria dericus Sme, quandoquidem ipse tot sagis ad Torum ductis adstitit , ct tamen fatetur r se quidem nullam ad νotum duxisse , de qua omnibus eo deratis prudenter statuere ρ merit, esse ream. dub. XXX. in fin. aurei libelli, quias sub nomine Theologi Romani , Achac cum inscriptione cautio eriminalis , seu de processibus contra sapas , prodiit Rint iii
163 I. Ex quo non referre non possum haee porro ejusdem verba : Omnino sentio cum oris
natissum quodam Viro , ἐν amico meo , qui se loqui solet , lepide is vere : quid , imouit, tamsollicite malefieos quaerimus λ Heus, inquit, iudicesi ostendam extemplo, ubi Milvite , rapite - - Rel iosos omnes, Orto quere, fatebuntur: si quὶ negant, repetite ter
quater , fatebuntur ; 3 adbue abstinati sunt :
exorcssate, detondite: utuntur maleficio , Obdurat eos daemon, vos procedite: tandem dabunt manus - quod si adbue plures vultis. vos imos era torsero , ἐν me vos de inse ,
nes magi sumus. Dub. XX. . Elegant sima doctissmorum virorum opera. Inter quae praeter libellum nune ante citatum eminet claris . Franeis. Constant. a Cauet praestantissimum opus de cultibus magicis, eorum-οue perpetuo ad Eeelesiam cyi Rempublieam habitu , t 768. dein auctius 1 i. sed dc vide elegantissimam dissertationem, quam anno 1773. celeberrimus noster de Rieuer hae eadem de materia in lucem dedit. Imo jam satisfaciet tibi eiusdem L. U. Decret. β. 338. usque 36. ubi & cunctas illas magiae species percurrit ,& hisee , quae retuli , pluribusque solidissimis argumentis pro summa sua eruditione demo strat universam magiam esse pagame superstiationis confectarium in Religionem chrisianam infeliciter traductum, oc a veteribus christianis
hoc crimen es le habitum tanqitam mixturameae idololatria, bere , apostasia, sacriterio, hF- ροeris, curiositare, ambitione, homicidio, veneficio , stellionatu , alii ue delictis confa-ram. Profecto dum magiam ipsi Ethni et irritam, inanem, ae ridicula superstitionis opera dixere, deprehendentes etiam in iis, quae umbram veritatis habent, non magicas , sed et e- nefas artes pollere. Plutarch. lib. de stipe stit. Pliα His . nat. l. XXX. c. a. Cicero de divinat. An nos repleti in Christo , qui est caput omnis prine istatus ire potestat s , qui plane illam satanae potestatem , cui quoad aeternam mortem per peccatum invectam subjiciebamur, in cruce triumphans expoliavit , nescio qui bus omnibus magorum a daemone obtinendis viribus fidem adhibebimus λ an nos iura edocti. vel concipere poterimus expressum , tacitumve pactum , ex quo , dum de re phoce aut moraliter in ossibili fieret eum daemone , jus atque obligatio nasceretur
3. Resteaeis ad ilia tempora ir Aea, qua satis plena fuerant. In illis sane temporibus Jc Ioeis , in quibus
tanta sciebanti ir de sagis, parum omnino sciebatur de litteris . Quidquod omni tempore hujusmodi potissimum ruri dc inter ignaram plebem deprehensae fuerant λ Paucis i una cum crescente cultiorum scientiarum flore criminalium in fagas processuum numerus adeo decrescebat, tit dum priore sctulo ii em reponendis integrae non sufficiebant camerae. moderno tem pore unicum hic atque illi e scrinium nil nisi rubricam habens conspiciatur. s. Te-
222쪽
DE DELICTIS ECCLESIASTICIS IN SPECIE . a
s. Testimmium antiquissimorum recentiorumque artis medicae peritorum . Qui magos arrogantes adpellant ostentatores , aut tanquam sanaticos Enthoasas melancholicos morbis sepochondriacis, , quadam dementia affectos medicamentorum in tius quam legum severitate tractandos esse exit limant. Cons. Hypocrates de morbo sacro. Quae omnia probe pcrspexit caesarea ad c dicem criminalem There,ianum , quem nunc habemus; conficiendum tum constituta comm s O, dc qui ad h1ne compilationem sua sensa, atque claborata commissioni referenda habuit
Torilioris ae Doctissimus noster Iosephus
de Holoeν , I. II. Dr. ex s. C. R. M. in su-; remo Iudiciorum Tribunali a Conciliis Auricis, Uir vere ingenuus, & tam litterariorum generatim, quam juridicialium meritorum plenilis imis.' Absit autem, ut negemus t . Insidias diaboli adiersarii nori, qui tamquam leo rugiens eircuit, quaerens quem a recta fide &religionis semita , atque adeo a Deo per pe cata alienatum devoret. Ad Ephes. VI. II. I. Petri U. s. Quibus insidiis etiam utroque hoc citato loco Dei armatura de fortitudo in fide opponenda esse dicitur. 2. Ut negemus illos speciales voluntatis divinae concursus ex quibus autem , vel ideo non generalis permissio Dei, utpote eidem, quem constituit, naturae
ordini sese accommodantis deduci potest qua iloquidem eo tis modi, quae ad ostendendam suam in daemonem potentiam & fidem miraculis firmandam speciatim seri Christus permisit ,
Matth. VIII. i 6.-δc sequ. . Marc. l. 32. U. I. Luc. VIII. 26. relata deprehendimus.
ei De simonia cumprimis haec sunt, qriae
I. Eam esse permutationem spiritualium cum rebus temporalibus , seu potius, ut omnes smoniae species, de quibus dicendum est ,
comprehendamus , actum quemcumque eo c
natu politum , ut per temporale obtineatur spirituale, dc ita dictam, quia insigniter ejusdem reus fuerat ille Simon Metus, qui potestatem conserendi dona Spiritus santii sbi pecunia ab Apollolis comparare volebat. Actor. Vul. t . seq. ut scilicet ex venditione fignorum , quα dein ter eundem fierent , multiplicatam pecuniam lucraretur . Onon 8. q.
Caus I. I. q. 3. a. Malitiam huius criminis non tantum n
his declarari per ipnim a S. Petro Simoni Mago datum res tasium: Tecunia tua tecum fit in perditionem, quoniam Dom3M DEI exilit L
masti DpcUMA Possim RI . Potio I. ad Timoth. VI. s. dc tot loca SS. Patrum , nec non
Canones, qui id execrabile fagitiκm, detestabile scelus, lepram spirituaum, capitale erimen, pestem, haerem, ἐν thesaurum criminum . compellant ; sed ipso etiam innotescere rationis lumine , quandoquidem spiritualia , seu ejtismodi : quae directe ἐν primario ad virtutem , , aeternam animae salutem procurandam comparata sunt , aequiparare rebus profanis , & pecunia parabilibus injuria est i ii illorum natu eae, illorumque auctori Deo adversa. Atque hinc etiam nullum canae rationis dubitare posse, simoniam proprie talem crimen esse jure divino, tam naturali, quam positivo prohibitum.
3. Dici quidem Jure eeel asteo simoniam quoque ejusmodi contractum , quo res spiria
rualiter annexae cum aliquo commutantur tet
porali. Uerum cum illae ipsae res , quae spiritualibus tantummodo annexae sunt , tempora les maneant , atque adeo, si modo spirituala non simul in permutationem & augendum propterea pretium veniat , haudquaquam earumdem cum temporalibus commutatio involvat repugnantiam , impropriam hanc simoniae adpellationem facile adparere . Sunt quidem , non nFamus , illiciti actus etiam illi, quibus res spiritualibus annexae aliter , ac eariliam moderatores velint, alienantur. Sed cur non sub illicita ad alienationum genus proprio potuissent suo nomine vocari ; quae quaeso nomen illiid , quod ejusmodi alienationum speciei
maxime detellabili tantummodo proprium est , generatim ad species alias non sire multarum idearum confusione protrahendi necellitas adfiiit 4. Consequi ex definitione ipsa sinoniae , ut
eadem non adsit, nisi r. spirituale, a. res temporalis, 3. actus quiscumque eo conatu politus , ut spirituale per temporale obtineatur , intercedat.
S. Apertum Simoniae pallium esse susent. rionis titulum, cum ex eo, quod minister altaris de altari vivere possit, haudquaquam deducere liceat: sacra solventibus minii franda , non Iolventibus autem negato esse ; juxta illud , quod gratis accepi is, gratis date . Matth. X. s. Tuta sane conscientia ille , qui altari servit, acceptat ea , quae a fidelibus ultro offeruntur, imo fideles ipsi, & civiles e rumdem Rectores cuivis Religionis ministro de suffciente sultentatione prospiciendi obligationesimma in conscientia tenentur. Quemadmodum supra sq. i Σ3. n. b. in late demonstravi. Quis quod Religionis ministri teneratim ejusmodi sussicientem sustentationem pollulandi , atque hac penitus non obtenta pulverem de pedibus excutiendi , & necessariae suae conservationis
causa alio fugiendi jus lege divina dc positiva& naturali su atum habeant λ Mati. X. 4. 23. Luc. X. ΙΟ. II. Attamen quomodo vel inde vel
ex exemplo Christi dc Apostolorum argumet
223쪽
tum semiare lidebit: etiam tum, quando su D sciens adest sustentatio, aut quando etiam unus alterve fide lium suae ejiismodi obligationi non satisfacit , vel plane satisfacere nequit , eundem , niti quid titulo sustentationis adserat , sacroriim perceptione esse excludendum: Si nos
mobis spiritualia seminavimus, munum est ,
fi nos carnalia vestra metamus λ si alii pote- atis vestrae particites sunt , quare non po tius nos ait Apostolus , I. ad tar. IX. verum
subjungit illico : sed non usi sumus hac potestate , sed omnia soni NEMUs , ne auod ΟΘFENDICULUM demus Evangetio Christi Bonum es enim mihi magis mori quam ut
gloriam uuam quis evacuet ut ETangelium praedicans ye sumptu ponam Evangelium , ut non abutar potesate mea in rivangelio. Neque adfer quaeso canones com- suetudiηem hac in parte probantes. Confitetudinem fidelium ultro osterentium , non autem consuetudinem sacramenin iis tantum , qui exactam portionem , aut pensionem solvunt , ministrantium iis canonibus, si recte inspicias , probari deprehendes. Vide Can. l. I. qu. 2. Ex
his autem statim simul eoncludere licebit, quid sentiendum de illorii in in religiosiim oisinem si sceptione , qui si titulo i istentationis nihil
adtulissent, certe non fuissent suscepti. Potius est, ut hae in parte non ipsi verba iacientes , adferamus verba Canonum : Simoniaca labes adeo plerasque Amniales infecit, ut vix aliquas fine pretio recipiant in sorores PRAE EXTU PAUPERTATIs volentes huiusmodi vitium palliare. Cap. 4o. de smon. adde C. s. ibid. &Cap. 2. de statu Monach. quibus consormatum dii hoc S. BCNAvENTURAE axioma: penitus impurum est, ut personam recipiant amore pecuniae, ita ut , hellent pecuniam habere Deperjona ista , non reciperent personam , scd ut habeant pecuniam , recipiunt tersonam . Sed quid si monasterium inops Prosecto etiam in his exactiones titulo sistentationis obtinere nequeunt , dum C. t. de institiit. Cap. in. q. de stat. Regul. in VI. Concit. Trid. sess . XXV.C. 3. de Regii l. statutum habetur , ut non Un quam sitscipiantur pli ire , quam e bonis Monasterii sine penuria sustentari postlint. 6. inanes hinc quoque esse titulos , r. Redemptionas altarium. 1. pactum non de pro
sponis refitiosae , sed iuris haereditarii per
reIigioqum in monasterium transfusi pretio . 3. bi quid detur non per modum pretii , sed
motivi tantummodri. 4. Redemtionem vexae ,
si jus dubium sit. Enimvero quisauis aharum venditi fine quo nee alterum pro 'enit, neutrum invenditum derelinquit. Can. 7. l. q. I.
In sitim igitur Simoniam effugiunt illi , qui nescium ea consenint lam , ut saltim pro re percipiendi proventus temporales ipsis qui u m solvatur. Speciatim autem redem-
ptio altarium tot canonibus proscriptus abusus eli eorum Epistoporum, qui monasteriis possensionem Ecclesiarum de riai tuum beneficialium a laicis oblatam ita concessere , ut Uicari deinde quocumque mortuo certa ipsis persolvatur pecuniae quantitas. Can. 4 I. qu. 3. Quod pacti im de jure na reditario adtinet, quis quaeso non hic simoniae pallium conspicit λ Quid enim Si Monasterium neque sustentationis titulo , ut paulo ante vidimus , aliquid exigere potest, quo iure sub spe haereditatis & quidem cum pacto circa eandem quemquam inter suos recipiet Advertit profecto rectissime C. noster de Riegger hoc casti a monasteriis Simoniam committi aeqtie , ac committitur ab eo , qui beneficium proximo coenato ea lege conseri , ne unquam collatori Iuo stem Rereditatis legitinue intervertat . Nihil denique interest , num per modum pretii aut motivi q iidquam dari supponas, sussicit enim, si is, qui talem donationem 1acit, ea intentione ducatur, ut per temporalia bona, qu.e offert, spiritualia
leat adipisci, is clerici, qui eum in fratrem admittunt , non essent eum , nisi commoda temporalia perciperent , aamissuri : fne dubio tam itae, quam si apud aistraetim Judicem, qui scrutator est cordium . ἐν co- nitor secretorum , culpabiles judicantur .
Gip. 34. de Simon. Hinc etiam Can. 9. I. q. 3. omnes istae reprobantur latam eleemosynae , qtiae aut in aedificationem ornamentumque tem pli, aut in sustentationem aliculus familiae mcnasterii ve, ut conserendi benescii sint motiva, dispensantur. Addidi circa redemptionem ve-Yae , fi Jus dubium fit. Ita nimirum semper
lux spirituale , quod quis antea certum non habuit , temporali comparatur pretio. Secus igitur est , si quis jam antea certo nitatur jure , 3c non nisi motam sibi ab iniquo litigatore eoiitroversiam , aut iniuriam rei cuicumque spirituali ab impiis imminentem temporali quedam medio, neque rei spiritualis aettimationem neque adquirendum sibi lucrum resti piciente , depellat. C. et . de Elech. 7. Munera , quibus rei spiritualis cImpar tio intenditur, posse non tantum venire a manu , si scilicet quispiam quidcumque largiatur ex iis, quorum dominio gaudet; verum etiam a linoua obsequiove. Hoc sine contingit, dum obse ilium quodctimque exhibetur ea aut expressa aut tacita conditione , ut data occasione huius ipsus obsequii intuitu obtineatur benefi- seium. Illud autem , s quis ad preces alterius beneficium eo consert animo , ut sibi hac ratione aut impetrantis gratiam , aut per eumdem alterius cujusdam favorem vel conservet , vel conseqliatur. r. Simoniae formam consistere in permutatione eo modo eoque sile facta, ut temporsi pretio vel motivo spirituale quidquam com p
224쪽
retur , atque adeo non abesse simoniae lallem ,
ii quis fortassis ficta rei temporalis promissione
rei spiritualis compos redditur . Enimvero usique verissimum manet ex temporalis lucri ino-tivo collationem rei spiritualis elle consecutam. 9. Dividi Simoniam I. in mentalem , quae
non inde nomen habet , quasi in sola de committendo Simoniae delicto cogitatione consisteret , sed quae supponit quemquam vere jam
aliquid temporale eo fine offerentem aut dantem, ut alter ita ad spirituale reddendum moveatur; quin aut vicissim consentiat alter, aut hanc dantis intentionem animadvertat. Profectos reciprocum dantis & accipientis pactum deposcis , Simonia a Simone Mago commissa esse haut dici poterit. a. Conventionalem, &quidem vel puram , . si neutra ex parte Pactii mimpletum , vel mixtum, si traditio ex alterutra tantum parte secuta sit . 3. Realem , ubi traditio utrinqtie accessi. Io. Simoniam, quxm dicunt confidentialem,
propterea toto canonico iure non memorari ,
quia speciatim grati λri posterioribus demum temporibus caepit. Significatur autem hoc nomine ea Simoniae species , quae committitur ab iis, qui beneficium ea cum confidentia dc lege in
alterum transferunt , ut hic modica pensone contentus maiorem iis reddat redituum partem . Quod sane a Simonia ipse divino iure prohibita excusari nullatenus potest. Contingit autem Confidentiale pactum in benesciis etiam alio modo , & quidem triplici, scilicet eum
rescrvatione vel accessus vel ingressus vel regressus g. 4s r. n. c. Patet in has Simoniae species non incurrere eum, qui benescium simplex sibi oblanim ea acceptat conditione , ut intra statuitim tempus aut legi residentiae se
subjietat, aut si id fieri nequit, iterum benescio renunciet, neque illum etiam, qui ob aegritis sinent aut aliam justam causam resgnaturus.
de proventibus beneficii quidquam ad sustentationem sibi cum eorum , ad quos dismsitio
eiusmodi pertinet , consensu decernendum p stulat. t t. las ceterum ipse eorpora consecratione
vel benedi stione affecta & quidem ad usus saeros integra ad prosanos autem prius confracta emi dc vendi queunt, modo consecrationis aut benedictionis intuitu non augeatur pretium , Oleum is ebrisma consecratum tamen nulla ratione permutari sinunt Canones
IOI. Io . 1 6. I. q. I. C. 36. de Simon.
ret. Quantum Ecclesia hoe abominetur αἰ-πen , ejiisdemque vel umbram horreat , satis Tolla colligi inde, quod a. eum, qui vix in-nachus factus, in Abbatem electus est, praesumit simoniate electum , donec ab hae se pum
verit praesumtione . C. 37. 38. de Elin. a. in ordinationi hiis nee sponte oblatorum accepticnem Concilium Tridentinum permittit. 3. Etiam is, qui aliquid temporale pro sui ordinatione electione vel susceptione datum esse ignorat, exercandi ordinis, retinendi benescii, locive in monasterio adquisti non habetur capax . C. et S. 26. de Simon: nisi in fraudem &osium promoti . C. 17. ibid. aut ipsis expresse contradicente . Cap. 33. ibid. in factum esse conflet. I 3. Canonica Simulae poenas non quidem in eam, quae mentalis eis, statutas haberi C. 4. & 3 . de smonia ; conventionalem autem non solum mixtam , verum etiam pure talemiissem cum Neali subiacere coereitionibus. Enimvero non tantum ad data , sed ad pr missa quoque collineant. C. s. l. q. 3. C. 37. s. de Simon. Concit. Trid. Sess. XXIV. Cap. 14. de Resor m. sed Zc hoc notandum est generatim , in casu Simoniae vel circa ordines vel beneficiorum collationem vel ingressiim in Religionem commissae, poenas a canonibus statutas δέ ordinarias imo facto ; in casibus reliquis accedente iudicis sententia incurri.
I . Speciatim Simoniae poenas esse illas , ut s committatur , t. Circa ordines; ordinatus ab ordinibus aliis
suscipiendis de susireptorum exercitio ; ordinans autem a collatione ordinum qitorumcumque & cunctoriim pontificalium executione suspendatur, cap. 37. 43. de Simon Cap. a. ibid. Extravag. Com. Quae poena est latae sententiae , atque hinc quidem gravior in hoc illa antiqua depositionis 'na, quae serendae tam .
tummodo erat Sententiae ἱ mitior tamen eatenus, quatenus non aeque ac depositio loco ratione ordinis debito privat.' Ipsarum hujusmodi ordinationum valorem.
Can. 1 7. 1 8. I. q. r. nec non communi the
logorum doctrina comprobatum deprehendimus. a. Circa beneficia dc dignitates Ecclesiasti-stieas. Omnis provisio per electionem, praesentationem aut aliam dispositionem simoniace facta& si ipso jure nulla , dc provisum tam ad idem beneficium , etsi de novo obtinendum , quam ad alia beneficia reddat inhabilem. Cap.ret. 19. de Elech. C. 27. de Sim. Quapropter fructuς , qui ex beneficio simoniace obtento mala fide percipiebantur , omnino restitui debere non obscurum est corollarium. Cap. 2. de Sim. Extrari Com. Constit. Pii IR Romanum
dc Pii V. Intourabitis. 3. Circa ingressum in Religionem Professus
Diniaco in eo monalterio manere nequeat . imo si sponte , ut reciperetur , p uniam dedit, in arctius detrudatur monasterili . C. I9. 23. de Simon. Cap. i. ibid. ExtraVig. com. Praelatus regularis de Simonia condemnatus deponatur. Cap. Io. ibid. Universitates ,τonventus hae in parte delinquentes suspensionem ab omni officio , administratione juris. dictionis, executione juris capitularis, summo
225쪽
ntisci reservatam ipse facto incurrant. OP.
I. 2. de Simon. Extraog. com. ' His poenis generatim non tantum manifestam sed occultam quoque Simoniam subjici ;porro in mediatores aeque ac authores his Simoniae casibus excommuni tionem, quae extrR mortis articulum a solo summo Pontifice tolli potest, elle decretam, edocent nos C. 2Ο. 37. de Simon. C. r. & ibid. ExtraVag. com33. Quemadmodum nulla dispentatio eiscere Potest, ut, quod naturaliter & intrinsece turpe est, reddatur licitum , ita quoad Simoniam j ire divino prohibitam non unquam ulli etiam Pontificiae /ispensationi sore locum .i6. Aliud autem dicendum de poenis simonia commista sustinentis. Etenim in his Ecclesiae necessitas aut utilitas adgratiationem subinde etiam mihi labit. C. 2. 3. l. q. I. Et tum quidem hodierno more in casibus quis
libet dispensat Episcopus , in pubbtieis solus
Papa. Concit. Trid. sessi. XXIV. C. 16. de Ref1 . Delictum Simoniae non tantum , quatenus peccatum eli , sed etiam quatenus iithabilitatem ad sacrorum exercitium , beneficiorum retentionem , valorem religiosae Proselsionis , aliosque ecclesiasticos effectus involvit , & canonicis animadvertitur poenis, profecto proxime Ecclesiastico subesse tribunali . Attamen cum haec omnia non obstent , quominus is ,
qui est Minister Dei , is mindex in iram ,
et , qui malum agit, dc Canonum observa , tiam urgeat, & civili etiam roboret sanctione, uti satis alibi jam demoni travimus , hinc dc quoad quaellionem facti iv quoad civiles poenas competens etiam esse seculare serum, nullus, qui non angusti est ratiocinii, negaverit. Cons. Cl. de Riegger, loc. cit. q. 339. us
Perinde est seu res sacra ex loco etiam saero seu non sacro auferatur . perinde , an locus sacer publicus privat Te sit. Cap. dii. XVII. q. Lib. 6. pr. L.9. V. I. ad I Iul. Pecul. ρὶ Quales sint, quando I. sacerdotibus in Ecclesia rem divinam iacientibu , aut cultui ipsi vel loco aliquid injuriae insertur . 2. Sacramenta, indigne ea suscipiendo admini lirandove profanantur. 3. Demoliuntur, aut disti piuntur ipsa sepulchra, infringuntur, vastantur, aut incenduntur monasteria & loca Deo dicata. s. Res Ecclesiasticae usurpantur. Ad Ecclesiasticarum rerum usurpatores autem, quin hoc ipso sacrilegium committatur. L. ult. Cod. de Priv. cor. qui in saer. palat. milit. l. 3. cod. de crim. Sacrileg. referri sane non potest Imperans de rebus Eccrisiasticis pro salute Reipublicae ex divino, atque igitur sacro omnibus iure disponens. Sed dc ii jure nostro generatim saerilegi dicuntur, qui ctu Ethnici, Apoliatae, Haeretici, Schismatici , Magi, Blasphemi, Per juri ,
votorum religiosorum praesertim eastitatis, nec non alieni thori violatores, aliaque ratione divinae legis i incita despectui habent , atque os
tendunt: L. i. 2. 4. G de crim. Sacril. L. Io.
Cod. de Episc. L. 3α Cod. ad L. Iul. de Adulci
Novel. CXXIII. Can. 3r. XXII. q. 4. Can. 37. XXVII. q. t. Can. 3o. XXVIII. q. a. porrore speciatim , qui sine justa eausa re indistincte fulmen excommunicationis projiciunt, de sacra abutuntur potestate . Can. s. XXIV. quaeli. 3.
bὶ Ueluti t. si Ecclesiae Romanae Car*irales, Nuntiosve Apostolicos quis hostiliter insequatur, Percutiat aut teneat captivos, c. s.
de poen. in VI. Id tamen secundum necessa riam in divino naturali de speciatim civitatum jure praeceptam defensionem prosecto non absque exceptione est intelligendum, et. si Clericis vel Monachis violentae injiciuntur manus, atque gravis injuria realis insertur, α 29. XVIII. . 4. c. II. de aeti & qualit. Ord. praef. c. 21. . I. de sent. Excom in VI. nisi ipsi Clarici , vel parentes , vel propin*ui minoribus ordinibus initiatos leviter Ec correctionis causa per cusserint , c. Io. 34. de sent. Excom. Absellitio ab Excommunicatione , quam quis ex Cit. Can. Si quis juadente , 19. XUIII. q. 4. incurrit , ab initio absque dii linctione erat Ponistifici reservata, cap. t. de sent. Excom. posteRautem si percussio aut leois , aut mediocris etiam, aut occulta esset, Episcopis abselvena licentia concedebatur, cap. 7. 17. de sent. Excom. Concit. Trid. Sess. XXIV. c. 6. de R sorm. Qiiidquod Praelati regulares pro utroque soro suos Religiosbs, ob quamcumque percussionem Religiosi ejusdem sui ordinis, Asblvendi potestatem acceperint, c. a. 32. ibid. Neque etiam pro obtinenda a Pontifice abselutione hodie amplius, ceu olim, persenalis accessus exigitur, c. 13. 19. 12. 23. ibidem.
iὶ Generatim eos , qui ratione persenarum, vel rerum, vel locorum Ecclesiasticorum sacrilegi sunt, si post trinam admonitionem satisfacere detrectant , publice vitando per Episcopum denunciari jubet , c. et r. 33. XVIL q.
IV. Cap. I 6. de sor. compet. Porro nisi s. tisse-cerint, sepultura privari, e. 1. de rapi. neque ad poenitentiam quidem, nisi satisfactione prae stata, admittuntur. ibid. De Poenitentia sacrilegis imponenda, vid. cit. catis. dc quaest. cap. 21. 24. 28. Quod autem de pecuniaria poena , cap. 1 r. ibid. dicitur , hanc poenam certe non
spiritualem esse , sed civili arbitrio depe repridem didicimus. obtinere autem & in sacrilegii crimine secularis judicis auctoritatem, Eadem , quae paulo ante numero x7. de simonia in mentem revocavimus, nos nec ultra disterere , taceo dubitare , simint . Cons. Cl. de Riegger, l. e. f. 436. usqtie 44 .f. 476.
226쪽
a Intellige injussiun; eum enim homo Iuste Oeeiditur , lex eum oecidit . vid. causXXIII. Q. lv. can. 1 . 13. & Q. V. Gn. 9.
13. 26. I9. I. cap. 38. g. 4. de homici
Ad moderamen defensonis inculpatae animadvertas requiri , ut aliquis occidat x. inju- sitim sui aut aliorum adgressorem , dc quidem . talem, qui leu vitae sive membris , Pudicitiae , aut rebus eum gravi damno nostro insisdietur. 3. in continenti. 4. non bippetente alio leniori medio injuriae avertendae ; vid. caus. XXXIII. Q. III. can. 6. 7. cap. 3. dc 31. de senti Excom. Cap. 6. eod. in 6. cap. 2. 3. &I8. de homie. Ex quibus Principiis merito ab Alexandro VII. in Decreta de an. I 663. dam natae sunt Theses sequentes : ss. 17. Est licitum religioso vel clerico ealumniatorem
gravia crimina da se vel sua religione Iparere minantem occidere , quando alius mo-us dejendendi non funerit, uti suppetere non midetur , si ealumniator fit paratus , vel ipsi retioloso vel eius reti ioni publice i, earam gratissimis viris praedicta impingere, nisi occidatur. THEs. is. Licet interficere 1alsum acetiyatorem, falsos testes, ac etiam Judicem, a quo iniqua certo imminet sententia, si alia
via non potest innoc/ns damnum evitare . Pari doctrinae purioris zelo INNOCENTIUs XI. in Decreta de an. t 679. confixit sequentes . THEL 3α fas est viro honorato occidere in-Uborem , qui nititur calumniam i=ferre , fialiter haec ignominia vitari nequit ; υε mqa ooue dicendum , si quis impingat alapam, vel sine percutiat , in is impactam alapam vel ictum si is sugiat. THEL 3I. Regulariter occidere possum furem pro conjervatione unius aurei. THEL 32. Non solum liacitum est de endere defensione Oeeisiva , quae actu postsidemus , sed etiam , ad quae Jus inchoatum habemus , is quae ηοι possessuros
peramus . 44. Probabile est non peeeare mortaliter, qui imponit falsum crimen aliacui, ut suam Jusitiam is honorem defendat. Et si hoc non fit pr.babiu, vix ulla erit opinio probabitis in Trioluia . coni. DOMIN.
UIUA. Damnat. Nes ad Thes. eit.' ' Exempla bomicidii dousi reseruntur in cap. 6. dc t . de homici in Dist. I. Can. 3. Dis . I. de Poenit. can. 23. nec non in CaucAXIII. Q. Vlli. Can. 38.
s. 13. I 6. I9. de homic. cap. sin. eod. in VI. Dis . L. C. IO. I .
Poena canoniea eriminis homicidii tam dotis quam eulpasi baee eli, ut praeter irregularitatem β. 126. n. g. Iairus incurrat poenam excommunicationis , nisi poenitentiae satisfactione admisium diluerit . Caus XXIV. Q. LII- Gn. 2o. Curicus ab ordine & ossi eici deponatur 3T. in arctum monasterium includatur , imo si iterando crimen incorrigibilis sit,
degradatus tradetur curiae seculari. Vid. C. Io. de jud. Dill. si. Can. 12. Diit. I . Can. 7. cap.
fin. de homicid. Insii per eiusmodi inhabilem iabeneficia Ecclesiallica declarat Concit. Tridentistis. XIV. Cap. 7. de res Atque homicidii dolosi reos pridem asylo privarunt etiam Benedictus XIII. Const. Ex quo divina & Benedictus XIV. Const. Os eii nostri i. ras. n. a. Quamvis homicidio etiam justo irregularitas annexa sit et tr. n. g. adeo , ut
judex, assessores, accusatores denunciλntes, advocati adversus reum, testes , notarii sententiam scribentes λliive ad ejus executionem cooperantes non liberentur. Vid. mus. XXIII. 8 VIII. Can. 29. 3o. Cap. Io. de Excessi. Prael. ist. I. Can. g. Cap. a. et x. 24. de homicid. Cap. a. eod. in 6. Cap. s. s. Ne Clerici vel Mon. Dist. 3I. Can. i. Ac 4. Dist. Io. Can. 6. cessat tamen irregularitas , I. in casia modera in
minis inculpatae d sensionis; Cap. un. de homucid. in clem. 2. si patriae necessitas ipsius Ct ri armata manus postulaverit Cap. a. de Immunit. Lectes a. apud Epistopos & Praelatos, qui ea , qua pollent potestate , judicia criminalia constitiiunt cap. fin. ne Cleri vel Mona ch. in 6. 4. qui de crimine civiliter agunt cum expressa protestatione se non poenam led damni reparationem intendere. Cap. 2. de homic. in 6. 3. judices Ecclesiastici , qui cum protollatione Clericum degradatum curiae tradunt. Cap. 17. de verti signis. III. n. a. 'φ De pomis earum , quas homicidii qualificati species dicimus , canones quorum quidem vis ex receptione de salvis principum juribus aestimanda elf habentur 'sequentes: 1. De parricidio Dist. r. de Poenit. Can. I9. Caus. XXIII. Q. II. Can. i . Dist. LVI. Gn. 3. p. I. 1. de his , qui filios occid. Cauc II. Q. V. can. a. dc speciatim de parentibus, apud quos infantes adhue tenelli in suo lecto eoli cati reperiuntur mortui , cap. 7. de Poenit. 2. De expositione infantum Dist. LXXX ULCan. xi. Diit. LXXXVII. Gn. s. cap. un. de Ins. dc lang. expos. vid. quoque l. x6. Cod. de Nupt. L. 3. 4. Cod. de Ins. expos: Novel. III.
227쪽
3. De pro ratione abortus & sterilitatis
Tertul. Apolog. Cap. 9. S. Basilius Epit L ad Amphil. can. E. & s. Cap. s. de homic. quae omnia tellantur olim inter scelum tormatum seu animatum de non formatum , seu inania matum quoad poenam non fuisse dii tinctionem, quae invaluit pollea, vid. Caus XXXII. Q. II. Can. s. dc s. cap. 2o. de Homicid. Bulla Sixisti V. gr. Effraenatam dc Gregorii XIV. s. sedes Am otica Tom. II. in Bullar. Rom. 1ol.
7ΟΣ. & 766. Innocentius XI. in Decret. de an. x679. sententias damnavit sequentes THEL 34. Iicet procurare abortum ante animationem
Joetus, ns puella deprehensa oravida oeeidatur aut in ametur. THEs. 33. Videtur probabile omnem Jaetum , quandiu in utero eu ,
carere anima Wationati, ἐν tunc primum in-eipere eandem habere, eum paritur, ac consequenter dicendum erit in nutu abortu homicidium eommitti.
. De assassinio seu homicidio , quod ex alterius mandato dc non gratis perssitur , de ab Assassinis, Mahometanis Phaeniciae aut Ciliciae populis, nomen trahit. Uid. cap. I. f. I. de homicid. in 6. s. De Aut hiria, seu actu, quo quis morti suae eausam necestariam praebet, vid. Caus XXIII. Q. V. ean. 9. & Iet.
bὶ Vid. Can. Apost. 2I. 22. 23. Cap. s. ne Cler. vel Monaeh. Cap. 4. de raptor. dc in L In veterum Canonisus omnes apertae inimicitiae , jurgia , altercationes , lites det odia tanquam gradus inferioris homicidii excommunicatione plectebantur. vid. Constitui. Apost. L. IV. cap. 6. Concit. Melat. II. Can. 3 i. Dist.
e ὶ De duellis tam Judicialibus quam existraJudicialibus, quae runt vel publica adhibititis seeundantibus seu testibus pugnae, quos etiam Patrinos vocatos legimus, vel rivata
id. cap. I. de cor2. vii. ord. cap. I. & a. de
Cier. pugn. in duell. Concit. Trid. sess. XXV. cap. v. de Resorm. ubi etiam in spectatores poena excommunicationis statuitur, α dec emtes in conflictu sepultura Ecclesiastica priva tur. Gregor. XIII. Constiti ad ramnaeum de anno II 32. Clem. VIII. in Constit. Ilitur vicesse a. Issa. quae excommunicationem Papae re-ώrvatam , & interdictum loci certaminis addidit. Benedicii XIlI. Const. Ex quo dimina de n. Iras. Benedicti XIV. Const. Deusabilem
ἡe a. 37set. ubi privatio sepulturae demta Episcopis dispensandi facultate extenditur etiam ad eos , qui extra Iocum conflictus ex vulnere moriuntur, etsi poenitentiae signa dederint , de absolutionem acceperint ; nec non sequentes propositiones damnantur: r. Vir militaris, qui nisi offerat vel acceptet duellum , tamauam
eia militaria ineptus haberetur, indeque os ficto , quo se suu qua sumntat, yrivaretur. vel perpetuo carero deberet, culpa im poena vacaret, sive Oferaι , feta acceptet duellum. Eandem hanc Gefm ΑLax ANDER vri. in suo
Decreto de an. 166s. Nes x. jam damnaverat. 2. Excusari possunt etiam honoris tuendi,
vel humana vilipensionis vitandaegratia duellum acceptantes , veI ad illud provocantes , quando certo sciunt, purnam non esse secuturam, utpote ab aliis impediendam. 3. incurrit ecclesiasteas poenas ab Eeel a comtra duellantes Iaras Dux ἐν O cialis miliatiae aeceptans duelium ex gravi metu amissionis fama is Ulaii. 4. Licitum est in statu
hominis naturali aeeeptare ἐν ostdrre duellum ad servandas cum bonore fortunas , quando alio remedio eorum Jactura propulsari nequit. s. Hsserta ficentia pro statu naturali applieari etiam potest fatui eivitatis malae ordinatae , in qua ni nirum vel neglia gentia vel malitia magistratus Ioitia aperta
aὶ Seu ludi equestres eum pericillo vitae , vel saltem membrorum conjuncti . Uid. cap. I. dc a. de torneamentis , ubi in hujusinodi similiter privatio sepulturae decernitur. Accessit Poena excommunicationis de interdicti, has posteriores poenas Ioannes XII. iterum sustulit. Vid. cap. un. ibid. extrari Extant non minus canones , quibus lani stae , gladiatores , imo spectatores cruentorum ejusmodi ludorum a communione repelluntur . Vid. Lactant. L. UI. cap. die. n. II. Tertul. de
Idol. Cap. XI. Constit. Apost. lib. MIL α MPorro Pius V. Taurorum agitationes hodie adhuc in Hispania usitatas, ceu damonumis non hominum spectacula a pietata ἐν charitate ebristiana aliena damnavit, cujus constitiitionem tamen Gregorius XIII. oc Clemens VII l. temperarunt. Vid. Ubald. Girat i expos Iuri Pontis. ad Cap. x. de Torneam. C. de Riegger i. c. q. 438. εὶ Potissimum de nimium crudeli armorum genere inter christianos tollendo sillieiti erant Pontifices , dum sub anathemate Wohibuerunt hane artem sagittariorum, quae in eo sita erat, ut. plures sagittae simul de semel ex arcubus emitterentur , quam Balistariorum , qui ex Balistis 3c catapultis saxa in hostes iactetant .vid. Cap. un. de sagitti verum quamvis Ecclesia , veluti omnia peccata , ita etiam excessus bellicos in linea peccati pro soro conscientiae cognosi ere possit, attamen num necessitas ac salus Reipublicae bellum exigat aut non A qua ratione hollis vincendus sit, non ad serum Ecclesiastieum, sed ad sortim politicum , atque igitur etiam ad ministros ae consiliarios status ac rei militaris , non ad consiliarios conscientiae qua tales pertinet. Infelicem belli consiliarium
228쪽
DE DELICTIS ECCLESIASTICIS IN SPECIE. 123
rium exhibet Cl. de Martini in Exercit. Iur. Feeles Cap. VI. 6. 143. exemplo Cardinalis Iuliani, qui inadislao HunWariis Reri , ut
eum ad paeem eum Amurathe initam violandam permoveret, anno exposuit'. CUM INFIDEM i Us NULLIUS, ΟΜNINO REI COMMERCIυM l Ni RE LICDIT ET INITUM NON TENET INIUnU PONTIFICIs MAxIMI. Callimae,. in
reb. Gadis lib. III. Sed etiam plura ait idem C. noster de Martin oecurrunt in Iure Canonico eastita e veluti Can. 34. X. de Electione clem. unic. de Der. unct. Extravas unam sanctam inter Com. de major. a Jure publico universali aliena, ἐν porro ex hujus mineipiis eorrigenda. f) De injuria, quae est quodvis dictum vel sactum in contumeliam alterius dolo directum, dc quae potest esse vel verbalis vel realis , vel simplex vel atrox , vel in facto vel in omissione eorum, quae fieri oporteret, consistens vid. caus UL Q. III. Can. 16. Dist. I. de Poenit. Can. 24. Caus XU. Q. l. c. a. op. 23. de excess. caus XX lU. Q. III: Can. 3. & Dist. 46. Can. s. ubi dicitur : cIericus maledicus maxima in sacerdotibus cogatur ad postulandam veniam, si noluerit, degradetur, nec unquam ad Gisium ab us satisfactione revocetur . Ex quo canone deprecationis christianae si non natales, certo incrementa peti de t. Qui in proximum suum maledicta criminationes vagas efiitiunt , Aut nescio cujus obtinendi proprii Iueri vel evitandi damni vel cujusdam respectus humani causa adversius aliquem calumniatores, nisi testes, ae proditores existunt, de iis sane quam maxime verum est illud in caus VI. O. LCan. II. contentum decisum , quod deteriores
ηt bis , qui Iubstantiam aliorum praediaque diripiunt.' Αωessit subinde patinodia seu deeantatis, aut saltem declaratio honoris , si dubium sit , an culpost an dolose fama alterius violata sit.' ' Cum in legibus civilibus dicatur: nee lubricum Iinouae ad poenam saetis trabendum in , & ipsi summi imperantes hujusinodi injurias , quamvis majestatem laeessant, non vin)ieent, l. 7. F. 3. ad i. Iul. Max quid mirum, quod Canones Episcopos minus ad vindictam pronos esse , & propriarum injuriarum oblivisci , a que adeo eas tam verbis qum opere ad patientes Christi pedes deserre jubeant. Videratis XXIII. Q. IV. Can. 27. Canones denismi , ait Cl. de Riegger i. c. q. 462. quos Iurix laicus defendat provocans ad i. Io. Cod. de Epist. & Clen ubi dicitur: nee expectet , ut
'scopus is iuriae propriae ultionem demscat, cui sanctitas ignoscendi gloriam dereliquit. Speciatim de. libellis famosis statutum est, ut fi qui inventi fuerint riusmodi in Ec-cisse ponere, anathematizentur.
bὶ In jure canonico quidem furti nomine omnis illis ita rei alienae usurpatio venit. Uide caus. XIV. q. U. Qi3. Caus XXX ll. Q. lv. Can. ix. videlicet juxta adaequatam interpretationem praecepti divini non furaberis ; verum strictissime etiam acceptum , nempe pro abla tione dolosa rei alienae invito domino luerifaetendi causa facta specialibus perifringitiircinonibus. quibus nequaquam socii aliive tanquam cauti mediata ad furtum concurrentes praetereuntur. Vid. cms XIV. Q. VI. Can. 4. 3. 6. s. Cap. 33. de Restituti spol. Cap. 4. de surt. ubi surti reis etiam ii accensentur , qui surti conseii domino quaerenti non indicant; eum tamen jure civili multum intersit, furem quis celet, an non indicet. Uid. L 43. q. a. de sur-
tisa' quae Deo Iubente , aut ceteroquin in necessitate extrema surripiuntur, in hisce sirium eommissiim esse dici nequit. Vid. Exod. III. 22. Caus XIV. Q. U. Can. XII. Dist. X. de consecta
Can. 26. Nequaquam tamen cum extrema ne
cessitate necessitas gravis confundi debet. Uid. Caep. 3. de surt. Hinc quoque Innocentius XL anno 1679. iam navit propositiones sequentes.
Titu. 36. Permissum est surari non solum in extrema necessitate , sed etiam in gravi . ΤΗΕs. 3 . Famuli ἐν famulae domesticae possunt occulte heris suis surripere ais compensandam operam suam, quam mactorem Judiacant salario, quod recipiunt. φ . De jure canonico furtum illud vocatur manifestum , de cujus auctore constat, & illud occultum , cujus author omnium notitiam fugit. De remedio extraordinario pro revelanis do auctore criminis partim infra occasione exin Communicationis , partim in Iure Consistoriali dicetur. Ceterum hoe quoad poenam inter ma essessum de occultum furtum intercedit differentia, quod fur manifestus ad sacros ordines promoveri non possit, id quod occulto post saritisfactionem ad poenitentiam peractam conce ditur in Cap. fin. de surt. De reliquis stiria poenis, quae in Canonibus leguntur, vid. CaucIII. Qu. U. Can. s. Caus XIII. P. II. Gn. 21. Distinch. gr. Can. xx. Cap. 1. de surta Cap. 6. de Poenit. Cap. m. de jud. quae omnia tamen salvis civilibus statutis intelligenda sunt. Cumprimis autem nota , illud e quod in cit. cap. 2. de iure. dicitur: si eomprehen aut vulnerati Preis ab tero vel Diacono consessi fuerint , communionem eis non negamus, esse errorem a D cretalium compilatore retentum ex Gratiani
Caus XIII. Q. II. Can. i. cum in Conei lii Tri buriensis Canone 33. unde haec desumta sunt , non Presbytero teI Diacono, sed Deoque is sacerdoti reperiatur. Cone Harduin. Tom. Via Ps 1 e l.
229쪽
col. 44'. Ac Iustus Heningius Boebmerus in Corpore Iuris ad eit. Caus XIII. Q. II. cAn. 31. - η Spcciatim vide de PecuIatu , qui in res Ecclesiae commissus in sterilegium abit . Caus XXIII. ol U. Can. 3. de Pladio, Cap. I. de furti de inigeatu , Diit. I. de Poenitetit.
De rapina seu furto, quod committitur vi personae illam vide Gus XIV. Q. V.Can. I 3. Caus XXIV. Q. III. Can. 23. Caus VI. P. III.
Can. IV. Cap. I. 2.3. de raptor.' Imo , t quis rem suam esse sbive deberi
existimans, contemto judice eandem occupet ves vi cxtorqueat, amittit jus suum, etsi occupantis suille deprehendatur; & si reperiatur
aliena, praeter restitutionean etiam rei aestimationem praestare tenetur , ex l. 3. quod met. Caus. l. 7. Cod. unde vi, quae poena etiam legitur in Caus XVI. Q. VI. Can. 1. 3c in cip. 1.2. de Praeb. in 6.' ' Quae de si, olio ius nostrum plura habet, in jure Consistoriali exponentur. De jure Canonico habentur rapinae rei 1. concutares, qui per sinaulationem juris ter- Torem incutiunt pecuniae extorquendae gratia. Vid. Caus XXIII. Qu. t. Can. s. 1. Ossiciales publici, qui in crimen repetundarum incidunt, ct justum judicium vendunt. Caus XI. Qu. III. n. 66. I. 3. Capratores & Haeredipetae, qui variis abibus in damnum legitimorum haeredum voluntates moribundorum demulcent, de quibus sincere Ambrosius serm. II. de Cieri ita conqueritur : Nemo hos inta lanis ar- uit , violentiae nullus accusat e quas non interdum maiorem praedam a viduis blandiamenta eiiciant quam tormenta e Non inte est apud Deum, utrum vi, an circumUen aione quis res alienas occupet , dum floquoquo pacto tenet alienum Cons Cl. de Riegger i. c. g. 4 r. dc reflecte mentem ad ea, quae diximus supra . 468. n. a. .
Damnum injuria datum .est omnis parrimonii nostri deminutio fine iure ἐν citra
alterius Derum facta, atque vel dolo vel culpa etiam levissim inserri potest, vid. cap. 2. 3. 4. s. 6. 9. de injur. & dam. dat. cap. un. de comm . cap. 2. de depos cap. I. 2. 3. de N. o. N. qui canones potissimum statuta civilia
Iὶ Falsum seu dolosa veritatis immutatio committi potes . a. sermone, vid. Caus XXII.
q. II. Can. 4. . t. 9. 11. 23. 24. IS. I 6. 17. 18.
sed & eons CL de Martini Posit. de leg. Nat.
eap. XI. 2. scripto , vid. cap. 4. de crimius Dist. 19. Can. 3. cap. 2. 4.&7. de restripti co
si tui. Innocentii X. in ivpremo Justitiae de an-
1633. 3. facto, vid. cap. 2. de Em vend. p. 3. de crim. falc cap. un. ib. Extra . commtibi de Alehimissit , quorum mittitia quidem a tantum nihilo , sed ut cum mathematicis
loquar , minus nihilo , debitis ae paupertate alioqui punitur , adeo , ut mirum sit , quod viros , qui ceteroquin doctrina , eruditione , peritia , ac dignitate graves estent , se hurismodi aureis laqueis alligatos conspectui risuruque dare velint. mὶ Quemadmodum pro usu rei, quem ne mo utique tenetur alteri gratis dare , non repugnat ibi vere tantum, quantum ipse usus assimabilis est, ita etiam non repugnat, ut debiutor creditori soliat pro usu sortis & quantitatis huic eidem usui quidpiam proportionMum, id qius usura est ; secus etiam in rebus non sungibilibus locatio conductio repugnaret , &solutu commodatum obtinere deberet. Enimvero re'c habent adversarii , si dicant intuitu mutui nihil peti posse. Nam is , qui mutuum celebrat , rem fungibilem gratis dat ea lege , ut post certum tempus in eodem genere reddatur . Inde autem non sequitur a quocumque mutuum celebrari debere , & non posse celebrari contractum faenoris , ubi usus rei sungi bilis gratis non datur. Ita sane secundum Principia Iurisprudentiae naturalis rem perpendere oportet. Verum sine dubio ad id requiritur Ius Naturae didicisse ex systemate tali , quale nobis Cl. noster Carolus Antonius de Martini
suppeditavit, & non ex hujusmodi , cujus in iante eum scripsere illi Iuris Naturae & Ethicae Prosessores , qui nihil minus quam genuina: Ethicae ac naturalis Jurisiprudentiae notionem habebant. Ex deseciu sane genuinae no tionis usararum venit illa usurae definitio, quodsi LUCRUM ultra sortem RATIONE HUIUI sis propter OFFICIUM MUTUATIONIs percesivm , in qua commistum triplicem erroremuris apud nos in primum annum auditor illico subducet. Ejusinodi tyro etiam promte ac selide respondebit t. ad leges hebraicas, Exod. XXII. 23. Deut. XXIII. r9.2o. it. XXV. 33. Ezech. XVIII. quas ratio reipublicae hebraicae, non autem universe jus naturae postulabat, cum secus, Deut. XXIII. I9.2o. XV. 6. XXVIII. 44. foenus nec permitti potuisset inter hebraeum&peregrinum, utpot cujus jus pervertere, cui vim inferre, quem non ut sextrem habere prohibetur . Ex. XXI l. et x. XXII L 7. Deut.XXIII. 7. XXVII. 29. 2. ad praecepta Salvatoris : quod gratis accepistis, gratis date, Matth. X. . Μυ-
γυ- date ni.H inde sperantes. Cuivis p tenti abs te da , , ab eo , qui tollit res
tuas , non Tepetito, Luc. VI. 3o. I . quae par tim de casu, quo pauperibus ac miseris mis ricorditer , atque aduo ex ossicio charitatis
gratis succurrendum est , partim de serensbus eo tempore legibus , partim de spiritualibus , uti gratis accepta sunt , ita gratis distribuendis, prolata suere. Cons Grothis in Annotat. ad Evanges. c. VI. 3 s. ubi scilicet sententiain relinquit, quam prius de Iur. B. dc P. Lib. II.
230쪽
cap. XIl. I. 2o. labuit , 3. ad effata Patrum , quae pariter 8c contra usuras mordentes , de contra violationes legum hisce oppositarum potissimum directa conspiciuntur. Vid. Caus XIV.
u. IV. Can. I. 4. 8. 9. Dist. st. Can. II. 4. ad
tot alias conititutiones in corpore Iuris Cano-niei contentas, quae si iterum excipias , quae adversias mordentes usuras recte statuta si in t ,
, ceterum recepta erronea Mirarum desinitione
tituras impuσnarunt sub ea ratione, sub qua numbi sunt, ut ait Cl. de Riegger L. v. q. soa. Denique s. etiam ejusnodi tyro iam ridet illos medii aevi Canonis 1s & Doctores casivum, qui ultra sbrtem aliquid percipiendum , admiserunt, tantummodo non accipiatur titulo Wκν e, sed titulo vel cur suod interest, vel pe-νie uti amittendae , aut di culter repetendae fortis ; vel Emtionis venditionis annuorum censuum , vel contractus trini , qui scilicet comprehendit & societatem dc assecuratiorame . conventionem de lucro certo minore pro incerto maiore , veluti si quis pro mercatura exercenda det certam summam pecuniae Petro, eique relinquat lucrum ea conditione, ut
idem quoque suscipiat periculum , de tantummodo aliquam de lucro portionem praestet ;quamquam varii Pontifices jam hune jam illum modum , ceu pallium ustirarum suspequm damnavere. Quid quod creditor pecuniae trajectitiae ob husus periculum recipiens adi quid ex
cap. iς. de us ustirari ut habeatur vid. Gonza-IeZ ad hoc c. Nos itaque , venerationem omnem habentes Canonibus , quibus usurae mo dent s da innatae 1sint. Vid. Concit. Eliber. Can. 2 .apud Harduin. T. r. col. 232. Caus. XIV. IV.i C. I. Io. II. Dist. 18. C. 9. g. I. &c. Canonibus
. reliquis spuriae usi rarum notioni superstructis: non immoramur, sed lectorem ad Perili. D. de, Martini Polit. de lege Nat. cap. XIX. Possit. S4 .& ad leges civiles, a quibus determinatio usurarum dependet, remittimus; dicturi quidem porro aliqua de contractu foenoris in iure Consistoriali. Poenae in manifestum us irarium de jure
Canonico statutae sitnt , ut x. oblationes elus non recipiantur ; a. nec audienda eius consecfio nec absolvendus sit ; 3. non admittatur ad Communionem altaris; 4. sepultura eccletiastica privetur ; s. insimi si ipis genere facti ;ε. Ecclesialtici ollicii periculum patiatur. 7. ab obtinenda dignitate excludatur. g. adpellans non sit audiendus. q. nullus intereste debeat
illius testamento , vid. cap. I. I. II. de usitris. C p. 2. eod. in 6. Cap. II. de excessii, Praelati
Caus IlI. QUII. c. r. Imo etiam ii, qui oblationes usii rariorum recipiunt , eos tolerare &sepelire praesumunt , iisdem sere censit ris in
eod. in s. dc cons. G. de Riegger l. C. f. 49 .' Canones antiqui, qui clericis usuras pr
hibuere , potissmum 1, is usuras a pauperibus
exactas. a. in usuras etiam a divitibus exacta, eatenus respexere , quatenus exercitio foenoris
clerici in negotia & studia secularia implicam
tur . Vid. Concit. Nic. I. cap. i'. apud Graia Dist. 4 . c. 2. & Caus. XIV. Q. IV. Can. I.
ct cons. CL de de Ricgger i. c. q. 49Ο. - - - Hinc nemo labem usurariam ob quidpiam pro usu sortis non ultra leges acceptum inurere poterit Montibus pietatis sve Pignorationis Locis, quae quidem, si eorum prima initi λeIntra violentas judaeorum in Italia exactiones constituta spines, sunt eouationes pecuniaruma ditioribus in locum publicum auctoritat
publica hune in finem factae , ut indigentes
dato certo pionore mutuum pro nec lato sua sublevanda aeeipere queant, vel φ ratis vel dato tantu=n certo pretio pro opera o cialium eompensanda conservando monte. Uid. Constit. Leonis X. inter multiplices, dc Sixti IU. contiit. dea. x 4 9. in qua multis gratiis ad pium hoe misericordiae opus divites invitantur . Ex delictis, quibus patrimonium alte rius laeditur, obligatio duplex oritur , videlicet ad poenam, & ad restitutionem , adeo , ut de jure canonico obligatio reparationem damni pendesuncti delictum dati ex defuncti bonis praestandi ad haeredes transeat, sive lucrum ex dλ-mno dato ad eos pervenerit sive non , atque
ad id per districtionem Ecclesiasticam compeli.
queaut . vid. cap. s. de Raptor. incend. c. 28. de sentent. Exeomm. caus XVI. Can. 3. cap. 3- de Pign. cap. 9. de iiser. cap. ult. de sepult.
Prosecto si desunctus injunxit . ut haeres damnum rosarciat: an non id ex bonis defuncti resarciri debet Cap. a. de jure, sed an non etiam id semper defunctus voluisse censendus est Caus XI v. Q. VI. can. r. cap. 4. de Riegis Iur. in 6. Iuris naturalis igitur simplicitas magis in hisce canonibus deprehenditur ae in lib. 26. 38. de oblig. & act. l. un. Cod. ex delict.
defunct. in quanti ten. Her. l. 3. de inlumn. squae obligationem damnum delicto datum reparandi personali am esse & morte delinquentis extingui sinunt , ut adeo haeredes ad nihil teneantur, nisi aut lis cum deiuncto fueritio testata , aut lucrum in bonis haereditariis deprehendatur . Verum & harum legum vis , etsi non pro statu naturali absoluto obtineret , in statii tamen hypothetico consectationis civilis pro eiusdem ratione ac bono obtinere ac jure eminentis dominii firmari potest . Ceterum I nocentius XI. in Decret. dea. 1679. circa Oblita rationem rei lituendi merito damnavit theses sequentes . ΤHEL XXXVIII. Non tenetur quis sub mena peccati mortalis restituere , quod abutum est per pavea furia, quantum- eumque fit ma Wna summa totalis . THES. XXXIX. Qui nisum momit . aut inducit ad inserendum grave damnum tertio , non tenetur ad resilutionem istius damni illari. f. 477