De concursu Dei ad actus liberos voluntatis creatae (Francesco Diotallevi)

191쪽

verba exigere omnino videntur ut Tytiorum, Sidoniorum poemtentia litura suerit constitum tis omnibus paribus inter ipsbs, xviros illa rvin Ciuitatum , tribus Christus Dominiis dicitur pi exprobrare; cum enim per exprobrationem arguatur aliquis, eo quod non faciat id quod alius faceret, nulliu plane monacnti est; si is qui reprehenditur careat ea aciendi facultate, aut opportunitate, litae adest alteri, cuius exemplo hic redarguitur. Id quod locum habet in proposito propriantiadam ratione. Si quider auxilium mi id victis&Sidoniis conserendum, si apud eos facta essent virtutes,quod populis Coronain, Bethsaida negatum est necessariissimum erat ex

opinione Aduersariorum ad podi nitentiam agendam, Ridicula autem videtur ea exprobratio, Qua

reprehenditur quispiam , quod non praestiae it illud ad quod auxilio carebat plano necessario,

Cirm tamen iis id ipsi im praestatutius fuerit alius; si eodem auxilio non carcreta Adde quod frustra videretiit Christus Dominus viri secussi in virtutibus , quae ostensiae scierat ilia urbs litis. illa enim per exiguum erant donum habita ratione motionis physic ad I cum tentiani Hygdetermina ratis 'ad pomitentiam necessariae.

Se Tyraim sidoni si vita cum his virtutibus

physicam illam praedeterminationem oblimis sent: non ex eo p unitentiam egissent quod apude os serent virtutes, sed ex comtiod physice ad

p nitendiam praedeterminalentii r. Quamobrena

viri Corosta in Iethsaidae Christo Domino vid renitti potuisse iure respondereti Turios&Sidos uos nobis aratecellere asseris tamquam magis perperi

192쪽

nropenso in virtutem poenitentia quippe qui paenitentiam in cinere, cilicio acturi fuissent, sapti leo factae essent virtutesmine acri scintin nobis, litin hac ostens iam viri mim physicam praedeterminationem ad poenitentiam agenda: n recepit Cent. Hos tamen adeo prompti sumtusia purnicentiam peragendam , ut etiamsi apud nos factae non scii flent hae virtute semper reii Ure, illimio actum fuerimus poenitentiam statim atque ad eam solum auxiliui nil, scili--

determinans obtinueremias Neque en in valet si cum aduersariis dicas , viros Com Eain Jeth seide degentes a Chiisto Dommo iure increpari, quia maiora iiDpedimenta praes iterunt gra tiae , magis indigni extiterunt. Hoc inquam non valet, quia Cia istus Dominus non confert impedinient gratiae ad poena tentiam prae deterim nantis praestita a virit, quos et poehendit cum impedimuntis , quae Tyri Sidoni praestite rium sed comparat poenitentiam sub conditione sutiliam Tyriorum .sidoniorum cum ex chi si oti libera poenitentia in populis aliarum Vrbium , eosque arguit non ex eo quod peior eqsint quam de salio fuerint Tyri QSido Mnii , sed quia magis obfirmati sunt in eritrii nibus quam Tyrij Sidoni futuri fuissent , uapud eos Lichae essent eaedem virtutes Huc acce . it quod iuxta oppositam sententiam quod cum

te impedimentum , quod gratiae dici re siligi

possit praestari ortum habere videtur ab abscis Dei voluntate , physica ipsius praedeterminatione per acinae superiori opusculo cap. vltimo triuiimus, ubi etiam probauimus denegatio-M nem

193쪽

,8 si H vinem gratiae prordeterminatim in primo actii peccati ex nullo creatori libero impedimentobrin posse Ex quibus omnibus totum exprobrationis fundanaen tum in proposito videtur euerti. Atque haec de repugnantia, quae videtur leuare verba relata ex Matthiari.& Aduersariorum opinionenia Uatenus contendunt praescitam vili a Deo poenitentiam Tyriorum,&Sidoni rem sub conditione futtiram ob decretum conditionatum de conferenda illis gratia physi e , d

poenitentiam pia determinante.

Iam quod attinet ad interpretationem Diui Augii stria de bono perstare r. cap. q. ubi ex instretito explicat testimonium illud, si in Turo,&Sidones optimam ex eo doctrinam colligit his verbis. Ex quo apparet habere quosdam in ipso mitra diu uum uaturaliter munus intelligentia quo moueantur ad Hem, congrua uis mentibus rei utida in verba, Pes igna con ant. His auteni nihil viderii excogitari posio accommodatius ad eam e plicationem rejiciendam illarum verborum simam ct Sidone c. qua nostraru ententiae adue latur. Si cnua Deus Tyriorum in Sido morum poemtentiam futuram praevidit ob decretum di uinum quo stasuit, tiam illis pli sic ad uirentiam praedeterminatriem conseri e t in ra illa

lignasse prodigia apud eos facta fuistent. Quo pacto inde colligi potest, diuimur intellistentiae

munus genio natuitiliter inditiim,cum intelligentiae actus a tiocum lite ingenio idem plane ne ex muce diuina precie uionis se praedi cerna marionis physicae. Qua etiam ratione quidam in hac re secerni pollunt ab auis, cum Iemdiu is in

194쪽

FRANc DIO TALE Evit. Si diuini praedesinitio, praedeterminatio physicam omnibus quantumlibet diuersis causis liberis creatis eodem plane modo operetur. Ex his ergo constare videtur, praetcientiarn illam conditionatam poeititentie Tyrio, ni Sidoniorum, nil cum simili prascientia aliorum omnium si ib conditione futurorum , quocurrique libero decreto Dei prior et D esie ut ducem illius; non vero pos decretum ali itiod consequi pervade ac si ab eo aliqua

ratione penderet.

Tertia eiusdem sententia Probatio.

Ertio eaderi si intentia probatur ex doctrina

SS.PP. Complures enim eorum Deo tribtrivit conditionatam scientiam iittirorum peccatoriim, ut Augiis . de bono perseueran cap. si Certe, inquiens, poterat Dempn sciens illos elapsuros ait ferre de Di a. de correctione gratia, cap. 8 dum loquitur de illis qui aliquandiu in gratia perseuerant, postea eam amittunt. Res natanta inquit curpi iij quain peccarent non rapuit illas Deus, an quia non potuit vel iiiii eorum mala von prasitiit Nihilabium

niti prester me atque insanissime dicitur. Quibus in locis dici non potest sermo esse de praescientia futuri non conditionari, sed absoluti, eo quod homines illi, de quibus loquitur August. absolute lapsuri sient ea lena enim ies quae est absolute sutura pilus ratione fuit futura solum ui conditione es cum S. Atig de illa scientia loquatur, per quam Deus peccata praeuisa impedire poterat auferendo alioqui lapsi uos de vitai canc intelligi non potest nisi de scientia conditionata natis scientia peccati tollat futuri usui esse non potest

195쪽

ad destruendium veritatem sui obiecti, suppon , voluntate: p diuinam permittendi peccatum , quae mutari non potest eaque non mutatari nequit, ut peccatuna non sit simillium vero iis, quae retulimus liabet non modo August pluribus aliis in locis, sed etiam Greg. Nissen lib. te his qui praunae re arripituatur post med Citillus Alex. lib. 3. Iulian. circa med hali; Huc referri potest quod ait An- scimus in cap. 6 Matth.in illa verba, fiat voluntas tua , ubi docet Deum per dulcedinem conferre gratiam illi quem scit non consensu um. Hi ergo Patres cum apertu doceant cognosci a Deo peccata sub conditione futura, si iii modi tamen pra

scient tam dici non possim referre ad aliquod diui

mundecretum etiam conditionatum, tum propterea tue paulo iapra attulimus in primo assumetito ducto ex saccis litteris, trina etiam quia id expresse pugnat cum verbis Aug. in lib. 3. contra Iulianum cap. p. bi,Non ide. inquit. creat, cisscet Deus pectora in armentiso gregibus impiorum, ut Daemonibus immolentur qua nitiis hoc eos nouerites facturos. Hic enim uis aperte loquitur Augiis . deca Dei praescientia, quae est ante creationem pecorum , ac proinde non est nisi conditionata curia ergo idem Aug. neget ideo poni a Deo in rerum natura conditioncm illam creationis uitim, ut sequatur ei e citis ille sacrilege immolationis,apertisu etiam negat decreuisse Deum ex se, ut hu- ilium odi edecuis esset posita illa conditione , ac

proin cle nulla satione vult ut pla scaenii a conditio, nata itis immolatioriis ab illo decietopon creat

Constat iginti ex hac Patrum dochina diuinam sciciatiam mirurum stib conditione contineterm

196쪽

ree; ac proinde collocandam in Deo esse prius ration tuam ullum decretum in coriiuelligatur. Quod ipsum conti rami optime potest ex sententia illorum Patrum qui docent, Deum quos ad se ira sit, ita vocare quoni odo scit aptum illis este,&vocantem non respuant; in tunc vocare, quando eos scit obtemperaturas aperte enim loquuntur de scientia, quae decretum vocationis antecedit ut dirigens ad illud: un tamen effectus ille contingens in ratione futuri absoluti; consequenter ientia ipsius posterior sit ipsa vocatione , a quael sectus pendent. loquuntur ergo de praesti eutri rei contingentis futurm , solum siti, condicione, eamque non ex eo tribuunt Deo quod certum ali- qtiod conditionatum de cietum habuerit in ordine ad has circi stantias potius istam alias, sed ex

eo quod corda scrutetur, Occulta me latium prO-

si iciat,& bomines pro sua libertate in his, aut illis

circumstiiratiis obtemperaturi sitit,aut non obtem-ldieraturi Totam hanc doc strinam videre es apud S. Augustu ib. potissimum i ad Simplic. q. x. Chris os . hom si in hom GF in Matth Hieronym in epis .adGalat. apud Auctorem CommentariorUm in Paulum, quae nomine Hieronymi circumfe-iuntur ad Roman. 8. alios. Quibus omnibus addi possunt locupletissima Patrum testimonia, quae inter caeteros huius opinionis nostrae auctores refert, ac optime expendit Suar in Opus c. lib. a. de scien concit futur contins cap. 2.

197쪽

orta rotatio.QVarto probatur ex sententia S. Thomae, tum

ex argumentis supra cap. a. propositis, quae contra primam sententiam retorquentur, vico stabat mira capi'. tum ex Ocbrina alibi tradita laetumi par. q. i. ar. 1 in coi p. ad i ait Deum di-ltulisse incarnationem, ut natura cognita sua in Danitate clamaret ad Medi cuin, eratiae qua

auxit una, atque alia huic si odi, tabideri ut docet, Deum venisse quando ciuit grati m sum-rum beneficium: si enim usque ad finem mi di Incantatio dilata est et futurum fuisse ait, ut hone usa rides penitus abolerentur, sis tui his sintlia tradit alibi S. Thom. Patres omnes passim Ex his autem optime colligitu , scientia diuina jontingentium sub conditione fututorum ante cinis num decretum cum enim ali ait id Deus iacit ut aliqua euemus aut sequatur, utcuitetur certo vix linem iuuentum a se esse comparandum;alio qui enim umidae essent etiam cogitationes ipsum

incrita rouiden Uae certo ergo sciebat Deiis ex sententia S Thomae futura illa contingeti conclutonata ante decretam Incarnationem pro eo temporc in quo facta est futurum scilicet, ut nati ira humana clamaret ad medicum, malle quae rei et auxilium si Incarnatio differretur usque a

temptis in quo Christus de facto ad nos de I libus sedibus venit Et praetrerest futurum t omnis honestas ac fides abolerentur si usque ad iuri in

mundi ipsa Incarnatio protraheretur. Hanc autem scientIam,ut patet ex locis cit.non refert.S Thomin decretum aliauod diuimini, sed in propriam

198쪽

corulitionem, propensionem, atque imbecillaeatem naturae humanae ideo intelligendus est,illam

alite quodcumque decretum constatuere.

Sed ad hoc usum probandum clarius: Expendendum est praeterea egregium aliud S. Thomae testinionium, quori iam in proposito ac S. Aug. sententiam imanifeste declarat. Is igitur par. q. i.M. s. Cum qiuestionem proposuisset An coinienientius siturum finitet, ut Christus incarnaretur ab initio mundi pro parte affirmativa argumen- uim et loco attulisset ex eo, quod phiae lumine fidei adiuti veritatem cognouissent hac salutem adepti essent. In responsione ad 1 sister ad hoc argumentum dissbluendum doctrinam S. Augus .in lib. de sex inaestionibus Paganorum, ubi ait ideo

post tam longa tempora Christum Dominum in carnatum fuisse, quia his temporibus locis,quibus Eliangelium eius non est 'Cicarum, tales omnes in eius praedicatione futui os esse praesciebat; quales multi in citis corporalii taesentia fuerunt, qui ineu,ne siliscitatis quid ab eo mortuis credere colu ei int.Postea vero hanc blutione reiicit S. A.

verbis enis de S. Aug. de bono perieuerantia ,C IO.

alantis, Numquid posumin dicere etiam T rios,o Sido ius talibus apudstiirtutibus actis credere noluisse, alucre ituros usuisse iserent cum eis ipse Domitius at-iset ii quod acturi essent magna rumilitatis paenitentiani si in insueta essent diuinarum illa igna virtutum Hinc tandem, ut argumentum propositum soluar, liri addit Pro iudeat ipsemet soluens ubisit sicut Aposthim irit, Non ut volentis,neque currentis sed misere utis

Desiqiubi quos mutit hapud eosfacta essent suu mi insitis odituros, quibusdam subuenit, quibusdam Mn

199쪽

18 Opus c. THEOLOGICUM subuenit, e quibus aliud occulte quidem,sed ius insua

praedetermittamne iudicauit. Haec S.Thom.ex inbus In Ipsius, acS. Atigui . sententia clarissime ostenditur scientia diuina contingentis sub concutione

futuri , hoc est fidei quam permulti haberent, si

apud eos ferent miracula,que fides habita ratione eorum,quibus Deus noluit subuenire per osten nem nisi aculorui Estpreterea ex iis contingent, bus in conditione futuris , qua numquam absolute erunt. Quod igitur huiusnodi scientia ab his Patribus Deo tribuatur ante quod climque ipsi decretum , quippe tuae a nullo decreto pendeat; Patet primo,qusa S.S. Aug.&Thom.falsiimputauit doctrinam illam tradi tam in lib. de sex ltiaestionisbus Paganorum,ut ante aduentum Christi omnes homines tales stituti essent, quales aliqui fuerunt m corporali eius priuentia , qui visis quibuscumque miraculis credere nolueruntJalsula Iaquari ,

id putant ob diuinam reuel uionem de Tyriis Sidonais, qui talis faturi non erasit,cum visis mira culis fuerint credituri. At si hi credituri fuisserit

vis miraculis, quia si miracuta vidi erat,Deus ex se decreuerat physice illos praedeterminare ad Iedendum: inter Tyrios ac Sidonios, Malios quo Cimque milliam plane fuisset discrimen , quia alii etiam, ii cumque visis miraculis,&habita praeterea physica praedeterminatione ad credendum sinuent credituri, rideo tales omnino fateri fuissent Tyris, didola ij, quales ali quicumque . Non ergo subintelligendum est ccretum illud condi-tronat tam circa Tyrios, Sidonios, cinii piaesertim

inter pi positionein anfirmatitiam negatis amdi ci mentantummodo elisi debeat propter assi

200쪽

FI A, C Dioxiit Euri. 18 mationem, legationem, non ob variationem aliorum quod satis ostendit Tyrios de Sidonios, cum dicuntur vis miraculis sui e credituri,inteli cudos esse praedictos aequalibus auxiliis cum iis, qui, vilis eisdem miraculas , dicuntur non fuisse credituri. Secundo , quod iidem Patres icientiam uiam conditio natam nolucrint ab aliquo diuino deciet pcudere proba xur, qui s.S hom. August. inde confirmavi prosi clauim illud Apostoli. Non est volentis, neque currentis, sed miserentis Dei , quia licet aliquos credituros praesciuerit ea conditione,ut apud os fiant in iracula, haec tamen aliis ostendit, aliis non ostendit, ac proinde parum reter promptitudo illa futura voluntatis humane, ius Deus per ostensionem miraculorum velit sub-ucnire. Si autem Deus ideo aliquos credituros praevidisset sub conditione miraculorum,qui subcadem conditione ipse physice praedeterminaturus erat, eos ad credendum latio quare non esset volentis, neque curientis, non ea es et quia Deus ostendit mira ita,quibus vult ex iis, qui vilis ibraculis, credituri essent dod quia ideo hi, si apud eos fieret miracula credituti essent, praeuis sunt, creditiiri, unon alij:quia his renon aliis, si mira-ctilaol tenderentur,daturus esset Deus pio suo arbitrata physicam praedeterminationem ad Credendum. Atque haec sola esset prandia, perfecta,&adaequata ratio, quare non esset volentis, aut cularentissed miselenus,vel potius physice praedeterminantis Dein Nulla enim essetis in eo quod hi,&noli alij essent creditur , si viderent miracula, nam hoc discrimen esset solum ex praefinitione rerrae de