장음표시 사용
181쪽
quam hie ipsi Glamitate admonit di eastigatus , ni il egi intolare,ntei, sed gratias eat atque habui, illudque nubi curae sint in prinus, ut ne cogitatione vet Oee Dei existimationi sam eMe obesseni. per hoc a faciis Hu ros inalis,consis tinnis ab . Iterum eandem sente timtiam, ae verbum usurpat, ae dicit, Cum Earum rerum mihi sim ipse conseris, nee plagam tamen ritare potuerim, aestuo, animoque sim perturbato, quod huiu ς' vexationis Masiliciationis eausam nullam reperio. Veruntamen nihil volo imi tali diligentiusinempe me Deus suo vultu, suo inqua solo terret adspectu. Cain
autem ipsum tantummodo cogitato,metu conmitio nec causim,eut me ceci detit, exquirere audeo. CHR. v sos T. Non pectaui, inquit. Sed q' aea res ad rem bane pertinet 'uando non ob peccata tantum se , omni etiam evira remota, licet Deo supplicio coercere. Domin. autem marruit cor .intem in t Hic. m. Illud, Q iis,
pro eo est, Animi neruos ae vires Elidit allud hei
ter fecit. Nam nimsciebam, quos xenire. ver me tenesta, απιε faciem tm . rvit δε om
Noam, ausit, pro Non expectabam.Tenebras occaliginem ante raciem, statas& inexplicabiles ealamitatum rationes nuncupauit, tanquam enim ad cernendum oeulo illarum sit impedimentum, si e ipse nequeo aerumnarum caussas asequi quae me solicitudine eonficiunt ineledioilia&, quoniam me nee opinantem oppresserunt, robur animi plane concidit. C R Y s o s T. Hoc enim minimὰ expectatum malum haud humanitus accidit aeoniectura mihi uia adfertur, Dei m nu plagam est e in Aictam. Recte autem dixit, uiu ut i, nec mim communes sunt renebrae, sed meae sunt aestitudinis, ae maestitiae propriae C A P v T Do min-mtatu runt temporani ij auom rminum tra iro Pom p
runt ' auom imio: ister ὀe xia in7Ea ὶ Postquam robus iuperiora dixit, credibile ei ad hune modum ami eos illi restitisse,profecto iiii euron, quia animum seruaueris integrum,ut ipse loqueris,pateris; verum peccatorum tuorum ycenas solvis. Hane iobus eliminationem acriter diluens ait, monam pacto impii res alienas rapiata res finitimas populantur, atque diuexant eiosque terminos praetcrgrediunturὶ vel, ut Aquilae est interpretatio,occupanies, immanite: eges cum pastoribus diripiunt 3 viduae& pupilli ibouem de sinum, tiaxitae instrumenta, auertunt 3 imbecillos condemnauit omneque ius sui ij peruer-' tunt, cum detennibus hominibus sententiam serantiviam inquit Symmacbus, pauperum peruerterunt,idest,eos, qui infirmitate iudieii atque latelligentiae la- ian ', eaque re ostenduntur, quod commodiorem, beatioremque viam esse viiij animaduertunt ab honestis institutis, rectaque vitae disciplina abducunt, a que ab optima, ae laudabili vivendi ratione,ad improbissimam, deterrimamque tradueunt. Deus autem, quas temporum immemor, supi lima addit. Etenim, si precatis comitarentur supplicia, si ad errata pmnae protinus adderentur, 'tique optortunae illae ipse suturae erant. Nuite autem nonnulli siaudes inexpiabiles conetriunt, Deus autem, tanquam temporum oblitus,remunerationem iustinet- illud autem, Cui non exquiretidae rationis, sed problematis anticis ronedi causici dictum est. Simul conLt. GH infui imma. seu, quoa fugiunt iniquor, rumque emis uictum magis deligunt; io, quod verius est,quia extruduntur, necanturque ab impiis. Hue Symmachi pertinet uite ietatio, simul. inquit, inuisibiles mansuetos terrae, tum eos,qui in rebus gerendis, tum qui in persta dis exere bariis id ipsum apud salomonem eoniseleratum illudeono tum loquitur, AN condamus enini, qui , in terra hominem iussum iniustE. Exierunt enum si Uri in agro. Impud tet exteros homines procul tes, cunctos despicientes, cunctos irridentes, liceno praedarao omui , atque x ' di me, stantes Deus autem nondum iri bos inquisiuit
182쪽
culo sors ntes ad praeda sentctia autem eii huiusinodi, Hi, quod in huiusnio-di genetis hominum est consuetudine, ut me effecerunt. Pro me enim exierunt, ideis, ut mea auferrent, suaque facerent: id enim sacere ipsi consuere. . curam ι es panu seruit in iuniores.Sy nachus, Dulcis unicuique eorum ranis in adolescentes. Iucundum est, inquit impiis quosdam alere iuuenes t. lin- serendas eaeteris concumelias iis administris abutantur, eosque qui vitibus tinfirmioribus doriantur.
earunt, tum quia :soliti sunt id Laeerelationes.Quia enim frugum demetendatum tempore custodes adhibentur, Vel etiam , quia agrorum domi ui opportune eas metunt, latio nes ipsi praeuertunt, ae messem immaturam aggrediuntur, ne seriἡ, fructu imaturitate expectata, a terrae dominis perceptos illos ottendant. Impotemes avim vinelais impiorum e me A, σμε cibo . ruti t. Et hodie iniuquitas maxima, ri pauperes diuitibus , nulla mercede accepta, operam nauent; nec modo mercede nulla aecepta, sed etiam nullo suppeditato cibo. Hane igitur duplicem iniustitiam palam saeit,immaturae frugis agri alieni demessae , meo cedis egentibus operis non persolutae s quae cum dominationi eoncedant, sine alimentis impiorum vineas eoluerunt. Atqui dignus est operarius ei suo. autem multos Drmire fiat e , stimentis , amidi mauum anima ipseram ab fiaerunt. Meo quidem animo,nudos quosdam dormire eoegeriit, extremumque vestitum, quo eo oris turpitudinem contegebant ademerunt. Id quoque petobabilitate non eatet, Multos, quos nudaverunt, A. μησα , idest, tacere coegersit; nudati enim prae timore rei bis minimε restiterunt tis montium madefiunt, quia ipse nou bis neverimotum; tram illo. t. Mihi videtur ab iis, qui in opere saeiundo oeeurati sunt,ad eos, qui in rebus perpetiendis versantur, deduxisse orationem. Hoc autem dicit,nudatos atque ex . tuis domiciliis exturbatos, misere degentes sub dio, e mlo ea tes, stillatesque pultas corpore excipere,ar,quoniam tegumento carent, ac tecto ipsis petrarum intesumentis ae speluneis pro domibus Vti. Ot v M p. idam de violentis hominibus haee diei existimauerunt nam aiunt hoc genus hominum sese in solitudines abdere,ae latronum vitam sere sub dio agere. Q Aod si eontinget aliquando iis opus esse tecto quopiam loco, illis pro tecto esse antra, saxa, angustasque valles. ' Hr impii nas m eo. Pupillum matris ubera sugentem amatris complexu, atque uberibus, miserabiliter, immaniterque abistraxeriit, c hune alienis traderent alendum. i 'iar a μαιλῆ- : hoe autem maximae ea crudelitatis, neque pueris infantibus, qui matrum sunt as stiri beribus, par re. ε-m antem, qui cecidi humilia. μοι. Lum, qui a diuitiis ad inopiam desiuiit, illi etiam vehementius depresseri ,eviolis, quae illis calamitosis tenui eulae supc runt, direptis 3c hoc erudelitatis est, egentes inuadere, c ex eorum bonis lucri
facere. Etenit' eum, qui eecidit, pauperem intelligit, sie enim est symmetii interpretatio, Et a paupere pignus eripuerunt. Nugos autemsemerunt i, Z.. Si expositionis eosequutio tuenda sit,se nunc ris detur dicendum,in nudo pauimento nudos iacere coii gerunt, quibus nihil erat pro stitato.Veleeriἡ,ut aliis ciuibusdam visum est,eum nihil deberent, per inia
riam nudarunt,& ix. μησαν isest, silere coegerunt, cum nee hiscere quidem au- detent,aut de iniuria utcumque ean ostulare.
-irentium autem μῶλ panis a tale e. Ad summam penuriam tibi atque ea tem illos red gerunt, idquod de inhumanitatis habet additam uti, summaeque erudelitatis atque incredibilis iniustitiae est argumentum. ano HuiniisI3e insidiati sunt. In locis, qui periculosi& utrinque praecipites sunt, insidias histrii unt,ut iis, quibus tenduntur insidiae, euadendi omnis praeei- datur saeuitas, quas quidem inc ascacita illi ipsi, quibus palantur, itarent, si in apertis viso iociscolloca: μ' .
183쪽
rum ι. - n ς -- int. Hoe est, Non adamarunt. illud enim , δε - ω- - --, nullum iis inscitiae dat testimonium; verum illorum in iustorum hominum vitam otium planὸ eonfirmat. .cisi i ἴ-.σι- ου ii 'ci Liretur. Rursu ab amiosis hominibus i .sis, ad vexatos oratione dive si is eis. Hi enim i perflagitiosis hominibus d. mibus suis ae ei uitatibus exturbantur. Hi paris, lor mingem uva . Eorum, in 'nos impiorum furor incitatur, infantes reueri ex intimis praecordiis flebiles eliciunt voces, proptereaquod parentum solitudinem intuenturn ut adeo ob id ipsum , qu5d parentibus eareant,
i qui bii, sibi at menta subministrantur.
-- ιρ . harum cini ratis.em non fretis 3 iam iri esse Ῥπεν terram,qneri agnouerunt' Cum amicis qu si haesit anxiise interruando eo uni rati si obpeteata tantummodo homines diuexantur,eur de hoc hominum genere, qui resserunt huiusiriodi, Deus in terris cognoscere noluit Ita fictum ere,ut, cum non sint ab eo eoeteiti ua quae ausi sunt acinora elum Deo esse existimarint.
Q Ha3itia Quid iustis ieisset, minime didicerun: ideo, uod huius virtutis nunquam sunt iter ingressi , neque vitam aliquando ad illam ipsam instituerunt; si quidem eius viae sumus ignari, in
qua nunquam fuit nobis aliqua eommoratio. Cogiis cens a Mem opera ipso-m, tradidit e. in leue M. Futurum iudicium promitae dicit, Postquam res impiorum festas, perspexerit, expenderit 3e Deus, tunc demum illos in tenebras traditurum. Habet noe enim viuina scriptura, v t, quae nondum gesta sunt, de geri tamen ea3em ipsa oportet, tanquam si praesentia adessent , sic exponat. Q a ratione hoe item loco, Tradidit, pro, Tradet, dixit. se a nee fortasse, illi e quod futurum eii supplicium declarauit, com illos in tenebris eo niectum iri eounimauit: sed potius mentis, quam bie patiuntur , caecitatem ostendit: dixit autem, rratidit, non ideo quod vitam ad eam rem Deus adserat
necessitatem, absit, sed ideo, quod liberam iis Deus arbitrii potestatem dedit utrius maluerint viae ingrediendae. simile huius est illud. Tradiqit eos Dens in
reprobum sensum: Ec illud, Excaecauit oeulos eorum, ac cogitationes eorum
non quia id ipse effecerit, sed quia permiserit.
,σ , tum misi sitis G uiuim brua M. Ad improbos item reuertitur, dicitque omnem, qui male Nit,oli se lucem, ac noctem suarum libi Mnum ac cupiditatum administram habere ; quandoquidem ea, quae tenebris dig a sint, x latere eo natur. Ergo sur, & adulter, tenebris quasi velo quodam obductus, & ore, quo prodi poterat,obuoluto, ille quidem muros, hic autem alienos toros perfodit, idque, integumento,ut symmachas interpretatur, ori imposito, ides , tenebris obseruatis ut iis obtectus esse ae latete possit. Qi nquam tu, quis' raris, licet hominibus iam esse queas, Deo tamen, nec si ratiocinatus fueris,
extulit, Quasi in sigillo abscondent seipses.s fuerit iplis dilaeulum Vmnia mortis; derrebensui autem non erit subsistens, eoopertus umbra mortis hoc videli-eet videtur significare, flarem de adulterum noctu audere t pia, die autem delites, ere, ae lucem fugeret, quoa si deprehendantur, statun perire supplieio: is autem, qui deprebensus fuerit, huiusmodi terro es agnoseet, ac sustinebit, sic pet-
turbabitur, o te mortem paenEprae timore vita excedat: nam umbra mortis
apud sacras literas i penumero peries la morti propinqua nominantur Eldo, i improbo ae perdito sunt ingenio, ne eapii morte obruantur, sese die in elusi iti ercntu que prodire in lueem. op a Symmachus, Innatans aquae. Quemadmodum ia-quit, ea, quae leuia sunt, eum aquae insederint istimae, saeis; aquarum impetii
184쪽
letur Nedue enim improba calliditas atque iniustitia, eum, qui illius est eu i diis, seruabit. sed neque Iobus Deo amieus , propter Dei patientiam patitur uno modo ne uitiamesse rutute superiorem: immo vero impiorum sorteat di- ris execrationibus pervellit, iisque male precans , sigillatim, quae illis euenient,
dicta sit pari ιν um .per terrima pareant aurem planta rerum aris ς' raro . id, quod ait, in elusinoa indoquidem alienos agros demessuerunt ,atque illorum incas alii, nulla aecepta merceae, excoluerunt; ne sui ipsi illi potiantur bonis, velum illorum segetes ae plantae priuatae fructu penitus ex rei cant, di, quae Cainum inuasit, eam istos eomplectatur execratio. Huiusnodi enim illa, Maledicta terra in opetibus tuis, quae agrieulturae sudores, atque labores seu m
copia nequaquam remunerabitur. ripvictoris rapuer. t. Messores saepenumero tollantur pupilli aedecidentes sti seolligunt, di in Astieulos ivisant. Hoc igitur dicit, eo quorundam proprenam ei se immanitatem, ut etiam exiguam pupillorum partem, ege statis ea uila eollectam , ab iis eripiant. D. ii ai memoriam r. . : ci- δειαι πια anu mi U; retiantur --tem H, Idest, impiorum stagitia seriptis ad memoriam consignata sunt. Vocirca stipplic um in eos deeretum est, quod vitati non poterit, etiamsi int
rim Deus , quae eius est elementit, animaduersionem, pinnamque retardet. vi enim ea iro e rore nata, solis radiis erumpentibus, atq; aera ealiaetentibus, eua nescit, eatate humorem obauriente,vaporemque absumente; sic, diisna vitione poenaque adoriente , consumitur impius ae proiligatur, amaris improbolum
facinorum praemiis acceptis. Tale quidpiam de impio David canit, aeretur,
inquiens, peceatu ius, oc non inuenietur ; quia videlie t exterminabitur. tri in V om qi. --um inlumisi. . Infanabile lignum dieit, uod, ubi concisum f ierit, nullam curationem admittit, νt sanari pomi , sed inutile est in post rum Hae ergo ratione is, qui persistit in scelere, comminuetur, atque conscinsetur. verumenim 'ondo dicit, Reddatur ei, dc conteratur, Non exe-erationi iustus addiciti sed id, quod euenit , enunciati unusquisque enim reci Pipti proux gessit. με ut πια b -ficit, ct Mis o misertu. . f. .re aurem se rem im tot Asterilis ac mulierculae mentionem fruit , ut , quibus tribuenda sit misericordia. declararet. stetitis quidem, quia, eum non susceperit liberos, omni est nudata auxilio; muliereula: autem , uia ob naturae imbecillitatem indiget opis: nam seminae iii si maest, e despecta con/ieio. Eodem addidit in ius malum, iis motum, inquam, a furore animi prosectam perniciem neque enim bropter pris-babilem quampiam cauilam , sea ferino impetu bacchantis inimi imbecilles impius euertit, eosque in summas Miscultates, summamque egestatem coniicit.
Proin σαφ. gens non credat trutram, tui . . Conscientiae aestum, quo sagitiosus absorbetur, narrat aperte. Illum, inquit, sie sua damnateonscientia, tanquam singulis diebus moriturum: quotidie enim, eum surgit, de vita sua actu putat, ac meta usque herturbatur , qui eum respirare non sinit; nihil est enim aliud metus, quam auxiliorum, quae a ratione petuntur, proditio. Infirmarin auron uou perit se ioed cadu morbo multo enim a pixit eva iis Q . Tametsi, facinorosus, inquit, ὀ morbo recreatur, ea tamen tes illi incredibilistae mirabilis accidit, se prorsus, i morti ob sua facinora praestoletur. sin in mor bum inciderit, desperatione frangitur, nec quidquam boni expectat ; verum sua conscientia excruciariis, moriendum sibi credit omnino. Cur autem animo se
ectus sit, & sic opinetur, illud fuit, quod is, quin ampla dignitate fuit, dum ori dominationeque risuit, ad aliorum vexationem dc malum potestatem
185쪽
serente ac sustinente illam eulmo fuerit excussa, nee ex ea humorem amplius a,pemoue, quibus nutriebatur, haurire potuerit. interit etiam impius, eum ab ea, qua is irrigabatur , virebatque talicitate, deciderit, RectissimEque dictim, est, initii: unusquisque enim suum, ac proprium peccatum habet vi-
inquit, mihi est de impiis atque de tui ustis honi inibus sententia, se de iusta belremuneratione sentio. Quod si haec a me saliis dicta sunt, si a vero aberro; in deat, qui voluerit, meamque orationem eoarguat , ac irritam saeiat. Eiueio ex iis, quae adhue disputata sunt, colligit, insolenter secuse ami eos, qui illum e suis aerumuis condemnarint, nee reliqua eius iacta per neetin
MAOMonvM Eliphazus in iis, quae a iobo in vitamquae partem dii serentium more disputata fuerant, haesitans hindrecti certaminis se reon
sitit, velum ad Iusti calumnias, criminationesque orationem deflexiti ita nunc valdadus, eum, quemadmodum Iobum refellat, rationem nullam reperiat, a fensionem alio derivat. Nam Iobum tanquam nefarium hominem di aducis Deum insolenter sese esse tentem, ac de sua pietate ma opere gloriantem, ea-lumniis in se tur. Ac mirifice de Deo interim philosophatur, numana natura contempta, atque despecta; nihilque docet esse earum rerum, quatum puritas est maxinis, quod eum Dei puritate si contendatur,puritate illud ipsum tueatur. CAEP VT Q sim i me dia si alio ait, e .ui mori: ν q.am 'a οὶ CHRYs. λ v sidiae, inquu, orationis ducam ero inium atque prooemium, Terroris, acti moris plena sunt omnia, nemoq; est, quid manu illla possim bi. Ad illud enim quod docerat robus; Quis nouerit, quod proficiscar ad eum 3 Baldadus respondet, es Dei mentionem facere esse eamprimit sotmidolosumD ι YM P. Aesortasse tale aliquid innuit. Quandoquidem, in est, tuam erga Deum religionem arroganter iactas, sisee, uniuersae virtutis initium diuinum esse timorem. Tu vero nil trepidans disseris. Qua isitur ratione ἡ reliquis partibus piei ii is sibi gloriam messest, oui pietati s initium, minime est assequutus 3 Iam vero ac illud attende, non hoe Gisse, Timor eius, sed, Gnis ab eo. Namque timor eius opus est nostrum, a nostro libero prosectus arbitrio; timor autem, qui est ab eo, ν ita ac donum eius est, quibus id, quod nobis deest, suppletur. Hoc est, arcano, cum nemine ratione consilii eommunieata. Putatque se lobo terrorem inferre, eum Dei vim, potestatemque narrat. Dicit igitur Deum eunctis rebus praesidentem, altissima tenentem, intas bricatum eii aut, In auissimo dest in illi per quem sacta sunt omnia. Neque enim quit alia D troii. piratae propriE sunt, qui mare ie-eirco nauigant, ut iniuriatae praeda obsint exteris. Ergo id uniuersa dicit, Nemini hoc in mentem veniat, Deum aut ad extremum, aut adeo ad multum spatium supplicia iniquorum hominum prorogaturum: immo vel , insidiantium more illos adorietur, diuinaeque animaduersionis xitandae omnia est impiis ereptar testas.Quocirca addit, 'ori 's . ηοα --M insidiaria arat symmaehus, pro illo, ο iam ratis doux, qua mox a P, Non est numero exercituum eius ac pro illo, Ins 'ab ., Iussa interri O . in or tatus est. idquod ad rim diuinae potestatis atque imperii de larandam valet; aendi re Innumerabiles habet exercitus, qui sibi operam nauant, qui mandata aseaeeipiunt,atque ad impios iciscendos mittuntur. O n; st, abomodo mimi in erit viniatis coram ad ram tan- mulier.' Smmachus, mo pacto sine sorde erit procreatus de muliere λ si homitum nolisne num, inquit,lud o multi habentur iusti, tamen Des oeuloeunctaeontuenti ne iis in loci x mo est iustus ; nemo dicere quit, Putus sum: e enim fieri potest, ut om n o mi'. p olapsonem demus si auum cogitationum, ciborum o Lutarium oti
186쪽
a nobis Deus reposce quein omnia ornentem latese non possumus. C HK v xo s τ. Quoniam dixerat Iobus, Vellem in iudiei venire ; necnon illud dixirat, Etiamsi non peccauerim nihilominus punior, ideo ad hoc Baldad respondet plorsus ex hominibus nullum esse putum; t iam stastra hidicitam de tuarum rerum disquisitionem postilles.
sed ν: Deum efferat, illiusque potestatem ostendat. Si enim,uiquit, ludam iubet non splendesceret, ac astra,veum Dei puritate compatentui, pura minime sunt, quamuis lucis elatitate sint praedita, neque hoe iis accidis, ob vitae rationem, sed
ob effectoris dignitatem: si nihil, quoiu a Deo ei sectum sit,puritatem suam glo
itote potest ostentare quanto minus potetit homo, qui a putredine ac vetminus nihil diiseri omnino 'si enim lumen arubrum , quod quidem hoc nostrate, quod earbonibus alitur, putius esit, ad Dei puritatem purum tamen non est, planε ..ue Deo eo itare petuaeaaeum est. Homo enim rutredo eit , ac vermis in pu- Mite ne voti: tatus incumbit enim cogitatio bominis ab adolestea tia diligenter ad mala. Haec xero Baldadus ideo attulit, ut ubinorem orationi sua Probati a in asii tet, Ioblitaque reMelleiet,in sua puritate gloriantem.
protheoria Capitis Deciminoni.
P o s r A M saltidux Dei ipsius quasi quidam patronus, de sapientia ac potestate Dei disputationem pertexuit, beatus nunc Iobus sermoni occurrit,aed cit, Quid, ut Dei patrocinium tueare, ipse laboras 3 perinde quasi ad sitae sapientis potestatismae significationem ulla opus sit ei confirmatione verborum. Atque ut doeeat se magnifieetius ac tectius, quam illo sentire de Deo, uberiorem de Dei sarientia orationem exponit, illiusque rim in com rehensam honorifice praedicat. Necnon de unigenito vaticinium suadit, ac Diaboli internecionem praedicit. Hoc usus prooemio, negat fieri posse, taeum ei vita super tit, impia loquat ut de Deo, at ue id ipsum, quod promittit, iureiurando confirmat. Adhaee, incorruptae eonscientiae fiducia recreatus, negat ullius so turpis saei notis Onscientia stimulati mpios autem diuina animaduersione fore e primendos Ac
dignum elle eontirmat, ut Iapere. Vol vero de iotentia concella Giuinitus mul
tis differuit, nec quidquam eum illa eonferri posse docui illud quoque ait ad la hientiae splendbrem di gloriam pertinere,quod dispertita sit omnibus, quamuis illius rationes ac viae reperiri non possint. Itemque praeclarissimam tradit disciplinam: illud esse homini ad sapientiam adipiscendam satis, si non ea, quae iiiii stigari nequeunt, dii uitat; sed, si pietatis, religionisque muneribus destingatur,
atque ab omni improbitatis enere declinet. Atque hanc ipsam veram sapienti. M scientiae pereerxionem es le eonfirmat. Quae quidem Iobus ob eam rem est persequutus, tum ut rectam sinam de Deo opinionem testaretur, tum ut amicis fidem facere , non obpeccat sera E multari, sed omnis eius rei rationem esti
a se, eQ- es 'Cuinam,in uit, testatem tuam desos ic quem tibi apud eum l. gQ. pri. eum vendi ea, aut cui opitulari des, suasitus opis indigentit Apage o homo. ', i st:
scimur videlicet omnesDeum cnutare egere, di potestate summa pollere,nee- α o.
non sisntiam omnetri eomprehensani habere. Quid igitur, attiriebat te, o si Deo consilia dantisti, eiba pro illo neere 3 Cui de Atti eon filium 3 virum tuum ipsim docere potes inscientem, quem sequi conariri, loquam opem ei qua H- , piam laturaritari non eam, qui vim omnem ae robur eo sextu est 3 in quonasi .. . , sapien
187쪽
sari clam tuam ostentasti, ae tam multa verba effudisti 3 Itane vero ignoratum tibi est, ipsum loqui ae spirare a Deo tibi tribuirrienim: de spiritus est resipit Honis ac vocis eaussa dc quidem, ni loqui volumus, aer ipse pereus iis . ox efiicitur. Ergo doctaeon sequutione sius est iobes, dum a sat adunt dieit, Et, qui . spiritum tibi atque animam imperiitus est, mutuam orationem tribuist i,quando ad eum patrocinii & auxilii caussa aeeenisti. C Hκ v s. Neque vero hoc ego ibae limini do, quod Dei tibi sint parte, sus iae , site enim seri oportebat omnino: sed tamen eur me eondemnates, nihil erat. Nam eodem tempore fieri potest, ut dipio Deo suis di eat ,&nihilo minui non sit alter culpae obnoxius. ae post- uam dixi in hominem Videlicet, qui nouum se Dei patronum videri voluit, i lius inquam patronum , de quo haec est omnium existimatio, eum potestate aesarientia piaeditum cae;aa Dei potestatem dehinc orationcm eonvertit, docet- que prxstantius se,quam illos, sentire de Deo, licitque;
i hoste, ,α iis propinqui. Eius vero, vae dicitur rei, hae est sententia, olim Deus, cum eluvie eorruptam iam terram deleret, homines illos, qui dicti sunt gigantes, cum ipso eodem Deo pugnantes demersit, at ue depressit. Dicit i xur, haud fore aliquando ut gigantes illi, illotumue propinqui, idest, quorum immitis est improbitas,quandoquidem deleti sunt, nutricis,obstetrici sue opera eu- rari iterum possint, ae sua xi ruisiis cristere. Num eos quid robiit adiuuit, quan-d' cum Dei potestate, atque consilio, quod expusnari nulla ratione potest, confiigcbant i Ei uero illi nee seipsos, cec quem uis alium demo: tuum possunt edet-cere, & ad vitam reuocare. ia unius est Dei, imperio mortuositerum ad vitai
Nurio I , -- rori ea in non ' 'Hiii M. Iubet tantummodo Deus, cicontinuo mortuos inferni semitit, nee quidquam eorum, quae pereunt, illi te potest ese, illius in uicita potentia cuncta in medium proserente. Haec I bus de 'nigeniti in alnatione vatilinatus est; si idem eoiam eo tenebricosus de splendore carens, Insemus nudus es; & quae illi propinqua est Peiditio, bo est, Mor abdita in oeeulto,iatere non poteu. Ille scili inctus homo, ac Inse num praedatus est; di, qui illic inelus erant, virtute sua edoxii; in iis, qui erant in vinclis diceret, Egre/imini; Z iis, qui erant in tenebris, Retegimini, nee velum xllum diuino imperio cilicere politici, vesum, nulla interiecta mora, retecti sunt. Dictum item est in Prouerbiis, insernus ac Perditio manifesta apud Dominum: nee enim locus, in quo versabantur animae, quae illius aquentui anteces serunt, eoaditus illi ipse sie potuit, neque eius obtutum esse gere illi, qui corruptione ac morte interisse standitus videbantur. Quin in resionem illam infernam descendit; di, quae a temporis principatu illi e perpetuis inclis tenebantur con- strictae, animas expedivit. Extundo, rni hirum. Aquila autem. In inani. Mihi videtur Bore- bee loco ipsum aereum si ilitum, , est aerem, nihilum autem ipsum in. ne nuneupasse. Egi: dit i sitiat, inquit, aera supra nihilum, hoeest, supra inise. Aer enim vacui repletio. Vacu um autem est interuallum a caelo ad terram pertinens aere completum. Boream aulcm duntaxat meminit, ut reliquos ventos ab
hoe uno fgnificaret; sicut alibi, cum Hesperum ac Arctutum appellauit, caetera astra indieauit; atque alibi pulli eoruorum pro volucri natur onuntur. ter super nihil.m. G REGOR. T ME OLoc. Quid de ventis, i quit, attinet dicere' quandoquidem terram uniuei sun ea, uae cerni non potest, vi eontinet, nullo firmamento subnixam. Qua tandem ratione stabilis ae firma
istu erati quid illud est, quod eam sustinet 3 dc quid illud item sustentet, aeminet ' sanἡ nihil ratio reperit, Ubi insit i , ni et xoluntatem , quae illam
dit atque sminuit: nee quidquam est aliud, quo terra teneatur, ae sulciatur. . x consuetudinis viario ipsi nee serutati aliquando, nee admirati sumus, haee in magnam i adueunt iobum admirationem. Vt quaenam rentorum si sedes , binam terra constat, Odut
188쪽
' due nitatuinqua ratione nubibus aqua e5tineatur, quibus nisi mandet Deus, in terras imbrem haudquaquam demittunt; quando vero demittunt, ex praescri- ta lege, mensiataeque ratione demittunt. Illud vero admi tabilitatem haut me-iocrem facit, quod, cum aeris maxima sit raritas, atque a fiatibus discindatur, aquarum fert tamen pondus, impulsuque ventorum imbrem non effundit: tu si cffundit, id nee eoaserie, nee uno impetu, sed aequabiliter facit mec enim Da pis est nubes ab eo, quoa est sub ea; nimirum ab aqua. Nempe haec Sanctus suspicit, ob has res de effectore glorios E praedicat, quod is caelum circumduxit, quod acrem explicauit, quod terram supposuit, quod humidam naturam fudit atque colle it, quod ventos dimisit, di non immisit , qui d in nubibus illigauit, ει non eo biouit, sed ordine, & quadam aequabilitatis ratione spargit in terras. Ergo,cum dixit, Extem ens Aureamse a quasi nutu notauit, id omne spatium, quod inter terram, caelumque interiectum est, complentem. Item eum dixit, , admirabile Dei opificium declarauit; eum nec intelia gentia, nec vel bis assequi possit, quaenam sit ea basis, qua ingens hoc elementum nitatur. Posteaquam autem animum in rebus hisce peruoluit, rursus a terra ad aerem asilit, addubitatque quo pacto in nubibus aqua constrocia, obductaque teneatur; cuius quidem pars c 5 rem adini ratione perquamdignam i subsistit in nubibus, di a Verbo fluxa natura coercetur; pars vero in terram ei funditur uniuersam,atq; in ea opportunἡ de aequabiliter disseminatur. 'itet, totem ibram; qi te odit tu ritam nubem, in Thronum Dei multi sariam diuina seriptura caelum nominat: eaeli vero facies ac vult us est aer. Di cit igitur , Cum aerem contineat, de nubibus illum obducat, pluviam dc fluere non linit, nisi ea ratione, quam is eonducere eumprimis intellexerit. Ad terram deinde delabitur,dc ait;
antem, Tcrminum circunseripsit Maris tum magnitudinem, tum tranquillitatem, tum utriusque rei vim admiratur; quanam ratione solutum finibus suis nunquam excedat, quid illud contineat, quidnam deuinctum teneat, quemadmodum turgescat,atque resideat, perinde quasi finitimam terra vereatur, quem admodum eunctos excipiat fiuvio , dc vis nihilominus aquae si eadem Equidem quemadmodum terminus sit arena bule tanto elemento,aut ipse ignoro. Minnino; quamuis i Exsei ac sapientes inania quaedam dicere habeant,qui, esim haec ipsa credunt se habete eositatione pereepta, reuera mare ipsum evat homeriuntur aut, si mihi paueis sic e sacris ieriptis philosophandum, de id, quod longis
disputationibus probabilius ae verius est explicandum, naturae humidae hoc unum vinculum esse aflirmarim, 'raceptum circundidit seper te macrua. O LY1t P. Vetus illud praeceptum, quod undique complexum est aquas, atque eas quis naeno coercet, facit, ut eae regiones suas transilire, dc obruere te iras ne possint placetque diuinae prouidentiae, quandiu hic rerum stabit uniuersitas, illud ipsi instare praeceptum. Quocirca addit;
comminationem tu M is ni in Iris. Hoc iussum vigebit diuinum, dum dies 3c nox eursum, vicissitudinem ne conficient. Columnae caeli eum sas M. Aquila, Motae sunt. Et obstupi erunt ab is crepaties, eri-. symmachus autem, pavent. Ipsa, inquit, eaeli firmamenta, ae propὰ bases εἰ fundo, enta horrent ac contremis eunt, esim is imperarit, qui caelum strauit ad expandit, extendens sicut pellem.Tremor autem hie, de commotio , quo tempore i litora est consummatio, accidet. Si eut enimam ctum, inquit, conuoles eos, ac mutabuntur. Hi iudi eL-t mare M.tem stravit cet. . symmachus autem dixit, Arrogantiam comprimit. Quando in sermonem de mari incidit, diuinae potestatis iue uteritis si inum, certassimum ue adfert argumentum : quod humidamnaturam prope iurentem, de ad montium verticem tolentem fluctus,ae sese eum montibus aequantem, comprimit, ac sedat in eadEmque ponit admiratione, ee
189쪽
CAPUT xx VII. i-o CATENA GRAECA IN IOP,
dixit , Hoe mare magnum rc spatiosum. Ces quoque meminit , eum attexuit, Draeo ille, quem formasti, ad illudendum ei. Verum enimuero illud ad sublimiorem sentent:am pertinet, quod salsum infidelitatis dc peccati mate uni petiitus Vi sua placauit,& cetu, li est, Diabolum fidelium pedibus obterendu eonstrauit.
minauit. Hune enim adducit, ae rursus diducit , atque suo arbitratu claudit de aperit Deus. Illud autem sublimius, Poriis caelestibus praepositae potestates, qui- bii, dictum est , Attollite portas, cum Deum carne indutum redeuntem cern
rent, cohorruerant. Symmachus autem, Serpentem con-
eludentem. Et Anti ebristum quidem interficit verbo oris sui, ut est apud Apostolum. ipsam quoque antiquam, deflagitiosam de cum Deo bellum gerentem belluam, qux α ipsa a Deo deiecit, ad eos, qui sibi obtemperant, concludit interitu, Parato igne cremandos. Ecra ba partes ηι - ,σ super pirum semisua aua' in eo: νοἴur autem tinio
eiu , quouit, qua rea. Ohi et ' Pro quibus symmachus, Qvid autem murmur sermonum eius audiemus, quando tonitrum dominationis eius nullus eogitabit Haee autem eii sententia, videlicet ob ea, quae diximus, sumus admitatione ob -s upefacti, qua, inquam , ratione per inane venti ferantur ; quemadmodum nihilo terra firmata nitatur; quemadmodum aqua teneatur in nubibus ; quemas modum expansae sint in aere nubes, quemadmodum,cum furit mate, litoris arenam transgrediatur, qua demum ratione constent alia. quae dirimus. Atqui ist- haec omnia pars est eorum, quae Deus ericit, perexigua. Harumque rerum dis putationis tenuiculam quandam guttam percepimus, dc partem perpusillam ia-lientiae, potestatisque Dei, qua is uniuersum lustrans de permeans moderatur,amus exeqauti. Et nimirum ea, quae numerando pereensuimus, perpartiae stillae instar obtinent. Quandoquidem fieri non potest, ut sapientiae eius flumen
omnem creata natura excipiat. Nam, ut extera taceam , quis eum, qui per aera, ac nubes sertu ri tonitrus i nitum, aut interpretando, aut, quemadmo lum oriatur, explicandis rationibus, ait equi possit Z Nimirum tu, qui tonas in terris, de qui scintillis veritatis luces exiguis, qui tandem de sulguribus ae tonitruis mihil bilosophabere ὶ In vapores quosdam sublatos a terra, e quibus signitur nubes, aut in aeris compressonem quandam , eum id, quod nuuis maxime rarum est, alliditur, atque perfringitur, caussam conseres; ut iam et: bi ipsa collisio de attritio fulgurisiactio autem, atque discissio tonitrum edat. Sed cuiusmodi est tandem ille spiritus, qui eoangustatus, nee exitum reperiens, eum illiditur, sui gut; cum perrumpitur, tonitrum ereat i Ego quidem ex Symmachi interpretatione commentando, hoe consequor, si tonitrui sonituin, qui improuiso auribus incidit, scire non possumus, sed a nobis ipsi discedimus; quonam pacto loquentem Deum seramus, quamuis ipse, non elata de magnifica oratione, sed murmure vocis duntaxat utatur 3 Vel sie; Si rationem , queadmodum tonitruum existat, cogitare non possiimus, quid de viis eius, dc Prouidentiae consiliis dieendum erit i siquidem ea, quae modo diximus, perexigua quaedam stilla dc gutta . sunt, quam ipsi ab illo ubere, qui nunquam exhauriri potest, sonte hausimus. ADL- -: Onaath uni reb dixit proaemio. O R. t C E N. Diabolas, potestate accepta dies ac noctes Iobum excruciauit, primum iis,quae erant extra, adhibitis instrumentis; deinde corpore sauciato, tum amicis instructis. Nam, postquam illum uxore pertentauit, nec ea re superatum Iobum esse animaduertit,tres amiaeos, non tres inimicos adduxit, non ad insidiosa dogmata institutos, sed veros sermones, qu anquam nec recte, nec opportune illos usurpantes. Idque per eos moliebat , ut aliquid Iustus adorsum Prouidentiam loqueretur, dolorumquς victus ma nitudine .anitruam impietate imbueret, illumque cxuciamentis laces seret verum solidus hic, ae firmus adamas post trium amicorum sermones , vide quid dicat posteaquam, inquam, iam ternas Elipharus, ternas item Baldad ,bi nas autem Sopbar a disputatiq*es perie ςrat, O v x M r.Hisce ad exitivn -
190쪽
C A P V T XIX. 17 iductis, cum is pauca respondisset, broptereaquod pocis etia Baldadus disseruerat, eum ex amicis nullus eius obsineret orationi, ad superiorem orationem noua quaedam Mea, quae consequuntur, attexit. Quae veto dicta sunt adhuc, sunt 'quoddam velut procemium consequentis orationis. Verum Aquila sie interpretatus est, Et adiecit Iob sumere parabolam suam. Parabolam autem seriptura dixit, ' no id solum, quod a familiaris sermonis similitudine remotu est,sed quem - rae 1 ruis etiam sapientem sermonem: liane notionem sequuta, de Baldado dixit, Alsu. hab/t mens autem parabolam dixit:&David, Aperiam in parabolis os me in quos co u . stat non sermonis similitudines,&eollationes, sed sarientes suisse sententias . G. ωri, λο- persequutos. Verumenim, quid Iobus respondeat, post dictu ab ipso prooemium, VP . attendamus, 3 ad verba animum intendamus. DCtionem hae misit Domin- , qui memiud a it. Syriinnaehus, mi neglexit iudiei meum. σὶ
Et omnipotens, et i amar fecit animam meam; rah- spiratione m a exi Hente, sy -ς spiritu e M liuino nares meas tiri eunte, loquentur labia mea impia , aut anima mea meditabiti riniuΠa. Haud sum,inquit, eius ignarus rei, quae vos ad me prouocaaiam τοῦ adduxit.Per Deum viventem, qui de me iudicium iudicauit, iurolixe me ob eas η is γcaussas tantum,quae mihi prorsus ignotae,illi uni cognitae sunt, per leti.Illum,in. ἡμίωαν λ quam, qui me his aetumnis obiecit, illum, qui me huiusmodi eruet amentis assi- υ .ciendum decreuit,iuro, dum me spiritus minime deseret, quoad anima exuret bo mea,dum spirabo, quandiu Dei munere spiritum hauriam quamuis cruciatus ac p*nae producantur, quamuis acerbiora snt mihi perserenda, nihil tamen absurdi, nihil dignitate Dei alienum me aduersus ipsum Deum aut loquuturium
aut animo cogitaturum ; verum usque ad extremum spiritum peccato repugnaturum. C H R Y s.Illud enirn; No meditabitur anima m a hoc valet, In eadem sententia permanebo, nemo peruertere me unquam poterit, nemo dimouere, nemo a proposito, susceptoque consilio ab lueere. OL v M P. Nonnulli dixerunt Trinitatis hoc loeo Iodum meminisse. Vivit,inquit, Dominus,& Omnipotens, de spiritus diuinus. Nam quod alibi septuagitita ad diuinum spiritum retulerunt , cum interpretati sunt, Insumauit Deus in Delam hominis inspirationem vitae: reliqui interpretes se prorsus extulerunt, Insumauit in nares eius spirationem vit .Ergo hoe item loco,illud, quod spiratio erit,seu fiatus in naribus meis,
pro respiratione iumendum est. Illud autem; S ritis diuino circumeunte nares nisas,
spiritui sancto tribuendum est Tameis Methodius spiritum diuinum, qui a Deo est cunctis concessus hominibus, de quo Salomon, incorruptus tuus spiritus est in omnibus; conscientiam esse confirmat, quae quidem ipsa peccantem animum
D inibi tonosor tonuntiare , quoia,tuam. C M R v s. Haud meipsum aecusabo, minimἡ de sententia deeedam ; si sexcenta adseratis ; in eodem decreto tamen persistam . O ι Y M p. Absit,ut mea solius uisa turpiter metuentis,&vete-cundantis, verum ipsi adulteretis, me ue iure a vobis condemnari dicatis.Etenim, si vestro sermoni assensus fuero,cum ob scelera haec me sustinere cogitetis, nimirum iustos vos esse pronunciarem. Non enim deseram innocentiam meam. Symmachus autem, Non discedam de simplicitate mea. Porro autem desererem, atque proderem, si alia loquerer, atque
Iustitiam autem attendens, non udam Id, o Mait,tese quidpiam est, in alios iacit, immittitque iniurias, ea, quartor ipse in dicendo, earet loquendi libertate;
habet is linguam adstrictam: idquo nihi minimὰ accidit , qui peraequE dicam,
ac contradi eam. mmo enim consili. s.m mihi ipse asse iaci fisse. O Rr o E N. Hoe ipsum deinde paulus etiam in sermone usurpauit, eodemque addidit, sed non in hoc iustificatus sum irifica Iustifiducia,qua non Hodo eius Vita superior, sed aerumnos etiam