장음표시 사용
271쪽
dieatores di Misores,sed brevi nos vindicabimus do vobis. Tunc ipsi
frater ille per crucifixum adjuravit, ut diceret quomodo se vindicaturi essent, qui respondit duo de maguupriseipibus no ris exiιrunt eontra
tionum locorum 2 aedificiorum. librorum s opinionum impedi-atoeperiurbet. Mutatio ergo, sive varietas opinionum computanda est inter caetera diaboli instrumenta, quibus ordines sacros labefactat; dissensionem namq; mentium facile conlequitur distensio δc discrepantia voluntatum, quarum unio ubi deest, perit anima Religionis. II. Disquirenda jam nobis est causi tantae doctorum hominum in sententijs distordiar, unde etiam ratio poterit elici cur homines docti pro pugnent aliquando sententias minimae probabilitatis, nulla fere sit absurditas, quae non aliquem inter ipses patronum sertiatur. Causa hujus rei principalis est ipserum indiκ1litas. Oportet vero Doctae rem&a Tissa quemcunq; Dei servum esse docibilim, ut vult Apostolus. Non enim
potes esse doctor nisi sit Geuis, S Cypriano id attestante, hoc est, nisi
aliorum quoq; doctrinaso sententias libenter audiat,paratus a quocunq.
r. rasal veritatem doceri, δc juxta illud ejusdem Apostoli monitum, omnia pro G ate, auod bonum est tenere mihil reprobet priusquam probet, hoc est priusquam rationes amerti absterso mentis oculo pro contra dijudicet. Nihil tam incredibile est, inquit Cassiodorus, quod non discendo istro babile. Nullum quoque contemnat, quamvis minori stientia instructus esse videatur; Saepe etenim es olito verba opportuna loeutis. Sed contrarium ordinarie contingit, simultis doctoribus nihil in hum no genere pertinacius est indocibilius, persitalum enim bi habent omnia se jam comprehendisse, nulli bi melliis, quam in suo intellectu lucere solem veritatis. Hinc si aliquid audiεrint aut legerint, quod illorum sententijs contrarietur, illico tanquam selsum reiiciunt, ipsoq; auditu aut lectione indignit reputant, aliori verissima quandoq; theoremata, quorum rationes nori assequuntur, mortiaci ter x commatice traducunt censurant, sua vero commenta volunt haberi pro divini or
feri. φώ culis. Hisunt, inquit S. Bernardinus, qui tanto amore amplectantura. ρm phantasias, errores, ars opiniones suas sectas, ut de rentrari nedum
Padr audire veletiam euitare velint tanton odio aversi sunt a contrariuerrorumsuorum, ut ea nee resticere quodammodo ps c Tales Phi
272쪽
iosephata, Theologastri esto sibi videantur esse doctissimi,meo tamen
judicio inter Thessaloso Boeotos, Inter Gentis Arcadicae rudentes, si ve asimos cum puncto simi numerandi stultorum saltem non sapientum nomine compellandi, mittendi Anticyram ubi bonus crescit hellebo- rus. Est enim proprium stulti, ut non recipiat verba rudentia, nis praver ea dixeris qua versantur in eorde etia, alia omnia censuret caville L . tur, ideoq; ad viam veritatis nunquam possit converti. Scriptum enim est ab Ecclesiastico: Homo assuetus in verbis improperii, in omnibus die Deli. 27. hinsuis non erudietur Passius est non paucos ejusmodi stipercilio sinmalevolos contradictores S. Hieronymus, quibus equentia inculcat se praefariis
gantprius , postea desticiani ne ideantur non exisdieis,sed ex odii Maiam. praseumptione quorata damnare. Nunquam deerunt candido si licito veritatis indagatori sciolis III. miles iraesumptuosi, qui verbis ejus ogganiant, lantequam sciant quid loquatur, sensa ipsius rideant explodant, quibus dicere possit cum Iob ad increpandum tantum eloquia concinnatu , inventum Iob. 6. verba profertu Ergo vos estis seligomines, ct Obistum morietur se ui et pere veldetrahere vel imperitipossunt inquit S. Hieronymus, doctorum iis autem est, qui laborantium novere sudorem, vel Lissis manum porri is cap. 4.gere, veterrantibus iter ostendere, non cavillari. Cum Paulus Atheniensibus Philosophis extremae Resurrectionis
Veritatem annuntiaret, quidam eorum vocaverunt ipsum Seminiverbia um, alij novorum daemoniorum annuntiatorem. Non fuit tamen in eis
tanta praesiimptio Mindocilitas quanta in iaculi nostri doctoribus, etsi captu illorum intomprehensibilia, creditu dissicillima praedicaverit. Quidam enim ex ipsis illum ad Areopagum duxerunt dicentes possum AP in scire, oua es ba nova quae a re dieitur doctrini nova enim auadam infers auribu nostri; volumis eu seire quidnam velint hae esse. Cum
vero audirent resurrectionem mortuorum , quidam quidem irridebant,
quidam vero dixerunt; audiemus se de hoe iterum. Rem difficilem, paradoxam sibi propositam saepius audire non dedignantes, teritatem ejus a Paulo edoceri non detrectantes causam, inquit Iob, quam ne Iob ast. siciebam, diligenter invesigabam.
273쪽
In cap. i. Ea re transversos agi quampluriso scriptores inqint Ludoviasib is S cus Vives, inris in disciplinas meruorabiles mores meruicisses, dum Ara de mavult qui . Autuor essesuasententia , qu.im assertor aliena caeci noucivit.Dei idout quantas latu paruisse bene monenti. benedicenti assensisse. Hominem nουi, non tam doctum, qua; arrogaviem actabundums. quis oeseripturum multa profitebatur . 2 nonsecus vitaturum qua quis antea dixisset, quam assides, ct Basiliscos long enim malle se scien rem prudentems falsumpro vero affirmare, quam aliena opinioni a
quiescere. I retri.2. Monet Princeps Apostolorum seu modo genis infantes , ratio nabile me Asidae conrupistite, ut in eo erescatis insalutem. Quod non tantum de lacte rudimentorum fidei, sed etiam de lacte alterius cujuslibet doctrina intelligendum est, ad cujus saporem dijudicandum non debemus accedere eum dolo sive animo reprobandi contradicendi. Et sicut infantes modo geniti nullo pravo sensu praeoccupatum habent i tellei tam est namq; mens illorum quasi tabula quaedam rasa, in qua quidlibet inscribi sculpi potest, ita similiter candidi dynceri veritatis indagatores, ad dijudicandum quaslibet sententias debent accedere, quasi nihil contrarium ante didicissent,in more integerrimorum Iudicum mhil inauditum condemnare, multo minus ideo condemnare, quia prius non fuit auditum, quod tamen sieculi nostri Philosephis est perquam familiare, qui praeconceptis suis imaginationibus ita pertinaciter adhaerent, ut non capiant, imo capere nolint quodcunq; primitus non didicerunt. Quorum erroneae menti difficillime veritatem persuadebis, nimirum:
Quo similest imbuta reeens, servabit odorem Tota diu.
Et Quod nova tela rapit inveterata sapit. Delauster eraditur quod rudes anni biberunt, teste Sancto Hieronymo. v. Magnum etiam praestant impedimentum dijudicanda veritatis humanae passiones, pravi affectus, qui mentis oculum heterogeneo colore infidiunt, ut sicut ictericis omnia flava ophthalmicis vero rubra spectantur, ita ipsis objecta non videantur qualia sunt, sed qualia esse affectus contendit. Non Deil evi intellectis quod abhorret assectus, tinea Gregorio. Et peris vine iudicium, inquit Seneca, serra Uenii ad assectum. S. Dorotheus judicium nostrum passionibus vehemen
274쪽
in distortum comparat Regula curvae inflexae cum inquis, jecti simis multispassoniam, raυH, H ibin, no bo AM non debe-mω omvius sidere quando enimnorma vel regula eurva esto inflexa,n quam quod secundum eam dirigitur rectum efficitur, sed diportuin. Inter omnes vero passiones, nulla est quae judicium nostrum magis impediat terturbet quam superbia est enim velut grossa quaedan,
trabs, quae mentis oculum penitus obtenebrat, ut non possit verum disternere haec tamen hodie phirimorum oculis inhaeret. Ex his aliqui nihil magis intendunt, quam ut vocum dententiarum paradoxis vanitatibus delectent homines auribus prurientes, Uti rum intellectitum sagacitatem ostentent. Qui quidem jam sentilint cum multis jam cum paucis, sed raro loquuntur cum multis, quod tamen ab omnibus observari deberet Languent ire quaestiones pugnas i rimverborum, confingunt sibi novas vocum significationes ierum difinitiones, novos quoq; distinctionum terminos ad eludendum quandoq; adinveniunt, nun multum absimiles illis: dippodialiter concedo, super b ppodialiter nego quorum sententias si excusseris, nonnisi sephisticam verborum nugacitatem invenies, jomposas controversias ad quaesti nem de nomine redactas, tanquam nobis reales difficultates non suffc rem, ut verbalibus nugis occupari debeamus. Scribitur de unoquoq;
tali in libro Ecclesiastici quisopbistice loquitur odibilis est. Non est illi Belim . data a Domino gratia, omni enim sapientia defraudatis est. Praeclare Seneca Nectimis inquit, dolis, ambiguam significationem verbis Episto x. alligamis, deinde dis Dimis. Tantum nobis varat λJamipvere iam moris mis Tosa illi mentepergendum es, ubiρυυideri debet, ne rermn verba deripiant. Quid mihi meum similitudines distinguis.
bis nemo unquam nisi dum dissuta raptis es Res faliani, illas A
Et quidem tolerabile satis esset in vocibus ludere, nisi serib aliquando luderetur, proserendo in materia fidei propositiones males nantes. Nec sitfficit quod distinctionem aliquam adeas silvandas ex phantasiae suae manica histriones ejusmodi nugaces excutiant; si enim hoc sufficeret, nulla daretur haeditica propositio, qua non per aliquam distinctionem ad sensem catholicum trahi posset. Unum debet esse in qualibet scientia baptisterium, in quo res omnes communi authoritam baptizentur, nec debet ullus ex privatae suae phantasiae abitratu te
275쪽
suas rerum immutare nomina, vel nominum significata. Devitermis 1. 7-. c. profanas vocum noυitates, in positione iis nominis scientia. O utinam omnes Scholae quoad vocum acceptionem convenirent, plurimae profectis controversiae, quae in quaestionem de voce tandem resolvuntur, essent praecisae. Rationem praxis, quantitatis, o
jectivae praecisionis, b c praedeterminationis, praefinitionis esse
tiam infiniti, univocationem Entis causarum totalitatem, naturarum
subsistentiam, alia sexcenta, unus sic alius aliter explicat, dc dum interminorum explicatione disionant, necessario etiam in quaestionibus consequentibus discordant. Sed video quod haec ipsi nominalis pugna multos delectet, qui non tam litibus finem volunt imponere, quam Ouam semper materiam, cum jactura temporis, realium atq; utiliorum quaestionum neglectu, disputationi sebministrare. VI. Loquendum ut dixi est cum multis, sentiendum cum paucis, non tamen ex proposito citra dictamen manifestae rationis a communi via recedendum, ut multi faciunt, qui modo suas adinv ntiones possint contra impugnantium argumenta defendere, parum de illarum veritate curant, quam tamen animo propositam semper habere debemus. Raro quidem illa in via communi deprehenditur, sed latet inter spinas&inaccessos anseactus, multis obsita tricis dissicultatibus. Hujus solius amore inducti novos in stadio scientiarum tramites sequi possumus. .inquam vix am aliquis novus sit trames, per quem non ante alius incesserit Nihil es dictum quod non est dictum pra. , teste Comico, nihilinauditu n, ut Plato dicebat. S. Hieronymi Praeceptor nomines 'est. I. narus, cum versiculum illum Salomonis, nihilsubsole ουum,exponeret, dixit pereant qui ante nos nosra dixerunt Unde non est cur quis in sententiarum suarum mercimoni j laudem novitatis extollat Insanturo pueri novis alceis, inquit Tertulliantis, sed a veIerepadadogo cuiaceatι, mox vanam gloriam apulabunt.
Ego ut quod sentio, ingenue breviterq; confitear, judico caeteris L i κ. s. paribus antiquitati esse in omnibus deferendum. Nem bibens verinsatim vult novum t legitur in Evangelio, dicit enim : vetus meli est. S. Thomam, Scotum, talios seliolaram Patriarchas summe veneror
non item omnes illorum interpretes Penes haec tamen omnia frequen
eius illud vulgatum usurpo Ainteis intro, Amicus Aristoteles, Amia
in se veluti, sed magis mira veritas. Illam stliolam sapientissi
276쪽
mam, maximeq; ingenuam aestimo, quae utitur veritate provexillo. Homines quicunq; subjecti sunt erroribus. Nec ipsi scholarum Patri archae adeo inconcuste omnia scripserunt, ut si hodie nobiscum viverent, in nullo aliter sentirent. Haec quidem ego scribo, qui extra materiam fidei, cujus obsequium debeo aeternae veritati, in nullius hucusq; agustri verba uravi quod quidem multi faciunt, qui tamen cum ex suis omdinibus ad Episcopatus aliaque ossicia extranea promoventur, sententias suas priores dicuntur abiicere, longeq; aliterquam ante in philosophicis ac Theologicis sentire, quod signum est illos antea non tam rationibus simotivis intrinsccis ad profitendit hoc vel illud fuisse permotos, quὶm ab extrinseco adactos violentatos. Adeoq; necessarium est, eos vel intellectui vim magnam intulisse, quod extra fidei materiam, praecipiente quantumvis obedientia valde rarum est ac dissicile vel cum hoc aut illud externe profiterentur, animo tamen contrarium sensisse, quod m hi est credibilius. Omnino aequum securum esse pronuntio, nos in sententus nostris veterum placita sectari, quamdiu rationi consentanea videntur Bb. 3. antiquisenim est sapientia. lasapientiam omniura antiquorum m. Eccli. 39. quiret sapiens. monet Salomon in Proverbiis ne transgrediar ter 'ου. I.
minos antiquos auos posuerunt Patres tui. ui dissipauepem anti Eccle. o. quam ut novam construat, mordebit eum oluber. Qui transfert lapides ut aliquid ex ijs novum construat, assigetur ab eis; ct quiseindit
gna pro novo aedificio, ubierabiIur ab eu Venerabilis est antiquitas. Maneant antiqua quamdiu manere possunt. Illa citra evidentem rati nem convellere, magnae temeritatis iraesumptionis est. 'ita q; sussicienti rationis motivo praesumpta, Mater es temeritatis, est D.
Bernardo, serar supersitionis, ct filia levitatis uibus tamen non tobstantibus, quotidie aliquidsubrisiis, aliquid elegantiis cogitat luxu Senecauo.
Haec adhuc omnia in Philosophicis materiis transire possent, in qu f. quibus non est tanti periculi vocum sententiarum novitates sectari. At in materiis Theologicis omnis novitas est periculosa Vix alicui pruvato Doctor aliquid hodie revelabitur, quod non ante Sanctis Patribus fuerit revelatum. Non desunt tamen hodie, qui altissima fidei nostrae mysteria curiose serutantur, ut circa illa novit quid adinveniant. ,-
plo sit mysterium sanctissimae Trinitatis, hoc iam LMqrundam in teM-
277쪽
estu desinit esse mysterium, novam emm sibi confingunt Trinitatem, tri-ibus non tantum subsistentiis, sed etiam naturis divinitatibus constim rem essentialiter idem cientibus, volentibus potentibus. Sed iadeant illi ne oroprio judicio fidentes, dum mysteria fidei nostrae reddere volunt nimis credibilia, credenda destruant. Nec tantum in materia fidei, seci etiam in materia morum, docti cum novis quibusdam senten- ωid De tiis periculose nimium sistandalose ludunt, ut nuper Alexander VII. eret Ale beatissimae memoriae, multas ejusinodi doctrinas Masertiones coactus xandri fuerit condemnare ac prohibere, videnssummam istam luxuriantium iu-UII die euiorum Ecentiam in dies magis excrescere, per quam in rebus ad Gnaa Dp seientiam pertinentibus modus opinandi irrepst,alienus omnino ab Evav-Πb: ibo c. geliea inplicitate, Sanctorumcntrum doctrina ct quem si pro recta regulafideles f praxisequerentur, ingens eruptura esset Chrisiana ita corruptela. Sed ejusinodi praesumptuosos ingeniorum excessus, Inquisitionum judicio castigandos relinquo.
vi Veneranda nobis est veterum authoritas, ut jam vidimus, nunquam tamen veritati debet praevalere Quamobrem non minus arguendi sunt illi, qui omnes exosi novitates, nihil nisi a te ante auditum promere audent atq; docere, muli tenent, non quia vera sunt, sed quia ab hoc vel illo dicta sunt, cujus authoritatem derendendam susce perunt, cum quo etiam falsa sentire mallent quam cum aliis vera tenere. lib AEqυum omnino est, ait Aristoteles, ut si aliorum auriaritatem, utparethie. cap. es, magnifaciamin,non tamen eam rationipraferamin. . Praestarier s. tatu amore inductos in aliquem errorem incidere, inquit Cicero, quam in sLi authoritate acquiescere sive raIsinis indagatione. . Audiant similes praeconium suum ex ore Lactantis, qui de origine erroris tractans ita
aes 8. Ioquitur eum sapere, id est veritatem quarere omnibus sit,innatum sapientiam sibi adimuvi, quisiinὶ,Bjudicis inveuta uriorum pro ant, ab aliispeeudum more ducuntur. Iedlae eos a is, quod majorum nominepogito, non uraniferi posse, ut aut i a plus sapiant quia minores vocantur, aut illi desipuerint, quia majores nominanIur hil turpiis est, teste scaligero, quam ex omnium rerum Domino ais dictaIore intenctu nostro, facere inane tuis aliena libidinis. Ingenue M. pariter cordate Plinuis Iunior in sius Epistolis miror, inquit, antia Epist. II quos , n tamen ut quidam nostrorum emporum ingenia deficia. Mesoniis quasi Asa ct esset est natura, uinibi laudabilejampariat Pa-
278쪽
iinquendum est aliquid libertatis humano ingerio, nee semper storum authoritas solicite nimium sequenda. Nunquam bene curris, qui ait rius pra currentis oblemat calcatq; vestigia. Non loquor autem hic de authoritate scripturae,quam in omnibus, tanquam certiissimam veritatis regulam equi debemus ι nec de authorutate sanctorum Patrum, quae nobis maximi est facienda. iuod ero descripturi sacris subintellige Ianctorum Patr&n libris Dauthorita boni: sinum non habes, eademDeititate tantemnitur, qua probatur, inquit S pertitaeia.
Ducti in tot sensis quot sunt eruesia secantur, Quivis diversas eligit ire vias. Dυemes augdam, auibin est exosa vetustas, Hassectantur aua novitateplacent. . Oderunt alliquemvis novitatis odorem, Ars sua . vereri dogmata fonte trahunt. Nonnul jurant inierat verba Magistri, Aunt quorum ratios renit habere duces.
uilibet in sensu proprio quem e*is abundet, Si tamen utosum osses e seputet.
Sint omnes dociles, meliora audiremrati, Mens narus indoeilis victa nee epou . Iti novum is vetuspropugnet dum; quid inde ΘIntendas rei dummodo quiis copum. Doctusseribasuoia thesauro promere debes MatcrBigeniIs penu , tum nova, tum Vetera.
Deecistentiosis secutastatoriis distulationibus.
Νter scientiae tumidae soboles, strepitu suo se mihi prodit Dinorum I.
jactabunda garrulitas contentiose disputatio. Videtur quidem Doctorum literatura plures vocalibus numerare consonantes, tam mutas quam liquidas. Ego autem etsi magnam apud eos noverim esse senantiam, nullam tamen vel exiguam deprehendo literarum4 se tentianun consoliantiam. Nihil etiam video liquidum, sed omnia in Ul certa
279쪽
certa Sc illiquida. Nihil mutum, sed omnia vocalia xclamorosa Raro doctum silentisvitias amatorem, sed si modicam se inaniter venditandi occasionem nassiis fuerit, plenus verbis sicut musto quod utres disrumpit, se continere non potest, quin omne quidquid habet in patulume. 4 effutiat. De Christo sapientissimo ait Isaias: non timabit, nee audieri tur vox e forti Verba σuine Eapientum, ut ait Ecclesiastes, au- aiuntur insilentis Cnoc est ita modeste proferuntur, ut non nisi in flen- tio posssint audiri yplusquam clamor Briseipis, dicam ego stiperbi D ctoris, intersultos Atrara haec silentiose sapientia infer doctos, mnes verbis perstrepunt, omnes ut videri ita&audiri volunt, aquarum instar multo cum susurro strepituq currentium, exiguam sui se sus judici' profunditatem denotant, quam e contra magnam sibii Isaia, ε 3 ess e produnt oua Subo, quibus silenter docti comparantur aua vadunt eum silentio. Imramma Ioannes a S. Geminiano, superborum scientiam, quae ipsos inflat Mem in corde, & tumidos reddit in locutione, comparat aquae montanae, mul-ο-- V to cum no perstrepenti, serumas in gutture cau1anti Aqua mon
si lium, inquit, est scientiasverborum, quastrumositate aes ingMitu re, id es tumorem in Oeestae loeutione missaeit eos verba fastusa ampul O proferre secundum ita Horatii:
'st 3 Aptat quoci ipsiis illud psalmi sonuerunt is turbata sunt aqua eorum. Item illud ex libro Job: erba illiin non sonant distiplinam. Aurelius Imperator filium suum novem Philosophis tradens instruendum ita locutus est: Ego Commodum Mum meum vobis trado, non ut loqui multa doceatur, sed ut ad actiones praelara quasi manu duratur. In eo au'pegloria Diveipu univεrsa re sit, ursi in acti nibis aeeuratissimis, ct in verbis eireum 'ectissimis PMquam adole-fentesplurimos insebolis annos exegerunt. ingenteis insuina pecunias parentes impenderunt. si οδο im dissutare leue loqui latis που ris, quamvis levis,isio insit, Optimὸ Ollorata Omnia direr existimat. Magys enim nune ratio habetur Oratoris loquaris, quam bilosephi vita prastantis Olim ad Academi,parentes mittebantfilios, ut tacere discerent; iam vera eos mittunt ut loqui distant tune distebant esse maderati, nune distum esse dissoluti. Et quod est 4smum ex astademia, ramosim, unde Omes prodigant sapientes a pacifici, iam
280쪽
oratores tantum bainees seditisiprodeunt, ut si aeratas leges siemia in hebdomado leganiliserati, deries eas uno die violent. Quid Dam 8 nisi quod hodie summe anu hominibu volupra i es, videresilio aliis in dii=ιιtanda veriores. Verum si babetote, summa inibigkria futurum si commodis ea eros non uetuendo sed Iacendo, Mon insiolenter agem risiapaeime vivendo, non verba argutῖρroferendo sed opera praeclara faciendo meeliaerit bonis enim virugloriosum est multa agere, pauca
Adeo pestis adultarinae scientiae his seculis increvit, ut plerumq; adversus omne rationis dictamen, contra tritum vulgo proverbium rubi multum timoris, arum lana scientiam de loquacitate metiantur pleriq; eumque qui publicis in congressibus, voce stentorea, gestuq ω cophantico sophismata sita prae caeteris declamare, ac pertinaci clamore aures audientium plausibilius implere novit, doctissimum passim proclament alium vero quempiam, quantumvis sensu ditiorem, cui non tam unctum guttur vel praesumptuosum pectiis natura dedit, non tum me cium suarum tepidum venditorem, sed etiam omnis literariae supellectilis penitus expertem atq; rudem pronuntiare audeant, mutum bovem, quamvis intellectu fortasse polleat angelico contemptibiliter appellare. Hoc jam olim inter caeteras mundi miserias ianitates prehendit E
clesiastes, cum ait sapientia pauper eontempta est, ct erba eius non m sani audita. Inde accidit, ut dum jactantior quisq; quaesia dataq; ad
inanem sui venditationem occasione, contentiosius sua defendit, vel Auditori Heri volens typhum suum, quo inaniter turget, clamosius exerit, sepe insommata contumelias terminetur concertatIo. I dignum est praesumptuosis, cavillatoriis hujusmodi contentionibus, etiam sacras nonnunquam Ecclesias temerati, quibus aedibus, si ullis, vel maxime pax inesse deberet, ibidemq; non selim vehementius contra se invicem accendi animos, ac verbis ardentioribus collidi, sed etiam in contumeliosa verba, superbiae Se aemulationis typho commota disputa tham ora, cum standalo populi prorumpere. His tamen vulgo vocita tis scientiarum exercitiis passim gaudetur talibus nundinis execrabilem suum arrogantiae typhum plusquam stientiam hoc dignam nominemum di venditant sapientes, ut fortasse non immerito laudentur a quibusdam illa Academiae, in quibus haec disputationum contentio deridetur, paucisque, quantum pro exercitio stlantia necessarium judicatur, cum mod