장음표시 사용
351쪽
336 APPEND. . AD ART. I. male audit de tali re . Quod autem dico hic de
Bardassene, intelligendum volo de omnibus unive saliter : quod scilicet nulli prorsus de meo impingo haereses nec haeresim in tota ista summa , sed a quopiam, vel aliquibus , ab Ecclesia saltem non imis probatis, quoiu sciam , auctoribus , relatas cum c Tum patronis refero. Unde, si forsan de aliquo alicuius haeresis, vel erroris patrono dissentiant aliqui, non mihi est imputandum , sed allegati videantur auctores, & ipsis, quantum fas est, circa huiusmodi fides adhibeatur, vel derogetur. Item habes : quomodo per rationem eandem ostendas , iure has damnari a Papa Leone trimo, in epist. ad A Iuνiensem
Episcopum, sic: Undeeima ipsorum de Priscilliani--
βis loquitur J blasphemia es , qua fatalabus sellis
in animas hominum , γ eorpora opinantur ad ringi, per quam amantiam necesse es, ut omnibus pa-
nortim erroribus implicati , ω Dυentia sebi , uapstant, fidera tolere, ρο adsersantia Rudeant mit gare . Uerum i a se tantibus nullas in Eectina e Dolica locus os: quoniam, qui se talibus per Dasi Aibus dedit, a Chisi corpore totus abscessi. Haec ille . Item a Concilio Aracarense I. can. 9. Si quis nimas, oe corpora humana fatali Uellis eredit a fringi, fleur Pagani, Θ PViscillianus dixerunt: a M thema st. Et can. Io. Sa quis duo rcim fgna , ides sedera, quae Mathematici observa. e solant, peresngula animae , via corporis membri ri 'pata er dit , oe nominibus Patriarcharum adfeνιpta dicit pscut Priscillianus dixit; anathema set. Haec ibi. Item a Concilio Toletana primo, de reg. fidei catho, 2I. Sr quis Afrologia, vel Μarbo erisimat eos credendum , anathema fle. Haec ibi. Item a Papa
Sixto Q in Constit. contra exercentes astrologiae , Sc. ut ρ. III. an sic : Nee sane hoe lom praetereun
fas haereticos, unumquemq- hominem sub consitutionibusReuarum nayci putantes, magus Vertam, oe
tam quippe hominum solus conditor, qui hanc cre mit, adminis t. Neque enim propter selias homo,
sed sellae proptem homines facta fune : γ si delia Ditim hominis esse dicitur, ipsis, suis. miniseriis subesse homo perbuetur . Utinam insani homines haec
saperent, intellinerent, ae Dei monitis obtempe rarent in Levitico dicentis : a magir, nee ab aris
iis aliquid scisinemini, ut psiu- ni per eos. N -
352쪽
que enim , quae Chrisiana, oe vera pietas Noeliis, ae damnat, tanto studio iuυefigaνent iiDemquamisere e decipi , atque irretiri paterentur. Et in fra Ee Iieet iampridem regulis indieis Iibrorum prohibitorum, ex docreto sacri Concuti TVidentinἡ .geneνalis eonfecti, illud inter e tera consitutum fuerit, hoc in regula nona es , ut Episcopi diligenteis proriderent , ne hujusmodi UrοItane judiciariae I bri , tradiatus , oe indices legerentur , vel haberea stir , qui de futuris contingentibus , successionibus , fortuiti e easibus , aut iri οἱ ionibus , quae ab --
mana voluntate pendent , esiquid certo eυenturum affirmare audent , permisis tamen judiciis , ω n ruralibus observationibus quae naυigationis , a ricia rura , sive medicae artis gratia eo cripta fuissent , Sc. Vide prohibitos libros supra q. IIS. a. Φ. s. non tamen errorum , corruptelarum , delictorum , abusuum praedictoriam extimationi tisque adeo proυifum es equin , 3cc. disinationum , supersitionum variarum , Iortilegiorum , omnia in nonnullis locis plena Usa in dies detegantur . Nos igitur , qui pro nosero pastorali, &c. Vide q. III. ar. 4. I. Se enim invicem iuvant hic articulus , & nunc dicti. Item damnaria Veritatibus aureis super , &c. ut q. 7 o. ar. a. ad primum , & a I. a. articulorum num. 6O. & a 2. a. articulorum num. Soy. III. Tertio vides: quomodo
Utrum fatum si in rebus creatis.
AD Secundum sic proceditur. Videtur , quod
tum non sit in rebus creatis . Dicit enim A
pust. S. de civit. Dei, c-9. to. I. quod ipsa Dei voluntas , -I potessas fati nomine appellatur et
Sed voluntas, & potestas Dei non est in creaturis , sed in Deo . Ergo fatum non est in rebus creatis , sed in Deo . a. Praeterea. Fatum comparatur ad ea , quae fato aguntur , ut c.iusa , sicut ipse modus loquendi aendit : sed causa universalis per se eorum , qua hic per accidens aguntur, est solus Deus , ut supra
dictum est . c ara praee. Ergo fatum est ita Deo ω& non in rebus creatis. P s 3. Pra
353쪽
3 Praeterea .. Si fatum est in creaturis , aut eae gibstantiae, aut accidens: & quodcunque horum de-mr, oportet , quod multiplicetur secundum creat rarum multitudinem - cum. ergo satum videatur esse unum. tantum , Videtur quod fatumi non sit iacreaturis, sed ire Deo.
Sed Contra est, quod Boethius dicit in m de con- sol. c pros. 6.. a prine. quos Fatum es dispositis, rebus mobilibus inhaerens Respondeo dicendum ,. quod , sicut ex praedictis
patet, c qia Ioa. a. 6. divinat providentia per ca sas medias suos effectus exequitur. Rotest ergo ipsa ordinatio estemium dupliciter considerari. Uno m do , secundum quod est in. ipso. Deo et Et sic ipsa Ordinatio effectuum vocatur providentia. Secundω- vero quod praedicta. ordinatio conssideratur in meis
diis causis a Deo ordinatis ad aliquos esse tus producendos , sic habet rationem Fat, . Et hoc est , quod Boethius dicit de consol. cloe. Dp. cit. Si 'amulantibus quibusdam pν identi diυinae Dirit bus fatum exercetur, seu anima , seti tota inserviemne natura , hiis coelesidis Mertim motibus , seta angelica viritire , seu daemonum varia solertia , seu alia quibus eorum , seti omnibus , fatas series texitur r De quibus omnibus per singula in pr edentibus dictum est. c m. ria hu-s qu. γ qm Io γ st m. a. a. b Sic ergo est manifestum , quod Fatum in in ipsis eausis ereatis , inquantum Ant ordinata a Deo ad aliquos effectus producendos. . Ad primum ergo dicendum , quod ipsa ordinatio,
causarum secundarum , quam Aug. cferiem causarum nominat, non habet rationem fati , nisi secundum quod dependet a Deo . Et ideo, causaliter Dei potestas, veI voluntas dici potest fa-xtim : essentialiter vero fatum est ipsae dispositio seu series, idest ordo causarum secundarum λAd secundum dicendum , quod intantum fatum
habet rationem causae, inquantum & ipsetae causae secundae , quarum ordinatio fatum vocatur.
Ad tertium dicendum , quod fatum. dicitur dispositio non quae est in genere qualitatis , sed securi-oum quod dispositio designat ordinem , qui non est substantia, sed relatio,. Qui quidem ordo , si co
sideretur per comparationem ad suum principium , . est unus: & sie dicitust unum fatum : Si autem confideretur per relationem ad effectus , vel ad ipsas: causas medias, sic multiplicatur : Per quem modum
Poeta dixit : Te tua fata trabunt. c forte ex Virgia
354쪽
EX art. habes primo et quomodo per rationem sc quatenus medias causas in executione ordinigrerum ponit J ostcndas , merito &c. qu. 22. σπω g. append. & qu. IOI. a. q. avem Vide ibi: & a istea quantum lusticit. Sectindo habes , Sc. ut ibi , applicando , quantum sufficit . Tertio vides: quomodo ex his cibi scilicet dictis: & quantum decet, applicatis vicissim Angelica, &c.
AD Tertium sic proceditur . Videtur , quod Fatum non sit immobile. Dicit enim Boethius in o. de consolat. c prosa 6. ante med. Uti es ad neesIectum ratiocinatio ς ad id quod in , id quos gignitur; ad aeternitatem tempus p ad punctum meditim circulus : ita es fati feries mobilis ad μου .dentiae sabilem fmplieitatem.
a. Praeterea . Sicut Philosophus dicit in a. Topic. c. 3. in declarat. Dei a . to. I. miis nobis, m . ventur es, quae in nobis funi'. Sed fatum est dispostis inhaerens rebus mobilitis, ut Boethius dicri . c de confot. prosa 6- Ergo fatum est mobile.
3. Praeterea. Si intum est immobile, ea quae se duntur fato, immobiliter, & ex necessitate eveniunt : Sed talia maxime videntur esse continge tia, quae fato attribuuntur. Ergo nihil erit conti gens in rebus, sed omnia ex necessitate evenient.
Sed Contra est, quod Boethius dicit, c Ioci eis. mocl Fatum ess immobilis dispositis. Respondeo dicendum , quod dispositio secundarum causarum , quam fatum dicimus , potest duplieiter
considerari. Uno modo secundum ipsas causas secundas , quae sic disponuntur , seu ordinantur I utiis modo per relationem ad primum principium, a quo ordinantur, scilicet Deum. Quidam ergo posuerunt , ipsam seriem , seu diD . positionem causarum esse secundum se necessariam , ita quod omnia ex necessitate contingerent , Pr
pter hoc , quod quilibet esse s habet causam ; ae causa posita , necesse est eflectum poni : Sed hoQP 6 patec
355쪽
valet esse falsum per ea, quae supra dicta sunt cpraee. m. 6. e tristi vero e contrario posuerunt, fatum esse m bile , etiam secundum quod divina providentia dependet . Unde AEgyptii dicebant , quibusdam fa-crificiis fatum posse mutari , ut Gregorius Nyssemus dicit Iib. denam hom. ωμ 36. eritis tamen- lib. Memes ausi, ereditur Sed hoc supra exclusum. est c q. 23. M . 8. J quia immobilitati divinae provide
Et ideo dicendum est , quod Fatum femnduna, conjiderationem Detindartim eausarum mobile es p AEueeundum quod obes diυinae providantiae , mobilitatem sortitur , non quidem absolutae necesse
tutis, sed conditionate : secundum quod dicimus . hanc conditionalem esse veram , vel necessariam e
Si Datis praefestae hoe futurum , evis . Unde' cum et . dixisset, fati seriem esse mobilem ἰ post pauca subdit: c I. 4. de eons prosa 6. a med. uuae oti m ab immobilis providentis profisiβαων exordiis, Esam quoque smmutabilem esse ne e es Et per hoc patet responsio ad obiecta ia
EX ar. habes primo e quomodo, per rationem, stendas , &c. vel interimas errores, &c. ut su-Pra ρ- 9. art. I. a. appen. & q. I . m. 7. IS. appen
uide ibi appendices quatuor illasi& bene ad propositum istud applica , quantum sufficit , re inter haec notabis etiam , quod tanta est Dia immobil tas ; ut creata quoque , inquantum. ad ipsum, modo hic dicto relationem habent , immobilitatem participent , licet in seipsis mutabilia sint . Sestim do habes , &c ut ibi r bene applicando ad propos tum , quantum lassicit . Tertio vides o quomodo,,
artum sic proceditur . Videtur quod mmnia fato subdantur . Dicit enim Boethius de cons. c profa 6. a med. Series fati coelum, Adera movet, elementa in se inυDem temperat, Hinna format transmutatione: Eadem. nascentia' ,
356쪽
QUAEST. CXVI. ART. IV oerHemiaque omnia per smiles Detuum , feminum metie renoυat progressus: Haec actus , formnasque hominum indissolubdi caussariam connexione confringit. Nihil ergo excipi videtur , quod sub fati serie
I. Praeterea . August. dicit in I. de civit. Dei , c ea. 8. D. I. quod Fatum aliquid es , fecundum quod ad voluntatem , oe potestatem Dei μθν ν .sed voluntas Dei est causa omnium, quae fiunt, ut August-dicu ia 3. de Trinit- c cap. 3. ω 9 in 'in M. 3. Ergo omnia subduntur fato .. 3. Praeterea . Fatum secundum Boet. c De. est. es dbpositio rebus mobilibus inbaerens : Sed omnesi creaturae sunt mutabiles, & solus Deus vere immutabilis , ut supra habitum est. c 9. I. . a. bErgo in omnibus creaturis est fatum ἀSed Contra est ,. quod Boet. dicit in o. de consoL.c De. cie. quod quaedam, quae sub providentia I etaetra sint, fati seriem superant.
Relpondeo dicendum , quod sicut supra dictum est , c quaes. Fatum est ordinatio. secvudarum causarum ad effectus divinitus provisos ἀ aecunque igitur ea s seeundis subduntur, ea D duntuν γ suo: Si qua vero sunt , quae immediatσa Deo fune , eum non subdantur secundis causis , non subduntur fato: Sicut creatio rerum , glorific tio iniritualium substantiarum , & alia huiusmodi. Et hcκ est , quod Boethius dicit. , c lae. δερ. eis. quod ea, quae sunt prima divinitati propinqua, flabiliteα fra, fatalis ordinem mobilitatis enedunt Ex quo etiam patet , quod quanto aIiquid longius. a mima menta discedit, ruribus fati majoribus im micatur ; quia magis subjicitur necessitati secuta .
Ad prunum ergo dicendum , quod omnia illa , ruae ibi tanguntur, fiunt a Deo mediantibus causis,cundis et & ideo sub fati serie continentur . Sea non est eadem ratio de omnibus aliis, ut supra diactum est.. in eou. arti Ad secundum dicendum , quod satum resertur ad uoluntatem , & potestatem Dei , sicut ad primum principium .. Unde nou. oportet, quod quicquid subiicitur voluntati divinae , vel potestati , subjiciaturtato, ut cultum est. c in corp. ara. θAd tertium dicendum , quod quamuis omnes.
creaturae sint aliquo modo mutabiles; tamen aliquet earum non procedunt a causis creatis mutabilibus 2
357쪽
EX art. habes primo : quomodo per rationem inisterimas haeresim quorundam dicentium , fato omnia agi ; etiam quia per hoc nomen fatum in- Pelligerent siderum uispositionem , tanquam causam secundam , ut M. 3. declaratum est . Nam , etiam sic accepto nomine fati , probatur in isto articulo , quod non omnia fato subduntur , & sic omni ex Parte Angelicus Doctor urget haereticos . Dixi laeetiam quod per hoe nomen satum inteIligerent βd rum dinosetionem , tamquam causam secundam ruoniam re vera intelligebant illam tanquam ea im primam, quia mox huic dicto iungebant , nul- Iam esse Dei providentiam . Similiter die de Priscillianissis , & aliis sup. m. I. damnatis ab Ecclesia , quod scilicet aut causam primam ponebant , dispositionem siderum esse fatum , aut isti dispositioni , etiam si eam , velut causam secundam , posuissent , subiiciebant non subiicienda . Propter unum ergo istorum duorum damnatae ab ea sunt mnes illae haereses : vel propter utrumque simul . . Consequenter ergo & habes hinc: quomiao per rationem confundas omnes ibi in m t. I. πρeu. recitatos errores . Seciando habes r quomodo per rationem ostendas , has omnes haereses cum illa Pharnsorum in notatione immediata post conclusionem ibi narrata , merito fuisse damnatas a , &c. ut inart. illius primi appendice. Vide ibi; ti omnia i ea in eodem loco citata . Tertio habes : quomodo per rationem praemissas & ibi, & locis cit. auctoritates, pro quanto non omnia fato subiici dicunt,&intelligas , & declares , & probes . auarto vides rquomodo ex his, &c.
De bis quae pertinent ad actionem hominis, Loquatuor articulos divisa. Postea eonsiderandum est de his , quae pertinent ad actionem hominis , qui est compositus exspirituali , & corporali creatura. Et primo considerandum est de actione hominis. Secundo de propagatione hominis ex homine. Cises primum quinuntur quatuor. Primo . Utrum unus homo possit docere alium ,
358쪽
see do . Utrum unus homo possit docere aime. lum. Tertio ia Utrum homo per virtutem suae animae possit immutare materiam corporalem . . Quarto .. Utrum animae hominis. separata possit movere corpora motu locali.
Unum unus homo possit alium docere . tiaconi. 73.fn. oe veri . qu. II. a; I. or opus. I 6. e. Siasu. . Matis. 23. co. 5-γ Rom. I. co. 6 AD Primum sic proceditur. Videtur , quod unus homo non possit alium docere. Dicit enim Dominus Matth. 23. Nolite vocari Rabbi : Ubi dieit glos. Hieronia c. interi. γ hom. I. in via immσ. aimed. Ne disinum honorem hominibus tribuatis Eme ergo magistrum pertinet proprie ad divinum honorem : Sed docere est proprium, magistri. Homo ergoe non potest docere sed hoci est proprium: Dei.
nisi inquantum agit per scientiam suam ad causai dum scientiam ita alio. Sed qualitas, Per quam aliis uuis agit ad. faciendum sibi simile , est qualitas activa .. Ergo sequitur , quod scientia. sit. qualitas ctiva , sicut & calor .
telligibile . R. species rei intellectae sed neutrum istorum potest causaret unus homo in alio . ergo unus homo noα potest docendo. causare. scientiam ire
si quod proponit ei quaedam signa, vel vocibus ali qui1 significando, veL nutibus: Sed proponendo signa non potest aliquis alium. docere causando iam scientiam . Quia. aut Proponit signa rerum notarum ,. aut rerum ignotarum : Si rerum, notarum , ille ergo,. cur signa propontuitur , tam habet scientiam , & eam non acquirit ae magistro a Si autem rerum ignotarum , per huiusmodL signa nihil addistit :. Sicut si aliquis. proponeret alicub Latino ve ba Graeca , quorum significationem ig raret , per hoc eum docere non posset. Nullo ergo modo unus. homo potest , alium, docendo , scientiam in. eo cau
Mae Contra. est , Quod Apostolus dicit i. ad Tim
359쪽
2. In quo positus sum ego Praedicator , ω apo m us, Dostor gentium in ide, oe veritate .
Respondeo dicendum , quod circa hoc diveriae Tunt opiniones . Avermes enim in continent, u de Anima posuit unum intellectum polsibilem eme mnium hominum, ut supra dictum est. qu. 76. an I. ω Σ. γ q. 79. a. Et ex hoc sequebatur, quod .adem species intelligibiles sint omnium hominum. Et secundum hoc ponit , quod unus homo per o ctrinam non causat aliam scientiam in altero ab ea , quam ipse habet ; sed . communicat et eandem scientiam , quam ipse habet , per hoc quod movet eum ad ordinandum phantasmata in anima sua, acthoc quod sint disposita convenienter ad intelligibis Iem apprehensionem . Quae quidem opinio quantum
ad hoc vera est , quod est eadem scientia in discipulo , & magistro , si consideretur identitas secum dum unitatem ' al. veritatem l re1 scitae. .Eadem aenim rei veritas est , quam cognoscit & discipulus , & magister . Sed quantum ad hoc , quod ponit esis unum intellectum possibilem omnium hominum , &easdem species intelligibiles , differentes solum se-εundum diversa phantasmata , falsa est ejus opinio, ut supra habitum est . c. q. 76. a. I. γ q.7y- a- S. I Alia est opinio Platonicorum, qui posuerunt, quoascientia inest a principio animabus nostris Per participationem formarum separatarum, sicut supra habitum est: c q. 8 . a. 3. 9 sed anima ex unIone corporis impeditur , ne possit considerare libere ea, quorum scientiam habet: Et secundum hoc discipulus a magistro non acquirit scientiam de nOVO , .sed . ab eo excitatur ad considerandum ea, quorum scie
tiam habet ; ut sic addiscere nihil aliud sit , quam
reminisci . Sic etiam ponebant , quod agentia nat ratia solummodo disponunt ad susceptionem forma-xum , quas acquirit materia corporalis per partiei-Pationem pecierum separatarum . Sed contra hoc supra ostensum est , cq. 79.-a. ρο ρ. 8 quod intelleinis possibilis animae humanae est In Potentia pura ad intelligibilia , secundum quod etiam Aristoteles dicit in 3. de anima . c tex. I . t
Et ideo aliter dicendum est , quod doce, causast scientiam in addissente , rediacendo iuum de poten- pia in adium, sicut dicitur in 8- Phys c eo. 32, te a. J Ad cujus evidentiam considerandum est , quoa offectuum , qui sunt ab exteriori principio , aliquis est ab exteriori principio tantum : sicut λrma. d
mus causatur in materia solum ab arte : Aliquis
autem effectus est σuandoque quidem ab ext 'ior
360쪽
principio , quandoque autem ab interiori : Sicut is nitas causatur in infirmo , quandoque ab exteriori principio , st. ab arte medicinae quandoque autem ab interiori principio ; ut cum aliquis sanatur per virtutem naturae : Et in talibus effectibus sunt duo attendenda . Primo quidem , quod ars imitatur naturam in sua operatione e Sicut enim natura fanat infirmum, alterando, digerendo, & expellendo materiam , quae causat morbum p ita & ars . Secunda attendendum est , quod principium exterius , scilicet ars, non operatur sicut principale agens, sed sicut coadiuvans agens principale , quod est principium interius , confortando ipsum , ik ministrando ei instrumenta, & auxilia, quibus natura utatur ad effectum producendum: Sicut medicus confortat naturam , & adhibet ei cibos , & medicinas , quibus
natura utatur ad finem intentum . Scientia autem
acquiritur in homino S ab interiori principio , ut patet in eo , qui per inventionem propriam scientiam acquirit , & a principio exteriori , ut patet in eo, qui addiscit. Inest enim unicuique homini quoddam principium scientiae , scilicet lumen intellectus agentis , per quod cognoscuntur statim a principio naturaliter quaedam universalia pririerpia omnium scientiarum . Cum autem aliquis huiusmodi universalia principia applicat ad aliqua particularia , qu
rum memoriam, & experimentum per sensum acet-pit , per iuventionem propriam acquirit scientiam eorum , quae nesciebat , ex notis ad ignota procedens . Unde & quilibet docens , ex his quae discipulus novit , ducit eum in cognitionem eorum quae ignorabat ; secundaem quod dicitur in I. Poster. cprinc. lib. tom. I. quod omnis Glyrino, oe omnis disciplina ex proxissenti H eognitione . Ducit autem magister discipulum ex praecognitis in cognitionem ignotorum pliciter . Primo quidem , proponendo ei aliqua auxilia , vel instruimenta , quibus
intellectus eius utatur ad scientiam acquirendam: puta , cum proponit ei aliquas propositiones minus universales , quas tam ora ex praecognitis discipulux
diiudicare potest ; vel cum proponit ei aliqua sensibilia exempla, vel similia, vel opposita, vel aliqua huiusmodi , ex quibus intellectus ad distentis man
ducitur in cognitionem veritatis ignotae . Atio m do , cum consortat intellectiam addiscentis, nore quiisdem aliqua virtute activa quasi superioris naturae, scut supra dictum est c q. s. I. Θ q. III. de angelis illuminantibus, quia omnes humani