장음표시 사용
151쪽
Num sorsis natura linguae latinae filii inversa, qudd jam s. ,
ct flustra significent amore, vel esse amore Vertim ne mireris , versores Montenses audere contra principia linguae latinae , cum nihil non audeant contra principia & doctrinas Eetlesiae , dummodo impium dogma de necessitate agendi sub motioni gratiae aut concupiscentiae pronaisveant.
Tertius Locus comulus. Textus Vulg. verbum Dei, qui operatur in vo
bis , qui credidistis. i. TMDI. a. F. IJ.
Versio cath. Verbum Dei, qui operatur in vobis aliis , qui credidistis. Vese Mont. Verbum Dei, qui agit secariter in vobis,qui estis fideIes.
Nihil Montensibus aded familiare in suis versionibus , ae σω- , et ax , eguacuer: maxime hos terminos placet illis superaddere textibus , in quibus Spiritus Sanctus loquitur de operibus gratiae & concupiscentiae ν Et hoc ut probent, & pr pugnent necemitatem agendi , sive per gratiam , sive per concupiscentiam impellentem.
GXt. Vaeg. Si quis ergo emundaverit se ab istis, erit vas in honorem san vicatum , O utile Do
mino ad omne opus bonum paratum. a. a.
Hersis cath. Si quis igitur se purificavit ex hac
152쪽
parte, erit vas honoris , sanctificatum, &commodum ad usum Domini, praeparatum pro omni specie bonorum usuum.
Versis Moni. Si quis igitur se purum servat ab
his rebus, erit vas honoris sanctificatum &utile Domino , praeparatum pro omni sorte
S. Paulus nos instruit hoc Ioco , in nostra situm esse potestate cum auxilio gratiae transeundi ex infausta conditione Vasis in eonia tumeliam , ex immundo ac serdibus peccati inquinato vase ad felicem conditionem Vasis in honorem mediante fuga peccati & vera 'eonversione cordis. Nostri autem Montenses non sic sentiunt , ma- Iuni Jansenium quam Paulum sequi: loco se emandaverant, substituunt si parti serram velut hac ratione enervarent scripturae suia fragium. Quilibet haud dissiculter notabit discrimen inter hoe de illud r nam se custodire , servare purum a peccato nihil aliud exprimit , nisi fugam peccati , in quod quis necdum prolapsus est rse verb emundare a peccato explicat achialem peccatoris mutatio nem , qua se ad Deum converiit, hane mutationem & eonverso nem hoc Ioco Paulus assimat esse in plena potestate liberi arbitrii cum succursu & auxilio gratiae.
CONTRA MORTEM JESU CHRI-sti pro omnibus hominibus.
n. Vulg. Glaria in excelsis Deo in terra
153쪽
Pax hominibus bona voluntatis. Drea. s.
Versis' Cath. Gloria sit Deo in altissimis Coelorum , & pax super terram hominibus , qui
Versio Mont. Gloria Deo in altissimis CoeIorum,& pax super terram hominibus Deo dilentas.
Hoe textu latinae vulgatae Spiritus Sanctus narrat , venisse Angein Ios , ut annuncient pacem hominibus bonae voluntatis , id est vo-Ientibus proficere ex gratiis , quas ipsis Christus sua nativitate proin metuit , & ideb , si non omnes has gratias recipiant, hoe aecidere ex propria culpa et verum nostri transpostores non Angelos , sed ransenium audiunt; magis docibiles discipuli hujus quam illorum, eonsultum judicant immutare haec verba hominibus recti eordis vel bonae voluntatis in haec : hominibus a Deo dilectu. Per quod non obscvrh insinuant , Angelos nuntiasse pacem non nisi illis , qui speciali eIectione sunt amati a Deo , & consequenter Christum non venisse in came , nee mortuum esse secundum carnem nisi pro so- Iis electis.
Secundus Textus corruptus Text. Vulg. Manifestavi Nomen tuum homini bus , quos dedisti mundo. νη. II. F. s. Versio Cath. Feci cognoscere nomen tuum, quos dedisti mihi de mundo. Versio Mont. Feci cognoscere nomen tuum ho-
154쪽
Epistola Prima. Iosminibus , quos mihi de sisti, postquam istos de mundo 'parasti.
Cur oportet addere integram eonstructionem , postpiam istosiasti nonne ideircb , ut mordicus defendant, Christum non veni se in mundum , non evangelizasse , non mortis stipendia solvisse , nisi pro solis electis , dilectis , selectis a mundo , dc separatis : res est evidens , M per se loquitur.
Text. Vaeg. Non posuit nos Deus in iram, sed in acquisuionem salutis per Dominum nostrum 'sism Christum , pii est mortuus pro nobis.
Versio Cath. Deus nos non destinavit, ut simus objeetum irae suae, sed ut obtineamus salutem per Dominum nostrum Jesum Christum , qui est mortuus pro nobis. Versio Moni. Deus non nos felegit, ut simus ob jectum irae suae.
Non multi passus extant in saeris paginis , qui elarius testentur sinceram Dei voIuntatem salvandi omnes , moriendi pro omnibus. Ut igitur versores Montenses validissimo hula textui robur su trahant , Ioco siuit , non destinam nos, eongruum suo errori subinstituerunt terminum Mu selegis nas , quo taliter βc temperant & limitant hanc expressionem Paulinam , ut non possit adaptari nisi
soIis electis; licet enim N seriis cunctis Christianis convenire possit , specialius tamen designat viam
155쪽
Text. Vulg. eaAn non habet potestatem figulus Iuli ex eadem massa facere aliut quidem vas in
honorem , allud in contumeliam. Rom. '. ν. 2I.
Hersio cassi. Nonne est in potestate figuli faciendi ex eadem massa vas ad usius vilissimos &c. Versio in omi Figulus nonne potestatem habet faciendi ex eadem massa lutea vas destinatum ad usus honorabiles, & aliud iusinatum
ad usus viles & contumeliosos.
Si unquam licuisset addere quid vel variare in sacro textu hie occurrentia , nemo id meliore jure attentaverint ac nos Catholi i ad explicandas tenebras hujus loci , clara plurimlim videatur favere Luthero , Calvino , eorumque erroribus juste ab Ecclesia damnatis. Verum ausus tam temerarius non nisi haereticos decet, qui bus nihil adeb sacrosanctum, quod non lacerent , vel profanent in subsidium suae pertinaei . Ex hoe consilio adjecerunt mox alia lato loco bis repetitum deinηatum, quod textus non habet,per quod ἐι linatum, nolis 1 velis, ab luth & uItimatb se determinant et dere & docere, Deum irrevorabili consilio & decreto maximam hominum partem flammis devorantibus in pabulum perpetuum destinisse . & per consequens Christium non pro his sed pro illis duntaxat mortuum esse , quos absoluth destinavit ad gloriam. Clim Iansenistae saepissime jactent hunc textum Paulinum ad propagandam & protegendam haeresin , operae pretium erit ejus genuinam explicationem hae occasione tradere. Igitur sciendum est primo, qubd hoc vocabulo Massa Ioquatur quidem de omnibus hominibus peccato Originali infectis , principalitia ramen de illis , qui plura Disitigod by Coral
156쪽
Hurs Meeati mortalia , & actualia contraxerunt; Etenim evidenter patet ex ipse contextu, Paulum laqui de impiis , & Iudaeis inci dulis. Sciendum a. qubd Apostolus hic non praecisὶ , & propriὲ agat de praedestinarione ad gloriam , prout falsb praesumunt Nova tores , sta quδd selum tractet de praedestinatione ad gratiam filiationis , & adoptionis , quam gratiam Catholici concedunt esse pur.
gratuitam. Certum est enim , qubd si eam Deus aliquibus recuset
ex justo judicio , & consilio imperscrutabilis suae justitiae , eb qubdabusi sint primis gratiis , illam econtra largiatur aliis ex abundantia Maffectu divinae suae bonitatis , licet eam frequenter minus meruerint, sique indigniores prioribus tali gratia reddiderint. Hoc posito dico cum perdocto Cornelio a Lapide, ca) ,,Deum tan- , tiun in eo comparari huic figulo , qubd sicut figulus potest ex eo isdem Iuto facere vas unum in honorem, aliud in contumeliam, ita ,, Deus ex eadem massa, cujus vult miseretur , & quem viat,
,, indurate cujus ergo miseretur , id est, quem peccato liberat &,, justificat , uti Christianos credentes, hos facit vasa in honorem , is quem verb indurat, uti Pharaonem & Judaeos incredulos , hos,, facit vasa in contumeliam. Non ergo vas in honorem lite est electus M ad gloriam , nec vas in contumeliam est reprobatus ad gehennam, , , sed vas in honorem est justificatus, vas in contumeliam est impius , ,, qui est in peccato huc usque Cornelius. Nee tamen Deus aliquem expresse destinat, ut sit impius & vas contumeliae , sed tantum inia directh retrahendo gratias essicaces , ex quo pergunt in sua malitia sine ulla demnatione , quam tamen Iansenistae in hoc textu demonstrare tantopere desudant, eui etiam bina vice te improbo conatu Irim destinatam intertexunt , licet non reperiatur in vulgata latina. Cum tamen Deus ab aeterno praevideri quosdam morituros in suis peccatis partim propter abusum gratiae , partim ex obstinacia malitiae , hinc ipsam peccatorum pervicaciam ad suam gloriam oradinavit. Praevidebat Deus , inquit Cornelius , Pharaonem contuma. iaὶ in epist ad Rom.
157쪽
citer monitis , & potentiae obluctaturum, hine ejus malitiam ordia navit ad gloriam I unde etiam non incongrue quis dixerit, qudd , Iicla Deus omnes illos in prima sua intentione fecerit in vasa hon ris , in secunda tamen intentione illos figuraverit in vasa contum vae , qui in deplorando hoc statu aliquando inserviant manifestandae divinae gloriae , quando nimirum sustinuit in multa patientia vasa irae , tunc tandem intonabit super impios indignationem vindictae , rigorem justitiae , magnitudinem omnipotentis brachii sui. Hic habes in paucis ampIam , & genuinam explicationem seninstimque naturalem hujus textus , in quo Jansenistae tam inaniter gloriantur , & a non quo nisi apparens, & ementitum mendicant sus- fragium suis erroribus.
Text. Vulg. In principio erat Verbum Verbum
Hersis cath. Verbum erat a principio,& Verbum erat in Deo. Versio Mont. In principio erat Verbum ,& Ver
Nemo non deprehendat primo intuitu ingentem distantiam inter particulas in o cum , prima enim particula in adamussim exprimit consubsuntialitatem persenarum , eatamque identitatem naturae ;nam quid quid est in Deo , necessarid est ipse Deus , cum econtra altera particula satis clare denotet duas naturas realiter distinctas ,
158쪽
quae stit invicem, quaeque, ut ita loquar , sibi mutuam societatem praestent. In hunc finem, ut refert S. Fulgentius , sa Ariani transpositerunt eundem locum sicuti Μontenses, nimirum=Verbam erat cum Dra , ut hoc passu scripturali uterentur tanquam argumento irrefragabili contra divinitatem Christi, se enim teste Fulgentio ratiocinabat tur haeretici Ariani r c, sicut vestis apud me esse dicitur, animusti in me, quia vestis externa, animus internus est, sic D.Joannes asseruit, ,, qubd Verbum esset apud Deum , non in Deo , quia Verbum nou,, est loquela Dei Patris interior & consubstantialis, sed sollim lo- ω quela exterior , & consequenter differentis naturae 1 natura Dei Patris. Calvinus ex asse concordat eum Arianis. sc Docet enim in suis institutionibus , verbum divinum habere suum esse a se ipse , dc bd actus ille continuus, quo filius generatur a Patre , aliud non sit, nisi ens rationis, sive inanis Chimaera. Posthaec Versorem agis. antiquorum haereticorum transpositionem aemulatur , intonans , 3umscipio erat DrHim , & Verbum erat cum Dra, quasi hac versione scripturam vocaret in Iudicem , & testem dogmatis Ariani. omnes Authores Bibliorum Genevensium adhaerent Calvini, & Ari norum vestigiis , absque dubio , ut discipuli justificent injustitiam Magistrorum. Judicent proinde sensati , utriun Montenses tam resoluta fronte post habentes versionem Catholicam , & Arianam amplectentes non merith sint suspecti de Atianismo
Text. Vaeg. Ipse est, qui post me futurus es, qui
ante me factus s. 3Mn. c. r. 8. 27. O N.
Versio cath. Ipse est, qui debet venire post me.
159쪽
UB MonL Ipse est, qui debet venire post me qui mihi fuit antepositus.
Modiea fides, & pietas susticit, ut inteIIigas tactus dolore eordis intrinseco , quid portendat haec loquela r Christis finante μα μηηi: quis non inde concludat inter Christum , & Ioa
nem vigere talem aequalitatem , ut Christias non sit Deus ' Omnia enim similitudo vel comparatio necessario supponit quandam elacti nem , electio verb comparationem unius rei cum altera, juxta S.Augi stinum r epist. Ior. ita be uit Mima raris is , fi distinuisuri, da, pendendo si at minara majoriis. Ubi perspicitur S. Doctorem invia aem eonfundere & aequo habere pretio praeferentiam , electionem ,
Verum est, quM Arius quondam hoc ipse Ioeo usus si tanquam sagitta in pharetra , ut confodiat consubstantialitatem Verbi , mare tendens, quasi haec Verba, am. - Ο est , non possint adaptari humanitati Christi , quae primum post Joannem Baptistam facta est,& qubd consequenter sint referenda ad Verbum , seu in quantum Christus Dei verbum eiu Et in hae ipsa qualitate Verbi Christum
non esse nisi simplicem creaturam ab aeterno Patre in principio temporum formatam : attamen orthodoxi constanter Arianis repose rant , hune terminum factin esse Verbum genericum, quo aequἡ uti
possis de Filio omni aeternitate genito, ac de quolibet alio effectu perlausim externam differentis naturae producto: & quod S. Ioannes Baptista ipsemet abundanter siluerit omnem nodum aequivocationis , quando testatus est, Christum ideo fuisse factum ante ipsum , quia erat viasi Senior ipso , Vel potias ante ipsum: sa ante mosa is, quia prior me erat. Idcirch , licEt certi quidam expostores interpretati snt taeverba ante mo factis , per illa antepotis , nullus tamen visus est trinductor Gallicus suspicione Ian senisni purus, qui attentasset hane usurpare transpositionem , qui miti Iaut ante Φ- videtur hane veru
160쪽
sionem parum eum littera consormem plus augmentiisse , quὶm diis minuisse dissicultatem , cum tollat quasi omne medium favorabiliter interpretandi hunc Iocum. Soli Calvinistae non vulgari temeritate ausi sunt hunc textum taliter transponere , forsitan ex secretiore consilio , & proposito Christi divinitatem impugnandi , ut blasph mam Magistii sui sententiam de aeterna Filii generatione solidarent. Quis igitur dubitaret, vel potius quis non crederet , Traductorea Montenses , dum tam arduh CHvini vestigia premunt, ad eundem cum Calvino terminum & scopum tendere
Texti Vulg. Dixit eu Jesu: Trincipium, qui
Uersio Cath. Respondit illis Iesus. Ego sum principium , ille qui vobis loquitur. Uerso Moni. Respondit illis Iesius e ego sum a principio, & hoc est quod vobis dico.
omnes Doctores Catholici unius sunt labii, qubd Christus Do minus hoc passu authenticum Divinitatis suae testimonium promat,& qubd Judaeis ipsum sellicitantibus , & tentantibus quis esset ' nitide & pkam fatearur , se esse Principium rerum omnium , & eonia sequenter Deum. Hoc probat non selum Sanctorum Ecclesiae Patrum authorita , praecipuὲ S. Chrysostomi, Augustini , a)verum etiam ipse contextus Sacrosancti Evangelii, nam immediais post allata verba testatur S. Ioaruies , qudd ipsi id est Iudaei non cognove--t , Pua Patrem s- --t D n. His non obstantibus Calvinus est multis discrepantis sententiae rilli, inquit,qui traducunt b) ρο-- quasi diceret,eso δε principiam,
' r D. Chrysost. -- sti item D. Augustin. I. 1. de Trimul O b in comau in cap. I. Ioam