De concursu Dei ad actus liberos voluntatis creatae (Francesco Diotallevi)

201쪽

188 OP vst. THEOLOGICUM praedeterminatione diuina , quicumque enunaeqtie atque ali credituri et Centi cum ostensionemnactitonam habitur etiam flent Ohysicam prae- determinatione ad credendum. At per haec videtur ex horum Patrum sententia excludi decre tum illud conditionatum circa Tyrios , Sido.nios, cui conditionata illa reuolatio futuri ipso

rum Poenitentia nitatur.

Subduntur rationes Theologicaeus eradem sententiam confirmandam. rvmios eadem sententia probatur rati olim

Nam decretum illud conditionatum ire Omnia contingentia, Quae Deus piaescit sub con Drione futura,nulla ratione videtur admittendum, tum quia inauditum siemper fuit,&secundum nomen,&secundum rem plana inter scholasticosapit exortam hanc controuersiam, tum vero, quia iiDeus oblatis sibi per intellectum omnibus homi- auibus decreuit quosdam physiice praedeterminare

ad credendum . si apud eos fierent miracula, alios vero nonis determinare etiam si miracula viderent. Vel conditionatum hoc decretum ordine rationis cum fundamento in re fuit in re prius decreto absoluto de perducendis ad fidem aliquibus ex iis,circa quos versiatur illud conditionati idecretum,&de permittendata fidelitate aliorvin; vel fuit posterius , vel omnino simul. Non potest dicit infleves postilius, vel simul, quia ut constite verbis paulo supra relatis S. Augustini in Thomae, praescientia conditionata, ut aliquesint credituri antecedit decretum absolutum illis lubuenien h

202쪽

ueniendi per ostensionem iiii iaculorum hoc est, debet uin abso hi tum eos ad fidem perducendi,

vel detexendi in infidelitate : si autem huiusmodi

scientia ante est, opus omnino est, ut eadem absoluto decreto pritis sit decretum illud conditionatum ciuod illa scientia prae requiritu constitu titium sui obiecti. Non ergo erit simul cum de-cteto absoluto, vel posterius: sed tantummodo poteritati datur elle prnis. Quod autem nec possit elle prius probatur , quia ordo rationis qui inter actus diuinos constituitur a Theologis non est

dido quidani pro arbitratu confictus, sed pendet ex nostro ii ad intelligendi cuni fundamento in re, ita ut sit ordo quidam natura virtualis , ut quemadmodum quod natur. posterius est, vetepen et ab eo quod est pilus ex Arist. in Postpra:- dicam. cap. de Priore, ita quo diluine nariue solii virtuali posterius est vitrualiter etiam psideat, quia ex se tale est ut postulet cocipi post aliud a quo ve- ieiecti ici, si ab ullo vere pendere posset. His ergo ita istit titis, ut decretii illud conditio iratu prius sit decreto absoluto de aliquibus ad fidem perducendis opus est ut hoc decretum absolutun vut aliter pendeat ab illi &illud praerequitat, hoc autem

Deo, quia ut illa ratio potest afferri cur deletum absolutum exigat ante se ipsum aliud decretiam conditionatum , nil ex eo quod Delusa latequam

liquid ablolute ac firmiter statuat , deliberare quo damni odo debeat, atque aia iiiii pendere, cruore indisti stachiis illos indeliberatos praemittere si hoc cerern, expediret facere illud, velletis illud ipsum ex edictioni deman axe , etsi hunc rerum

203쪽

xum ordinem constituerem , haec aut illa eidem annectere vellem:quasivero per hos tandem ac iis gradum facere debeat ad absolutim decretum. Quod sane nullus(ni fallor audebit asserere, cinnin ita perfectio voluntatis diuinae postulet , sicut certissimam,stu immutabile iudicium diutiuintellechus nullos alios imperfectiores actus admittit, tuos exigat ulla ratione ut priores se,ita nec firmium , absolutum mpei petuo constans decretum illos alios eiusdem voluntatis indeliberatos

actus praere Uirat.

Sexto,eadem opinio probatur, quia ex S. Tlio. s. p. quae t. I. ar et verissima ei haec conditionalis vitingens s Adam non peccas et Filius Dei incarmatus non titisset in consequenter vera est etiam haec, si Adam non peccasset non .ibuisset Deus liberum illud,&absolutum decretum de Incarnatione verbi,quod habuit de facto; ab aeterano utraque propositio fuit vera, ut concepta sub terminis de futuro Harum atatem propositionum veritas non pendet ab aliquo Dei decreto conditionato, sed quocumque diuino decreto es prior: Ergo scieritia contingentium sub conditione titu rorulia in Deo est ante decierum Assumptum prohatur,quiali haec scientia pendet ab aliquo decreto condationato,vel hoc antecedit decretum illud absolutum, quo Deus de facto decreuitan carna, tionem propter peccatum praeuisum vi Aduersae.ri putant absolute futurum:vel simul est cum illo, vel deniqile est post illuc l. Quod decretum huiussmodi conditionatum non lucri prius absoluto

decreto Incarnationis inpresse videt ut nonnulli concedere dum aiunt. Illudfuturum conditionatum,

si adam

204쪽

fles an non peccasset, lius Dei incarnatus non fuisset,

est rerum ct cognitum . Deo in decreto suae diutilae io- lautatis , quo statuit carnari supposito peccato primi inmisso non alias. His enim verbis aperte os ei dunt decretum conditionatum exi a sententia

velitisse aliquo modo idem cum decreto Incarnationis, vel certe titille omnino simul cum illo: se praeterea quod hoc decretum conditionatum

non fuerit pritis ab statuto decreto Incarnationis: Probatur, quia decretium, quo Deus statuitcreare Adamum attingere debuit omnes citcumstantias reationis, mea omnia , quae ad huius creationis

pertinebant, &ideo decretum de Adamo

cieando , deque eo creando in tali ordine rerum, talibus circumstantiis, incum talibi is a rixi his unicum fuit, Se secund in rem , insccundum ratio nem Si ergo decretum conditionattim a quo dicitur habuisse veritatem illa conditionali; si dat, non peccassiet,Christus incarnatus non fuisse fuit

prius abibluto decreto Incarnationis,vel intercelsit inter hoc ipsum decretum Incarnationis, ac inter

decretum creationis eiusdem Adami:vel fuit prius ipso etiam decreto creationis. Non primum, quo ut patet ex opus alo superiori cap. vlt in ipsomet decreto, ito Deus statuit creare Adamum in tali ordine rerum cum motione physice praedeterminante ad cntitatem volitionis , qua Adam libetes voluit vetito pomo vesci In huiusmodi inqtiam decreto vidit Deus p uaricationem Adam ab sellite futuram , ac proinde non pottii voluntatem conditio natam habere hoc aut illud faciendi,aut rid taciendi,si da non peccas let,post vitam liuiusmodi conditione satis superque purifica

tam.

205쪽

tam. Newie dici potela sectuidum, ut, Icilicet,do cretum illud conditio nati in fuerit pritia ipso etiam decreto de Adamo creando Nam ante hoc decretum Adam erat ens possibile , ideo si circa illum pro tali signo rationis iamittatur illud de

cretum conditionatum et similia etiam decreta conditionata admittenda erunt circa alia omnia possibilia, qtiae sine superuacanea sunt,circa ea presertim pol sibilia , quae de facto nunquam eruiit: neque videntur vllatentis decere inlinitam perse estionem diuinae voluntatis. Relinquitur ergo ut

decretum conditionatum circa Incarinationem

non fuerit plius absoluto eiusde nanui unationis

Rursus quod haec duo decreta nec potuerint esse aliquo modo unusminec simul s/robatur quia ex sententia Aduersatiorum decretum absolutum Incarnationis fuit post piarii itin Adae peccatum absolute futurum si ergo decretum conditionatum fuit simul ratione cum hoc decreto ab solius, decretum etiam conditionatum fuit pos illam p mi ilionem peccari ablolute itur, hoc autem est impostibile, nam postquam Deus scutit conditionem purificatam , hoc est peccatum absolute

esset iturum non potuit habete voliuntatem conditio natam per ordinem ad hanc coinlitionem: ii, nimirum peccatum non esset. Ideo in eo instaui irationis post illamineuisionem solum habere potuit decretum absolutum Incarnationis imita-raim ad hunc finem redumptionis humanae, ita ut ob hanc solum eam vellet:& cum huiusmodi actu potitit etiam habere velleitate quodammodo, sentvolitionem conditionatam tunc existentem, quae ferre

206쪽

FRA No. IOTA EVO IO taretur in negationem Inca nationis per se consideratae,in seiuncti ab ea occasione redimendi genus humanumqua simili ratione, tui absolute vult proiicere merces in mare, ut facillias ferre possit tempestatem , nollet alioqHi proiectionem illum Hic tamen actus conditionatus voluntatis diuinae, seu voluntas secundum quid non est decretum illud conditionatum,quod tribuere posse

sit insallibilem veritatem huic conditionasi si dum non peccabit, Filius Dei noti incarnabituri

quia talis voluntas secundum quid habet potius rationem cuiusdam conuersonis ab obiecto praetenti,quod hic, nunc propter certas cori ditiones simplicitet eligitur , quam pi opositi etiam conditionati circa obiectum,ut suturum. Et praetere . , quia Dei is habens ab soliuam voluntatem sicarnationis propter pyaeuisum peccatum si simul habuit vi dicitur voluntatem illam secundum quid , qtia ferretur in negationem eiusdem Incarnationis secundum se consideratae eam sare nonnisi libere habuit; ac proinde non solii in potu ille illam de facto non habere simul cum decieto Incarnationis in remedium peccati sed etiamsi non praevidisset peccatum abso late statu rum, nec voluisset Incarnationem in remedium ipsiusti potuisset tamen libere carere omidii aetii amplectente, quodammodo negationem Incarnationis, libere velle ipsum Incarnationem,tae uam secundum se bonam, heligibilem. Quod siti consimari potest ex eo quod hic homo, qui c&nunc ad mortis periculum euitandum, vo-liintarie simpliciter inuoluntarie secundium qii id proiicit merces in mare hic ipse honao in-

207쪽

quam hoc eodem tempore, si omne pericultant abesset;libere posset ob alium sitiem, ut ob inanem altatuam gloriam c. easdem merces proii cere' neque hic acstus dici potest omnino certu ututus non fuissimi abfui me pericultan);propter illum actum nolleitatis, quem de Lebo ponatur habere hic idem homo di in periculum imminet: nam haec nolletia versatur talum circa hoc obiectum praesens t est sub hac praesenti conditio. ne periculi: ideo si periculum non esset; neque esset haec ipsa nolle itas sed voluntas pro sua libertate differens esset ad eandem proiectionem mercuim ob alium finem volendam, nolendant; quia actus qui de facto sunt imminente periculo, mepti sunt ad tribuendam determinationem ad aliquid faciendum, si periculum absit in quo euentu ipsi non essent. Ergo multo minus in Deo ex nolleitate illa Incareationis, quamdi-eatur de facto habuisse mul cum absoluta voluntate eiusdem , certum esse poterit sutintimi, sierit Incarnationem non vellet; si peccatum abditi siet; cum pra sertim Incarnatio secundum se norinit malum quoddam respectu Dei, qflen)admodun iactura mercium secundum se maluin quoddam est respcctu hominum. Relinquitur ergo, ut condit onatum illud decretum tribuens in fallibilem veritatem pronositiona conditionali de futuro contingenti quod inuehit prima sentent non fuerit simul cum ab- Ioluto es decreto,quo voluit Incarnationem in remedium peccati Adae.

Ex his multo magis euiden videtur illud ipsuesecretum conditionatum non fuisse ordine rationis

208쪽

tionis posterius ab solisto decreto Incarnationis: ea enim, quae hactenus attulimus; ad hoc probandum maiores quodammodo vires acquirunt. Cum ergo propositio illa. 6 ditionalis, si Adam non peccasset, Filius Dei incarnatus non sitisset: vel, si Adam non peccabit, Filius Dei non incarnabituri certam veritatem ab arte in habere non potuerit ex vi decreti diuini conditionati, quod fuerit ante decretum absolutum incarnationis,

aut simul cum illo vel aliquo modo idem aut post illud: reliquum sane est ut certam veritatem i, ierit a nullo diuino decreto actuali etiam

conditio nato manantem ac proinde ut scientia ipsius, aliarum milium propositionum coi. ditionalium is Deo fuerit quocumque decreto prior Probationes aliae huius sententiae ex nonnullis testimoniis Scholasticorum et ex persectione

diuinae Prouidentiae, atque aliis huiusmodi legi possunt apud Auctores quos pro hac opinione stupra retulimus; praesertim apud Suare lib. r.

i scient. condit fur. conting. Nos enim iis, quae hactenus allata fiant; earn atrium rationem addere latuimus, quam ubi attigerimus, e plicabimus fusius , inunde quaque confirmate cona

Septimo igitur loco nostra opinio probatur, quia exploratissimum est; contingentia certam

veritatem habent obiectivam si ituri conditionali ante diuinum decretum; ea sub illa ratione suturi conditionalis a Deo ante dccretum certo

praesciri. nam intelligibilitas, iliae est passio illius veritatis, vel potissimum, vel solum referri debet

209쪽

rys Opus c. THEOLOGICvMad infinitam intelligendi vim,quae es in intellec tu diuino, qui tamquam potentia necessiariast tim percipit quicquid in re aptum est ut nercipi atur, sed contingentia certam illam veritarem habent ante omne decretum diuinum, ita ut pro eo signo rationis non minus sint conditionaliter futurari quam sint absolute sutura post decreti in; Ergo vere Deus certissimam lia bet praescientiam contingenti ina sub conditione futuror mi priorem ordine rationis cum suum damento in re quocumque suo actuali decreto

etiani conditionaro.

futurae explicatu et ac probatur ex veri, si oram contingentium amo

VT in hac re a nostris sensibus re in otissima

ex notionibus nobis philosophemur animaduertendum esst, quid nobis ex fide ac Tlieologia cons et de obiectiva veritate futurorumcon' ngentium ab solii torum, de quo eorum diui-ria praescientia Nam si ex iis,quae de huiusmodi futuris certare se debent apud omnes probare possimus omnino inferri eam veritatem contingentium sub conditione futurorum , quae posthesse terminus infallibilis cognitionis Dei ante quodcumque ipsi is decretum Vita ut sententia;

quae

210쪽

N FRANO DIOTAt 13 vir it quae huius in odi cognitionem Deo tribuit pro illo signo rationis , nullam propi iam difficultatem habeat , quae ab omnibus soluenda nota sit ad tuendam scientiam titurorum contingentium

absolutorum optimum ut opinor videbimuriuiis viam ad hanc quaestionem enodandam et in

qua non id nobis frustia contendendum es , ut ditficultatem omnem , atque obscuritatem remoueamus. cum ni in conclusionibus omnibus Theologicis id commune sit, ut in eas derivetur obscuritas principiorum fidei, a quibus deducun- tu latentia tamen diuina suturorum contingentium etia in absolutorum atriam habet obscoeitatem sibi propriam , ut quamuis a Catholicis omnibus asseratur Scholastici tamen passim clament in hac vita percipi non posse quo pacto Deus haec sutura certo, atque infallibiliter praesciat. Hic ergo dum tractamus quaestione mi tum A sit huiusmodi praescientia diuina ante decretum; satis erit nobis, si ostendamus contingentiatam determinatam, ac cersam veritatem habete ante decretum diu inham,qUalema dicuntur sub conditione sutura; tuam ceriam eam habent post decretum, quatenus dicuntur futura ab is soluta: hoc enim ipso constabit euidenter, scienti. in hinc conditionatam Deo inest ante dccretum; quamuis modum ipsitus utpote nostris sensibus nu inodo subiectu in distin Cha percipere

aequearuus. Vt ergo rem totam altius repetamus , accurati iis inquirendum est quid, quo tu plex sit ratio suturi in uniuersutus, quot modis concipi pollit te quamdiu es absolute futurari Ex hic