장음표시 사용
151쪽
mus ac deformemus. Quainobrein obseruantia, non vero voluptas fruitione solicitatis, cernitur in eo, cuius nullus
sinsus rationi conititutus, antecedιns quippe qui sum peraesilieticiis foret et pathologicus) esse possit, qua conscientia voluntatis l)roxime per legem cogenitie, vix quiddam analogoti est sensus iucunditatis, propterea quod in relatione ad iacultatem adpetendi ea idem ipsum, sed ex aliis
causis, agit; liac sola repraesentandi ratione aut . quae volumus . coni qui potvi imus, nempe actiones non soluitio flicio conuehienter propter sensus iucundos , sed pero ilici uiri fieri, quod quidem verus sitis ac genuinus esse
debet cuiusque in rinationis moralis. Nonne autem vocabulum indicauimus, quod haud fruitionem denotaret, quale verbum erat felicitatis, quod tamen oblectationem in extillentia sua dc signaret, analogi cuiuspiam selicitatis, quam conscientia virtutis iacccssario, oportebit, comitetur φ Ita sane. Idque est antinus Jtm torι- ditione couleutita αμαρκεια), quo proprie solum oblectatio in nostra exsistentia notamus, in qua nulla nos re indigere nobis conseii sumus. Libertas et conscientia illius, ut facultatis, cx praeponde 'ante animi consilio legi morali obsequendi, est independeoisia ab iniluationibris, certe quis
momentis setianisi haud ad cientibus) tamen qua determinantibus adpetitionis nostrae, et, quatelaus illius in sequendis regulis meis moralibus inihi inet conscius sum, Vnus sons transi illitatis necessario cum ea coniunctae, in nullisque peculiaribus sensibus positae, atque immutabilis, eaque dici poterit intellectualis. Contra aesthetica improprie 1ic die la), quae in luctivationibus posita est satiandis,
quantum seri poterit, subtiliter excogitatis, nuinquain ad ea, quae de eo cogitantur, quadrare potest. Inclinationes enim variantur ad Vicissitudine in , crescuntque cum conniventia, quam iis concedimus, et semper maius vacuum relinquunt, quam quod explere voluimus. Idcirco naturae rationique semper eae ni olesiam ereant, ex quibus,
etiamsi si nequeat expedire, tamen illi desideriam extor,
152쪽
iaci P. I. LIB. II. CAP. II. DE DIALECTICE cluent, ab iis sese liberandi. Ipsa inclinatio ad id quod
officio conuenit veluti ad beneficentiam) potest cssicacitatem quidem regularum mos aliti In admodum adleuare, nullam vero procreare. Namque omnia in hac ad repraesemtationem legis, ut rationem dete malitantem oportebit,
spectare, si actio non solum legalitatem dc beat, verum
etiam nwralitatem continere. Desinatio caeca est et seruilis
siue bona sit, siue non ratioque in iis, in quibus speetatur Inoralitas, non modo illius tutorem agere debebit, sed nullo eius habito respeeiu, ut ratio pura piatetica, id, quod sua interest, sola curard. Hic ipso mi Iericordiae senius communionisque mollioris, si deliberationem de eo, quid in ossicio sit, antecedat naturamque induat hitionis determinantis hominibus ipsis naturae bonitate praeditis in 'lestiam sacellit deliberatasque regulas eorum perturbat, et desiderium excitat, quo maxime ab iis sese vacuos cupiunt
esse seliquo rationi legislatrici subie nos. Ex quibus poterit intelligi: quomodo conscientia
huiusce facultatis rationis purae praelicao per factum svi Dretem possit conscientiam imperii in inclinationes animi, eaque proinde independentiae ab iis, ideoque et anxietatis, eas senaper comitantis, et proinde obicctationem in statu suo negatiuam, id est, aulinum cor senium gignere, qui proprie in pers ma sua adquiescit. l. ibertas ipsa tali modo scilicet in directe) capax redditur si uitionis, quae non potest selicitas dici, quoniam ea haud ex accessione pendet cuiuspiam tactus, neque, si ad curate doqui velis, hensitas, siqui dein ca non totam ab inclinationibus necessitatibusque ii tependentiam continet, quae ad hanc tamen similitudine accedit, quatenus saliciar determinatio voluntatis liberam se potest ab ea tum contagione seruare, ideoque, quoad originem, sussicientiae suae similis atque analogica videtur, quae soli potest emi summo attribui. Ex hac solutione antinomiae rationis purae practicae sequitur, in principiis practicis naturalem posse ac necessariam conscientiae moralitatis cum exspectatione felicitatis illi acquabilis coniunctionem, ut eius consequeIis, Certe Ut
153쪽
possibilena ct 3gitati nec sine voto propterea cognosci ac perlpici : contra, iteri nullo modo posse, ut ex ciecretis Ielicitatis ambiendae moralitas naicatur: proinde bono supremo sui prima suntini boni conditione) nioralitatent, sed selicitate alterum quidem illius elementum ellici, ita
tamen, ut liaec tantummodo consequens moralitatis moraliter hypotheticum sit, ted tamen necessarium. In hac subordinatione solas tumum honum tota res est rationi purae practicae proposita, quam ea sibi necessario ut possibile airepraesentare debet, quoniam ea praecipit, ut ad illud efiiciendum , quantum in nobis sit, adlaboremus. Quoniam vero postibilitas eiusaiaodi coniunctionis eius, quod ex conditione pendet, et . Vnde pendet. conditionis ad rerum relationem seprasen si bilem pertinet atque ex legibus mundi sensibilis nullo modo potest dari atque proponi, quamquam consequens practicunt huiuste ideae, nimirum aditones, uae id agunt, ut summum bonum producatur, ad munum sensibilem pertinent; rationes illius possibilitatis primum respectu eorum, quae proxime sunt in potestate
nostra, et tum deinde in iis, quae ratio nobis,' ut complementum infirmitatis nostrae ad possibilitatem sentini boni ex principiis practicis necessario) sippeditat, nec penes
DE PRIMATU RATIONIS PURAE PRACTICAE CONIUNCTAE CUM CONTEMPLATIVA.
Primatum in duobus pluribusue rebus per rationem coniunctis principatum dico unius, quo prima is ratio esteolii unctionis cum omnibus reliquis determinandae. Seniusnetustiori practico denotat principatum inuitamenti unius
quatenus et quac nulli alii potest postpo iii inuit: tDentum reliquorum subordinatum. videtur. I ricuique facultati animi potest alti ibui, liOc est, principium complet lens conditionem, sub qua sola exercitium illius
154쪽
P. I. LIB. II. CΑΡ. II. DE DIALECTICE
promouetur. Ratio, quae sicultas est principiorunt, ii ui- id meiatu ira omnium animi sadultatum sed suum ipsa deici minat. Inui tamentum usus illius contemplativi corii itur in tot nitione rei obiectae usque ad luminii in principium exant cipatione; sed inuitamentum usus practici in determitiatione volvasalis, respectu finis ultimi et perfecti. Id quod ad possibilitatem usus rationis uniuerse pertinet, scilicet, ne principia adsertionesque sibi inuicem repugnent, iuulam partem conlii tuit inuitamenti illius, sed conditiocli qua uniuerse pollit ratio haberi; tantummodo amplificatio, non sola secum conuenientia, ad inuitamentum
Cum ratio practica nihil amplius sumere debeat utque datum cogitare, quam quod ratio contemplati ta per se poterat ui ex intellectu suo suppeditare, tum haec primatum obtinet. Quodsi ea autem per se principia originaria ex
anticipatione haberet, quibuscum certite quaedam p0sitio L es theoreticae a relissime forent coniunctae, quae tamensu se omni perspicientiae rationis contemplativae subtraherent, quamuis ei quidem nec deberent repugnare, ex orietur quaestio, quod ijam inuitamentum superius videatur, non quod cedere debeat, siquidem alte ira ira alteri haud necessario repugnat;) viri ina ratio contemplativa, Corum Ommum ignara, quae practica ipsi accipienda ministrat, Cis pio nunciata recipere debeat, et quamuis ipsi trans Iceiidentia sint, cum conceptibus eorum, ut possessionem alie Nam atque ad sese translatam, coniungere, an iure polleat,inu latricliti proprii sui separati obstinate retinendi, et, secundum Epicuri canonicam, uniuersa ut inanem arRUta
xionem rei:ciendi, quae realitatis suae obiectivae hin. ex-ςmplis possint perspicuis in experientiaque proponendissidem facere, ut maxime ea sint cum inuitamento usus puri) practi ei contexta, per se quoquc theo reticae haud xvpugnaret, solum propterea, quod reapse inuitamento Milonas contemplativae deroget, quatenus, quos haec sibi JpsM potuit, terminos tollat, eamque omni ivlaniae eri Ori' que phantasiae expUnat.
155쪽
23, Prosecto, Uuatenus ratio practica ut pathologico conditionibus adstricta id QtΙ, ἰntiliat nolito inclinatio irinia subsentitiuo felicitatis prin cipio solum hingoas, constitueretur: lioc noli posset ullo modo ab ratione coiitemplativa postulari. Paradisus IIahataimedis, :lut throsopho meorumque liquescens cuiu deo coniunctio, prout suus cuiusque sensus sepi, portenta ni a rationi obtruderent, et perinde solet nullain Orimino habere, quam sic uniuersis somitiis eam exponere. Vcrum si ratio pura per se else praesica possit ae reapse fit, uti conscientia legis moralis icctatur,
tamen senaper tantummodo Vna eademque ratio est, quae,
siue hespectu theo retico id fiat, siue praclico, cae principiis
ex anticipatione iudicat, tumque manifestum est, etsi facultas ipsius respectu ilico retico haud suppetat ad certas enunciatione, adfercndo statuendas, quae illi sere haud repugnent, has casdem enunciatioties, simulatque ad invitamentum p. acti&Ga i: cses Eris pertineant rationis purae, ut alienuin quiddam sibi oblatum, quod non iii suo territorio natum sit, sed satis tamen probatum, sumere, easque
e nra uniuersis, quae penes se, ut rationem contemplativam videntur comparare et coniungere debere; memorem
tamen, haud intellectus suos, sed tamen dilatationes usus sui ullo quopiam alio respectit, videlicet praclico, inuitamento suo, quod in coercenda pervicacitate conte plativa versatur, contrarios esse. Quamobrem ratio pura practica cum pura contemplativa coniuncta pri atriin obtinet, suinto scilicet lioc cameonninctionem haud fere fortisitam atque arbitrariona, sed ex anticipatione in ipsa ratione constitutana, proinde
ressariam Nidori. Etenim sine hac sub ordinatione pugna rationis cum se ipsius exsisteret; quoniam, si sibi inuicem
solum coordinatae serent, ratio pura conteniplativa terminos arctius clauderet nillilque de practica in ditionem suam reciperet, haec vero terminos suos nihilominus lii per omnia dilataret atque, ubi necessitas postularet, illam intra suos coerceret. Sed a ratione pura practica nullo modo postulari poterit, At conten platitiae se rationi subiiciat, atque
156쪽
ia 4 p. I. LIB. II. CAP. II. DE DIALECTICE
ita ordo conuertatur, propterea quod omne inuitamentum postremo practicutri videtur, ipsumque rationis contempla. tiuae inuitamentum hypotheticum modo est in usuque praei leo solum plenum atque absolutum. IV. '
iMMORTALITAS ANIMAE . UT POSTVLATUM RATIONIS PURAE PRAC 'TICAE.
Effectio suirunt boni in mundo re est necessario subiecta voluntati per legem monalem deterininabili. Li hae autem convenisntia consiliorum cum lege morali perfectas uprema est summi boni conditio. Quae quidem proinde pariter ut esse possit, necesse est, atque res sibi 'iubiecta atque obnoxia, eo quod ea praecepto continetur huius promouendi. Sed persecta voluntatis cum lege morali convenientia sanctitsu est, cuius quidem laudis nulla natura ratioque mundi sensibilis, in nulla preiodo exsisentiae suae capax videtur. Interim cum ea nihilominus ut praetice necessaria postuletur, non potest ea, nisi in progressu hi iusΠnilum tendente ad persectam conuenientiam deprehendi, et,ox principiis rationis purae practicae, necessarium videtur, t eiusmodi progressus pracsticus qua res realis voluntati nostrae proposita sumatur. Sed progressus is infinitus fieri poterit tantummodo sumta exti ulla et pei sonalitate eiusdem naturae rationisque in infinitum perdurante quam immortalitatem animae adpellant . Ergo esse potest summum bonum practice, solum sumta animae immortalitate; proinde haec, ut arctissime coniviusta cum lege morali, posulatum est rationis purae praeticae sed postulatum dico enunciationem theoretitam, qua talem vero haud euincendam, quatenus legi cuidam practicae ex anticipatione absolute valenti necessario adliaeret . Pronunciatum de destinatione naturae nostrae mmas ,
quod ponit, nos solum in progressu posse in infinitum
157쪽
Iastendente ad pei se stam cum lege morali conuenientiam per tinere, maximam utilitatem habet, non solum respectu infirmitatis rationis contemplativae in praesens perficiendae, verum qu 'ue ratione religionis. Sine quo quidem aut dignitati legis moralis' de detrahitur, propterea quod ea, ut indulgens, atque ita commoditati nostrae con-Veniens, corrumpitur, aut etiam munus nostrum sitinuique
exspectatio destinationis inaccessae, nempe speratae pleni Oris i anctitati a voluntati comparandae, contenditur, et nGs
mei in delirantia, cognitioni nostri ipsius prorsus repugnantia somnia thensophica praecipitamus, quibus conatuSindefessus ad praeceptum rationale diligenter ac seuere perpetuoque seruandum, nec vero idcale, sed verum, impeditur. Ab natura rationali , sed finita solum fieri progressus potest in iusnitum, ab inferioribus ad gradus persectionis moralis altiores. Insilitus, cui temporis conditio nulla est, videt, in hac serie nobis infinita, totum conuenientiae cum lege morali, et sui stitas, quam eius praeceptum necessario postulat, ut se itistitiae in parte cuique de summo bono distribuenda consormem ostendat, in una visione intellectuali exsistentiae naturarum rationalium tota deprehenditur. Quod naturae creatae soli respectu sperandae partis huiusce competere poterit, conscientia erit consiliorum exploratorum, ut, quem adhuc secerit,
ex progressu suo priori ad moraliter melius eoque sibi cognitum propositum constans haud intemptae ulterioris continua tionis eius, quoad usque exsistentia sua pertineat, Vel ultra hanc ipsam vitam sperandae ' , atque ita, numquam
' -- firma de eonstantia eonsiliorum suoruni in progressu ad bonum, nihilominus rei ereatae per se inipollibilis videtur. Idei reo doctrina re igionis eliristianae eam facit ab eodem spiritu, qui sanctimoniam efficit, id est, firmum istud et eonstans
OPositum, eum eoque Π iiseientiam constantiae in progressu morali, solum oriundam. Sed etiam ex ordine naturae, is, qui sibi eonseius est ι se multam vitae partem usque ad eius finem in progressu ad meliora, et quidem rationibus ductuingenuinis moralibus, egisse, tamen laetam sponi capere poterit, quamuis haud certo, sore, ut quoque in exsistemia ultra hane vitam continuata, in iisdem principiis manent, et quam
158쪽
126 P. I. LIB. II. CAP. II. DE DIALECTICE
qu idein hic, aut xl l a quopiam futuro exsilientiae tempore sed moclo iiii nitate soli deo perlustratula) exsistentiae
suae c. iiiiiiivatae voluiitati illius cline conniventia aut rem stione, quae cum iustitia haud conspirant) pro rius respondere potest.
EXSISTENTIA DEI UT POSTULA TUA IRATIONIS PURAE PRACTICAT.
Legem moralem, in aut egressa alialysi vidimus, ad quaestionem practicam ducere, quae, nullis omnino elate-tibus sensiti uis accedentibus. I luna per rationem puram praecipitur, nempe ad l oricctionem ii eccitariam primae praecipit aeque partis summi boni, ad risoralitas Gn. ct, cum haec soluin in aeternitate tota queat solui, ad pontula uiuiiu rim talii iesis. Eadem lex etiam ad postibilitatem alterius elementi summi boni, nempe δε citractis inoralitati illi consentancae, pariter inio Omni studio utilitatis propri ari atque antea, ex ratione sola ab omni studio aliena, nimitatur adsumendam causam causae huic est octo idconPae ducat, necessie est, id est, exs entiarii dei, ut ad possibilitatem summi
boni quae res voluntati nostrae subiei in ci:m legislatione morali rationis purae necessirio coniuncta est) irecessario pertinentem, postulet. inem quidem nexum euidenter proponemus. Fessistis cernitur in flatu naturae lationisque in mundo, cui, omnino quoad exiissentiam , omuia faeca is
quam ex sita ipsius sententia lite numquam iustita sit, nee um. quam se fore 1 perari licet, talveii in licie progrcstii, qui, et liiiietatu spectat in in iiiii tum propositam, iii nilomitius cocam deo pro posses li Oile valet, pioi pectum iii iutui iura tempus bGI:ιενο habeat; hoe citim verbum vii, quo raruo , litii , t fatumn ea plenam ab uniuersis caulis timii .li surtuitis liberim designet, quae perinde ae sanctitat in id ea versatur, quae solum in progressii intinito eiusque Vimier: itate esse coiia plexa potest, proinde ab natura creata uumquam FI rius attιn Situr.
159쪽
tentia erumniant, ideoqlle in concentu naturae cum uniuerso sine eius 1cOpoque, itemque cum ratione volunt Mis det ei
minante etantiali posita videtur. Atque lex minalis, ut lex libertatis, per rationes determinantes, quae ab natura eiusque cum iacultate adpetendi ut elateribus) prorsus este liberae debent, imperat, nec vero natura ratioque agens in mundo, simul causa mundi est ipsiusque naturae. Ergo in lege morali ne minima quidem ratio inest nexus neces larii inter moralitatoni felicitatisque illi aequabilis voluntatis ad mundum ut pars pertinentis, ideoque ex eo pendentis naturae, quae ob eam iptam causam pra voluntatem suam non esse causa huiusce naturae, .cumque, quantum ad suaruselicitatem attinet, cum principiis suis practicis vi propria haud omnino potuli consentaneuin reddere. Nihilominus in quaestione praesica rationis purae, hoe est, ire cessario ad uimilium bonum conatu, eiusmodi nexus ut necessaritis
possulatur: debemus summo bono quod proinde etiam seri posse, necesse est) promouendo operam dare Ergo
etiam exsistentia causae uniuersae naturae ab natura diuersae, quae rationem huiusce nexus, quippe se innii felicitatis cum Inoralitate concentus, contincat, FDist talitr. Wratrillaec causa suprema rationem conuenientiae naturae non solum cum lege voluntatis naturarum rationalium, V lumcum Toprasntatione huius legis, quatenus hanc ea sibi pro summa in talis determinandae ratione statuit, proinde non modo cum moribus quoad sormam, sed etiam quoad moralitatem vi momentum carum, id est, cum consilio illorum morali debet continere. Ergo sui iam una bonum tantummodo esse poterit, quatenus natura suprema, quae causalitatem habeat cum c insilio morali congiuam, luma tuta Λtqui natura, actionum capax ex repraesciitat ictae
legum, inieli entia est natura ratioque) atque uiuuno dinaturae causalitas ex hac legis repraesentatione est volantas illius. Ergo vatis a naturae suprema, quatenus adsentinum bonum sumenda videtur, natura est, quae per intelligeu-tiam ac voluntatem causa est i proinde auctor) naturae rerum, hoc est, deus. Ergo pollulatum possibilitatis
jhmmi boni derivati mundi optimi) simul postulatuin erit
160쪽
i 28 P. I. LIB. II. CAP. II. DE DIALECTICE
exsilientiae fummi boni originarii, nimirum exsistentiae ciet. Atqui nobis in ollici a est, ut suitii num bonum
pro Ira Ouininus, proii tale non modo licet, verum etiam per neccilitatem, qua indigemus, cum ossi io coniunc tani cogimur, ut poli ibilitatem huiusce summi boni sumamus, quod, cum sol uni locum liabeat sub conditione exsillantiae dei, sumtionem illius cum ossicio arctissime coniungit, id est, exsistentia dei moraliter necessario su-nienda videtur.
Hoc loco autem probe notandum est, necessitatem eam moralem sitiem avi esse, id est, indigentiam, non stero obie lina Πι, hoc est, iii ipso ossicio videri; namque nullum omnino potest ollicium esse, exsistentiae cuiuspiam rei sumendae quoniam id s luna usum rationis theo reticum attingit). lam vero eo hitelligi nolumus, sumtionem exsistentiae dei, ut 1 cimolis cavsaigne ortivis OvInino obligatiovis, necessariam esse hace otiina, uti satis euicimus, tantummodo posita est in autonomia rationis ipsi iis .
Id te ad ossicium solum pertinet conatus summi boni et producendi in mundo et promouendi, cuius proinde potest postibilitas postulari quam vero ratio nostra haud videt cogitari posse, nisi posita intelligentia summa, cuius proin te exsistentiae sumtio contu iusta cfl cum conscientia ollici in nitri, quantilis ea sumtio ipsa rationi theo reticae propriast, cuius respectu ea solum ut ratio explicandi spectata hypothesis, sed respectu rei, quae intelligi posset, obieetae nobis tamen per legem moralem propositae, summi boni proinde cuiuspiam indigentiae respcctu practico, fides poterit, eaque pura fides ratiorialis adpellari, quoniam soluitii allio pura quoad usum tum ilico reticuiri tum practicum
Ex hac de itiitione nunc poterit comprehendi, Cur scholae Graecae numquam potuerint adsequi solutioinein
problematis de possibilitate praefica summi boni; siquidem
tantummodo semper regulam usus, quem voluntas humana
se luat libertatis suae, pro una per t. solam idonea eius ratione statuerunt, ita ut, ad id se exsistentia dei I, aud