De concursu Dei ad actus liberos voluntatis creatae (Francesco Diotallevi)

51쪽

, a verba ei de capitis M. est argumenta ex illis desumptu propontintur. ad liquum ergo iam est,ut alia vel ba eiusdem

I cap.xa perpendamus si in autem illa. Deus namquepsa gratia semes sisti Patos noli deserat, nisi ab eis prius deseratur. Hi adiungi possunt alia non ablin alia, qua habentin ip .is. ubi dicit . Tanuthim Dei auxilio Firmis unam pem collo are, Si reponere Omnes debent, Deus enim , si ipsi illius gratia defuerint , cultu Ar opus bonasm, ita prosic et operans velle, Spr sicere. Vera mamen filiis existimant stare vidcant

cadittit, Grium timore ac tremore satis tem suam operen-II r, in labori binari vigiliis, in eleemosynisAn orationis tu, tibia tiombis i libellemis, etiamtate Forni dare enimi cboit scientes, quod instem gloriae , O noudum gloriam renati sunt epi gua, qt superest, cum cartie,ct m=Vlludo, cum Libolo. hi qua rufores esse non possit ut, ni si cum Dei gratia Apostolo obtemperens dicenti Debitoressumis non carui, Sc. Haec autem omnia id clarium aduersari quam maxim copinioni, qua In oppugnamuS.

Primo enim si ea opinio veracii , in C sol imoperamur bonum , quando sita gratia Deus ad illud operandum physice novi taedete minatri vpi ius est saltem natura Deum deserere nos physicam rabie terminationem ad bonum minime conici Cia i , imo contarcndo lua determinationcm ad entitatem actiis oppoliti quas ii vinoSbonam operationem non eliciendo , aut eliciendo malam, Deum deseramus. Ido nec desiimus gratiae, nisi viva illa nobis prius deelti atqucit adces ,

52쪽

ut loco sui, imittat' sicam praedeterminarionem ad entitatem actus mali , cum quatieque amctum bonum, neque actus mali negataoi Iem conmionuere possumus

secundo,in ea sententia pro libera talum vo-hintate Dei physica, determinatio datur adactum bonum, atque adentitatem actus mali Erenon omnes fit mistimam spem collocare debent in Dei auxilio, sed iure potius timere postunc, ne

bis telinc aliquandiu se gesserint prodola Dei vo-kintate sibi lassatur necessarium auxilium ad perii tendum in bono , loco illius physica prideretinniatio succedat ad ensitatem actus malis id quod de tricho dicendum esset coimgiue multis, Tos nouimus post diuturnam vitae anc talem aiecto tandem tramite recessisse blaec autem quae- ius verba ex Concilio relata deesserit , per seipsa tamen Indelium onmium seruiu abliorrent nimis.

Quis uim ferre possit,sidieatur posteam Dauidis clitatem , ob quam Deus ipse testatus est se inuenille hominem secundum cor suum,eidem Dauidi pro tala Dei voluntate subtractum esse auxilium ne statium ad vitandum adulterium, a cui homicidium, VPraeterea inditam esse motionem huius naturae, ut cum a cis minum illoIum exclusionem coniungere nequiuetit e

Tertio,in eadem Aduersutorum sententia nullus resistit aut, stere potest praedeterminationi

ad entitate machu mali, coniungondo cum ea bonum actiam oppostas in malive achus negationem. Multi tamen dei icho resiliuiri pugnae carnis, Daemotus,ac Mundi,coniungendo cum eorum eo,

53쪽

o Opus C. Tn Eo Loc ICVMmidare debent de Deo iussit a ti, ne tribuat illam physicam predete inationen ad entitatem actus mali, quam de pugia cuniallis tubus hostibus.

Resue uer oram ad argumentum allata propomtur,et plursim reiicitur.

Il omnibus responderi potest ex doctrinius Inaodetinatque insignis Doctoris, qui nouissisui Escripsit hac ratione : si ille , qui co non

accipit auxiliti, ca praedeterin mans exstabat in peccato originali bes mortali desieruerat iam Ueu nixuis per peccarum,ut patet si vero erat in gnitia constitutus. Ipse prius in genere causae deme torrae deserit Deum peccando , quam Deus eum princi auxilio ei caci . Nam ii carentia auxilii tricacis consideretur, ut simplex negatio pendet

ibidem a libera solum voltuitate Dei, praus es

an hoc sensu , euamson dare auxilium Scax quam hominem peccare, dena toti rapessere alsam sumticantem,clitam Ubcbat Si tamen eadem carentia cilicacis auxili consideretur , ut priuatio sic uicena peccati, in liberum arbitriuin, ut ii causam demeritoriam refertur. Et prius es subira latrone hominem peccare , quani DCum nori dare cinctiium esticax, neque enim inconueniens et ut idem respecta eiusdem secundum d uetiam rationem sit prius, posterius. Atque hinc Trhyt homo pia stet impedimentum gratiae e cata P clSC,e rima per peccarum paresens, cum scilicet loco excitatus resilat vocatio ia diuinae , committendo peccatum impedit seipsum,ne obtineat auxilium e cac, quod inaristo peccato est m- compossibile.

54쪽

FRAN c. Di o Tracta v I i. x Sed haec responsio, quatenus attingit impedi-naeauum peccati praecedentis , non aruerigeneralem rationem , quare Deus si ibtrata at hominibus

auxilium Decellurium ad bonum subtranuleium illud Deus iuxta sententiam Aduersariorum etiam absque peccato praecedenti, ut patet non silum in iis, otia post remissionem suorum peccatorum actitatium gratia iustificati accepta a tertim peccat: sed etiam in illis,qui rite baptiχati cum primum ad usu in rationis peruenerint , se ipsos non ordinant ad debitum finem ii enim ex docti inari. ho I .X. quaest. p. m. vlt peccant mortaliter ac proinde carent auxilio cincacita necessario ad non peccandum, cum tamen oris dis eorum culpa per baptistium deleta fuerit, in te neque mortaliter, neque etiam venialiter peccauerint, ut docet S. Tlio loco citato.

Quatenus vero eadem responso nititur impedimento cuiuiscunque peccati praesentis distinguendo simplicem negationem auxili efficacis

physice praedeterm maim ab ipsius priuatione. Contra illam cst primo, quia eo ipsi, quod limplex Dcgatio auxili physice praedeterminantis pilus est ex libera solum Dei voluntate, quam homo peccet,pa scis est etiam hominem deseri a Deo, utpote posititie non tribuente auxilium necessariun e stram cum deseri ab homine per peccatum. Ex quo sequi omnino videtur lud ipsum, quod supra in tui inaus Ilistificatum scilicet firmissimam spem in illino auxilio collocare non posse, sed debere potitus maxime timere de illius negatione, cum a sola Dei libera volitione pendeat, atque ita pendeat, ut physicam praedeterminatio- neni

55쪽

si THEOLOGICUM nem ad oppositum semper habeat adiunctam.

Nec ullus cana praeuenire, aut alc remouere, Vel cum ea boni in actum coniungere possit.

C lia eiusdem resonsionis oppugnam

S Ecundo , contra eandena responsionein est, quia carentia auxili efficacis pro eo instanti

naturaecin quo conceditur antecedere actit m pCccati non potest dici non esse priuatio, sed negatio simplexu quia est negatio formae iii subiecho apto. Dod si dicas ad priuationem , ut hic accipitur non esse satis, ut subiectum aptuna fit recipere formanam oppositam, sed praetet ea etiam requiri, ut forma iit aliquo modo debita. In quo sensu po naiam tu dicitur priuatio gloriae, hoc est negatio gloriae debita: Hoc videtur disticulaatem non miti ueti, sed motis,ac magis implicare si enim auxistium flica eo pacto est debitum homini non est dies, itumi impliciterita absolute(alioqui tenere imi ita semperiit id conferre sedetit debitum coti- ditionaliter, seu per ordinem ad aliquod opus hominis,ltavi prius laturalit hviusmodi opuS, quam auxili collatio. Accium hoc implicat contradicto neni ut idem auxilium sitnecenati irincipiunucuiuscunque operis humani cumque huiusmodi anxiinam necestarium sit in instanti naturae ante actum liberum in hoc ipso instanti erit debitum, nam in alio piae tertim posteriori non est usui. At nullus homini actus o siderari potest ante actum liberiim a quo aliqua ratione pondeat collatio auxili diuina Neque ratio illa debiti explicata potest , ita ut homo ipse debitorix cita dicain sitia

56쪽

bendi illiid auxilium coua od debeat non habere

impedimentum,neque actum peccati, tauXIlium

consequatur ad idem peccatum vitandum. Hoc sit viam dici non potest, quia a productionet,auclion productio ite achis peccati pendere non potest collatio huius, vel illius praedeterminationus, cum ab actu secundo pendere nequeat crus primus, vel complementum illius.

Pp re ni ei dem restonsion oppugnatio.

Extio,contra eandem responsionem est, quia peccatum praesens nullo modo est causa, aut ratio,ut non conferatur hic, tunc auxilium estica necessarium adi possitium. Ergo nullo mod priuatio Euius auxili habet ratione poena Antecedes probatur, quia iuxta hii tentia Aduersariorum Deus absoluto suo,atque efficaci decreto predefiniuit&praedeterminauit,ut esset hic actus rig. libera volitionis vindictae,quatenus actus est, prius in signorationus,quam Intellectit diuinus cognosse ceret hunc eundem ac lim esse futurum etiam ex quacunque laipolteii. Atque eadem ratione statuit pro hoc tempore , atque his circunstantiis conlax re prae determinationem intrinsecam , inhonentem ad eundem actima quatenus achiis est , homini ilhun eiicient , quia eo modo plaedesinat quicquid est in tempore: praeterea, quia ex praemdeterminatione extrinseca per euidentem conse- iiciat iam inscrtu physica pratis Crerm in itiis inmt iiii leca ad idem , ut tradunt iplimet Aduersari j. Qirae intrinseca proleterminatio ad actum libenevolitionis vindictie, quaterius actu esti incompossibilis

57쪽

Opus c. Tu Eo Loc ItuM sibilis est omnino cum auxilio efficaci ad implendum praeceptum eo actu violatum. Pritis eroo quam Deus quidquam videret de actu hoc, quo praeceptum violata , propterea nullae habita, tione huius peccati adhuc incogniti, statuit ex mera sua voluntate conferre huic homini aliquid incompossibile ii auxili essicaci necessatio ad bonum, In quo decreto includitur etiam decretum de non conferendo illud auxilium estica nocet satium. Ergo cause , ratio quare in tempore non conferatur hoc auxilium necessatium, prindeterminans est sola voluntas Diuina nullatenus autem ipsum peccatum.

Atque ex his patet quamuis aliquando idem possit esse prius, posterius respectu eiusdem secundum diuersam rationem, vim illa resiponitione dicebatur non tamen fieri poste, ut negatio auxili j efficacis prideterminantis simul sit in ratione negationis prior actii peccati, & posterior eodem in ratione poenae quiapoena in recta impoditat malum aliquo connotando culpam praecedenten, ad quam puniendam infligatur illud malum: In proposito autem quicquid est mali est carentia physice praedeterminatis auxili adactum bonum, pro eo signo rationis, quod antecedit saliud, in quo ipsemet ac stus bonus deberet esse. Tunc enim duntaxat est malium illo auxilio carere quando ipsum usui esse potest. Illa ergore

rentia auxili praedeterminantis, ut est in instanti rationis post actum peccati, non est poena, quia visit non importat aliquod malum. Vt vero est in Distanti ante actum, quia connotare non potest

ri et iidens est culpam iraec dentem ratio

58쪽

FRANC DIOTALLEvo. snem poetice Eabere nequit. Ergo tantum abest, ut in ratione poenae sit posterior acti peccati, ut nubiam etiam poenae rationem habere possit, siue a te achum peccati, siue post illiun His addi potest, quod physica praedeterminatio ad entitatem actus peccatini illa ratione es posterior illo. Ex quo videtur sequi, ut Deus in sententia Aduersariorum non solum prius deserat nos, quam a nobis deseratur e sed etiam ut pilus aliquid moliatur nobis perniciosius cum ex libera sita voluntate tribuat positiuum impulsum seu motionem , cum qua peccati sugam coniungere non post multa.

A PNI VI. frgumenta pro secunda sententia ex eademst . 6 Can. q.

CAnon quartus totus ob oculos ponendus est. quia totais mitifice nobis fauere videtur; sic

igitur habet.

Sic uti dixerit liberum hominis arbitrium a Deo motum S excitatum nihil cooperari assentiendo Deo excitami, atque vocant quoad obtinendam iustificatisnu

gratiamsi dissonat, ac praeparet neque osse dissentire si

resit, sed pelat inanime quoddam nihil omnino agere. mereque passues habere;anathema it. Cum lio canone coniungenda sunt verba illa

cap. s. Quorum vim in hunc locum reiicimus ex pendendam. Sunt autem illa Declarantpraetereari nimirum

Sancta Synodus , ipsius iusti cationis exordium iu adulta

59쪽

i; opus C. THEOLOGICUM adictis a Dei per Chrissum Iesum praeueniente gratia sumendum esse hoc est ab eius vocalsove,qua nullis eort existentibus meritis rotantur , t qui per peccata a Deo auersi erantper eius excitantem,atqlie adiuuantem gratia ad conuertendum se ad suam ipsorum iustificationem eidem ratis libere sentiendo, ct cooperando disponanturmitast tangelite Deo cor hominis per Spiritus sancti illuminationem, neque homo ipse nihil omitino agat inspirationem illam recipiens .quippe qui illam, obiicere potest , neqi e tamen sine gratia Dei molieres adustitiam eorvin illo libera sua voluntateposit. Hoc loco ponendum est primo damnariaConci lici his verbis haeresim Caluini cum adbitali arbitrij

nostri libertate pugnanterni in actibus ex gratia

manantibus

Agnoscit os ab inuis ipse in Antidoto in

hunc Cano non quaritim , caput quintum(cquod apud ipsum est sextum ut videre eth in verbis ipsi iis a Ruardo apero relatis articulo septi mo In respon ad argumenta Caluini contra liberunt arbitrium pag. mihi di t. deinceps Vbi Tridentini Patres nominatim oppugnantur. Hoc ipsum cum aliis omnibus Catholicis Piciatur etiam Aditer larq,prqsertim vero Modemus ille Doc orncti ius stipra meminimi S. Ponendum sectando Caluinianam hanc hae re- si ii in eo constitutam fuisse quod contra anti quum totius Ecclesiae sensum Caluintis in Institutione cu'm tapud Ruard.Tap.ard.septimo citato, pag. go. luntatem fas taen O mouet alta non qualit remtillis saeculis tradum est, ct creditum, ri nos ae po-

'ustela I iis ruptione obtemperare , aut refragari;

60쪽

sed illam Sc t iter esciendo.

Quam eadem haeresinis damnaram in ii dentino agnoscens, in tam firmare conatur, ut dixi mus in Antidoto apud Ruard loco supra citato pag. praelei tim V. Eadem feres eri, rc petit, dum est. In eo halluci autum Patres quod motum nobis erri se mutant: qui me iam elicit omnino bu relinquatrui hil alitem deus acta illi cogitant, q cor hominis renouari ruri ex practo flat rectimi. Haec positio no strahis ipsis Calum verbis satis probata nulla cori- firmatione videtur indigere. Ponendum tertio Caluini contio ueri iam in

propolito cum Catholicis filii lei gratia, caci;

expresse enim hoc cernitur in verbis quae retuli-nuis. Hinc autem fit, ut Concilium docen , pos

se nos gratiam abiicere illique silentire intesti gina dum sit non solit m de gratia sui cienti med etiam de efficaci Id quod ipsi etiam Aduelsata j

concedunt; siquidem merito. Nam alioqui Cai-tuno Concilium non contradicet ret.

His ita constitutis illud ex veribis Concili relatis; primo loco animaduertendum occurrit. Quod dum cap. s. ne gatur liberum hominis arbitrii, ita tarim gratia illa citiae de facito sortitur cile iiiii nihil omnino agere inspuatione recipiens mota tribuitur arbitrio in is taxus duntaxat in genere caulae esticietatis. Tum quia huiusmodi miluxus con- cumini ad sua ad Ioli CSmini sane liberas pucri, A mentes, de Bruta imo etiam serra flectitie concurrit ad illionem absque ullo protius vestigio libertatis tum etiam, quia ei coetius concursus a Caluino ipso volim tali nostrae conceditur, duinin Antidoto apti l Ruard Tap. art. p. citato pag. ii .eia a