장음표시 사용
281쪽
DE USU PLACITI REGII S PER DECRETI rQuibus Libri proscribuntur. CAPUT PRIMUM.
Ostendit seopum Puelli Regii etiam obtinere quoad Detreta Romana, quibus lectio Librurum interdicitur. g. I. Forma hodisma Curia Romana is detone dis σ estne tendis Deraretis , ouibus Libri prestribuntur , mimit usum Hariis , in pillo ejus scopo ,
merito ad haec Decreta extendi.
DEcκετa prohibitoria librorum plerumisque eonduntur vel in Congregatione Cardinalium S. eii sive Inquistionis conistra Haereticam pravitatem, vel in Congregatione Cardinalium, quae Iudicis voratur; raro veru extra has Congregationes sub nomine Pontifieis & immed late a Pontifice
Sed sive Congregatione Cardinalium, luve a Pontifiee mneiseanrur hare Decreta, praecipue illa concipiuntur ex sententia The logorum , quibus examen librorum, eorumque censura eommitti solet.
Dum enim libri quasi pem ieiosi ad Congregationem Cardinalium, vel summum Pontificem deseruntur , solet eorum examen Theologis quibusdam, quos tam ultores vel Qualificatores vocant, eommitti. Hi antem Theologi, facto examine, i dieium suum depromunt in Congregatione Cardinalium , interdum praesente, freque
Callis diu Dei es exalterum in eo edendis re hos , quas pete vit Galli. ater exempla quae possent Murri . lassicit Re eis Heat ei lv. absolutionem indi. Te . a cuius eaneessione summum Fontiseem deteris tur Philippus Il. Hispan arum Ris abs tutio tamen e neessa est ob cpem . quam sibi Leema Fara, quod Henricus publicationem concilii Trade
Hus tamen absente ipso Pontifire . atque ex votis Theologorum soliti sunt ipsi Cardinales aι prohibitionem libremm sine ulteriori examine Vota sua de mere ; & si Pontifex praesens fuerit , ipse se votis Cardinalium e formare consuevit. Et quidem in Congregatione , quae I iacis vocatur, Ponti sex numquam intervenit, sed soli Cardinales eum Praesecto Congregationis , auditis Theologorum suffragiis , Decretum prohibitionis sive relationis librum in Indicem eoneipiunt ; illudque postim um, antequam publieetur, Ponti fiet e hibetur , qui illud sine novo examine Pr obare consuevit. Congregationi vero S. seii , quae habetur seria 3. & similiter Pontifex non in tervenit , solique Cardinales super pinibutione librerum ex votis Theologorum, quibus examen commissum fuerat , resolvunt ἔnullasque partes in his meretis solet habere Pontifex , nisi quod ipse Assessor S. Deli eodem die post meridiem Decreta Coningregationis Pontifici reserat , Sc summarie
Congregationi vero IOUcii , quae habetur seria 3. in Palatio Apotholico interv nire quidem solet summus Pontifex , sed
ex votis Cardinalium negotia concludere consuevit. Cum
itii in Gallia procurare . Deinde paratus erat memens vi L permittere Coa ei lii Tridentim appretationem eum ista Clausula . DIυI, Eretis, ιιὰ is moriari tis a poris dispostione hoc emolumentum cediit Gallἱa . quod Pontificem ad suas libertates approbandas addunari .
282쪽
Cum vero Cardinales rarissime per se li- lae suae opiniones ut fidei pene articulos probros proscribendos legant & examinent, sed pugnent , & contrarias aliorum Theolog relationi Theologorum , aut ad summum rum opiniones ut haereticas, scandalosas, vel alterius Cardinalis , qui forsan ad examen erroneas palam reiiciant. libri fuisset deputatus , se in suis votis con- Plures insuper reperiri scitur , qui quid. krment, qu3cumque forma Decreta a Gn- quid a Schol alticorum , quorum lectioni aD gregatione Indicis vel S. Offcii prodeant , sueverunt, opinione recedit , mox ut novi illa non tam Pontifici aut Cardinalibus , talem noxiam reputant. quam ipsis Theologis , quibus eorum exa- Denique nihil pene facilius , quam simi-men & quali fieationem Confregatio Cardi- lium Theologorum animos praevenire conis natium vel Ponti sex commini, adscribenda tra libros, qui potentiores nanciscuntur Adsunt , sive eorum potissimum iudicio & re- versarios. lationi innituntur. Quae omnia evincunt , nihil mirum en Quinimo tametsi Deereta immediate a se , si similia Curiae Romanae Deereta . Pontifice procedant, nihilomanus ea ex re- huiusmodi relationi Theologorum innixa , latione Theologorum ti subinde aliquorum subreptitie & obreptitie a Pontifice vel Con- Cardinalium , quibus a Pontifee librorum gregatione Cardinalium impetrentur , po iareviso eommittitur, dependent. sitque hoe ex eapite eorum publieatio &Scitur enim quod nec soleat nee possit executio in publica commoda impingere, ut Pontifex pluribus altioribus negotiis distra- propterea & his merito invigilent, qui p. ctus , lectioni & accurato librorum examu blicis his incommodis avertendis intendereni per se intendere; quin & plures ad cen- debent. iuram deferuntur eo conscripti idiomate , Insuper constans est hodiernus Curiae Ro- cujus vel nullam vel modicam notitiam manae Stylus in formandis Decretis, quibus Pontifices frequenter habent , ut libri Hi- libri proscribuntur, nullum specialem e spanico , Poloni eo , Germanico, &e. idim rem exprimere vel designare , qui prohib male conscripti. tioni loeum dare potuisset. Itaque omnis pene illa e Curia Roma- Ex hoc prohibendi modo natum est fiena procedens librorum proscriptio ex pauco- ri, ut inter Doctores ae signanter Theol mm Theologorum signanter Regularium , Eos frequenter acerrima excitentur distia vel ad lummum aliquorum quod tamen .sia , dum inter hos disceptatur , quae in rarius eontingit Cardinalium , iudicio & hisce libris doctrina Romanis Pontifieibus relatione dependet. displicuerit. Neque Pontifex ullas in his proscripti Ae proinde hoc ex eapite contingere potest, nibus partes habere eonsuevit, nisi ad sum- ut ex similis Decreti publicatione & receptionemum quod subinde ipse & Theologorum plus incommodi, quam ex libri illius lectione& Cardinalium personaliter relationes au- timendum sit; ideoque ad praecavenda his diat ,& ex ipsorum relatione iudieium suum Theologorum dilsidia executionem similis super hae prohibitione formet. mereti Regia auctoritate suspendi publica Quam facile autem subreptitie & obre- Reipublicae utilitas suadet. ptitie judicium formetur , quando ex alio- Hinc rursus patet, luper his Decretis merum relatione illud depromitur, nemo non rito requiri Placitum Regium , inspecto
Praesertim dum agitur de negotiis , in Accedit quod hisce Decretis contra legen- quibus praeventio, ignorantia, & error sie- tes vel retinentes libros per haec Decretaquenter admodum dominantur . proscriptos Centurae , aliaque poenae dece Quis enim nescit , quam frequentes s nantur, necnon inserantur frequenter Clau-leant esse Theologorum in materia Domi- sulae, quae moribus & privilegiis Provincianae , sqnanter Regularium , qui prae reli- rum contrariantur, nec sne periculo turba- quis Theologis magis tenae iter Magistris tionis admitti possent , uti ex dicendis p suis adhaeret cunt , in suis opinionibus prae- tebit.
283쪽
cii , nimirum avertere incommoda , qua Reipublicae & Ecclesiae ex praecipiti Decretorum publicatione imminent , etiam in hisce Decretis obi nere.
Exponitur alitis modus, quo idem coutingere pote'.
INter causas , ob quas contingit Decreta
Romana nonnumquam in publica commoda impingere, & illa notari potest, quod is lumen Spiritus sancti verba sunt Auct is ris Tractatus De Iisertatibus Ecclesiae Gulis sicanae, qui ex professo auctoritatem Pon- tificiam contra quatuor Articulos Galliri canos tuetur non perpetuo Pontifici hy-M pocr. tarum fraudes , Aulicorum adulati is nes, improborum mendacia detegat, nonis adversus Ambitiosorum importunitates , is Magnatum preces , suspecta Oilicialium ,, Consilia immotum servet se : quidni &hae de eausa ipsa Decreta, quibus libri proscribuntur , in publica commoda nonnumquam impingant PNam & in eliciendis & procurandis hisce
Decretis non raro se hypocritatum fraudes immiscent , quibus procurent de exto
queant proseriptionem librorum & script rum , quibus eorum hypocrisis & artificia sub pallio Religionis nonnumquam ad turpem quaestum composita, detecta & improbata vident.
Nec minus timenda hic improborum mendacia adversus seripta , quibus eorum vitia& crimina , ac improba vivendi ratio a guuntur , exsufflanturque palpantia Casinstarum commenta, quibus vitia, & licentiosa vivendi ratio indulgentur.
Evidens est , & in his impetrandis Decretis plurimum posse valere Ambitiosorum importunitates , Magnatum seu Potentium preces , ubi conspiciunt scripta suis praetensionibuς Ac praetensis Juribus ti opinionibus contraria , praesertim cum librorum proteriptio plurimum dependere soleat a Theol orum, ad examen eorum deputatorum , ju-ieio & relatione.
Quam dissicile autem sit, huiusmodi Theo-
Iogos contra Potentum importunizates depreces immotos servari, nemo ignorat.
Quid de Oilicialium suspectic Consilii,
non metuendum, adversus libros & scriptas quibus eorum abusus & excessus deteguntur c palam redarguuntur Sed nihil adeo in librorum proscriptionem influere natum est , quam Aulicorum adulationes .
Scitur enim quantopere per Aulieorum adulationes Iurisdictio & Immunitas Ecclesiastica,& notanter auctoritas Romani Pontificis supra modum extollatur , & quam ibi licite invigilent hi Adulatores , ne quidquam evulgetur , quod suis de Iurisdictio.
ne Sc Immunitate Ecclesiastica , ae auctoritate Pontificia conceptis opinionibus con
Et sane constat, per has Aulicorum adulationes tandem factum esse , ut plurimaeirca Iurisdictionem & Immunitatem Ecclesiasticam, auctoritatem Pontificis Romae. ni super temporalia Regum & Principum, circa potestatem disponendi de Beneficiis , derogandi Juri Patronatus etiam laicorum, aliaque similia , Romanis Pontificibus , e rumque Ministri; &. Curialibus perluala sint,
quae moribus Sc Iuribum Provinciarum omnino contrariantur, nec sine summa Ecclesiae& Reipublicae perturbatione admitti possent . Et tamen ut has suas praetensiones a
plius stabiliat Curia Romana , nihil frequentius , magisque obvium, quam passim, generatim & indifferenter prolcribi , & in Indicem librorum prohibitorum referri quoncumque libros , quibus adii ruuntur coninsuetudines , Privilesia, & Statuta Provinciarum , necnon Iura Principum , Vastatulorum , vel etiam Episcoporum , quae cir ca Immunitatem & surisdictionem Eccle- fasticam , necnon auctoritatem Pontificiam praeconceptis Curiae Romanae opinionibus veI in speciem adversari ipsis videntur.
Scribit Franciscus Salgado De Suniteat.
iam pridem advertit se Reges Catholicos , quod ,, libri Catholicorum Regnorum Hi-- spaniae tractantes ae sundantes Regis I si ritia tionem & Regalia , maxime in re-- bus Ecclesiasticis , ob id iolum soleantis integraliter in Curra Romana prohiberi &- vetari, & ad hoc Brevia Apostolica trannis ferri ad supretnam Inquisitionem Hiip se niae publicanda n.
284쪽
a18 De Promulgatione Iesum Ecclesiasticaram. Notat autem idem Auctor, quod is Rex cretum , quo Pontifex proscribet & interis huie esueutiae suis Iaribus Regalibus, & dicet Suae Catholicae Maieitatis Edicta, .elsi sibi ipsi illatae occurrat , agnoscens hanc libros seu scripta , quibus Iura Suae Maie-- prohibitionem duntaxat tendere ad infrin- statis, & suorum Vastallorum ad illuuntur. se genda sua Iura , necnon in grave dc in- Et ut asserta exemplo confirment , n is tolerabile praesudicium tuorum ,, . tant, quod a quatuor eirciter annis facta &Et ulterius monet idem Aufior , quod impressa fuerit quaedam Deductio lub titu- Rex Catholicus ad Meurrendum hujusmodi lo : Jtis Belgarum circa Bullarum recepti violrntiis , dc ne per similem prohibiti O- nem : nullum tangens fidei aut dogmatis nem Iura sua infirmentur , eiusmodi Re- articulum, sed unice adilruens Ius Suae C scrinia iuxta morem in Regnis Hilpani λ- tholicae Maieitatis non admittendi publie
rum ustatum penee se retineat, sive execu- tionem seu executionem Bullarum sine prae-tionem non permittat , quod idem est , ac uio examine Zc Placito . Et hoc seriptum si iuxta Stylum de Praxim Belgii executio inquiunt una cum altero eiusdem natu- suspenderetur ob defectum Placiti Regii. rae Defensio Belgarum costra evocationes Inter Probationes libertatum Ecclesiae Gal- peregrina Iudicia licet fundatum super lieanae tap. io. num. D. legitur discurius, Suae Maiestatis Edictis & lolemnibuet pro-rurm nominatissimus ille Regis Chrilitanis- missionibus, quas in suo Laeto Introitu, inimi Advocatus Dominicuς Talon pronun- terposito iuramento, Rex facere consuevit, tiaWit coram Consilio Regio, occasione cu- etiam Pontificio Decreto proscriptum fuit . iusdam Deereti a Congregatione Cardina- Integra haee Conlulta exmbentur in Ap-lium Dissii meii seu Inquisitionis emana- pendice lub littera si ii , quod Nuntius Apollolicus apud Re- Et prosecto has querelas landatissimas agem Chiillianissimulra residens miserat Ar- gnoscet , quicumque attenderit, quantopere
tale iscopo Pari sensi , alitique Episcopis saee librorum proscriptio Iuribus Regiς , &per tuas respective Dioeceles publicandum Uassallorum, necnon inveteratis Provinci ubi concludit dictus Ado atus Regius ad rum moribus de Privilegiis queat obesse, aeeassationem praedictae transmissionis 5c inter- etiam Ecclesiae dc Reipublieae pacem dctran. dictionem publicationis eiusdem Decreti. quillitatem turbare. Inter caetera autem suae conclusionis fun- Neque enim fas est dubitare , quia hiedamenta Observandum monuit , quod per librorum proscriptione contingat, Iura Prin- Congregationem S. cii conficiatur Inilex et pum, Uastillorum , dc Provinciarum non prohibitorius 3c expurgatoriuς librorum, qui parum infirmari , praesertim apud vulgus , quotidie accipit augmentum, atque per hanc eam intelligit Itbms tamquam perniciosos , Congregationem quondam proscripta fuerint imo ut haereticos proscribi vel eo solo ti- Arrella Partamenti contra Ioannem Cha- tulo , quod in illis Iura illa , δι Provin- stet , opera Praesidis Thuani , Libertates clarum Consuetudines dc Privilegia asse- Ecclesiae Gallicanae , aliique libri concer- rantur. nentes personam Regis, Regiamve Iurisdi- Ulteriuς, abusus eum summo Religionis
ctionem. nocumento quodammodo stabiliuntur , ubi
Similiter Constium Brabantiae in sua libri hos abusus detegentes δc arguentes, ut Consulta de i7. Decembris i 61 . ad Aris noxii in Indicem librorum prohibitorum re-ehiducem Leopoldum tunc temporis Belgii lati conspiciuntur. Gubernatorem, inter alia incommoda, quae Quin dc per facilem nimis librorum mex publieatione Bullarum Sc Decretorum C scriptionem Potentiorum importunis sollici-riae Romanae sine praevio Regio Placito lationibus nonnumquam extortam, dissidia hisce Provinciis obvenire possent, notare non inter Theologos & Pr ei pis Subditos cum omist , quod si liberum si Archiepiscopo paeis de tranquillitatis noxia perturbatione
vel Internuntio publicare sine praevio Pla- excitantur. eito Regio quodcumque Decretum Curiae Cum igitur non uno ex eavi te librorum Ramanae proscribens libros aut impressa ; pro seriptio in publica commoda impingere
nihil ipsos remorabitur publicate simile De- possit , quidni usus Placiti ad eam se e
285쪽
Pλκs IV. C A p. II. Da tisi Placiti Regii super proscriptione Librorum. 11'tendat , quandoquidem ut saepius dictum
suit ) hie usus non tendat nisi ad praecavenda incommoda , quae ex praecipiti Decretorum seu Bullarum Curiae Romanae publicatione in Rempublicam seu Civilem , seu Ecclesiasticam induci possent lf. III.
Coni vere potest , ut smilia Decreta etiamissa, ob certas circumstantias , nouexpediat in certis Provinciis publicari.
OUemadmodum eontingere potest , ut
Lex aliqua uoi Provinciae esset admodum conveniens , quae in alia tamen Pr vineia pluet scandali & turbationis , quam utilitatis adferret uti supra notatum fuit rsimiliter contingere potest , ut prohibitio quorumdam librorum merito fieret in certa Provincia, aut Natione, quae non similiter in aliis Provinciis eonveniret, quod non uno ex capite evenire potest. Certum in primis est , expressiones aliquas posse else nocivas apud populum minus in fide Catholica aut Religione instru-μim , aut haereticis permixtum, quae nequaquam ostenderent populum melius instructum, vel nullam cum haereticis communionem habentem ; adeoque librum aliquem ob huiusmodi expressiones esse uno in loco prohibendum , & non in alio : idem esto de tempore iudicium. Ad haec contingere subinde potest, ut liber aliquis in certa Provincia aut Dioecesia Patioribus & animarum Directoribus tamquam pius & instructioni populi conveniens fuerit commendatus , ra vicissim a populo avide receptus , & sine offensione lectus , vel etiam a viris spectatae doctrinae Sc magnae apud populum auctoritatis probatus . Qui porro ambigat , quin huiusmodi circumstantiis eoncurrentibus fieri subinde pos-st, ut libri illiu prohibitio in rati loco non conveniret , tametsi alio in loco non esset improbanda PQuid enim si liber ille revera quidem
obscurrores quasdam contineat exprestiones , aut etiam levioreς aliquos errores , ita ut
ex ejus lectione aliquod erroris periculum populo imm .nere posset , ideoque sepositis particularibus circumstantiis , merito proh beretur λ sed si periculum ex hujusmodi o scurioribus ex prellionibus, aut levioribus e roribus populo imminens conferatur cum scandalo , quod ob particulares circumllan tias concurrentes ex libri illiuς prohibitione in tali loco imminet , fieri potest , ut periculum ex lectione illius libri imminens nullatenus aequiparari queat scandalo ex prohibitione ejusdem orituro e ideoque convenientius foret a prohibitione supersedere, ipsorumque Pastorum eum permittere, ut obscuriores expressiones populo clariuq exponant. Facile quippe contingeret , ut ob libri huiuimodi prohibitionem populus de Past rum , qui librum illum commendarunt , sinceritate vacillare inciperet , atque suspecta habere , quae de articulis fidei , aut morum preceptis a Palloribus audiviti quod malum multo graviuς , atque populo nocentius subinde esse posse, quam periculum erroris, quod ex lectione illius libri populo est,t metuendum, dubitari nequit. Merito proinde apud Auditoria Regia vellice solo titulo examinantur similia Rescripta , ut perspiciatur , idque, si visum suerit , consultis Episcopis di Pastoribuet , aut etiam Academiis , num similium librorum proscriptionem lite & nunc conveniat executioni mandari , & utrum forsan ex illiuet executione non plus incommodi quam commodi sit metuendum
Adstruitur usus Placiti super Decretis, quibus libri proscribuntur, ex iis quae contigerunt in publicatione & receptione Indicis librorum prohibitorum vulgo Tridentini.
f. I. Exponitur quies circa hunc Indicem a sum sit iis Concilio Tridentino. POs rQUAM Synodus Tridentina rursus
poli decem circiter annorum sulpens nem resumpta suit sub Pio IV. Pontifice, habita suit Congregatio Patrum die 26. Januarii 1362. is in qua per Praesdes Conci-
286쪽
aso De Promulgatione Legum Ecclesiastica uis. ω lii inter alia propositum fuit , ut libri a Indiee evulgatum, quo eura illius perfieienais diversis Austoribus post Haereses natas e- di committebatur Ponti fiet , max a soluisis diti una cum Catholicorum contra eos Synodo Index librorum a delectis Patribus. Censuris examinarentur quo Synodus, quid consectus Pio IV. Pontifici oblatus suit, is habeat i uper illis decernendum, statuat ,- uti ipse testatur in Brevi, quod ineipit: D Super hoc articulo variae fuere Patrum miukι gregis; additque quod eum doctissi-
sententiae, ae tandem, pleriique consentien- mis probatissimisque Praelatis aeeuratissime tibus , eonelnsum suit , ut aliquibus confi- legendum examinandumque tradiderit, ipi ciendi Indicis cura demandaretur , quorum que etiam legerit.
delectus ipsis Cone illi Praesidibus commissus Tandem post hoe examen institutum I fuit, per quos delecti fuere octo/ecim P dex hie complet. 8e absolutus fuit, divi-
tres, qui huic operi intenderent.. susque in tres Classes, in quarum prima Hane Patrum resolutionem edito Deereto non libri, sed nomina Auctorum exprimu Synodus Tridentina publieavit Sess. 18. de- tur, ut omnes intelligerent, eorum scripta claravitque se Synodum emisisse, ut delectu non edita solum, sed edenda etiam essem se ad hane disquisitionem Patres de Censuris hibita, ut monet Franciscus Foretius ex is librisque quid facto opus esset, diligenter ordine S. Dominici, deputationis Tridenis ccnsiderarent , atque etiam ad eamdem tinae ad conficiendum Indicem Secretarius, is sanctam Synodum suo tempore referrent, in Praefatione Indiei praefixa. se quo facilius ipsa possit varias & peregri- In secunda classe referuntur libri se quiis nas doctrinas tanquam EiZania a Christi is propter doctrinam non sanam aut suspe- is nae veritatis tritico separare, deque his ti ctam, aut quae offensionem etiam in m is commodius deliberare & statuere, quae se ribus fidelibuς adferre potest, reiiciuntur, is ad scrupulum ex complurium animis exi- is etiamsi Auctores , a quibus prodiere, is mendum, & tollendas multarum querela- is ab Eeclesia numquam desciverint,, . o rum causas magis opportuna videbuntur,, . Tertia is eos libros complectitur, qui mPost hunc Patrum delectum, & publiea- is ne seriptoris nomine exierunt in vulgus, tum hoe Decremm , nihil de hoe Indicis is de doctrinam eontinent, quam Eeelesa negotio in Coneilio ulterius actum legitur se Romana tamquam Catholicae fidei aut usque ad illum diem, quo finis Concilio is morum integritati contrariam , resutam impositus suit, quando inter alia etiam De- - dam ac refellendam esse decernit D.
cretum Patribus praelectum & ab ipsis ap- Hune Indicem , subjectis quibusdam R probatum fuit, in quo , relatis prius quae gulis quas Iudicis vocamus Pius IV. Sesi. I 8. decreta erant, subditur : is Audiens eunt gavit & solemniter publicavit edita prae is nunc Synodus huie operi ab iis c qui- dicta Bulla in forma Brevis, qu3 praecipit, is bus opus conficiendi Indicis fuerat de- hune Indicem eum adiunctis Regulis a
,, mandatum extremam manum impo- omnibus suscipi & observari, eum inflictiose sitam esse , nee tamen ob Librorum ne & comminatione gravissimarum poen is varietatem & multitudinem possit distin- tum & Censurarum in legentes aut retinen-- cte de commode a sancta Synodo diiu- tes quoscumque libros in hoc Indice em -ο, dicari, praecepit, ut quidquid abillis p - tentos; declarans, quod haec prohibitio post ,, stitum est, Sanctissimo Romano Pontifici tres menses a facta Romae' publicatione &ri exhibeatur, ut ejus judicio & auctoritate affxione omnes ita obligabit, ae si ἐν His terminetur & evulgetur hae Litterae editae, lectaeque D snt. Haee Bulla habetur in Bullario inter Constitutio
f. II. nes hujus Pontificis, sub num. 77. Quia elica Indis oulgo THdentiaum, sa- 'sum fuerit ρεν Pium IV. Papam Consormiter ad Decretum in fine Sris nodi Tridenturae super conficiendob. III.
287쪽
Praedictus Indo Romanus vulgo G deut L nus, nee tu Belgio , nee in Hispania simpliciter receptus fuit. Uemadmodum Decreta Coneilii Tridentini signanter circa Resormationem in Belgio non leguntur publicata, nisi post- ouam Regia auctoritate suis sint revisa, aetum demum publicatio eorum sacta eum ea cautione, qua inveterata Provinciarum Privilegia & consuetudines , atque ipsa Iura Regiae Maiestatis omnibus intacta lema- Tentur, uti parte 3. cap. a. 3. 2. latius fuit
expositum: ita Index librorum iussa Coneilii Tridentini per Pium IV. absolutus &evulgatus, ut L praecedenti expositum est, nequaquam hie in Belgio simpliciter receptus fuit, aut vigore publicationis Romae factae obligandi hic vim obtinuit, sed non minus quam ipsa Concilii Tridentini Decreta, examinari & revideri Regia auctoritate tu sis est. Cum enim in praedicto Indire Iibrorum prohibitorum permulti libri in omni facultate scientiaque comperti essent, qui alias calligati , & a zizaniis impurae doctrinae opinionumque emendati, deinceps bona sui parte utiliter & cum frustu legi posse viderentur , & quorum hie in Belgio erat Exemplarium eopia : Dux Albanus Belgii Gubemator iussit, nomine Philippi II. Regis Hispaniarum , libros hos, licet per Indicem Romanum prolcriptos conservari, s lis Haeresarcharum operibus incendio abolitis.
Ne forsan tamen horum librorum lectione quisquam infici posset, studio Orthodoxae Fidei conservandae , iussit idem Princeps ex Canone & ordine ad eam rem instituto Decretorum & Catalogorum sacrosancti Concilii Tridentini praejictorum librorum lectionem & recognitionem inter Praelatos , Academias, & viros eruditos suarum Pr vinciarum distribui ; ut singuli in partibus eius sibi ereditis summ1 ope & alacri studio ita versentur, quo ista librorum praedictorum expurnatio commodius breviusque procedat & adimpleatur. Polt quam autem Indices documentaeue
expurgationi & eorrectioni librorum subsem Vicatla, per Academia, aliosque viros doctos consecta ad manus Regias pervenissent Antuerpiae Collegium Centorum ipse Princeps instituit, cui ex ordine Ecclesiastico praefuit quidam Episcopus, & nomine Regio praefuit famosii simus ille Theologus
Hi vero Censores maturo constito & diligentia libros in praedictis Catalogis con
tentos excusserunt, collatisque locis per pri res Censores annotatis cum exemplaribus, consecerunt ex ea re convenientem censu
ram, & librum conscripserunt hoc titulor
Index Expiersatorius. Hie Index expurgatorim tandem anno
37o. absolutus, per speciale Diploma Regis Philippi II. probatu , & eius auctoritate imprimi iussus suit. In hoc autem Indice expurgatorio plures libri per Indicem Romanum simpliciter proscripti, vel nulla, vel aliquὶ adhibita expurgatione vel castigatione legi posse decla
Et ut plures omittamus, sussiciet notar ab his delectis viris opera Caroli Molinaei cuius nomen in prima classe Indicis Tridentini sive Romani fuerat simpliciter sine ulliun operis designatione expressum , quo significabatur non edita tantum, sed & ede da eius opera esse proscripta ) non revisa duntaxat fuisse , sed plura poli sayam revusionem vel nulla vel modica addita expurgatione legi permissa . . De Commentario in Consuetudines P risienses dicitur : In hoc opere nihil est , quod Haeresin f piat, quapropter admittitur. De eius Tractatibus De Donatione &ininicioso Testamento: Nihil habent, quod Religioui adversetur , aut pias avres offendere pessite quapropter admittitur. Idiplum delatiis nonnullis ejus operibus iudicatum fuit. Quis vero credat, quod praeilantissimi iliali viri, quibus praesidebat Arias Montanus, qui & ipse Concilio Tridentino interfuerat, talia contra Indicem Romanum ti Bullam
Pontificiam vel solum emi lassent attentare,
si existimassent per solam publieationem Romae factam Belgas suisse obstricto ZEvincunt quoque , quae circa Indicem Romanum hie in Belgio eoatigisse retulimus, Principem ejusque Ministros non dubitasse,su in hie Index non minus praevie ante N
288쪽
161 De Promulgatione Legum EeAesiasticarum. soni subiaceret, quam ipsius Concilii Tri- Et praeirrea omnes oe quascumque licen
demini Decreta Reformationis, ut nimirum tias quibusvis personis, tam ab O dinariis huius quoque Indicis publicatio & executio Deorum, quam etiam ab sesis Cardinalibus cujusque Provinciae moribus & utilitatibus supν dicto Indice deputatis , ae supremis aceommodaretur. S. Universatis Ingustiores contra Haereti- similiter ex Indice expurgatorio Gaspa- eam proitatem In storibus , ae a Nobistis Qui roga Cardinalis & Archiepiscopi ait Ο silica Sedo quomodolibet eo Toletani, Hispanici Generalis Inquisitoris cessas legendi o rei nenda libros eiusdem iussa edito iub finem seculi decimi sexti, Caroli Molinaei etiam stib alio nomine in-8c Sal muri Iso I. impresso , constat , nec scriptor vel expuSatos, cum non alito quom
in Hispania praedictum Indicem Romanum igne expurgari possint , remeat, cassat, vulgo Tridentinum in omni suo rigore suil- annullat. se reeeptum, quandoquidem etiam inter alia, Ulterius inhibet omnibus & singulis sua praedicta Caroli Molinaei opera , quaedam, pradictis, ne de caetero huiusmodi licentias
null1 notata expurgatione , alia aliqua ex- cuiquam concedant vel impertiantur.
purgatione notata legi & retineri permita Qui limo ait omnem facultatem conc tantur. deudi hujusmodi licentias retinendi set Ie-ε ndi opera hujus impii Aufioris ex stum f. IV. cumque causa o uel quovis praeteriti reectore, quibuscumque personir studuis au i Atilia Clement x VIII. proscribens de nreo ritate etiam Apostolica ius his, ρο ρud- Opera Carai Molivo, nee in Belgio, eumque diaenitate praeditis, etiam ipsi et nee in Gallia obligare credita est. Cardinalibus super Indice librorum prohibiatorum deputatis, ac supremis Iu uisitoribus INtelligens Romana Curia Opera Moli- praedictis adimimus, eamqus Nobis o Suc-naei Curiae illi supra modum exosa sub cessoribas mstris Romanis Pontificibus tan-m jcis expurgationibus suisse per Censores tum reservamus.
positive permissa, atque ita passim omnium Et quod amplius est, cassat o ex utine Iurisconsultorum & aliorum manibus teri, rritat quasctimque licentias etiam a Nobis& in magno pretio haberi, speciali Bullii c ait concessos, o a necessoribus muris omnia eius Opera lieet expurgata Clemens Romauis Ponti cibus respective concedendas,. VIII. iudicavit lub gravissimis poenis & quae manu nostra , aut nec orum nostro-Censuris proscribenda . rum pridie orum subscriptae non fuerint. Prodiit haee Bulla at. Augusti 16or. in- Hine invaluit modemus Stylus Congrecipiens: Amstolica Sedis, qua motu proprio gationis Sancti officii sive Inquisitionis, uto ex certa scientia ut loquitur de ma- in Litteris , quibus ab hac Congregationetara deliberatione Me perpetuo valituM eoneeditur licentia legendi libros prohibitos, Constitutione , omnia o quaecumque prid, quantumvis perniciosos , semper inseratur Hι Molinaei tamquam hominis impii G his haee Clausula : Exceptis operiἷus Carati
retia opera perpetuo damnat, reprobat, iu- Molinaei. rerdicit, oe anathematietat; necnon DR Publieata suit haec Bulla Romae 26. Au.uem eorumdem retentionem universis Chri- gusti 16or. eum hae exuressa Clausulae infli fidelibus ei iusiumque status oe conditis praesentes ad valvas Basilicae Principis Ap nis, sit e de illis speeialix indiυUtia fluctum, o in acie Campi Florae almae ctrmentio habenda foret, ob merea excommani- publicatae omnes .ia arcteut ac officiant , per n-eationis latae sententiae , alii tie Censiris, is aes omnibus oesiingulis intimatae fui sutio paeuis in Indice librortim prohibito,um Verum nee ob hanc Bullam, ejusque R eontentis, ae etiam static onis Usitis haeresis, mae factam publicationem existimarunt Bel- quantumvis Scristia, opera, o Commenta- gae, se hae positivi lege obstrictos, & in ria i a jam quovis mori Disse Expuκ uim illius sibi operum illius Auctoris le- r A praetemdant, disericie perpetuo interdicit ctionem esse interdictam . multo minus se oe prohibet. ob hane lectionem aut operum retentionem
289쪽
P , κ s IV. C A p. III. De Uu Placiti Resii supra proscriptione Librorum. 263
incurrere Censuras, aliasve pinnas in hῖς Ex iane cum iuxta septimam Regulam
Buit, contra legentes aut retinentes Moli- Indicis, libri antiqui ab Ethnicis coni criptinaei opera comminatas. in quibus plurima lasciva & obicoena Notorium enim est, uti etiam recte ad- currunt , & tractantur γ propter sermonis vertit Bettrandus Loth in suis Resolutioni- elegantiam & proprietatem ab Inquistoribus Belgi eis Trasi. 13. quaest. 2. art. 7. bus & ad Indicem librorum prohibitorum quod is omnes Iuri lconsulti utantur illo Auctore familiatillime ; ita ut sit frequentior inter Practicos & tritior quam Baldus &Bartolus, quem extollunt tamquam profundissimum Iurillam, & omnino sibi necessarium depraedicant; ita ut nullus ins-gnis Practicus aut Advocatus carere possit, maxime in Arthesia propter scripta illius Auctoris subtilissima ad Consuetudiis nes Parisienses, quae similes sunt Consueri tudinibuς Arthesiae , . Observat insuper Bertrandus, quod is ex is tra Belgium etiam in Foris & Curiis is celebris sit ille Auctor, & omnium mari nibus teratur , videntibus ti non contra-
is dicentibus Epii copiis is . Monet quoque praebictus Auctor, hanc Bullam Clementis VIII. telie ZY aeo in Jure Novo , lile in Belgio non esse promulgatam , dc conlequenter hὶc non obligare. Quantopere Molinaei Upera a Pragmati eis Galliae aestimentur, quamque trita sit eorum quotidiana & hactenus usitata lectio, probant , quotquot hactenus prodierunt, "idie prodeunt Pragmaticorum illius Regni scripta in omni pene tam Juris Civilis,
quam Canonici materia. Nihil vero magis operum illorum exillimationem depraedicat, quam elegans illa& exacta omnium operum Caroli. Molinaei nova Editio in quinque volaminibus procurata praecipue opera Francisci Pinsonii iunioris, celeberrimi,& signanter in materia Ecclesiastica apud Parisientes Advocati versatissimi, qui & notas admodum eruditas & ad modernam praxim accommodatas
adjecit operibus Molinaei materiam Ecclesiasticam spectantibus, quae quartum & quintum tomum Operum hujus Editionis conficiunt. Evulgata fuit haec Operum Editio Parisiis sumptibus Viduae Damiani Foucauit Regis & Urbis Typographi, cum expreta Privilegio Regis; ut vel hinc pateat, in
Regno Galliae Romanam proscriptionem nequaquam esse receptam, nec ullam illius rationem haberi.
Deputatis permitti posse dicantur, hZe sola limitatione adject3, ut nulla ratione pueris praelegantur; quid mirum si Opera Caroli Molinaei ob summam in utroque Iure, necnon in patriis Consuetudinibus & morbbus petitiam & eruditionem legi permittantur Iurisperitis, qui non exiguos ex hac lectione fructus carpere possunt; tametsi nῖ nulla hine inde immisceantur, quae cum Ecclesae Catholicae doctrina non omnino convenire videntur, quibus ne lector Cath licus inficiat.r, in suis Notis Gabriel Du- pineau, & Franciscus Pinsonius occurrunt Imo quicumque attenderit, suam facile& quam profunde infigantur lasciva seu obscoena animis legentium praesertim Stylo et gantiori & acutiori expressa , haud dii sculter agnoscet, plus periculi ex lectione Ethnicorum illorum librorum ad subversionem morum imminere adolescentibus, quam J ris peritis ex lectione operum Molinaei immineat periculum deviandi ab Ecclesiae Catholicae doctrina; tametsi hine inde nonnulla occurrant , quae sint liber oris fit quandoque sequioris doctricli, uti habet Pr latio huic novae Editioni operum Molinaei
Adstruitur usus Placiti ex iis, quae contigerunt occasione proscriptionis Libri, cui titulus: Augusti ius Cornelii Jan-
senii Episcopi Iprensis .f. I. Exponitur quid actum sit ocea πὸ Decret ἰS. Congregationis Inquisitionis Romanaede i. Ausust iis i. quo dictus Liber proscriptus fuit. ΙNTtR eatera , quae usum Plaeiti su er Decretis libros micribentibus adii ruunt,& hiice
290쪽
264 De Promtilaatisne d& hiseo in Provinetis ustatum probant ,
notabile admodum est, Id circa medium
seculi elapsi contigisse legitur circa librum, eui titulus r Avustinus Cornelii Iansvii ,& Bullas ae Decreta , quae eius occasione
sub Urbano VIII. & Innocentio X. em
Hic liber primum evulgatus ti impressus
fuerat Lovanti anno is . & quamprimum, tamquam qui ex professo tractaret materiam
de Divinis Auxiliis , non obtent licentia a S. Congregatione Cardinalium , prout a Sede Apostolici fuerat decretum , delatus& denuntiatus fuit Congregationi Cardina- Iium S. Oificii sive Inquistionis generalis , . qua anno sequenti prodiit Decretum, quo hic liber proscribebatur , ejusque lectio interdicebatur.
Hoe Decretum , postquam Romae ritue sueto fuisset affxum & publicatum ; Internuntius Bruxellis residens mox a recepto
exemplari copias eiusdem divulgari trepit , cuius divulgationis a Procuratore Regio Gmnerali Consilii Brabantiae aetepta notitia ,
Libellum supplicem obtulit dicto Consilio
contra hane divulgationem; quo viso, Co silium publieationem hujus Decreti fieri πω visionaliter interdixit , quoadusque Rex informatus foret, num revera praedictiis liber Iansenti exeitasset male scandalum er osten- sonem Ecclesia Catholicae , uti ipsum Decretum prasene videbatur.
Insuper Internuntius copiam predicti Decreti eommunicaverat Universitati Lov
niensi, adiunctis suis Litteris . quibus hortabatur Universitatem , ut Decretum hoc eum debita reverentia reeiperet , & obse vari iuberet ; una significans, hune librum ob id preseriptum , quod tractaret ex pro sesso de Auxiliis Divinis sontra Mandata Sedis A postoli . Integrae Littera exhibentur in Appendice sub littera D. Super his Litteris congregata Universitas 28. Septembris eiusdem anni IMI. resolvit, parendum quidem esse Bullis Pontificiis ;Verum antequam publicentur, e re fore, ut negotium communicetur eum Illustrissimo
Archiepiscopo Μecti iniensi , Consiliis Privato & Brabantiae, cujus utriusque Consilii Privilegio dictus Jansonii liber editus erat. Cum igitur intellexisset Procur tor Generalis Internuntium etiam ipsi Universitatietum Deli seliseum. eopiam hujus Deereti eomm irasse, ut per Universitatem reciperetur , inditate obtulit alterum Libellum supplicem Consilio Bra bantiae , in quo eonquerebatur , Intemuntium sine pravio Principis Plaeito hoe D aretum publieasse, & adiuncto proprio Mandato illud reeipi mandasse , concludens ut
ea omnia per Intem tium attentata cassarentur, & irrita declararentur e quae con
elusio ei per Consilium fuit adjudicata. Postquam vero Pontifex Urbanus VIII. intellexisset Universitatem Lovaniensem D eretum Congregationis una eum Μandato Intemuntii transmissum non publieasse, sed Mandatum Intemuntii una eum ipso De-ereto tommunieasse Consilio Brabantiae , ipsumque Consilium ad instantiam Pinuis ratoris Ggneralis per Internuntium acta cassasse & irrita declarasse , scripsi Breve ad Universitatem Lovaniensem , quo alte de Universitatis procedendi modo conqueritur. Breve integrum exhibetur in Appendice Μωnumentorum sub littera RHoc Breve Universitati communicavit Intemunt ius, adjunctis pmpriis ad eam Litteris, quibus Universitatem hortabatur , ut inditate ipsum Decretum reciperet & publiearet.
His litteris Pontifieiis in forma Brevis Universitati prelectis , eadem Universias
resolvit die ar. Martii is a. Bullam seu Decretum S. Congregationis esse public n- dum per eos ad quos orsat. Cum uero dubium esset, quid Facultates singulae per eam Clausulam, per eos ad quos
spectat, intellexissent, dilata suit aliquanti-iper ipsa publicatio.
Interea de his eertior factus P curator Regivet libellum obtulit Consilio, exponens ad notitiam suam pervenasse , quod , non obstante interdictione facta .& intimata D mino Internuntio de non publicando praedicto Decreto S. Congregationis , Universitas per ipsum Internuntium nova Mandata re cepisset continentia in effectu idem quod praedictum Decretum , quodque ipsa Universitas resolvisset procedere ad publicationem eiusdem Decreti sine praevie obtentis litteriς Placiti; concludens, ut auctoritate Consilii interdiceretur Rectori & Universiati L vaniensi procedere ad publicationem aut aia