장음표시 사용
101쪽
qua Deus dicitur pater animae s quum a nima immortalis sit) nunquam decidit: similiter quando hoc nomen spiritus dicitur, non relative ad Deum patrem dc Deum filium, conueuit etiam patri & fi-ho , ac toti simul Trinitati. iniicquid enim de qualibet persona dicitur non relative ad aliam personam, dici potest&de omnibus communiter, & de singulis sigillatim personis. Nam essentiales diuinitatis proprietates omnibus & singulispersonis diuinis conueniunt. Recte & vere dicimus , Pater est Deus, Dominus omuipotens . &c. filius est Deus , Dominus,omnipotens:spiritus sanctus est Deus Dominus, omnipotens : pater Od filius de spiritus sanctus, sue Trinitas est Deus,
Dominus, omnipotens. Attamen pauem& filium & spiritum sanctum, id est irinitatem,non dicimus esse tres deos, tres dominos, tres omnipotentes, sed unum Deum, unum Dominum, unum omnipotentem. Tanta videlicet vis est unitatis substantiae in ipsa Trinitate. Nomina essentiae aliquando ad significandas personas deflectunttir,ut quu dicimus, Deus de Deo genitus est,in altero filiu in altero patrςm intellirimus, scire autε conuenit
102쪽
ista nomina pater filius,rex,dominus,& s milia non esse ex nobis ad diuinitatem itranslata ,sed contra inde ad nos per quan dam similitudinem esse traducta .Hinc beatus Paulus Apostol' ait,Flecto genua mea ad patrem Domini nostri Iesu Christi,exa bes 3. quo omnis paternitas in coelis & in terra
nominatur.Nam paternitas qua Deus pater ab aeterno genuit filium, omnis paternitatis exemplar primarium est. Hii iusmodi denominationes perfectio Aem dignitatemque designantes , primum veritati,
deinde veritatis imagini vestigioque c nueniunt .Deus pater ingenitus dicitur ipse non est ab aliquo,sed a seipso est. a seipso habet quicquid habet non ab alio Deus filius unigenitus dicitur,ipse non a seipso sed a patre est , de cuius substantia natus est. Patri consubstantialis est: Verbum & imago patris est. Ipse a patre habet quic
quid habeuhabet autem quicquid pater
secundum essentiam habet. Non est factus sed genitus:neque enim creatura sed cum patre & spiritu sancto omnium creatur xum coditor est.Tunc primum dictus fui; factus quando naturam nostram assum psit,quado sanctissima caro & anima eius creata suit. Non au tem dicitar v et certe
103쪽
LIRER II. αἴγno intelligitur simpliciter factus aut creatus,sed cum additamento, creatus secundum earnem,secundum hominem, fa ctus homo,factus ex semine David,factus ex muliere: ita ut factura, seu creatura non
eius diuinitati, sed humanitati attribuatur. Quod in Evangelio beatum Ioanne Baptistam legimus iuxta vulgatam aeditionem dixisse de ipso Christo filio Dei. Qgi post me venturus est, ante me factus Ioba/ν. sest: ide est ac si dixisset, ante me fuit,me praecedit,inihi praelatus est, maiestate me transcendit.Ipsam Bh Dei de patre generatione ineffabilem, res inferiores ac sensibiles , remota quadam imagine testantur dc declarant, quae sui simile producere gaudent. Hinc homo hominem, leo
leonem, turtur turturem, carpio carpionem, oliva olivam, nardus nardum, j-gnis ignem, lux lucem, &quicquid spe culo aut aquae lympidet obiectum fuerit stam effgiem gignit atque efformat. Nam generatio filij Dei de Deo patre, exemplar:& veritas est cuiuslibet huiuscemodi productionis naturalis: id quod supra quoque indicauimus, dicentes ille
Iam paternitatem,qua, Deus pater ante secula genuit filium, esse omnis pater-R nitatis
104쪽
nitatis exemplar prototypum,Deus spitus sanctus paractetus diciturripse etiam a seipso non est: quia a patre filio procedit .Patri & filio cosubstantialis eth:patris . . iij spiritus ac donu est:patris &siiij amor, nexus,c5plexusque dulcissimus ac vincu- tum delectionis perpetuum est: ipse inde est, & inde habet quicquid habet, unde procedit. Dicitur autem a patre &filio procedere non gigni vel nasci, ne patris
A filij filius credatur, quod omnium sa
norum sensus abhorret. Neque enim v-nius eiusdemque filij duo patres esse dicuntur. Pater&mater habent unum Meundem filium: alias duo unum eundemque filium non habent. Deus filius etiam ἱDeo patre procedere,exire,siue emanaxe dicitur,quia a patre est:sed aliter procedit quam procedat,exeat, anei ve spiritus sanctus: ipse enim filius processit a patre nascendo, exiit ut genitus , quod v-tique de spiritu sancto dicere non possumus. Processio per generationem conu nit filio,non spiritui sancto: prycessio per spirationem conuenit spiritui sancto non nito.Pater ex se habet quod a se procedatistus sanctus: filius vero non ex se sed ex p xxe
105쪽
LIBER II. zs' ' Patre habet quod a se procedat idem spiritus sanctus. Pater est fons, & principiti fi- iij tque spiritus sancti secundum origine pater di filius sons, & principium spiritus sancti:pater & filius & spi ritus sanctus,sos
re privcipium omnis creaturae Diuinati la & incomprehensibilis generatio ac processio sua emanatio, nec initium habet nec finem habitura est, quia si aliquando desineret,aliqua mutatio circa Dei substatiam facta esse diceretur, quod dicere fas non est. N unquam pater fuit sine filio,qui sine filio pater non diceretur, si summa cum imistomparare licet, filius & spiritus sanctus sic sunt a patre quomodo spledor δc calor a sole vel igne aut flamma. Non est prior flamma ac posterior splendor calorque eius: sed simul flamma simulque splendor & calor ab illa proficiscens : itidem non est prior pater ac
posterior filius , posteriorque spiritus fructus , sed simul pater simul filius siumulque spiritus sanctus. Coqua & inseparabilia sunt flamma & splendor atque
calor eius: itidem coaeternae & inseparabiles sunt tres hypostases pater & filius &spietitus sanctus .Per mutuam & inenarrabile
106쪽
tionem atque immanentiam, totus patet
est in filio & spiritu sancto: totus .filius est in patre & spiritu sancto: torus spiritus sanctus esian patre & filio. Id adhibita similitudine utcunque elucidemus. si tres soles sibi contigui mudum , vel tres caerei donrum aliquam illuminarent, utique tres fulgores coniuncti mutuo se-' se permearent,inhibitarentque,toti in totis mutuo essent,& unum quaedam fulgorem indiuisum prςserrent.V nirentur quidem,minime tamen confunderentur inter seraeque enim unus sulgor esset alius, sed ipsi tres sulgores coniunctione uniti; dis. cretione ab inuicem permanerent separati.Cuius discretionis euidens argumentum istud est: quia si unus illorum trium
caereorum asportaretur e domo fulgor eius totus integerque simul abiret, &nec
ipse aliquid de reliquis duobus fulgori
bus secum abduceret, nec illi duo aliquid de eo retinerent. Per praedictum v mum stlgorem indiuisum, humana imbo rillitas indivisam inseparabilemque deitatis substantiam, per tres vero fulgores, res eiusdem diuinitatis personas se inutiacem permeantes atque inhabitantes sicut poten concipiat. Meminerit autem hoc
107쪽
LIBER II. ist. sensibile, exemplum ipsa incomprehe sibili Trinitate longe esse inferius. Visibilia cum inuisibilibus, temporaliri cu arte nis,mutabilia cum incommutabilibus,cox ruptibilia cum incorruptibilibus comparantur : ut mens hominis in his quae de Deo audit nihil dubitet, ubi ea aliquo modo in creaturis agnouerit. Nimium enim absurdum fore: si putaremus creatorem imperfectiorem esse sua creatura, & id unde admiramur atque commendamus ereaturam non crederemus
posse inueniri in creatore. Igitur in diuinitate & persenarum Trinitas,8 c substantiae unitas est. Propter quam essentiae vestatem, non possunt diuidi ab inuicem ipsae tres .postases : adeo inseparabiles sunt,ut si una tantum nominetur, reliquae duae pariter intelligantur,& si solum duae nominentur, itidem tertia necessario intelligatur Vnde quando dicimus filio Dei, Tu unicum itum nothrum non excludimus patrem neque spiritum sanctum , sed omnino includimus : excludimus vero creaturam. Non tamen fas est credere compositam ex tribus personis esse diuinitate, quae simplicissima est. Quicquid enim compositum est, potest
108쪽
In ea ex quibus componitur diuidi,aut aestractione partiu,aut certe apprehensione mentis ipsas partes componentes distinguentis . Caeterum diuisio a diuinitate quae omnem multitudinem refugit, prorsus aliena est: proinde & compositio ei congrua non est. Ipsius summae Trinitaris nempe patris & liiij & spiritus sancti,
sicut una est substantia, ita una est aetemnitas , una gloria, una maiestas, unum regnum , una & eadem voluntas, una e demque operatio, & omnimoda in essentialibus proprietatibus aequalitas, similitudo , unitas, atque identitas. Plane trium persenarum unica θc eadem deitas est,tota in patre, tota in filio, tota in spi ritu sancto . Trinitas quod saepius repetimus 'unus Deus est, unus inquam, ex quo omnia , per quem omnia, in quo omnia. Ex patre omnia, per filium omnia,in spiritu saneto omnia ' & tamen etiam ex patre per patre atque in patre omnia ex filio per filium & in filio omnia ex spiritu sancto per spiritum sanctum in spiritu sancto omnia. Item patri potentia, filio sapientia,spiritui sancto bonitas attribui solet: attamen patris & filij Sc spiritus facti,sue patet & filius & spiritus sanctus,
109쪽
Vna est potentia,una sapientiaisvna bonii ras.Dicimus patrem omnia fecisse per filium non sane quasi per instrumentii seruile.sed ut per naturalem substantialemq; virtutem:nam& splendorem ab igne fusum non dicimus esse organu administra eorum per quod ignis luceat, sed esse na- , turalem ignis virtutem. Verum dediuinitate satis multa iam anobis dicta sunt. Voluimus enim faciliora dutaxati cribe- re in simpliciorum gratiam, ut ipsi quoq; per qualemcunque Dei cognitionem, ad Dei dilectionem assurgere consuescant: mentes suas amanter humiliterque in ibium ubique praesentem ὀc ipsis intimu subleuantes, Hortamur itaque eos,ut id pro 'suo modulo faciant. Non autem pertinaciter pertentent imbecilles interioris ho- εminis oculos inaccessae diuinitatis luci infigere, ne nimio diuinorum splendore hebetati, densas erroris renebras pro veri tatis certo lumine inueniant. Omnis vana curiositas . omnisque temeritas
summopere hic fugienda est. Diuinus ille Dionysius Areopagita ait, Tantum fas est ad celsiora contendere quantu seip sum diuinorum eloquiorum radius tau mare dignatur:coparamusq; vires nobis
110쪽
ad supremos illos fulgores, si diuinas brie &pie casteque reueremur. Aurea Aplane Dionysij sententia.Esto sane ut nos summam diuinitatem clare contemplari 'in hoc exilio non possumus:nu propterea spem salutis nullam habebimus3 Atqui a nobis non exigit Deus ut naturam ipsius exactὸ cognoscamus,sed exigit, ut in rem fide Ecclesiae eatholicae permanentes: ipsum sancte collamus amemusque. si in praesenti vita non pertingimus ad Dei sublimitatem non recedamus a filij Dei humilitate.Illum pro nobis ineffabili pietate & charitate filium hominis factum illupro nobis passum & mortuu attendamus ut eius cruce tanqua tutissima naui subuecti,mare huius seculi absque naufragio traiiciamus,& Relieiter derueniamus ad' portum salutis aeternae. In neata illa patria
videbimus Deum sicuti est, & absque labore eum cognoscemus.
Ere filius Dei bona voluntate patris cooperatione spiritus sancti factus est filius hominis, factus est frater nosteryx per mortem suam nos redimeret, rarx iobediens
