장음표시 사용
111쪽
dixerit, ad quem prouocabitur 3 euiusue implorabitur auxilium quis illi qnaseminus recte facienti, exprobrarit 3 cum liberum in res omnes imperium obtineat J eam iis propitius ac placatus sit, quibus esse voluerit' ac rursus,quos πο- tuerit , plectit
Oseen re auertit ira m. OL v M p. Hoc unum, inquit, scimus nulla animi commotione ab eo irrogari supplieia, nostris interim rationibus utiliter eonsulente. Vsus autem sit nec che ab ira, vitium omne significauit: nec enim iram tantum auertit,sed caeteras etiam perturbationes. symmachus autem ad hune modum, Deus, cuius ira auerti nequit, ut intelligamus diuinum impetum vitari noα
poste. Quis enim illius vindieem de supplicio vleiicentem manum possit a ueserere
antem incuruat unicete, qua Ab caelo sent. O L Y M p. Symmachus, Sub eo euruabunt ut obnitentes fastus. Atrogantium, inauit, deprimit supercilium. Rursus Hebraeus, Ab eo, inquit, omnia perduntur, ia est, nisi sponte, ad clemeα-tia in homines usus iracundiam sexerit, ad nihilum reciderint omnia. Crxe veto, crie dixit, ut omnia indieatet, quaecumque inuicto robore , ac robusta videntur esse fortitudine. D i v v M i. illud videlicet, ad verba Nec ceti, nec veneno imbutae serae bominum ferrent imperium, nisi illa Deus subegisset Nerumhoe ad theoriam. Ceti ipsi nequam spiritas pet allegoriam dicuntur , ideo, quia animi nostri fluctibus innatant. Horum ille cetorum compressi, fregitque --daciam. Neque enim iis possit hominum natura obsistere, nisi inflectantur a
de Giligine eonterat vis. Prorsus dissicilis atque arduus locus, Gna nullus sine labore per se ipse expedierit. Duee nihilominus Deo, Ioboque locum sua illa testa, qua saniem abstergebat, complanante,est tentandus ascensus. Q igitur ho--, rum versuum poterit esse sententia Z Baldadi haec fuerant verba, Non iniuria as-- , quas m ficiet Deus iudicans: additque, Surge diluculo ad Deum deprecans , &, si inudus
serit ritia cor es, deprecati Mnem tuam exaudiet, ac restituet tibi vitam meliorem primi. Ad ri reὸi, de haec Iobus respondet, Qui sciam, a amice, utrum me Deus audierit, precationis- in , Q l - que verba diiudicarit 7 Nam, si iustam esse meam cauillam apud eum probare v εῖ -- luero, haud mihi respondebit. Hoc enim valet, Uri, exa, tui vis. Illius porro iu--.. ,, ii nos dicium, atque suifragium libenter implorarem. si certum haberem, inuocantem -- tu: me, de implorantem auditum iri. Nec enim se in conspectum dat Deus, nee vocem mittit aliquam : ita multo magis metuo, ut, eum proasus videri is nequeat, e turbine de procella me eonterat, quod de iure cum eo sim ausus disceptate.o-α Y M P. seu tamen hoc pacto commentantur nonnulli, Si meum ipse ius,atque innocentiam probare voluero, repellar a Deo,eum illius iudicia nee mentem nostram sequantur, nec illa possit animus noster assequi. Quo etiam metis illius est mihi iudicium exorandum. Quod si Deum inuocauero, ae meae caussae aequitatem, meamque innocentiam complexus fuerit, haud eredam meam illi cautassem probatam fuisse. Is enim nostrum fugit obtutum, sc illius mihi est ignotum iudicium ut verear magnopere, ne ipse obscuro aliquo consistens loco , quasi quaepiam procella, ac turbo, me perdat omnino. Ia autem, Quod dicit , est huiusmodi, Turbo ei in circumagatur, undique cunctatam pila itur: quocirca, si ex una parte insons visus ero, ex altera me coarguet. Quae quidem a me vete diei, praesentia mala testantur. N am subito tam variis me circumuallauit aer mnis, haud peccati alicuius poenas persoluentem. Idcirco attexit; M trificium, trition 1 meassostra. Vnum illud sane noui, quod caussam tant . rum malorum nulla assenuor ratione. Id enim significare viae tur, H a. Aut iade iam dicit Nihil attinebat Deum his eruciatibus de me perieulum facere. Nam ante cruciamenta me praeclare nouerat. Quanquam alij pro, Frustra, interpretati sun t sine caussa, ac stratis C H R v s. Hoc iptum de Iobo Deus Diabolo vixe
t i, Tu ero dixisti, ut frustra peteriem substantiam eius. Quid ergo miraris, id quod
112쪽
quod Deo dictum est, dici auoque a Iobo 3 Et si illud, Frustra, non eo pertinet, quod aberrauerit, sed 'iuba ex illa poena atque supplicio nil maias est consequutus. Noeminfinit me amaritudine. C H R v s. de O tuM r.
Reserta est vita mea aerumnis, ae sine dolore respirate non possum, tanta est maiorum acerbitas, ut nullas iaciant inducias. mia enim ra raptus, mimit, tuu ergo iudiciν it ius reli t 3 symmachus au tem, in robore sortis est. POLYCHR. Cum potestatem, quae expugnari non possit,obtineat, eundia, inquit, adminii tot imperio, clam reperiatur nemo , qui in te aliqua sit ei aduersaturus. O L YM P. Et ipse quoque, cum illius animo eo mylector sortitudinem, audax esse facinus aio, illius obsitiete iudiciis, cum viribus x iudiciorum aequitate, peraeque sit praeditus: quibus duabus rebus haud quispiam repugnabit. Haec vero Iobi oratio attingit amicos, illa: ab eo ob scelus aliquod poenas suseeptas esse exi stimantes Si enim iustu fuero, Alij, 'Condemnabit me. O LYMP. Quauis, inquit, meas apud eum rationes exposuero, impius ero Quamuis sa notum sotta ite iustitiam sueto consequutus, dictorum tamen condemnationem minime vitaverim. Si enim me iustum esse dice te audea, id demum dicere puto esse impietatis. Quod si illua etiam sim dicere ausus, omni me reprehensione vaeare, mihique iis, ero blanditus, Eoc ipsum meam praestatem coarguet, nec me rectum esse teliabitur, quandoquidem, si iustus eram, id ipsum silendum erat; neque enim de se
Iustus praedi eat. Huie finitimum est illud, Factus sum insipiens; vos me eo egistis. Poc u C HR. Fortasse de aliquid dicit Euiusmodi, Qui tandem meum ipse ius in Dei iudicio persequar Qui homo ipse imbecillis cum rei ni omnium domino disputemὶ Is enim, qui tanta est potestate, faeile ostendit, iniquos meos esse sernaones. Nam, licet vitam a labe vacuam vixerim , improba nihilominus apud Deum videbitur, euius accusandae atque emendandae babet potestatem. Si im impie gi, oris ui animo reiso, nis quὸiaIta es lita mea. POLYcHR. MOLY M p. illud Apostoli dixit, Nihil mihi conscius sum , verumtamen non inhoe iustificatus sum. Nullius quidem peccati me torquet conscientia; hoc tamen unum nou. urgeti me malis. Cumque ad extremam miseriam meas ratio nes xi deam deuolatas,aestuo vel ementer, quoties eorum, quia mihi contigeriit, caussam cogita;ione pertracto. P pterea Lxi, Magnum p tentem perdit i , q - - roli in merte erunt in nri: fedi. A der a ntur: truditi enim Jo: in aum impii. O c et M P Haec mecum ipte reputans animo, eum, qui suam magnam x robustam esse iustitiam arbitratur, perdi a diuina ira. P o t. v c H R. Aut etiam, quia omnes Dei coercet ita, siue
quis pietate insonis, siue vita elarus extiterit. O L v M P. Nee vero illud ignoramus in fi liosis Vltima ei te de improuisa supplicia constituta. sed tamen piiae religiosi homines atacinorosis ridentur in xita, tantisper dum Dei bonitas delitescit,&'uae in posterum sunt reseruata vitisque, haud ipsa se produnt. Porro autem iusti in manus impiorum traduntur saepenumero, non ut ni honore asit -e: antur . sed ut illi probentur. Haec dum dicit, ac patitur Iobus, tibi prorsus per suadere deberet. Eorum enim, quae dicuntur, res ipsae, pernecessaria sunt confirmatio. Is enim a Deo est Diabolo petenti deditus, resque illius sunt direptae ab hostibus; illo, cur baee serent, caussam ignorante. Facias iudicium . - perit. Si autem non ire, quis est ' symmachus, Et nunc quis est. O L Y M P i o D. Quoniam in memoriam Diaboli rediit, dum dixit, Traditi sunt in manus impij, consequutioni obsequens orationis addit, peccatum iudieantium subterfugere cognitionem, cum ipsum simulationis artificio iustitiam sta enumero mentiatur. a nullus peccati expers. Quod nisi veterator esset,haud magnus existeret:quaquam superati facit Epotest peccati architectus Diabolus. Q ian uam haec ipsa Iobus, tanquam sanctus ae rates, occultius tamen in mediam dispi tationem coniecit. Rosusque ad sua reuocat oratione mi& quae con-M , sequantur
113쪽
sequuntur, appingit. Potuc HRON. Alij versum hune sie exponunt quia dixerat, Magnum &potenten Perdit ira, nunc ait, eorum , qui audacius diuinae irae aequitatem perspicere conantur, facies cooperiri, id est, acri eius rei cognitioni tenebras prorsus os undi. Ac, si horum omnium auctor non is est, quinam sit, vos ipsi docete. Vita mea velocior Id est, maxime incitata, siue ilagitiosa, siue ea sit laudabilis. 57mmachus autem, Dies mei.
Furunt, est neu viae unt. Si est via ait is x tantis. Symni chus autem; Abierunt silmiliter, ut naves festinantes, ut aquila volans ad escam Qui immatura, inquit, morte extinguuntur, singulos humanae vitae casus intueri non possunt. Vt enim nauis, aquilaeae nulla extant impressa vestigia, ita beatae, solentisque vitae nulla relinquuntur argumenta. Ergo ut nauis nulla in mali, nec ulla aquila in aere vestigia facit, sie humanae saei ieitatis certum nullum signum adsertur. Id quod rerum mearum conditio cettiis mἡ eomprobat: ea enim, quibus ipse ad breue spatium fructus sum, bona pari celeritate auolaue
runt, atque nauis incitata a ventis, aut vero aquila, quae alatum eeleritate aera
diffindit. Nam illud, Ad escam & cibum aquilam volate, pernicitatem ostendit. Aquilae vero, nauisque similitudo eodem pertinet, licet tio ex eodem sit sumpta
ius loci expositio. Aut enim hoc dicit, si me tueri voluero oratione, nimium calonsa futura sit, praeterquam quod genio α contri misco, vetitus ne alicuius rei per imprudentiam eontractae sortὸ eonvincat. C HRYs o set. Aut id potius significare voluerit, Si de meis rebus dicere conor, ae mea narrado perteret proiecto doloris acerbitas obliuionem mihi adducet. Tanta enim viscit cruciatus ut mihi plane memoriam eii puerit: ae licet ex his malis emergetem, nihilominus iam ipsum supplicium contra me cunctorum ora diduxit. O LYMP. Ita ore obuoluto gemo, atque lamentor,& artubus coiremis eo, cum intelligam, si tuum mihi seuerum iudicium subeundum sit, neque innocentem , neque a culpa me vacuum visum iri. D in v Mi. Hominis modestiam, & gratae voluntatis significationem habent haec rerba insignem. Et si enim dixit, scio quia iustus api, rebo; nihilominus quia exploratum, persuasumque habebat, apud Deum qui x aliis cuncta ponderibus examinat , ipsa etiam astra esse impura,nedum seipsum, ideo inquit, si in me inquirere subtiliter volueris, Deus enim es haud me insontem dimittes. uando igitur sum impius, cur non perii i OLYMP. Aquila autem, Ut quid si ustra laboro Si interrum de mea impietate factum est iudicium, an non mihi rectius futurii erat, antequam ad impietatem delaberet, interire Tale quid de Iuda nostet liberator dixit, Bonum erat ei, si natus non sis set humo ille. Idipsum nunc Iobus Deo amicus usurpat, L mori me praestabat,
quam impietatis postulari, mortemque magis opto, quam tantas vexari conubciis , quasi diuinas leges pers regerim. Cui tandem non petii 3 Prorsus est misi diuini consilii ratio ignorata.
Si emm niae lotu suo, mani m mundis, uti in sera ἴ- me tinxi'i, ali minata es me estu. CHRYsos T. & OLYMP. Mos erat antiquis balneis eluere
soldes: illud item in priscis moribus suit, ut, cum probare vellent, euiuspiam sceleris societatem ad se haudquaquam pertinere, manus lauarent, dicerentque, Innocens ego sum, & ab hac re intes r. Id quod in liberatoris nostri caussa fecit Pilatus. David etiam canebat, Lavabo inter innocentes manus meas Dicit ergo, Q antalibet mea extiterit innocentia, hae minime obscurae conuictiones, haec peracerba supplicia, ex praeiudicata iam opinione impuritatem, labem i, meam coargunt ut iam vel ex ioci vestis meae contrectatione inquinari se caeteri suspicentur; praesertim eum ob mea non pauca scelera Laee me pati unuiqi isque arbitretur. Haec amicorum caussa loquitur, culpa ae noxa eum teneri ex itiis eius Walamitatibus comprobantium. C H R Y s. Quod vero dicit, est eiusmodi, Vide
114쪽
probum enim oportebat tolli de medio, ne caeteris magisteresset improbitatis. Qi anquam, si sole nitidior silero ac purior, macula nihilominus, nec tamen qualibet aspersus fuero. verum, qui me rari ac vestis eorpus propinquitate con- ingunt, onerunt me: ipsum mihi corpus inuisum, & execrandum euasit: hoe enim, vestis. Poteli etiam se intelligi, h. mimata vi me steriis visa , vel ipsa me vestis quasi incitata odio fugit, ut pro illo sit, Nec ob plagarum acerbitat ein possum amiciti.
Quoniam anticitata suppliciorum opinio Iulii impietatem palam testari videbatur; neque opinionis salii tas ex iis, quae oculis hauriebantur, poterat resutari, pud ipsum Deum, qui verax eii, di genera personarum ignorans, vult iudicio experiri. Illius enim indicatui inprimis conniit, tanquam si diceret, Vos amici ex iis, quae in me intubuerunt. malis,contra me sentent: am pronunciatis. uod si Deus cauilla meae ius complecti voluerit, ui nee personarum in iudicio intuetur disclimina, &ipsa velitas est, nimirum is probabit, haud me ob peccatum . vllum bis urgeri suppliciis. Nee vero aliam eis: Iulio mentem atqae sententiam, atque ob eximiam caritatem erga Deum, magnamque apud illum libertatem, dc ob magi am, quam in Dei vel ita te positam nabebat fiduciam, quod humana sugiat iudicia, contra veto, aveo, qui sine mendacio sc errore cuncta pronunctat, iudicari velit, vel ex eius vel bis, quae eum Sopharo disputans dixit , disce. Disputationem enim α errantem . M tecto iudicio minime progredientem ab amicis auertens loquitur his vel bis; Veiunia mea ego ad Dominum loquar, videlicet, qui non mentitur, nec perionas accipit: arguam autem coram eb, si voluerit. Vos enim estis medici iniusti, S: Lanatores malorum omnes. Vides, uena-admo lum hominum iudicia fugiat iniqua λα ad iusium animorum medicum Deum confugiat 3 Dinini deinceps iudicii aequitate fretus audet, ac dicit, Scio ego, quod tutius apparebo rursusque, Ecce in caelis tellis meus, ' cognitor ve- - σ-ς ii ro meus in altillimis.Audet v b: que, ut qui sallax hominum iu licium vitet: Deum c3- ipsum rogat, ut idem iudex, aduersarius, ac testis ei se velit. Quantam haec de- fientimum caritatem te fiant uti quantam libertate nil quantam fiduciam: taq, Deus, qui mente Iobi penitus perspectam habebat, & quo studio animi ve inductione is loqueretur, cum minime ignorat ec, de homine liaudquaquam teticuit; immo vero illi adii eritis amicos victoriam adiudicauit, 'ronunciauitque non peccati vilius poenas a Iobo salii e persolutas; verum, ut illius iustitia atque innocentiates fata tiset, illa incommoda pertulisse. Cum ergo de Iusti erga Deum caritate haud debitate pollimus: quae deinceps scribantur, huc scilicet rei evre debemu . Neque vero illa nos Psaltis verba perturbent, Ne intres in iudicium cum seruo tuo; quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Hoc enim ipsam nequaquam dubitabatur a Iobo , ad sincerum ar subtile Dei iudicium neminem futurum ei in innocentem. Neque hoc tempore est Iobo propositum ad diuitii iudieii seueram normam cauiram suam dirigere aut etiam iniuiliti Deum conuincere, quod pinnas de eo sumpserit iniuitas. Verum hoc tantum pugnat, ut mendacium, salsitateque coarguat amicorum , ob ista tia irrogata illi esse sit plicia albitrantiam. propter dc Deus Iobi sententiae, ac voluntati obsecundauit, nec eum propter sceleris impietatem quidquam e se perpessium , palam dixit. Quin potius omnis illa tentatio, atque calamitas, ad generosam eius virtutem pertentandam,comprobandamque pertinebat. Sed hunc sermonibus pereelebratum hominem audiamus, es, sicut mea .cu in re -ι eum, ut seno limia in iis tu ium. I OLYCHR. Hoc mihi, inquit, euenit , non maleficii cuiusquam conscientia stimulato sed ideo,quod apud eum inibi dicendum est, eum quo nulla mihi est naturae communio, nulla par ergnitas. Quod utinam sicut apud homines, sic apud te , qui iudex es incorruptus , expertudi. ae qua daretur potestas. Et dum ad maiorem astitit libertatem orationis, sequestrum quempiam, interuentorem adesse optat in cauila, i ii in me tutor per
115쪽
interno redarguent, stat Aem imo mi in ur. Ipsa consequutio planani Deithane omnem orationem. Mea, inquit, mihi non iacit. sed, quoniam amici mei ex iis, qu. x me circunsiliunt, aerumnis haud recte ratiocinantur, ob peccata ex-
ctuciati me malis, ideo tua solius contentus sum approbatione. Vtinam deli- ς ndi arbitri, ac sequestri milli daret ut facultas, qui de re tota pronunciaret, M. quo iure cum utroque ageret, atque eum, qui iniuriam imponiit, libere eoosueret. Haec, ut iam diximus, eo loquitur Iobus, ut&diuinae se veritati confidere ostendat, atque ut salso ratiocinantes amicos rescitat. Iobo enim dicente,
nullius tanti ad milli sceleris opprimi conscientia, ut eiusmodi essent illi poenae
sust rendae; Deo item confirmante, non peccati ullius eundem supplieiuni iustinere. Quid xllius prαterea arbitrio compromissilio opus erat Z n: ti ut at biter v lii usque sententiam comprobaret 3 & amicos mendacii condemnaret i Quod
ipsum ieipsa Deus deinde rei secit. Deinde quasi quispiam obiiceret, m-
obrem, cum tua iura protulerisi' respondet; Si mihi Deus pote ita: em saeit 1 be-quial desiae' rae orationis, nempe is me cruciatibus liberabit; scilicet me timere non sinet. lin vari, petrata autem ab eo libete dicendi venia, loquar, & er animi sententia loquar, α deiensionis meae ius periequas. Quocirca attexit, irra H. agat, L Y c H R. Ad interuentorem haec nonnulli reserunt: sermἡ, inquit, me seque- .ster ὀ praesentibus malis eripuit factusque est vas ex mea fidenti oratione, ni Inis , Mi me laturum incommodi, si oe rebus meis si ac trepidatione aliqua disputato: incorruptaque atque integra conscientia neque enim cuiusquam iniuriae aetabis ' mihi eo scius sum supplicij, animaduersionisque cauisam postulato. Verum L e ' uuiu, r ipsa alij in Deum conuenire confirmant. OLYMP. a me virgam, id est, tormetita, supplicia ue inserentem manum, nec eius me timor obterat: id enim est strangulet, circumagat, percellat: fidenter enim loquendi facta potesta, satis luculentum est liberationis malorum argumentum.
haec dicit, aut quia exprobrabant amici robo, quod poenas scelerum sustineret, aut quia corporis labor, ac moibus ad animum haud arreperet. Quamuis enim illud plagam accepi siet, contractione tamen animos nequaquam succubuit. CAPV T ε mens dimittam ad ι δε- me verba mea. P O L Y C H R. silentio, inquit, ego-Σ. In et ingemiscam, cum prorsus habeam nullum, cui caussam meam probare pollini. Viae quemadmodum nos antea muniat, nihil ipsum de Deo, quod di s tum non sit, cogitare. Nam vel gemens, vel malis oppressus nullum in Deum laetam maledictum; sed in me ip uni despicientia verba conuertam. Idcirco vero id dicit, quoniam principio dixerat , Pereat dies, in qua natus sum. Sane docere ult nihil se contra Deum secus locutum fuisse; sed illas eontemetas, abiecta' voces contra seipsum emisisse. Quasi baec sit illius oratio, Aduersus Deum nihil loquat omnino; absit. Quod si fuero nonnulla loquutus, non illla mea, sed ali
cis calamitatis atque aegrotationis futura sint verba. Ergo nec contra se orationem usurpatutum, sed philosophaturum, silentiumque adamaturum' esse ostendit. nisi vim adserret doloris magnitudo,ac nisi amici verba extorquerent.Nihil ero de Deo dicit absurdi quod ipsi ex cius elictis se monibus aperte docuimus, praeterquini quod Deus testimonium illi ipsi dedit, cum eum iustum esse pronuntiauit. Ad huius porro viri, dc ad eorum, quae per contemstum is dixit, de- sensionem, illa magnopere valent, quod homo erat, quod sine sensu doloris
tormenta perserre non poterat, quod calamitates mirificae erant, ac vehemen-
iissimae quod virtus ad summum perducta, quod in moribus nihil non simplex, nihil captiosum, vel subdolum, quod tanquam filius fidenti apud patrem ora,
tione utebatur; quod in suis sermonibus uniuersis nihil odiosi faenide Deo loquutus , verum id duntaxat contenderit, & iure sibi mortem optabilem fore, ae salsam de se amicorum es e opinionem; bc, quod caput est, quod incorrupto Dei
suffragio absolutus sit, cum iustum illum eue pronunciauit. Quod si Deus iustificat, quis est,qui ademnet lacer inquit Apostolus. .
116쪽
L r et ing- amarituditis animae Eleam ad Dominum, iis in Mine M; Ne me despice languore conscctum, ne forte grauiore aliqua tristitia obrutus, culpam contraham iniustitiae. Quae quidem perinde loquitur, quasi diceret, Ne me permittas tentari milius, quam vires meae patiantur: sed mala seda illata, nee longius supplicium tranas; ne, quod fieri posset, calamitate perculsus ad absurdum quenmpiam sermonem delabar ; aut ne
maiore aliqua contemptione commotus,vocem mittam impietatis allud enim, Ne me impii. GLeea , pro eo est, Impiam a me remoue orationem. Neq; enim
Deus quempiam docet impium esse, impleve agere. illud iterni m. s: i. - si s huic par est, Doee suorum scelerum de me supplicium sumas. Illud
etiam, aeuare, non ad exposcendam rationem, sed ad optandum, deprccandumque tantummodo adhibetur. -- bonum libi est, β' si die ret, Haud tibi tectum gra- ' e . . istam lac est, Domine, me a i tu itatem Aeduci. Igitur miserere. Pleriq; enim si Carrua suas non serentes aerumnas ad impia conuitia conuersi sunt. Ita Sanctus ni e sua interposita persona, pro nobis omnibus Deo sapplicat , ut eas, quas aduersus nos permitit tentationes, velit esse moderatas, ne maiore tristitia absorbeamur. ς. ntam
ne sti opera mauisum tuaru u, ad consilii autem impiori in attenilisti. CHRYs. e imHinc peripicis, non idco eum velle iudicium subire, quia praeclara eius sint faci- η ω, nora, sed quia, quod mihi Laee e 1lamitaς commodum pariat, Haud video. Ve- s . V ibin reor eni. at ne obsit polias. Credibile enim est, sie cogitare, ae ratiocinari non- tet, nullo , aut te bominibus, quos procreasti, minime consulere , aut certe flagi- 'ro, exiu'tioso tum esse apud te multo maximε probabilem condicionem, nee eorum tibi top xt tisue improbataei se consilia. O LY M p. Iterum eum tanquam esse torem depreca- obm ψάρ i, tur, ne situm ipse spernat effectum, sibique sensim persuadet, se permis nam esse s exat i cst Diabolo. Hunc enim, & eius comites Daemones impios sortesse dicit. Proui. diit s. dentia autem rationem cur Diabolo sit in eum data potestas, nondum perdiscere potvit Atque ea re, quantum ego existimate possum, tam varios ipse ciet-cuitus conficit, conuersionesque verborum , partim quidem , ut malorum impetret liberationem, partim veto, quod supplicij caunam discupit habere per- spei ham.
So enim, qui non imp. i. sed quis est. q. t 'mi Non ipse hominum se Linis more de rebus iudieiuni faeis, nee tui pauci sunt anni, ut ea, quae tibi antee ise nitu tuo se iserunt, norata esse possint, aut te de ii , quae gesta sunt, 'uaerere, ὀc exquirere hi tur, dii est necesse, Vt intellios, nullo me scelere impietatis teneri. IvLa AN. α P o- - .caver Luc 1 R. An non tibi praesentia, ac futura cognita sunt aut nuper tua natura, bum ιξα, ιμ-
Iotestas aurorta est, i ad ea cognoscenda, ob quae me flagris, & plagis multa
ii, opus sit tibi inquisitione scilicet non te perinde, ut homines, latere quid- ..piam potest; quandoquidem non tua smiliter, ut eorum perexigua sunt vitae pretatis. spatia. Qua demum igitur ratione iniquitatem meam perquiri si peccatumve meum inuestigas in quibus nullam haerere impietatem non ignotas 3 Haec eo ab eo dicuntur, ut iustitiae suae te stem proserat Deum . simulque ab eo petat, ut eiusdem bonitate frui sibi liceat.Nee enim ipse improbitatem hominum imitaris, ut de eorum, qui peccat uni, memineris; de eorum , quae peccarunt, seueram rationem exposcas. Paria enim exi sunt homines. Tu vero Deus, quae tua est
benignitas, de multis pauca requiris; qui elim intimos mentis recessiis Az cogitationum latebras introspicias, illud item praeclarὸ tenes, nullius me prolapsionis eonscientia pervelli. C H n v s. & OLYMP. Nec me illud sugit , omnem a me abesse impietatem, quanquam accidere potest, ut,cum ipse aliquid egero,
non animaduertam. Quando ergo tu punies, nullius testata potetrit esse innoeentia. Tametsi enim xideat ego, cum mecum ipse deliberaro, ab impietate abhorrere, consilium tamen tuum vitare non positam, quamuis nulla me exagitet
conscientia. Ergo tuum vincat consilium atque sententia, cui nostra multo sunt hi melius
117쪽
m lius eo nita. Ivli A N i. Verba ipi sunt perpendendi diligentius Nee enim nomen peceati, atque in pictatis rem eandem declarat. Nairipereatum isi in Deum, tum in hominem admittit Ompietatis scelus proprie eontra I uni eoneipitur: Deo enim pius cultus propriE adhibetur, nemoque est homo, qui pietate ae religione coli debeat.Illud autem superior eonficit oratio, Tu viribus ae pbtestate vales,& eorum qu α sunt, scientiam tenes, α iustitia tibi adest. ii igitur tibi possit obsistere 'Quae quidem idcirco beatus lobus enuneiat, ut inie, lationibus nihil a nobis aliud agi do at oportere, quam ut ad Deum confugiamus, eumque, ut benignus est, obtestemur, ut suo ignoscat opifieio. a
propter ubi dixit, se eI3, qui ae erirat, adiunxit; δε-- tua alimauerunt me, o Fieri ut 'M. CHRYs. dc OLYMr. Licet, inquit, peccatis sim obnoxiu' , opus nihilominus iam manuum tuarum. Viden. Vt opificem suum agnoscat Deum 3 preeibui Me ab eo contendat ut suo veniamici uat odii ieio 8 D i o v M i. Inter pla imaui seeisti est constitutum diari
Quamuis inen. Plaimatum enim ea corpus, formatumque e subiecta terca, siue e in z. m. Calena liere: facta est autem anima, non ex aliqua aurei subiecta materia: iplaenio,Hhaἴ .ucari. expers corporis est, sic Adiuisionis. curast . xi - Per ea ' muratus si '. me. sed Aquila se Theodotio, In ei reuitu d erraro hi j ii- sisti me. O L v M P. Postquam me, inquit, fecisti, si in bonorum assuentia eor--- Α' Iam locasti, ad aerumnas & veibera rationes meae demistarunt. Totum vero, quod e oi. dieitur est huiusmodi, Te uno excepto, qui pere uidisti , nullus praeterea alius Ira Diam hiscem malis liberarit. CHR Ys. Consequutionis ordine obseruato, cum e-
isi dem Apificii, de pio uidentiae principem ae dominum esse non nesciat, ad supplis
Muram quo- cem orationem conuertitur, precaturque,ut hamilitatem dc bteritatem ieeor
a ci ρο- dati velit humanae naturae, linam iptam x benignitate adductus, principio eon .i didit, & iratus morte multauit.
σάς με. Quamuis tuo utens imperio, me vitae acerbitatibus implicatis,nihilominus met. g. imbecillitatis tibi veniat in mentem, itemque meae ex argilla con cretae naturae, M σαι, nimirum quod spectat ad corpus. I v xi A N. Ex his Dei magnanimitatem cit insignem. Tanta es, inquit, benis itue, tantaque sapientia, ut etiam fragili materia effeceris animal, qtque huic intelligentiam, rationemque concesseris.
aevi A. signitur animal, tanquam lae dicitur exprimi. Et quem xdmodum expressium lac migrat in caseum, ita quod instillatum ac coactum est semen, ea evadit na- tiara . cuius prima constitutio inchoatus est partus. Nam, quod in Heri sese m: .. - sparsum est semen,ubi quasi caseus congelarit, coactu ue fuerit, fit eonem. s. hoe loco rius; qui deinceps formatur,& sicut scriptura docet, emgiem, characteremque pro come . induit,&quae natura erat humida, coagmentaturi&quod iactum si itin, in crediti rum, in pellem, carnes, ossa, neruosque distribuitur. Et baec quidem ipsa silua-ν πιν, vari. ita; verum simulatque praesens adsuerit aninia, vitali cientur motione : bi illa abseelserit, otiosa uel eruntur, atque obtorpescunt. Nec vitam mihi, inquit, tantummodo impartitus es, quae opis eii certa est signifieatio , sed misericordiam etiam tribuisti, quae prouidentiam haud obscuterestatur. Et mi idem iri omni Vita tua mihi perstui licuit prouidentia.Id enim est, Et visitatio tua custodiis ui piritum di imm : id est, Postquam natus sum , a tua prouidentia reliquam si iii cco . vitam adeptus. Denique tam haec quam illa superiora fide pertinent, ut ' con ditionis eorporistit in via, tum harmonia perspicua, illustris fiat uniuers. . t v dis P. Sicut lae me, inquit, MDi, seu ob tenuissimam portionem sumptiri a terra, seu potius ob spermaticam rationem. Coa Ut amem me , id est, rari quam easeaci me coagmentasti. Id quod vel ad prinii geni et Viso mationi, eo- agmentationem referri potest, vel etiam ad eam, quae in utero fit, cone Mimnem. Illud vero, I exuisti me uero, valet, copulani. illa hutem verba, V i m ese
118쪽
miser re iam se jusmeta meum ; Eane sententiam adserunt, Tua solius benigni late ac misericordi , cum nusquain, nihilque
essemus, ipsi ut essemus, ac viveremus, esitae: sti: tuaque erga nos providentiano iram conditam tuetur naturam. P o ι Y c H R. I loc ei fortasse accidit admirabile, quod in tanto humore stultans, non intra uterum infans extinguatur. Is aut in Ae eontingat, tua, inquit, eiga nos perfici t beneuolentia. Tu enim imp xio tuo naturae Mortui praees. Te enim hau a miserante, in utero infans nun-. quam viueret. Id autem semper nitit ut persuadere, Dei nos munere estu procreatos; postea morti adiudicatos,nec ea re tamen prorsus esse deletos homines, verum successionis perpetuitate immortalitatem a sequutos. Summae item erga unumquemque diuinae est e prouidentiae argumentum, quod c rudi contempta-Que materia, cuiusmodi humanum est semen, ijs, ut tint, concessi, mest; effectumque est diuinitus, ne intra maternam aluum interirent, sed potius vi ex e dein s mine tu, Deus , ossa coagmentares, atque stinares , medullam teneram reddcres, neruos contenderes, venas inflares, sanguinem in illas insunderes, carnes emollires, pelle cireum duceres,ac quasi quoddam iudamentum circumdares. Ergo, qui tantam erga me bumanitatem declarasti,tamam prouidentiam,
tantam lapientiam, nutac pro nihilo me putabis λHae mihi suat, inquit, certa decreta, posse te id, quod nunquam suit, facere visit scire item & posie fluxam, lacteamque naturam in humanam conuertere; esseque te misericordem, vitaeque auctorem , nostra ue curare diligenter postremo, opificem te esse, sapientem rectorem ,& iudicem. Quae quidem iis verbis, vita, misericordia, vilitatio significantur. Nee illud dubito saei tu tibi esse hisce doloribus liberare opificium tuli. Viden quim religiose effectoris men'tionem faciat r & procreationis gratiam trofiteaturὶ nostrisque rebus consa' lentem prouidentiam agnos eat sane hominis sunt ieapse pietatem colentis , vehementerque grati atque eius demum religionis, qΣα beatum Iobum eumprimis decet.
Si enim eccauero, me obseruas: abi. uitate a Memum me innocentem sic isti. O-L YMP io D. Tuam, insuit, decet humanitatem , ut aliquam veniam tuo tribuas opificio: neque velis pro tua terum omnium scientia, cunctas actiones
meas, Oe peccata acri studio obseruare. Quae quidem Sanctus hie iterat, humanae naturae persona Liscepta. Nil te, inquit, latet Domine. Verum ta nostra, inquit, obseruas opera. Id enim est, Ac licet non subita in eum, qui
peccauit, animaduersione utare, haud eum propterea dimittis insontem. P o Lucii R. sed neque mihi pixsto fuit aequa tua elementia, quandoquidem tam seuere, tamque subtiliter in mea peccata inquisieris , ac rerum omnium a mercenas repetiueris. Diov1si. Iure optimo hae loquitur. Nam,cum uniuersitatis Deum eundem effectorem, prouidentemque rectorem esse intelligeret , certo
ordine de illius disserit aequanimitate. Id enim scit, quod beatus quoque Dauid docuit, illum non irasci per singulos dies. Custodit autem, seruatque peceantem, non quasi velit, ipsum peccare , nee enim vult mortem peccatoris, sed poenitentiam. illud vero, Nou me innot/ntemsisti dixerunt alii, Non me ta quam insontem absolues; non me purgabis. Si mi in imp infero, hei mihi ;s aut μ νο iurAM, non in .m ea ut erire. O-ι Y M P. Aquila autem , Et iustificatus non tollam eaput. Sententia autem est
huiusmodi , Sive, inquit, impius fuero, hoc mihi videlicet summo erit malo; sue
me esse iustum dicere ausus sueto, nulla ex ea re ad me perueniet utilitas.Sed tamen ob mala , morbosque meos aestuo, animique pendeo. Nam, tametsi nullius mihi rei sum ipse conscius, me nihilominus calamitatum refellit atrocitas, vae me nec abnuere, nec oculos sinit eripere. D 1 n Y M a. Fortasse tale quidpiamicit, siue consulto peceavero, hei mihi, siue tanquam ex Adae praeuaricatione, α ex debito ad nos suecessione derivato, neque sic mihi tollendi oculos erit po-
119쪽
nostri electione existunt, quae supplicium comitatur , partim e patentibus tra-
unum, inquit, noui, meum diis sum este dedecus, meque tanquam leonem captari ad necem. Ita undique suppliciorum teiri configor. videtur autem se ii se . leoni comparat se ob prioris status italicitatem, atque opulentiam: praeeipui mi enim, α imperiosum animal est leo. P o L v c H R. Apertius Hebraeus, si robu- .stus sueto, sicut leo, opprimis me. Ego, inauit, qui tauri, leonasque robur praeme serebam, erim illustri gloria, atque opibus abundarem, ta me nunc quasi inretia indui, ut solutionem nullam malorum reperiam.
Rursis autem - commutatu Vauito me Afri M. Aquila autem,&Theodotio,' ri 26hu isu, mitis in Vim edidisti in me. vel sus autem huius haec vis est, Ro-
botestatem leonis antea obtinebam nuner eter omnium Osinioncmia' SH, eommutata est omniς illa talicitas; sortitudo,& gloria occi Nili, hostquam breui spatio illam prioris status mei iucundi: azum circum' i 'ς 9 iiiii, summim me aerumnam coniecisti, alia periore salicitare ad gno miniam demigrantem,& ab acerbis ad acerbiora traductum.
εος aura in mum. O LYM P. Haud quidquam ipsae calamitates remittuntur, set multo vehementius corroborantur, A malum usque innovatu: . Ac si dieetet, variis sum circumfusus aerumnis, nec solum eorum sum limilis cui priores excruciati sunt malis, verum eriam eos ain:tor, qui iterum ac
saepius diuersa supplicia poenasque subierunt. P o L Y C H R.
meacidae abripis peccatorum meorum; partim quidcin plagis α verbcribus nunquam intermittentibus adhibitis, partim vero mearum ea lamitatum appostis accusatoribus, impietatem mihi exprobrantibus, poenasque a me repeten- autem 1 qua in m μ. IJ ei , graui me poena multasti. O L Y M p. It ienim iosum lupplicium dicit, ei vehementer i latum, vitamque magnopere4aboriosam : nee enim hic ira pro perturbatione sumitur. Et hic rursus molestorum, aerum 'arum' e indicat magoitudinς , - - . - ndini; utem supreme 'temation/s P o L v c H R. Id est, cunctis me ad ma-
'r' uetjessibilem dedisti. O c Y M p. Pirateria enim appellat mala ipsa, qux eum ei ditionem, ircuptionemque secerunt. Haec vero precationem, Gu
i gios inique mentem babent eum iusta quadam conquestione, fietaque coniun-
O linis m,o assensis m. 'uare autem te menire ad mon mentum neu tri stit sis cetu p. Haec eadem post dixit Ecclesii astes, cum prae vivo mortuum prae icauit; & eum, qui non fuit, praetulit utrique. verum enim in hanc dolori bus consectam incidimus vitam, quia coram Deo mimine perseuerauimus, ne-oue illius iusta seruauimus. Beatus autem Iob non propter dolores solum mor tem optabat, sed mul:o maxim), quia temporis ei longinquitas, aerumnaeque diuturnitas suspicionem monebat, ne plane esset a Deo derelictus. Nam in prima sua oratione item patia usurpauit, quae ipsa hoc loco inculcat, ut planum t ei at, omni se reprehensii one&blasphetinia vacare ieiuni a morte cruciamentorum cupit liberationem impetrare. P o L Y c H R. Dicit igitur, si in se nu- ius in odi mala debebant incurrere, rectius sibi suturum, aut nunquam vitae prismordia atti iste, aut in lucem editum continuo ad sepulchrum delatum fuisse Licet enim, inquit, rectὰ factorum mercedem nullam tui irem; nihilominus tantis eruciatibus minime dilaniare r. D i D Y M i. Ac vide, quemadmodum tentationum, quae in ipsam incuburrunt, usurpata memoria, ad principem malorum omnium cauisam se reserat, id est, ad praeuaricationem, & eam, quae ex corru ptione est, natiuitatem. Neque is aliquando est de prima hominis institutione misere conquestus. Cur autem sit vitae huius corruptionem expertus, in utero ac ventre caussam consistere putat. Etenim propter praeuazicacionem nos i pu
120쪽
aerumnosae huic xitae conciliati sumus. OLYMP.pcursus hae brevitatem ad supplicationem adseit, cupitque ex ipsolum cruciatuunt remissione sibi ei se exploratum, iam se Deo viii laeato. Cum enim nondum tentationum cauiso teneret, merito flocci facit, de perturbatur. Quis enim , inquit, ignorat, homines, quibas exiguum ei vitae eurriculum eitcumscriptum , acerbum sibi putare, si miseria amicientur λ
ne me respirare , ant e ram abeam, muti nan 'a'. precationis haec
eciem habent. Haud pusillae sunt sesae molestiae; neq; is dolorum sensum amiserat. Neque enim vir fortis suisset, si non sensisse . Docet ue diuina pol state ac nutu ilia se ei se perpei sum. Quare plenam grati animi huiusmodi adlubet supplicationem, Molestiarum & dolorum milii praebe inductas, ' homini videlicet, cuius perexiguum est vitae seatium,eui ad perpetuum eii migrandum interitum : hoc enim declarant, aheam, πnse non vertar. Dogma enim
tradit praeclarissimum, qui semel ex hae vita inistrauit, non amplius ad illam ipsam ei suturum reditum: quem tamen fictis fabalis prodiderunt ii, qui monstruosas quaidam animorum in corpora migrationes finxerunt. Deinceps inferni mala commemorat,vi intelligamus , e quibus nos liberator Clitiit eripuetrit, eo in iis, qui erant in vinclis, dixit, Egredimini; & iis, quietant in te ae- etis, Detegimini. Et adiungit;
tu ter ou ten Mosam culi no am, in terram senebrar m sempiterent om P . t Y c H R Symmachus autem, Opertam morte; Hebraeus vero, In terram tenebricosam supra tenebras. Vbi nulla es 4nquit, remi illo, sed malum nullum habens exitum. Et ad mortis quidem grauitatem declarandam, comparatione est usus. Hic enim cum quispiam suet it in noctem coniectas, diei aduentu liberationem expectat; ei vero, qui illo abit, haud est integetum , amplius in vitam re dire. Ita in collatione perseverans addit; ι binone, si lendor, neque dire Vitam mustalium. Quod est pro illo, ubi non estiolis ordo, nullus siderum eaeterorum. Vbi nullum licet rerum humanarum statum intueri, nullam inquam praeclara lege atque ordine institutam politiam. O L v M p. Haec loquitur veritus, ne sorte, si cum cruciatibus oc tormentis vitam dimiserit, a diuino aspectu sit ablegandus omnino, atque cum impiis in inferno numerandus; qui quidem, ut Saluator inquit, tenebras habitant sempiternat. Cum enim sit Deus suapte natura lux, qui longius ab eius facie extriduntur, nimirum versantur in tenebris.
Postquam longiorem Iobus disputationem pertexuit , sopharus acrius praeliatur. Ac principio verborum copiam, qua sus in Sanctus, insectatur. Deinde eum accusat, quod seipsum culpa ac reprehensione vacare confirmatit. Cum vero eius mentis ignarus esset sopharus, qua a Deo Iobus iudicari volebat , idcirco ait, Vtinam tibi Deus ius responderet. Illius enim sapientia, pote istasque saceret, ut intelligeres, cum te poena eoercuit, eum pro dignitate tibi reposuisse. Tum, Dei poteitate, hominisque humilitate ostensa , Io oo suadet, ut animum ad precationem conuertat, eumque praeteri totum criminum poeniteat; sie enim fieri potite, ut a se placato Deo, & praesentibus malis libetetur, c superiorem reuocet faelicitatem.
SH ipi eos autem A bar sinam A. it, Elui multa imit se , viri maudiet. symmachus autem, Nunquid multilo uux refutati non poterit 3 O L Y Μ P. Similiter, tali j, atque adeo vehementius Sopharus in Iobum inuehitur. Quae enim ei let animi constitutio, qua erga Deum Iustas utebatur, cum loquebatur, peraeque ignotabant. Ita, cum Dei se cauisae subuenire arbitrarentur, scilicet diuina, in quam incurrerunt , eos latuit ostenso. P o L v c H n. Sed quaenam Sopharus adfert a Verborum, inquit, turba eredis tu obtinuitiet ictoriam: . quasi
cam in alicui, corrig. te, a te uia damne inon enim, cum e com-xerit, dammabit r.