장음표시 사용
171쪽
reta. o. Mi nisi s Uiuia H-. Etiamsi, inquit, perpetiatur Deus, tamen in hopios tandem animadueitet: atque eorum splenior, non secus, ac lucerna, flante vento, eonsumptoue oleo , extinguetur: acerbi eos discindent dolores, parte' iisque mulieris cruciatus imitabuntur: illorumque omnia minuentur, atque ad
alienos migrabunt; non aliter atque palea a vento, aut puluis a tuibine iactata; nee Vero possessioni bonorum succedent liberi. Quod autem dixerunt Sept tinta; D scio quod Theodosio extulit, Deos abscondetitis eius iniuilitias eius, pertinet eodem: etenim, esim filii patrum imitentur nequitiam, merito eos, inquit, Deus supplicio e reebit, at ue eius filiis eius dem iniquitates Deus, hoeest, iniquitatum ruenam reseruauit: nee permittet ad eos hereditatem paternam pervenire. Huic illud respondet, Reddens iniquitatem patium in filios. N.iribu/i es, Huius smile est illud, Cognoscitur Dominus iudicia faciens. Cum enim iiurius a Deo sibi reponi ridet, tune animaduertit ae simit, ea, quae geruntur, pespicua Deo, certumque esse impiis supplicium constitatum Nam, quia impius, eum vitam ageret bovis perstuentem . iniuria Deum agetii ;nee eos, qui agunt improbe ab illo videri, sed impunitos Amitti existimauit; idcirco eorum, quae peccauit, ycenas ab eo repetit; ut vel ex iri a tlaga, tum iusti iudici j Dei, tum suae ipsius iniustitiae atque impietatis notitiam nauriat.
tMrim in domo M. cum ira, o numeri in usium issi- δε-s s M. interscctionem dicit, aue ipsum exitium, aut, exinterpretatione symmacni, ipsum casum ae ruinam: hic, inquit , ipse interitus atque excidii sp, ctator erit. nullas ei interim Deo suppetias serente: quandoquidem maluit suae improbae quam rectae Dei Voluntati obsequi. Immo vero, inquit, immaturo perditur interitu; si quidem vitae eius spatium intereidi tur, seu, ut Aquilae Sc Theodotionis est interpretatio,&midiabitur, breuique decedet. Tale quid in Psalmis de impiis dici est, Quia non dimidiabunt dies sitos.
quid Deum docebit aliquis scientiam 3 QIoniam ante uixei at, quosdam impios protinus, admittis fasitiis, poenas dare, quosdam in omni vita nullas luere: -- cidit etiam, ut etiam insontes perpetiant Dei permissu aerumnas , ideo, qua id Deus ratione agat, negat nostrum esse scite; niti sorte Deus quem irin ea de re erudire voluerit. atque huius ipsius rei scientiam docere. Quis enim huius inaes quabilis eondicionis, quae in hominum vita ersatur, teneat rationes 3 quis prouidentiae decreta penitus introspiciat 'plane nullus , uno exterio uniuersae cognitionis domino; qui, cum nullo egeat doctore ratuita alios imbuit sapientia. I si οὐ insomnies dii .L.M. solus ipse, qui est lapientissimus Deus, harum rerum habet caussas exploratas. Is sapientes, qui apud homines habentur, nurn .sei quorum alios diuina sapientia praeditos prodat; alios humana sapientia praestantes improbat. i. em n ruti riseri eius bienti uatitatu in OMMidans; tot fioa autem
impius ae stultus amentiae suae viribus praeditus moriatur, medulla ille quidem, ut Simmachus dixit, ossium irrigatus, idest, eo pote perbelle assecto,cui ad vinlupiat ε & prcelaram habitudinem nihil desit id enim earnium,oniumque adipe
indicauit contra vero, cur iustus, nulla suauitate degustata, nulla humanor imparte bonorum percepta, Hiam dimittat; cur ambo communem interitus condicionem subeant cur corpus utriusque peiaeque putrescat ac disi luatur quem admodum de quamobrem haec contingatu; quanam ratione, inquam , dccedat impius, in quem amentia, b est, peccatum, imperium tenuit uecontra vero iutius, & uterque pariter puties eant: haee xero intelligere, solius est Dei; nee fieri potest, ut ex eo, quod commune est, proprium utriusque cognoscatur. Atqui
euenta ambobus eommunia,)xxiii Deo distii mea ossit ese perceptum.
172쪽
vinos, ac sententias eontra me inicuas.' G A i , icti O ἐ-- - . s, lam.n tab υ- -m impiorum 7Haee, inquit, dum egomet eum animo meo cosito, in nitis Dei mente absolutam rerum omnium notitiam insidere, minime mihi dubium est, poli scientis Vlla sedi audacia duntaxat, os mihi tanquam impio Ac facinoioso aerius instare, pisius', Dei iudicio praerepto, dicitis, ubinam domus est eius, qui anteibeat in eroh ubi genus rubi bonorum posscssio xbi copia diuitiarum a bi aediscimum a 'paratus Vbi constructio s abeunt in Exe omnia impiis, isthaee, inquam, omni perierunt, deleta sunt, nullum factum est vestigium, ullae manseruo elinquiae, nullum monimentum. Ex his tua expende ; x, quae sors tibi obtigerit,
n. leuatur impr. ἴ-; in Aemi e ei- aiaucetur Quamuis, inquit, 'uaedam in holmi- .
num ita eernatur inaequalitas; non tamen ud dederim potius quidpiam esse in vitio miri in riuule : quinetiam hoc afirmo, quemadmodum iis, qui i erifaciunt, ligna sunt eo nita, de diversoria nota, postanam iter confecerunt , sic, qui humanae xiit spatia ambularint, quo tandem loci ritam deposituri sint,lisu rei se obseurum; licet enim ad breue tempus insolenteresseratur imp bus atque tumescat, nihilominus dignum sua improbitate tandem reperiet diuersorium: namque ilata dies exitii, diuinaeque irae illum expc.ctat .viud autem, Lo atur, Summachus, semiatur; Clam auseretur, Aquila est interpretatus , hoc ostendit.
ilium ad supplicii diem reservari.
Mau annuntia i infri me iam e loeusefiiti, cui retribis tri JOtuli Ma Ma,A- ψ, cst D c romiolatrii. Quemadmodum, inquit, eum ex iis, qui sunt viarum periri, quaerimus, quo haee, tuaque via ducat, si eos dicere audierismus, Haec quidem ad laxamenta, sc eommoda ducit diuersoria, illam vero mo tes excipiunt, solitudines ae praecipitia , is si illorum signa minime alienamus hocen, minime reiicimus,nee improbamus, sed tanquam propria , manifesta occonscita illa admittimus, ae piare credimus, non secus, quam acceperimur, is a
nobis casura esse: si e prorsus perditis, ae proii gatis hominibus vitae, institinique sui exitum exploratum esse oroitebat. Verum quis id suscipiet , ut illis demonstreti quis fiagitiosε videnti, atque ei, cui fluunt omnia saliciter, aut viam, in umie dedit, aut vix clausulam commonstrarit 3 quis, quamuis sit ab eo ne-
iE & eontumeliose tractatus, illum aut ulciscetur, aut aequo, parique iure per sequatur quis nihil reueritus communis naturae despectam eondic onem, eum dem doceat 3 quis illum ad eiusmodi mentis reuocet sanitatem,ut persuasum h beat, hoe breui vitae consecto curriculo, ad sepulturam sore deportandum 3 ac multas illius curas atque vigilias ei e tumulum complexurum & qu dem te nos cubito rei paucos lapides,angustam terram debere esse satis ad et num eo .poris eius contegendunt Nec non ad hune modum commentabere, mis impio coram palamque dicat, vitae suae omnis finem esse mortem 3 ut is hac ratione compungaturὶvt ad tumulum meditans prae solicitudine vigil ei
siles. Quid sibi vult hoc loco, torrens fouid, dulces effectae silices 3 quaenam in his exerbis sententia laxet 3 Has ego silices , quemadmodum in sinu intelligentiae tute collocem, aut quemadmodum torrentem hunc sine ostensione eommentando transeam, nisi viae dux, dc adiutor aliquis adsit, prorsus non reperio. Tu ergo, o beate, qui isthaec philoi phatus es, nos complectere, ac nobis dux esto, nec antea deseras, quam in complanatam viam deduxeris: qua iter recta facere possimus, acavero minime aberremus. Nam, ut nune est, ipsi propEd
prehens in triuio, quam intelligendi viam ingredi debeamus, ignoramus. Vtrum igitur, o ,ir mentis eelsitudine ae sapiet tia praestans, hoe a eis r Impio homini,& peccandi cupido, vel ipsam fossam torrentis speetem imitantem, quae rostmortem est illim cadauer complexuta 3 Hl ipsos larides, ipsasque silices inii et v endas
173쪽
endas visum iri dines, eum nee molestiam nee admisitionε ea res homini eiusmodi adserat eogitanti, non sibi tali esse moriendum t sed innumerabiles quo dam idem doeulum hausisse i nee bie ouempiam, qui non sit ex illo iis , eali potaturas s Aut vero id non dicis r Illud potius do rest Tametsi homici nequa'
ta gignatur bertas, Uteriata totasterilis , euiusnodi ea est, quam totientum eurius ae saxa ex an erarunt, sit seqctuosa; tamen esie illi re quὰ , ut eunctis hominibus, molimum i Aut etiam saM eorum neutrum dicio t sed reconditiorem quampiam aliam sententiam ostendis 'nempe, torrentis silices,tio .huiu, quis ac Murae, ae torrenti more labentis vitae a ram, inaequiumque eonditionem esse impio voluptati nee M. qui nundanis deliriisest delinitus, a mirabilem ac nouum aςcidete interitum, quem ante non nulli, post alis, omnes denique ad extremum perseremus lit inquit, nee opportunὸ eonsolationem vos milii adhibuistis ; nec enim dolorem meum magis mitigastis, quam exuleetastis; nee simum quidquam a testata, eur obvereeundiam mi ita endum sit, ae vestra usi, elua sum vostrae enim refellendi studio susceptae eontentiones in tacibus Meserit in solix. Da nec meam sedare ae ritudinem, nee mibi filentium imponere potuistis,quo--αeontrariae orationis necessaria perstasione sunt ora obstructa. i
I o s M amici exagitabaat, perinde quasi esset ob sua stetera inuidi O, siquidem Nec tibus ne dari. eomitari aerumnas eonfirmabant. vertam, ut tin rationes eum Iobus refelleret, b oe illis ipsis problema posuit, si hare pet- inde, ut , os dieitis, sese habent, quo igitur pacto inrosque videmus impios in
ni visa rerum omnium copia beatos extitisse ae vitam tueundE saeliciterque dimissi FAd quae Elipharus veretur respondererita ad noua se eonuicia conserti atque impudentius contumeliis laeerat Iustum, dum ea ipsi crimina obiicit, qu evix in profligatissimos homines eadant. Postquam autem eum iniuriis eur auit, adnortationem institiat. illiq; ibadet ut ad saniora eonsilia sese reserat,quo.
Deo placato, eiusque praepotenti dextera exorata, priorem referari licitatem. Sed nimirum in iobum haec haud recte dicuntur, quamuis utilitate minimc careant: neque enim a malo duntaxat abstinendum, sed recte etiam agendum Eoot : eum digina animaduersio non eos solum,qui agunt nagitiose; verum etiam eos, qui non ad virtutis normam suas dirigunt acliones , eo erat. tuoniam
igitur amieorum verba utilia sint, licet absurde in Iobum iactentur ; ta , diuina prouidentia persectum est, ut haec quoque seriptis traderentur. o R i G ε N. Etenim, quae diuini spiritus eonsilio babentur digna, quae literarum monumen iis consignentur, ideo stribuntur, ut, qui in ea incidit, ex eorum lectio evitae utilitatem. Quare trium amicorum, qui ad Iobum commearunt, sermones,nisi fructuosi essent, atque eiusmodi, t aa eos, qui regerent, fructus aliquis perireniret, nimirum i a nunquam diuina prouidentia passa esses , ut trium mi ium. sumones in Iobi librum eo euentur. itaqM illorum sum es iis bono fiuvii sint quinino, qui sententias subtiliter pers erint, e Edemque Meus uionem in hoc uno vos utintellexerint, Iobum ob ea tantum, quae ei petrata sine ex rixiumnis, in quo parum viderunt; prasini meum multa sint alta, eur rebus in tales eoasic tur aduersis. Sed quid contra iustum adserat Eliplinos , se
Q mi i Hoc Iobus antea dixerat, de quo illi Entitur H diei tuis.
Et ipse illud intelligo,euciae homo impius laetus, ac bonis auctus vivat, ille vero erucietur,eiu, rei via Deo rationem esse per iectam: ne on illud noui, hi ianorum Deum eri auctoreari, a vitio autem manare tapplicia. OR QE te. Sani
174쪽
mni, m Gluce discentis animum eomplet, mentemque illustrat veracis ut bi sit lumine: ut, ouamuis frugi homines, quibus docenm munus concessiam est diuinitus, nos erumant; nos tamen per eos doceat Deus. Et ieta vel ii um in 'iigere, ipsi eorda ad diuinas doctrinas combibendo aperiri , ipsi diuinae multa
simpulem D. ' symmachus autem,V uum indiget Deus, ut iust ince-ris3 aut lucrabitur , si immaeulata suerit via tua y O L Y M p. Quandoquid magnifice, in uit, te cireum spieis, quod iis in noeentia praeditus: eito sis elusin es; cedo, quia existatua iustitia Deo tueri aecessit etiamsi simplicem vitioso-tisque expertem vitam traducas, quid ex ea re eopendii secerit Deusὶ C H R Y s. Virum, quia innocenter ipsi: vixisti, ad eius commoda quidquam illa tua innincentia contulisti Z Nam, quia identidem Iobus Vsurpabat, Haec Deus videlicet secit, atque eius e uita patior; ideo nititur Eliphaetus persuadere , illorum haud, qu quam Deum esse auctorem,quandoquidem nihil ea res damni, Heriue Deo potest adserte, nee is quempia retormidat:idquod planὸ,quod attexitur, docet. Cui sim tui ha ui, increpatis μ' Huic ne sortasse possit occurri, Non quia quidpia mali sibi ab impio metuat Deus, eum increpat: sed, quia ipsum suapx uidentia ac benefieentia eomprehendit. Et simul secum venire in is dicio, 'Vsque eo est hominum amans ut etiam, munde nobis iudicium saeit,integrum nobis esse velit, Verba apud eum iacere, quasi pari nobiscum liue deornentem. Ita apud uesam dieit, Venite ec disse temus. illud porro, Disceptemus, est huiusinodi, siquid habes, in quo me potus repre-
gunt,4 quae deinceps sequuntur, eum imatione efferunt, operi irreprehensi istis, idest, nequaquam insontium hominum est Deus negligentior: ae, licet nullius indigeat, nos tamen esse animo simpliei, & partes piere virtutis, ad suam putat pertinere utilitatem. Ideo, cum magnam tui r tionem ducat, te redarguit,& quasi aduersus te in iudiei consistens, iustum de te iudicium facit. Quiquam iidem versus videntiit mihi rectius legi, si tum m ribus,3c assectibus,t interrogatione distinguantur. muta non e se multa ma O tua' --mreMα - - .ina oraca t- Ex aerumnarum multitudine, multitudinis peceatorum capit eoni furam. Tua, inquit, introspice, ae vide, num plura, quam recraueris, patiare. Haee autem non assio mantis, sed dubitantis sint hominis; 't, si quispitii di reret, vide ne sortE multa te peeeantem latuerint, quibus huiusmodi est merces persoluta. O. R et o E N. ane multos v deo homines facinorosos: tamen qui tantis, quantis tu, premet
tur aerumni ,vidi minentrita non temere, sed probabiliter te iniustu appello, suando uidε elusinodi quaedam ipse sustines, euiusmodi nullusan quibus m lis ipse eum vetiatis, multorum sistiorum, quibus alios rincis , non obscurum statuis eumentum: eredibile enim est, is rexetibi ob innum ites tuas eulpas cteidisse. Nee vero primum pecori, deinde vitii mentionem secit, verum primo loco vitium, qui flagiti is est habitus; seeunddea, qu ea prauo habitu proficis: untur, ρppeu uit id est eῆe hinumerabilia, quomin etiam disti genera ac species poniti autem,Abinisntibus aloe est,eos, qui nihil de bant, non aliteratque deberent, de . tarum rerum vis gnom appellasti; idque eam pauperes essent. Oaio 1 M. Hoc autem de Iovo iespices tur, quia diuitem eunt esse non ignorab t; quae res iaspicionem illi adserebataobum elusinodisructibus loeupletatum sui me. Ideo anquit, Pi -
us quibus uita iris credideras. Necnon aliud i crimen
175쪽
Atqui nudos spoliare qui poterat' Nudos igitur
aue inopes comtare debemus, eos inquam, qui non ineram habent vestem, os Hairiopiam amplificasti , cum illam 'nam vestem , quam induebant, eripuisti. O x i u r N. Tempus incidit, cum i diuite, cui multa sunt indumenta, non a pati tere licet Vestem auferre. si quis unum quodpiam habeat vestimentum, & recl- ibendae rei meae caussa illud nudo debitori nulla miseratione permotus detr ino, uilicet amudo vestitum erimit. Idquod non raro nobis accidere soler. S.epeti umeto enim is , qui nobis deuet, summa tentatur inopia, nee est l.endo omnino : versim ipsi,elausis eontractisque praecordiis, quod Horem alit ac liberos, uda xsi ὀ illis ripaueis, qui suppeditantur,obolis, vitam tuetur,nulla eius rei habita ratione, importune nomen exigimus, atque adeo acerbe; idque tam . nos ipsi abundemus. Hxe igitur Eliphazus Iobo in elimine ponit, eum dieit, mi tu aues 3, A m. tortasse etiam, amictum nudo no praebere, ablationem spoliationem ue nuneupauit: spoliator enim ac raptor is ei qui aut nudum non induit, aut panis indisentem non alit. A 'aqua sitientes iam. Ergo reus quispiam est, non solum, quiliniuriam siem sed etiam , quia benigne non iacit. videi tui quanta nostra ia alterum esse debeat munificentia; suadoquidem, non minii rame sitientibus poeula, crimini ditivi sicut adaquae frigidae poculum mercede non caret. Itaque immode ratae inhumanitatis Iobum condemnat Elipharus, i sub d nec aquam, gratiami sumptus omnis expertem, homini sti enecto,quod i plum scelus est gravius, tri- buriit. Hae equidem eerti crimina sunt prorsus vituperatione d si a sed quae in Iobum tamen inini E conueniant: neque enim recte i a eum dieliantur. - interim x, ρ Miri sit. Quid ego te, inquit, negem largitum esse epent , quanao perexiguum panem, quo suam is, qui esuriebat, solabatur inopiam, extorsistit Exiguus enim panis fruitum panis dicit. Quemadmodum est in Ruth, tot inges buccillam panis in aceto. Dicit igitur, Necessariis alis meriti ollamitoibi priua isti, siue eum planora extorquebas, siue eum mere dem loeantibus tibi operam non dabas, siue icta 'uapiam ratione peeeabas. sane haee in appellationibus inhumanis contingunt. interdum enim frustum illud patiis, quod debitor habet unum, eum pane integro careat, ab eo auferimus, cum eum vobis appellamus, Atqui aebes.
p. n. - persenam. Hoeest, nee recte, nee animo perturbatio
nibus libero de rebus iudicasti, nec personarum discrimina eontem sisti, immoveto quosdam. eam iudicium dares, extulisti, quosdam autem asta ili, Echii- miles quidem per vim oppressisti, potentes suspexisti, atque ornasti ο κ ict N. Crimen et i hoe aliud peti x dignitatem admitari: pauperem ver quia splen
in terra. Hoeest, eorum in iam abiecisti, pauperesque humique stratos, in terra iacere multo magia coegisti. Non nulli vero codices . non,' citatasti; sed, ' habent; tii diceret, Vel ipsum lectum,&cui-. ei tam pauperibus sit btraxisti; ut, esim nihil ii pro strato haberetit, humi Obare
cogerentur omnino. Ysae, inquit, tot istarum tuamini calausitatum usiae extiterunt : Laee bonorum tuom populatores atque direptores iniustos undique
. Via,LM Iimis I Alisori. seu,quba suis eas bonis sertunisque nudaveris; seu potius, quod, cogendae stipis caussa iis ad te adeuntibus, nihil dederim, sed, nulla re aecepta, ablegaris. Quare periculosum est , eos, qui ad sustentandam inopiam petunt aliquid, spernari. Viden, ut partem bonorum non communione eum Viduis, erimini datur Onio. Illud omnino prouidendum nobis est,ne . si Vidua domum nostram in emi fuerit, inanem illam dimittamus. Quisque quai tum potest, viribus connitatur, ut viduae sinum rebus, quae sibi ai erant,con
Oricia Mauris N ab inserenda, inquit, pusilis iniuria abstinuisti Pupulos autem, A qui omni sunt ope spoliati, mile acripto, summae est ne i-
176쪽
tiae argumentum: necue enim fas est euiquam malum inserte: sed tamen est orphani praespua quadam ratione parcendum. Nam pro iis animabus, quae omni sunt auxilio uestitutae, pugnandum esse, Deus praece it : atqui ex omni hominum generς pauperes, viduae ae pupilli, proprie opis indigent. BA si L. Iccirco ac peritatae personam Deus loquitur his vervia, Liberate eum, qui iniustὰ laeditur: tune nimirum, cum in homines rapaces, ae violentos inciderit, atque ab iis per vim, quasi a torrente suetit abreptus. Iuditate pupillo: etenim, cum eo
qui sibi sunt iniuriosi, inius quod eorum Deilvcontemnit aetas vocare non possi uti ros patrono earentibus, vestra sponte id eumulatE praestate, quod illis aetas denegauit. Et iustificate viduam: eluero hoe personarum genus in hamisenum vita multis rebus solet esse inserius: Viduitatem enim iniuria riolare, haud quispiam maiore negotio adoriatur, quam ipsam vos plane suscipite; atque eisdem, quod iure debetur, reddite.
Et conturbat te metus insens. Quaecumque illi acciderunt, laqueos appellauit; t huiusmodi sit eius oratio, ideo es ealamitatibus itietitus ; ideo sunt abreptae fortunae'; ideo ad summam defluxi isti inopiam. ideo subita florentis status con- sone perturbatus es, atque perculsus, quia contumeliosus in alios suisti; quia nulla es miseri eordia usus. Lux tibi enebrae euast; L inierit m ira: m te qua Alii vero , Multitudo aquaium operiat te idcirco, in uir, res lux ά splendido ad tenebricosum statum det nerunt, atque ab illustii isticitate ad obscuram, tristemque insae licitatem
dcdu sontine te eo se itum, idcit, omni cura vacuum, nec xigilantem, nec quidquam minus expectantem torrentes tentationum intercluserunt,&Perc. ierunt. A t etiam, ι ormient .m, dixit, ut casuum omnium, qui simul atque una die eum oppresserunt, illustriorem eonficeret significationem.
tiauit. Ac Delim, eum inquam, qui in altis habitat, & humilia respicit, ea, quae geruntur, videre minimἡ putas 3 Nempe igitur, qui cuncta contuetur, eos, qui interendae iniuriae libidine in si iter sunt arrogantes, deprimit ae deiicit. Cum igitur id a tu per iniuriam egeris, eam ipsam ob caussam bilixe perpessus es, atque in illim humilem, abie iamque sortem coniectus. et dixisti, dia os misit fri- ὶ aut ρεν quam caluisem iudica 3naes Luculiam ei tri
o debit r , Irarum ti p.ra ulabit. Immanis impietatis atque amentiae
Iobum condemnat Eliphaaeus. veri est, inquit, simile,t eum te suisse loquutum, celam quidem peeexile, eum se dicerem, Quid nouit potens qui enim rerum omnium Deo percepta possit esse notitia de rebus omnibus iudicate 3 de iis etiam, quae in caligine obse ὀ transiguntur3 eum ei sit in nube domicilium constitutum3 atque ea re nee cerni possit, nee cernere 3 praesertim elim tanto si t eius domicilium a nobis interuallo disiunctumὶ Quanquam satius fuerit superiorem orationem in duos Versus artui, ut prior ad iobum, posterior ad Elipharum re feratur, Tu quidem iobe, inquit,suspicatus es Deo latere te posse in operio agentem, nee iacturum Deum de iis rebus iudicium, quae fuerint in tenebris gestae, qui illas haudqua uam cognoscat. Ipse enimueris ita pronunciarim, Deu ipsum eunctis locis adeste, nube autem tectum nobis minime aspectabilem este, suo porro sinu voluerita complecti, nee quidpiam illum latere: bine planὰ perspici. potest quod is caeli circulum ambulando conficit, atq; ex edita, nobi', occulta i pecula cuncta intuetur, nec quispiam reperitur,qui illius vitare possit obtutum.
δεῖ ilina itam aeternam e fodiei, piam cal. mist xi . i. μ , qui oh senii, ratuit symmachus autem, Capientur ante tempus. Fr--- in LemonL-nta eorum a reuies, Domi aut 'id friun . ' a tqvid -- tacet bis Omnipotens uireptiuis somus in milunii. Theodotio proso, Vmd- --, id operabitur, interpretatus est: pro eo autem, ui . , Ipse autem .rςpleuit, dixitast loeus hie s E lubricus,nee nostratibus hominibus satis expli-i
Qui enim si ii ij, qui xisnam semitam, eum iusti essent, triuinax, quo
177쪽
tum sandamenta fluuius est, ac quorum est i natura eomprehenso, coniector, satili seu eogitare , seu affirmare nequimus : quantum autem eoniectura
assequi possum, , non virtutem iobo , sed Virtuti, simulationem affugit Eli rhaetus: ac sentia his loquitur re is , Ne sorte, o Iobe, ipse quoque aeternam
virtutis viam, ut quidam alij, similiter tenueris, 'ui non tam virtutem,'uam ctae pietatis speciem sunt persequuti; qui, tam eiu iustitiae viam terere videba tur, illam ipsam tamen nunime ambulabant. Ita line iis adumbrata, commenti itaque pietas immaturum attulit interitum: atque ea, quae ipsis videbatur tuto firmata, de quas findata tabellas, tanquam a guminit is fuit abrepta. Haee a tem iis mala evenere, quia huiusmodi paenὸ illor in erat orationique sententia, Deum nequaquam in ipsos posse animaduertere, nee eos poste bonis remunera ri: in quo frauiter intelligentia err bant: squidem ea, in ovibus spem positam habebant, bona, c, quae firmita: e niti arbitrabantur, non aliunde, quam a Deo in ipses derivabantur. Quod si tui sensus eum illorum congruunt, merito illli crateris. Fieti etiam potest, ut semitam aeternam diuinae prouidentiae taliones nuneupauerit Eliphaetus, ut hae oratione Hatur, utrum diuinae prouidentiae s miras ae rationes notare potes; quibus rationibus illud fit, ut iusti saepenumero rebus aduersis diuexenturi extremuniciae vitae diem immatura morte e si-eiani3 Adhaec probabili eoniecturarias addit, baee illos perpeti, propterea uisa bona Deo aceis a minimἡ reserunt. C. liuin aurom as '. Quae eonsilia ineunt impij, longe absint a Deo; nee enim quidquam satu desiberando vident: sed omnia, quae sunt Loo
dent. illi quidem fixas res sibi permanere existimarunt: sed nimirum contra, iram illi opinabantur, eidit. Nam Sillorum bona deleta penitus, atquei illi perierunt omnino. Quod si quispiam superstes fuerit, hune quoque est ignis consumpturus. sed quemnam ignem suspieari debemus eo ectricem vim ita puto, quae in casibus aduersis baeret infixa. ira in L . ,ssvmniinis: Onil iu- o iis iis bouis. Csim uniuersὸ de is fis pronunciasset , quod improba, dum in medicantur , eonsilia ei ino tuti ad iobum nune conuersa oratione dicit, si cor tuum obduruerit ; si aduersaria . Deo consilia meditatus fueris, tamen experientia disces esse diuinum supplicium
intolerabile, neque fructus tuus erit in bonis, idest , si ii, qui fortasse superanti Et reliquiae. Si igitur illi, idest, impii, qui Deo aduers tur, sustinuerunt,nee illi nee illorum reliquiae, illoriam inquam filii petieriuri tibi quoque conandum est,
α obdurandum, α animus obfirmandus. Si is tui sustinueris, crasum. τελε- in cordeto. O Rru 1 N. Authoe dicit, Mores muta, diuinasque leges complectere, aut re in tua confrere: dehine Dei sertiuino eustodi. Huius mihi duplicis interpretationis,lice est in ta oecasio, mecum enim ipse quaerebam, quid do lis valeret , eum apud Sus machum pro, υ μ λ ηα,, idis, Confessionem; apud Aquilam, - , idest, Lesem repetio. Unius interpretatio huepertinet, De tuis peecatis cons teo : eonressionis autem rationem a 'o docere. Alterius vero expositio hane adfert sententiam, Aeripe a Deo legem, eiusque sermones in corde defige
is tua in Hiiam. Quandoquidem durus esse vis, merit5, quae debentur impiis, pateris: quod si mentem mutaueris, ac teipsum humili ueris sub .potenti manu Dei,nil tibi absurdi eveniet. esse is ueremio tra, o fitia .reatore M. S. triri Pro quo Symmachus, Et innipe, duroque saxo sicut primi aurifillulo, doti . Nempe hane is sententiam indicat, Si te pinnatuerit, atque a tuo conui , de distiplina iniusti tiam o
178쪽
dimouebere, sed lato atque constanter in tetra eominor eleuitque ex sortiit, ubi aurum gignitur praestantissimum, ae lapides pretiosi aurum cum amne
fluens ad te primanabit. Assirmant nonniilli interpretes, S i , Asti eam esse. Porro Luius regionis nomen scriptura usurpat, eum sermone de divitiis habet.
set ν ο κ i o h N. sanum hoc loeo ab Eli aeto dogma unciatur: putat enim Iobum ob rectata vexari ; enas autem sustinente ipsi malorsi perpessione purgari: dum vero purgatur, non aliter atque aurum quod in fornace probatur,peripies: qui equid si evum est, omni abiecto, atque animis ab omni itiositate integro adepto. Dicit igitur, si, quae tibi acciderunt, modo tetuletis, Deus tibi puritatem, qua argentii AE perpurgati nitorem imitatur, reddet: quam ipsam cum fueris consequutus iduciam accipies, qui iam peccata depuleris, hilarique vultu in caelum sui rises, atque eonscientia omnis condemnationis experte rictes adhibebis. Quod si Deo vllius te voti, promissise religione obliti eris, ille ipse hoe tibi proabit, ut quae illi is eaugi sus: isti os sis persoluere: ille enim est, qui operatur in nobis velle & perficere pro bona voluntate. Theodotio pro illo, Datis tibi ueremes dit, Definies vel , a statuemur, dest, qui equid habebis eum animo tuo eostitutum atque informatum, tibi minime excidet, sed firmum , ratumque erit. Adsummam vitae genus frugi homine dignum tibi largietur, ae eunctae vix tuae directae erunt, diuino lumine duce collui iratae: quinetiam illustria, coiriosa tua erunt sacinora. Quid itimia b-miliam emesi sum, oed rei Cum de Iobo sic sermo, de alio quopiam videtur tamen loqui Propter hanc, inquit, caussam homini, ad meliorem sententiam deducto, haec euenient, quia humiliavit inquit, seipsum, ac dixit, ea, quς pertulit, iure se esse perpessum: ptortet quod arrosenter animii extulit Eliamin iocul uitauabit. Idest, eum, qui de se modeste Linige uesentis, bu-- . , . .
mique figit obtutu, propter male scilieri sibi e clam, ac libertatis dieendi ei . periem conscientiam; cuiusnodi est in Evangeliis iustificatus ille publieanui.
5erabit innocentem. Tentationibus atque aerumnis, videlicet.
Et si enoto mundum i tuu . Pro quo Symmachus, Essue t munit iamanuum unusquisque. Quae com ita sin i, eum unusquisque E suis actionibus puris iustus essiciatur, quid cunctatis' in eoque perseueras, ut improbe agax' Cur, ruris a peceatorum labe manibus conteruatis,ex iis, qu ae tete urgen t, malis non te eripis' Et quidem Eliphazus hactentis. Ipsa vero cohortatio in virum iustum. vi unum semper Deum intuebatur, ae mmodata esse non potest; sin nobis admoueatur, rectE nimirum fuerit admota, quos dc vitae nostrae pernitere oportet, x,ut pio sunt itaque a no Deo pateamus, Marionemur. .
Protheoria Capitu Deci septimi.
S 1 v x Eliphaetus intemperantis as in iustum Iobum e tumelias intot si, eum es impiorum hominum abiurda iacinora astinxit. Ac Iulius, scio, inquit, non e sermonibus vestiis, sed exactionibus meis de meis iactis fac miti iud
elum. a iis enim Deus se ultor ac vindex, mea tamen iura uniuersa ae derebus meis iudicium libenter illi uni e odonabo, eam illius veritas in dubium mihi
venire non posse. Postquam autem incomprehens uri, minimeque adspectis lam Dei naturam in sermonem iniecit, rursus aestuantem orationem in amicos ectit, Quoniam me impietatis,inquit,tondemnatis, atque En eis aerumnis celerum Limitis argumentum sellei tanti mibi respondere ips, Cur, tam multa intolatanter agentibus impiis hominibus, ita pereetitur Deus, ut nec ea contueri serinε videat 3 verum, ubi est hoc genus uominum detestatu , ipsos quoque pomo daturos esse eonfi. mat, etiamsi diuturna ratilantia Dei abutaturi suorum autem ipse vel vim rirate fletus, inquit, Nisibo veri Biri, integrum cui-
179쪽
que sto, illa ipsi rehendere. Atque haec verbis robi est subiectam entia. .
Deinops singula vineamus. i onus. I tuu arsis pervinuum meum. CHR v s. Noui, inquit, ex iis quarta manibus sunt, ex plaga, inquani, ipsa, non ex iis rebus, quo eat, me te ellia vobis: si quidem acriter est me Deus insequutus, ut prorsus iit mihi ingemi- seedum. O L Y Moo o. Alii vero horum versuum huiusmodi interpretati ei neerunt, Planὸ nullam inquit, vestrarum ac sationum x criminationum rationem dueo : necue enim ex iis, quae salso estis ipsi eriminati, verum ex iis,qua egi ipse, de me iudieabitur. Etuero in me Deus grauiter animaduertit.
tem, vique ad solium eius. Diam aurem ni um iudicium a pro quo sImmacho, Rursus proponam coram eo iiudicium.
Oi autem meu impi borea Dauni inusin fama te sanationet, PM Symmac bus autem, verba. se . iam a.tem, quae miti annuncia; il mu senui, Mi Grain m hin Srmma ebus, Altercatur mecum. Si me terribis. solii in ipse non insequatur me. erit Menim tyr gargutio ab eo; eta tot madfinem istit m meum. CHRYs. Haius omnis orationis sim ma eli huius nodi, uls id mihi largiatur, ut me Deus audiat 3 mihique rei ondeat me entiri iustum pronunciaret. sed, quae dicit singula, sunt huius mori, I tinam mihi lieitum es et Deum inuenire; , linam liceret ad illius solium adspirare, illic ne sisti, & eum illo lyso congredi, ac disceptare: illincque sententiam expectare: utinam liceret mihi, ad tribunal illud noducto
aerumnas acerbitatesque meas deplorare: viique de vitae meae rationidus die om, ut, iis, quae gessi, ac pertuli, uno tempore expositis, Quemadmodum de me . pronunciaturus eis et, experientia disterem;& quam mihi labolatili cuiationem adhibiturus esset intelligerem; adbaee, vel itne me poenis grauioribos persecui, an minas remittere. Quamuis enim potestate, ae minis in me vii rosit suis; nocest mihi tamen exiloratum, veritatem penes illum residere , omnique personarum genere ac dii elimine repudiato, redargutiones, hoeest, iudicia dare. illud itcni mihi persuasum est, si ad eum mihi suetit alitus, me eon tres os vi ctoriar sus rasium laturum. Illud enim, os em, pro persectum, dixit. QMdquam apud Hebraeos victoria de finis uno verbo declaratur. Ita, cum quorundam Psal motii in hae e deberet esse inscriptio, In finem, nihilominus, victoli, inscribuἡ-xur. illud igitur, inquit, disce:e velim, quid mihi tandem dicturus sit Deus, dextrum sinii ter sit, ut epo, supplicia irrogaturus. Quae eum dicit, non eo dieit, quo Dei iustitiam conuemnet, verum ut amicos reprehendat, qui de Deo hac a rectE existimarent. Ac vide, quemadmodem, quod Iobus optauit, sit consequatus: in extremo enim hoc libro est, quemadmodum&cum Deo Iobus congressu, suerit, atque ab ipso illo responsum abstulerit. ima ni ni pro istin,qnon sum: autem in seire , quis seu 3 sui pro tu , quisii, noui ema: circ. abit dextra, no,ia . Dio NYs. & Ata xA N D. Deus quidem semper est, omnisu uexternitas praesens ei est, atque adest Vsquequaque. Nobis autem id, quod dicitur, Nune, Npraesens, neque intelligentia potest elle perceptum, neque eonsistit omnino. Etenim, eum dieitini, ignasse etiam priusquam sit animo complehensum, auolauit: nee est uspiam, nec
quispiam ipsum, Nurie, alimo eohibere possit ; fugiens enim ac se subducenx it. id autem, quod usque fugax est, odi eurum atque inane, quis aliquando ilia sens esse dixerit 3 Quinetiam id, quod futurum est, esim serpusillo tempor ese ostensurum sit, statim ue debeat evanescere, nondum quidem est ipsam; sestinat autem ideo, ut amplius ne sit. Ita, cum temporis mobilitatem atque inconstantiam Iobus significaret, his verbis est de se ipse loquutus, prima ,σω --μM: γε - ut in x--,YMino. In quo satis osten diu. x
180쪽
dit, nos homines id tantum viveretei oris, quod instat, quandoquidem id,
quod prxietiit, amisimus, quod autem rii tutum est, nondum tenemus.OLYMP. superiorum verboisi magis enucleatam Symmachus attulit interpretatione :se enim ille, reo, si antegrediar ipsum, as arere non potest; si sequar, non sentiam. Quae quidem interpretatio hane habet sententiam , sanὸ liuenter rerum mearum iudicium diuinis oeulis heimitto. Verum quid mihi demum accidi:
nempe is Deus natura est, i eerni non possit. digitur a m virum in iis locis, quae antε sunt posta, eum ovaeram ratqui is nostrum iugit obxutum, me enim ille antegreditur, ut animaduertere nulla ratione queam. Quod si se ad sinistram uerterit; illius eomprehendendi, omnis mini est erepta saeultas si dextram tenuerit, prorsus illum ii sum nequeo intueri .Haee vero dixit, non ideo quo Deus aut corpore aut gressu aliquo loca peragret , iec ut eum doceat eun- istoris adesse , nos autem ad eum nce mente pone aecedere. Illud autem, Et cmpli in nonsum, aut ex priore interpretatione de benius intelligere, ut, s adproma cogitatione ipsa progresius fuero, praeteritique temporis rationem euoluero, prorsus me non esse; et id, quod erat ac suit, ii uidem fluxit, me amisisseeognoscam. Aut velo ad illa ipsa verba bane sententiam accommodabis, Quamuis quaerendo lonsili, digressit, suero, quamuis curios ἡ animum intende io', ut Dci primordia, princi iumque reperiam amen extra me postus ero , dc in ratiocinationum tenebris vel labor, dum ad ea comprehendenda, quae comprehendi nequeunt, nitar
Iccirco, inquit, diuini iudicii fi/ucia nitor; quia, antequam ipse standam orationem, quae Psit, nouit; necnon, quia eius leges, icila seruaui. Praecepta autem hic dicit, conquae sibi aut auditione accepta, aut scriptis consignata sueranti hie enim sanctus I c in praecucurrit ) verum eas leges, praecvta nominauit, quae sine scripto in noniis animis instae sunt ac diuinae mentis vocibus enunci m. Porro illud, Nou Acissem, vim habet mitificam. si sexcenta, inquit in me no-la incursarint, a tecta tamen via iter non defiectam, nec diuina decreta perscingam. Huie illud alterum simile est, Quis nos separabit a earitate Christi rin ea parte animi, quae intelligentia praediis
est, in mentis recessibus, eum eius leges inelusas haberem, custoclivi, atque in sinum abdidi; &, quasi eum iis satus, factus ae eos utinatos essem,sie ipsas illas ineredibili animi Voluptates seruaui , diuinaeque voluntati mente sedata, certo proposito atque consilio, nulla ne nitate eoactus, sum obsequutus. Eiusdemmodi id est,quod in Psalmis legitur, in eoide meo abscondi eloquia tua: ac rirt-sus, Et legem tuam in medio ventris mei. Adhaee, tanquam a quopiam sibi ohibeeretur, Quamobrem igitur talibus malis vigeris 3 statim occurrit,
C H R Y s. Nouit, inqu it, νiam meam, necnon illud tenet, illud me diligenter laborasse, ut sibi morem gererem. Verum, si iudicium de aliquo instituerit,quis ei aduersei ut 3 Nempe mea, quibus sum ipse conseius, sunt huiusmodi ; sed tamen illius vincat decretum, nee quisquam illius iudiciis obsistat. Nam, si me eliuste agentem conὀemnauit, atque suppliciis talibus addicendum censuit, quis
ei contradicat Gri Enollus; siquidem illius voluntas potestatem comitem LM: bet; nee aliud, atque visum fuerit illi, fit. Diuinae prouidentiae rationes ne quae- . te. Sanὸ illud unum e st mihi intellectum, nullius me rei conscientia ueprimi, - me in huiusmodi exercear malis; nihilominus rationem, quemadmo sum admi-- nistret humana, non perquiro. verum enim, eum ea res me fugiat, hoc tantum
a firmo, ea demum, quae voluit ipseJecisse; .ituque demisi. eum adoro,nec euriosius quidquam pervestigo.
gnoscena ,sti, idest . perterresachiis sum ac perturbatus , quandoquidem mepi iatri; nee, t me Deus percusserit, assequor, Nuitelligam. --