장음표시 사용
241쪽
118 Pus c. THEOLOGICvM hoc, quod nobis est futurum,ut patet ex traditis
supra, clocet Capreol. in I. illi 38. quaest. ior et, ad argumenta contra secundam conclusionem in resp. ad T. Ita etiam ma dicimus, Deus scit
hoc futtirum esse, quia i ludiari vel sti potitis dicere deberemus, Deus videt aestu illud esse; actu esse hoe ut offectum ex illius influxu prodi ultima non enim ex o quod viderit Deus Euain Paradiso terrestri in illis circumstantiis a Daemone illeclam , vidit illam conscia suram , quali consensum in praetitis illis dispositionibus p ii- dent : sed ubi vidit E ii im in illis circumstantiis constitutam , vidit postea eius actualem consensum , im qu vicit ac stu elle ex eo quod Euaac u in illis circumstantiis ita esset a Daemone
tentata quatenus, nimirum , eadem visione qua consensium vidit vitae u existentem vidit etiarn actitatem ipIius produc stionem , .ca a quibus pendebat ilicet enim nulla sit corta coimexio inter Euam in illis circumstantiis constitutam in eius consensitim intactitam comestioncm qiliat uncta de acto per usum libertatis Euar produ-etiis est consensus concurreri tibias etiam suo modo circumstantiis illis, Daemonis, nimirum,
tentatione, , c.Ideo cle facto vere contensius fuit,
quia Eua fuit in illi circumstantiis hoc est consensus hic fuit effectus Euce ita constituta , ideo ut talis a Deo visus est ab aeterno.Ex quibuet patet quo modo effectiis contingentes, taliberi ex cli possibili in re , atque in monte ditiina, transeat(, abstrahamus in praesentia ab osteconditio taliter futuro ad esse futurum nobis absolutum , ita ut cadant sub diuinam visionem in
242쪽
ratione praesentis Ante enim mima V .,
Eua in circumitantiis in quibus peccavit Adam in uiua eis instantiis, in quibus conseiatilium
suadenti vetitam ponat comestionem : Cain in ea Excitatione inuidiae,qira fratras occinonem illi ciuinsit.&c. reseram,seu reriam connunctiones uuaedam possibiles S I Deo sub hac ratione comitae cum quibus e cras ipsi hi de facto mocuerunt, comparabantur, possibiles, ita ut simul pro causarum libortate possibiles e runt cl-sent effectus oppositi. Vbi vero aduenietate decreto diuino de producendis illis cautis libet igin illa tarcumstantiarum complexionem capiet ipse suerunt absolute in eisdem cucumstantiis fututae, vidit Deus Eliam de tacto in Paradiso reuestri constitutam lac dolis diabolicis ob Ie(sam Adamum coram Eua suadente lethalem pomi comestionem , Cainum inuidiae stimulis aduersus fratrem agitatum .Hac vero visione posita, equuta est in posteriori signo rationis visio contentus , quem Eua praestitit serpetui ccste cturum ius suasionis Mam rudia mi aer movi vino
consendus ab Ad imo praestiti ut cuiusdam esse. ius muliebris deceptu mis Et deniquevclio volitionis Caini ab inuidia emanatae, clua Datret moccidere decreuit. Qit aere ex eat productione
de cistentia cautirili, in praedictis conditionibus, de circumst mitis em inauit de facto realiuexilentia liberorum effectatim , licet potueriten mare oppositaria. Et ex visione illius realiberistentiae causarum orti im aliquem habuit vilio uberarum act mim, qua visi sunt existere per in statu in causis praestitum concurrentibus, at litet
243쪽
Yso P, s C. Tii EOLOGICUM imbellentibus etiam illis circii mitiuatiis quamuis potuerit similern ortum habere ob libertatem causarum opposita visio, quia in illis ipsi viro. 1ustantiis cautapoterant riicere oppositum; vidit e
go Deus ni odo stuprata nobis explicato has hypotheticasa quia Eua in Paradis terrestri constituta ita a serpente tentabitur, consentiet quia Adam hoc paci o ab Eua allicietur volet vetito pomoves ei: quia Cain hac occasione admuidiam excitabitur in ab inuidia ad occisionem fratris volet ipsium occidere)vidit,inquam, non quidem vidundo certam connectionem inter haec, quae ex aliqua hypotheticae pane ab aestiali exilientia abstrahere tu sed vidit videndo actualem comun-otionem causae cum illis circumstantiis, pos interiectum quodammodo libertatis usum, videndo actualem ex is entia in actatum libero lin ma-Dantium acat alta constituta circumstantiis ipsis allicientibus, concurrentqbusti hanc vero sicut
nos cluat de facto est in tempore ideo vidomus, itii est ita etiam , quia es m cmpore, eam vidit
Deus esse in hoc ipso tempore sed visio ipsius
semper hab aeterno sitit, quia propria eius mensura est aeternitas incapax iniiij, si itis. I. ibim hec in omnem partem versares quia licet contendere quis postse has hypotheticas contra verissimalia. ut ego arbitror sententiam S. Tho aliter otiam a Deo coito cognosci quod tamen modo explicato infallibiliter cognoscantur ab omnibus contaili debet. Et hoc ipso admisso veritatem obaectiti. Im, quam indagamus , futurorum contingentium
conditionalium , quae cognosci posti certareo gnitione antecedente diuinum decretum , si citu
244쪽
cile explicari inprobari post existimo. Prapstiones de futuris contingentibus condit Ion ibi v.
suturis contingentibus absoli uis gradus iam inbelendus est ad sutura contingentia condi
Dico igitur primo, ea omnia, quae diximiis defuturis contingentibus absolutis, ut sunt sub forniali ratione futuri contradistinc stata ratione presentis,dicenda omnino esse de futuris quoque contingentibus conditionatis; ita ut haec etiam eatenus habeant rationem formalem tuuri conditioioti, quatenus sim in causa sub illis condiutionibus considerat , ratione quarum dicuntur conditio nata vel quatenus sunt in causa, stimul aliquo nodo in conditionibus ut in aliquo pertinente ad actum primum Prieterea uti cratio stituti condicionallis diuetia sit ab ea futuri co-ditiosiati ratione , quae nititur necessitati consequentiae ex vi antecedentis, seu deterini nationi nece ariae ad effectum per conditionem importa-xae. Denique ut haec ratio futui coiaditionalis, quae hibui potest contingentibus, alit, perquam co-hosici possint est conditionanter futura cognitione coiitecturali solum, incerta. Haec omnia optini probantur ex iis quae ilata sunt ad cadent probanda de raturis coiriingenti, bus absolutis formaliter acceptis in ratione futuri: tuae non est cur inutiliter repetamus.
245쪽
Secunda Proposio, de fututas contingentibus
conditiovit, quae una cum sin confirmatio
niam totam di cietatem propositae quamonis siluere videtur.
Dico secundo, quemadmodum mira contingentia absoluta cosiderari posim it ut abiblia te exit entia extra causas, pticientiari sub haeratione habent determinatam veritatem, ratione cuius certis ima Dei cognitione praesciri possvnt, ut explicaulinus ita etiam futura contingentia conditionata, seu ex hypothesi considerarito sunt ante quod curnque decreturn diu im,ut existentia, iraesentia ex hypothesi; tu hac ratione habeat obiectivam veritatem, quae certissimae praescientiae Deis ibiici possit in instanti rationis antecedente innem ac lim liberum voluntatis diuimae. Et nemo hoc negare potest qui de futuris contingentibus ab hitis id concedat quod non modo Tholmistis, sed ne ab ullo quidem Theologo negari posue probauimus propositione secunda dolitutis contingentibus ab sollitis.
' Propositio haec quae totius dissicultatis nodurn disto luere videtur accuratius explicanda os*D de vero probanda: animaduertendum orgo ostiis riua conditionata , sutura ex suppbsitione, seu ex hypothesi nullatonus differre . quo Fit ut huiusmodi futura alio atque alio modo conside raripo in rat, sit hypothesis aliam atque aliam rationem habeat Hypothesis autem in uniuerium du-
Quaedam nim est hypothesis, quae simul cum
246쪽
FRANC. Dro TALLEviI asseo, quod ex liypothesi affirmatur,vnam constituit propositionem,que nihil est aliud nisi consequentia, illatio in coditione posita, ut cum dicimus;si ibi est,clies est In hoc enim exopto ex hypothesi, dc non absolute arsitaDamus esse dieni ita tamen af, firmamus, vitam hypothesim quam id quod ex hypothcsi asterimus, complectamur unica propo sitione, quae neque solem esse, neque dicto esse absolute assirmet, sed solum affirmet unum inferri ex alio, ita ut existente altero, verum omnino sit alterum quoque existere Ac per hypothesim hac ratione acceptam propositiones csticiuntur vero hypothetice a simplicibus diuerta, tua semperiiroieruntur cum quadam coniunctione,&nexu,
qui plures propositiones simplices, cathegoricas simul ungit ad conflandam a constituendam nain propositionem hypotheticam, hoc est propositionem ex pluribtis simplicibus composittam, seconiunctione unam. Dum enim dico lis test dies est spe illam particulam , si sinuatiungo lata duas propolitiones simplices Sol est,
dies et atque unam ei utraque conflatam propositionem proscro.
Alia rursus est hypothesis , quae constituitur quodammodo seors m ab eo , quod ex hypothesi assirin 1tur: quia alia est propositio per quam hypothesis constituitutes alia vero perquam aliqvulex eadem hypotlies enunciatur. Talis hypothesis aliquando fit per quandam intcr se consentienus in conditionem si enim de onstitutione rerum corporalium disputemus; tibi demonstrare velim corporalia omnia materiae formae tu conmcuilumbsistere: petam a te ut ex communi tam
247쪽
namus serium separatam esse a materiari, quod naturaliter est nequit in re constituanius aliquantisipet in mente, donec ratio ad suum terninum perducatur Hac vero hypothesi constitui cum concedas mihi forniam ite materia scitiam cstana; facile colligam nihil rerum corporalium superesse ex quo rursus ostendam huiusmodi res
perconi tinctionem materia rictbrmae consistem
hae vero propositiones ab hypothesi illa pende
bunt quidem,eamque ut priorem supponenr:non tamen eam in se ipsis includent sicut conclusio cui milibet Syllogismi simplicis de praedicati it licet pendeat a quibusdam positis,i concessisti psitamen est simplex propositio . non composita ex illis prioribus propositionibus a quibus pendet: non enim profertur cum illa comunctione ut si illa posita, E concessa vera sint, hoc sequatur: profertur ut simpliciter enuncians hoc sequi Si-nialis est hypothesis cuppositio in scientiis circa illa principia, quaecum absolute probari possinta priori; non tamen probari post nat ab ea scientia cuius sunt principia, sed solum a subalternante omnes enim propositiones illius scientia ab hac laypothesi pendent, eamque ut priorem suppotatunt, non tamen eam cludunt quia in hac scientis proprietates obiecti simpliciter enunciantur: nosa autem conditionaliter visi principium stippos, cum verum sit, vere etiam conueniat obiecto haec vel illa proprieta S.
Quo tit ut typothesiis ac posteriori ratione accepta propositiones non reddat vereti potheticas , hoc est compositas ex pluribin
248쪽
FRAN c. Dio T ALLEvoc assii inplucibus nam peream non proponuntur pixi res propositiones ut in unam coniux ed ut dis selutae,mplures,per quarum alteram constituit hypothesis per alteram vero nunciatur liquid, quod ab ea hypothes ducit originem:&ideo pro- Miliones quae ab huiusmodi hypothesi pendent vere simplices sunt, de cathegoricae acque eatem tenus tantum dici possi in hypotheticae Suhimus euum veritas non innititur rei ut est mse , sed ut et constituta per praecedentem by pothetim , vel viis aliquid quod ab ea pendct. Totam hanc doctrinam verisimam ni tallor ra- , itantiquus,idemque egregius Philolophus Eudemiis , quem refert sequitur Boet. lib. I.de
sillogismo hypothetico, cap. r. Ac per hanc doctrinam explicauimus hactenus hypothesim sta-plici rationis , , naturae superest iam ut hinc aliqua colligamus ad rem nostram accommo
Ex dictis ergo colligitur primo , hypotne-lim in posteriori sensu explicato fieri posse tam in rebus possibilibus, quam in impossibilibus, tam in iis quae pertinent ad essentiam, dc
Ioprie ratem rerum , qua in m iis quae peronent ad existentiam, cum ratio diuersitatis nulla excogitari pollit quo fit ut supponere possimus,exute rede facto id quod aut existere non potest, aut licet possita non tamen existi: Hac ratione cum ilhi-
ininatio solis in praesenti sit pud nos, suppone possiimus illam ac stu esse apud Antipodas ' hac hypothesi constituta intelligimus etiam ex hypothesi colores ibi aestu esse visibiles, acta apud illos existere calorem sole productum per lumen e-
249쪽
Vt enim ex hypothesi aliqua fit aliud quidpiam
h Vpothesi possibile impol sibile, aut necoilarium, ita etiarn aliqua est hypothesis,per quanant ali quid alii id ex hypothei exti ens. Colligitur secundo, rem aliquam posse o. gnosci,&defacto cognosci etia a nobis his omnibus modis,nimim,ut postibile,ut futura,vt actu,;
realiter existente, ac praterea ut existentem solum
per hypothesim vel tanquam id quod immedine supponatur esse vel taquam id quod ex kac sub
politione resultat,aut pendet. Primo enim cognoscitur res ut poli ibilis quatenus intelligitur per c gnitionum ipsus catae , atque ex cognoscibilit, re eiusdem, quae perfecte intelligi nequit noniiuellecto termino potentiae ipsius , qui teriminuucstres postibilis. Secundo concipitur res ut furiari quatenus cocipitur ut habens aliquod esse inti ius a determinatum aliquo modo ad esse extra caussas,ut sipra ostendimus, tuin explicabamus qui quo ruplex sit ratio furiari. Tertio concipitur res ut actu,& realiter existens quatenus cognoscitae non ex vi cognitionis cauta sed in se ipsa uteon flata ex essentia,&existentia ac uixercita incerta disterentia temporis, ita ut iudicetur m tali diit irentia temporis actu, impliciter esse. Quarto Cogno citur res ut existens lotum ex hypothel tanquam id quod immediare sipponatur esse itinintelligitur non ex vi cauis cognitiae , per cognicionem plius sed apprehenditur per actium tum ipsam immediate cratii , eamque intelligen repi sentet ad niodum existentis, ut con a tam ex estentia, existemia actu exercita: ab filii iudi clo tamen,&athematione lauiusnodi exercitii: tuo
250쪽
FRANC. Dco CA LI. Evi I. 23 Tmodo cognoscitur illuminatio solis in tempo-ies uenti apud Antipodae, quatenus ponitur ibi esse cum tamen vele, absolute non situ sed sit apud nos. Quinto dentque cogia. Oscitur te vlix hypothesi exiliens, tamquam id quod non immediates iupponitur esse,sed habete stentiam ab hyretheu pendentem, cum intelligiti icii militer pecco initionem, quae non feratur immediate in causis illius, sed ipsam,eamque absque iudicio,&cistinatione repraesentet ad modum actu exit entis , ita tamen ut haec existentia non ponatur est epetallam cognitionem,per quam cognoscitur,sed sit ptior hac sua cognitione,ut quid retulians in re ini dependenter ab immediata operatione intellectus, post factam hypo illesim alicuius rei amo ce- denus: lito modo ubi posiverimus, illuminationem nunc actu esse aptu Antipodasantelligimus etiam apud illos actu esse calorem per lumen pro ductum non quod posteriori hac cognatione ponamus esse hunc calorem sicut per aliam pilo-tem cognitionem supposuimus cise illuminationem, sed quia facta huiusmodi hypotlies dependenter ab ipsa vere conuenit huic obiecto nem p calori raetio existentis ex hypothesi , sub qua ratione propterea determinat intellectum adita cognitionem, quamuis enim propternecelsariam connexionem uater illuminatio
nem soli , calorern postit cognosci in pro-oosito ira cier hypothetica iuxta priorem usus tiationern hypothesis, nimirum it illuminatio est apud Antipodas; apud eosdem est calor: in qua propositione abstrahimus ab existentia utriusque partas, solum significamus connetionem inter