장음표시 사용
151쪽
,38 Pus c. uxor ocicu M ad inuicem, atque alij duo. Nam quod duo comparentin inter sicut similia, vel dissimilia. AEqualia,
vel inaequalia prouenit ex proprio esse cuiusque. Ideo namque hoc vel illo modo numquodque Iehabet ad alia externa, quia hoc vel illo modo se habet in se ipso. Quare tum in instanti Iaationis antecedente omnem liberum actum dis uinum Petrus, Paulus in se eodem omnino modo se habeant ex suppositione , conditiones , seu circumstantiae sint caedem bolitio vero utriusque non sit in seipsa, sed in causa inque indifferenti fit ut Petrus sub his conditionibus, ac volitio ipsius; Paulus sub eisdem conditionibus,atque spsius volitio sint quatuortcrmini omnino similes E Ac propterea, ut pro eo si
gno nulla diuersae connexio intercedere possit inter Petrum in illis circumstantiis collocatum, aevolitionem ipsius atque inter Paulum in isdem circumstantiis collocatuin , ac volitionem iuss
Ex quibus etiam patet, vel non esse ad rena, et est falsum, quod aliqui dicere solent nimi-ruin, assignandam non osse nullam maiorem rationem quare hoc sit conditionaliter futtirum, nollicid: scd satis esse rationem utriusque asterre susficientem petitam ex libertate causa quae potest utrumlibet sicut similiter accidit in futuris contingentibus absolutis, is quibus absque ulla Miori ratione unum vere est futurum : Aliud vero
Si enim id intelligatur de maiori ratione motiva redeterminatiua causa liberoea seu de maiori ratione antecedente ipsum esse flutari condition Plis:
152쪽
RRANAE DIO T. E vir. 3'lis:licet verum sit : quod tamen attinet ad argu- . mentum propositim non est ad remes quia difficultas vigetur de ratione futuri conditionalis formaliter acceptara non vino de causa ipsius antecedenti.
Si vero sit sensus, ut exempli causa in volitione Petii , quae dicitur conditionaliter futura nullaticassignanda maior ratio formalis , dc qiuditatiua ipsius esse futuri conditionalis, quam involitione Pauli,qu: dicitur coli utionaliter non futura Falsum id sane est,rima alioqui ex hoc capite utrique achm eodem modo conueniret essentia futuri conditiovalis sex suppositione vero supra fac sta , non eodem modo conuenitet:ac proinde in magnifestam conditionem laberemur. Neque alet quod additur de futuris contingentibus absolutis .ctim enim ipsa quatenus futura sunt sub certam cognitionem non cadant,non est initium, uullo modo possit afferri ulla maior ratio, quare hoc sit certo futurum,non illud:quia, men eadem certo cognosci possunt , ut aeternitati presentia sunt ideo in illis assignatur existentia actu exercita in certa differentia temporis, quaeratio est formalis, qui ditativa praesentiae respectis
aeternitatis per quam realem rationem dit erunt nullo cogitante ea, qua nobis contingenter futura sunt ab iis, quae nulla ratione sunt absolure
Secunda ratio 'o mim SEcundo loco eadem sententia piobari potest quia de obiecto variabili,atque determinato
153쪽
lac uia dum eam rationem, se tam dum quam, nabiles atque determinatum est nulla potest esse cognito omnino certara ut enim optinia deducit Aristot. i. Petilierna capit vlt in .dcibi . Thom tali : Quia cognitionis , it timis critas ab obiecto endet, fit necessatio vis obiectum ad utrumlibet si habeat , vel contraria suseipiat, siue ea aeque contingere possint singula, siue alterum,ut in pluribus fit(inquam ut eadem ratiosi se habeat cognitio moratio ad veritate n&tulsitatem hac piopterea ut cognitionis veritas certa, lixa esse nequeat, si in eam rationem obiecti feratur, quae suapte natura firma non sit, sed variabilis, inconstans. Contingens autem sub conditione futurum, quatensi sub conditione fil- turma sest,et quid variabile in indeterminatum Ergo&c. Admaaptum paret quia contingens libratione futuri conditionalis determinationem liabere nequit niti in causa,in qua tantum habet esse causa vero , etiamsi quaecunque conditiones ponantur, suam contingentiam , libertatem etinet, hoc est in efferentiam ad agendum , non agendum, propterea ipsi etiam flectui in terminationem adesse, sinon esse.
Praesuditur euasio.NEque valet si dicas, ut aliquid futurum sit,&qtiatenus futui cognoscatur non esse opus determinatione praeseri .existet in obiecto cum primu cognoscitur sed satis esse determinationern ruturam,ut videtur constare infaturis contino entibus absolutis, quae cum a Deo ab aeterno coire scantur, determinationem tamen non habent nisi in
154쪽
Fr AN c. Dio TAL LEvsi ii certa dirierentia temporis in qua ac dii existunt extra causas Hoc inquam non valet, quia cum cognitio eiusque veritas, de certitudo ab obiecto pendeates quicquid sit de alia quavis duratione:
ipectat adtriatione seu ordine rario nascum fund mento inre , prius debet ob rectum habere inteactu rationem stabilem, ac fixam, qtiam secundu in illain rationem certa cognitione cognoscatur: quia, ut ex Arist. p. Metha. ta X. Ei. docet S. Tho. f. JActa her. c.ip ld. leci. i .prope fine,nihil est cognoscibile, mi secundu in quod est in actu . Qua te vitii tui a contingentia conditionalia sub liac ratione cognosci possint a Deo certa cognitione ante decretum, opti Sest ut in Instanti ratIonis antecedente decret uni,&cognitionem actu habeat deterni inatam ratione furitia potius quam non futuri, quam tamen habere nequeunt: ut constat ex praedictis, quia sub ratione futtiri conditionalis abstrahunt determinatione actualis existentiae,ad quam multa ex ipsis nunquam Peruenient , remanent in determinatione caula ad opposita se habentis iii
quo apparet satum discrimen inter ipse, fui sacontingentia absoluta ratione , cuius instantia ab his desiimpta millius est roboris. Fit tura enim contingentia absoluta cum actu existant in sua iuste rentia temporis, hoc ipso habent rationem deter minatam perquam cognosci pollunt, quando tib- tura sunt, certissima cognitione non quidem sibratione futuri, sed sub ratione praesentis quia Cirtaesentia sunt in actu dicuntur habere rationein nece stari quoad statum , ut loquitur Caiet p. qta aest .am s. s. Aduerte hic:&htiiusmodi praesentia intellectui diuino ab aeterno obiacitur, ita ut et
155쪽
i r O WV s C. T HAE v Meet haec futura spectata duratione temporis,multo post habeant in se determinationem actualis existentiae , quam a Deo certo sciantur spectato a men ordine rationis prius insit ipsis actualis exi-istentia, satus determinationis, necessitatis, qtiam in ea feratur intuitus diuinus. Tertia Ratio. Brtia ratio ad eadem opinionem conruinari. iam esse potest,quia ratio futuri conditionalis in te contingent , vel est ipsa entitas flectus, qui dicitur conditiosnaliter futurus p rci et accepta: vel eadem ntitas simul cum entitatibus ausota conditionum vel aliquid his omnibus superadditumsi vel denique hae ipsae entitates non quomodocunque sedit certo modo se inuicem respicientes. Non primum, neque secundum, quia in hoc futuro conditionali(si Petros poneretur in his circunstantiis vellet loqui nulla ficta mutatione in entilaete volitionis,&causar&conditioni Ini, e
dem plane volitio posset ad eas lora circunstati iis referri,uthio coditiosialiterfutura , velit coditionaliter non futurari ut de facto etiam contingit, iuxta sententiam quam oppugnamus in aliis volitionibus, quae simillimam causamo similliinas conditiones habeant,hoc est, bio numero diuersas.Neque dici potest id quod tertio loco enume- Iauimus:vt,scilicet,luiiusmodi ratio conditionalis futuri consistat in aliquo superaddito Gleni in ollandi non potest quidnam sit , cause liberae ante productionem effecti is nihil addi potest, quod ex se effectuin reddat cri tofuturum,ut con
156쪽
FRA C. Io TAI LEvi I. I stendi mi ipsimet Auctores opinionis huius,contra quam argumentamiur, qui per auius odi infallibilitatemseu necos litatem ex suppositione antecedenti ubique clamant destrui libertatem effectui autem,seu ipsius entitati, quatenus ille est condi
tionaliter mirus , latilingi potest superaddi, qtua nullum habetege , in quo superadditum illud recipi possit. Con litio nil, us vero si quid superci Meretur habens infallibilem connexionem cum effectu , praeterquam quod iuxta eorundem actorum doctrinam tolleret ausi libertatem,effectus falso diceretur conditionaliter futurus sub qui biis vis conditionibus nominatis , sed deberet diei fit turus siti, hac conditione, si his, aut illis ci cunstantiis illud sipperadditum adueniret Deni- qtie nec dici potest illud postremo loco propositum, ut, nimirum futuri conditionalis ratio consistat in entitatibus causa effectus conditionum , quatenus certo modo se habent inter
se nullus enim alius modus inter illa fingi potest,
qui sit ad rem, nil dicatur causa se respicere effectiun viis tum debeat producere, si coniungaraucum his conditionibus .Hoc ipsiam tamen, ut causa debeat effectu producere, nihil aliud esse potest nisi determinatio pshis causa in actu primo , quae ab eiusdem indisterentia, libertate omnino excluditur. Cum ergo ratio futuri conditionalis in te contingenti omnino fixa incapax certissima cognitionis sita dii se in ulla re ex Daltior a nobis propositis inadiutiusmodi rationem futuri conditionalis nihil faciat et situs, qui postea conditionibus concurrentibus in tempore sequatur,
siquidem perimitia dicuntur esse conditionalit
157쪽
i Opus c. THEOLOGICvMfMIIra,qua; numquam euenient Nitii sarie vide. tur ostendi posse, quod rei contingenti rationem illam tribuat quam quaerimus ac propterea contingens in ratione utari conditionalis sub certi simam Dei cognitionem cedere non potest. Haec vero ratio non modo probat huiusmodi futura conditiorialia carere obiectiva veritate necessaria quippe quae ortum non habeant adeterminatione causi conditionum antecedentium, sed probat etiam eadem carere illa veri tate contingent , quam aliqui dicunt his futuris in esse secundum euentum contingentem dependentia consequentis ab antecedent ratione cuius Putant et sectui in se tribui debere rationem futuri conditionalis. Nam procul dubio eventus dependentiae consequentis ab antecedente qua-tetuis actu reperitur in re vetitatem suturi condi. tionalis nullo modo constituit, ut patet ex iis,quae stupra diximiis. Vbi etiam tetiginuis discrimen inter haeci itura, autura contingentia ab soli ita: quorum euentus in certa differentia temporis
emanatus Ussumus est , ut sub certissimum intuitum cadat et quatenus vero idem euentiis eiusdem dependentia abstrahit ab esse aesti tali una sit in litterens ut sit , .non sit , qu consequens pro eo statu aeqtie potest ab antecedente pendere , ac non pendere in concipi
quidem potest quo pacto certam futuri conditiona is rationeri constititat.
Quarto , eadem sententia probatur; quia in cxemplo supra saepe proposito,si Deus ante quod,
158쪽
FRANC AEDIO TALLEVII. I Sqiiodcumque decretum sciuit haec stati ira conditionalia(li Petrus in his circumstantiis colloca retur vellet loqtu, si Paulus codem phi nemodo in aestu primo affectus in eisdem circumflantiis constitueret tu non vellet loqui , aut vellet non loqui si harcs inquam Deus sciuit , sciuitctim in aliquo alio instanti rationis priori haec, ut mere possibilia, atque inter se nullatenus discrepantia nimirum si Petrus poneret tir in his circumstantiis indifferens Te ad volendam lo- qiuario nemo atque ad oppositium, a qtie polset
utrumque e sis Paulus eodem modo affcctus in eisdem circumstantiis collocaretur codcm modo ad utrumque se haberet concedit hoc aperte Suare in Optis c. lib. 1. de scientia Dei futur contingent capit octauo in explicatione vera: sententiae et reaici ex natrita rei, nam ratio futuri conditionalis in re contingenti est qui contingens , ut minatradit Molina prima parte quaest. q. articul. 3. dispurat. g. b. 2. Deus:
id quod data aliqua hypothesi titurum est ab
arbitrio creato eadem hypothesi data poterat non es Te ut tuum , im ergo si quid contingens, posterius omnino est omnibus necessariis inter quae est illa mera possibilitas, quae propter Isi lilferentiam, libertatem arbitra aeque conuenit volitioni loquutionis, lolitioni Petti, MP uili si uterque in eisdem circumstantiis collo. cetur. Hoc auteni constituto, ut Deus in aliquo instanti rationis videatur, si Petrus, Iacilius in eisdem circumstantiis ponantii aeque utrumque se habet ad volitionem , nolitionem loquii
159쪽
lectui futuri , sed possibilis tantum in utroque
oppositorum, ad quae causa libera est indeterminata fit necessui , ut in instanti rationis posteriori non possit Deus certo scire volitionem Petri conditionaliter futuram , involitionem
Pauli conditionaliter non futuram nisi aliqua mutatio in his obiectis facta fit, eo quod aliquid illis insit in hoc posteriori instanti rationis,quod non inerat in priori. Si enim ut eos se habet adesse, ita se habet ad cognosci secum in posteriora
instanti haec obiecta tam diuersa ratione cognoscantur, opus omnino est ut alio modo se labeat, quam in instanti priori. Huius inodi alitem mutatio horum obiectorum explietur non potest in quo consistat. Vel enim consistit in aliquo quod pertineat ad aclatim primuna, vel in aliquo quod pertineat ad actuin secundum. Primum dici non potest,quia qUae adactitam primum pertinent,neces Caria sunt:&propterea in priori instanti obiici turi Veterqirum quod ponamus circa utrumque suturum in actu primo esse omnia paria neque dici potest secundum, ini nullus amis sectindus creatus est ante quodcumque liberum Dei decretum , cum proco signo nulla etiam csius creata,vel actu sit, vel etiam absolute sutura sit. Neque hic vlla potest affera instantia destitutis contingentibus abso licitis Nuamuis enim Deus ea pruis ratione intelligat, ut possibilia,quam ut sutura nobis, di-bi suaeque aeternitatii praesentia sicut tanten alia atque alia secunduna ratioriem est cognitio cita etiam praecedit mutatio rationis obie tuae dum enim res contingens cognoscitur, ut possibilis,
160쪽
FRANC. Dio TALLEvo. I Icognoscitur quatenus est iii in causa, quae potCltiluit prodiicere evitatis ratione quam cognoscatur, ut ab soliue futiva nobis, Deo praeims, nitelligitur facta in re ipsa mutatio eo quod causa transierit ad actum secundum , effectiis ain illa ratione entis in potentia cauta conterui, factus sit ens actuales, atque in se ipso pro certa temporis differentia existens. Confirmatur tota haec ratio, quia unumquodque est cognoscibile secundum quod os actu,
tionem illam habet, tu participat Ergo cur in posteriori illo instanti rationis volitio Petri sit futura conditionaliter , de sub hac ratione certo sciri possit, debet in hoc instanti actu habere huiusmodi vetitatem obiectivato, quam in priori instanti rationis non habebat, cli amque in hoc etiam posteriori non habet volita Patili, quae in priori stanti numerica solum sui. causa differemia diuersia erat a volitione Petta, ac proinde opus omnino est, ut sit facta realis mutatio; per hanc mutationem , noua ratio obice tua, quae tamen ratio ab essentia diuina, aut es sentia arbitri creati non emanat,cum ab illis sola possibilitas huius.& oppositi effectus oriatiuet. ne loro emanat a scientia diuina, quia hac pia ratione obiectaua secundulia nostrum intelligendi modum cum fundamento in re post crior est: neque a diuina libertate cum illius sum antece datriaeque a libertate creata , tam huius opus quod