장음표시 사용
321쪽
rissime esse mortuum, resurrexisse, atq; id evidentissime aiebat esse
ostensum. Scripturas ver,proferebat memoriter cum nullum librum haberet, atq; ipso etiam Breviario spoliatuscuet tot tam longas ex Prophetis apocalypsi ex Psalmis Maliis locis, ut vel memoria esset admirationi. Eas vero ita ad sua commenta adaptabat, ita allegorietabat, ut quivis vel rideret vel fleret. Postremo si miraculis rem agere nobis placeret, se libenter ea statim exbibiturum. Haec ita dicebat homo, ut vel nos inianos putare videretur, vel ipse insanire. Namo per reum
lationem sibi innotuisse jactabat, Serenissimum Joannem Austriae, bello navali a Turca esse seperatum, Regnum Hopania a Philippo invictiLsimo jam pene amissium, concilium Romae habitum, ut de depone do Gregorio, alio subrogando ageretur. Et cum essent omnia usq; adeo salia, ut amplius esse norupossent, ab illo tamen asserebantur ut notissima nobis. Denique cum nihil profecissemus per duos dic disserendo, ad publicum spectaculum esset cum caeteris sit in Hispanij fieri selet delatus, intuebatur semper in caelum , ignem in inquisitores, omnes grassaturum caelitus expectans, ut illi erat pollicitus diabolus; atq; ignis quidem nos nullus ex alto corripuit, illum vero Regem, Pontiridem, Redemptorem, novum legislatorem, ex imo flamma rapuit, atq; redegit in cineres. VII. Quid sentis Christiane lectora an non cor perhorrescit tantam d ctorum maniam en quo sapientes suos effert typhus scientve Mambitionis. Frater aegidius ordinis . Francisci, ut refert Chronicon usip. V. l. 7. dem, cum audisset Heliam virum doctissimum sui ordinis Magistrum 7. generalem, quod a sede Apostolica defecisset,partes secutus Friderici II. Imperatoris, anathematis sententia fulminatum, a Christi corpore, hoc est Ecclesia, praecisum esse, humi prostratus, magno nisu intra ipsam terram insinuare se velle videbatur. in suis rogatus quid moliretur Din. fra terrain, inquit,me ou demittere, quia iste ascendevia nimis ita rumpiter lapsus est Prosterno ego me quoq; Mallido terrae, dum tam alte cadit superbia tam sublimium doctorum, quorum graves terribiles c sus vel cogitare humana mens perhorrescit.
Ad f. de Saluberrime itaq; monet D. Bernardus absit fratres a conscien- momeDei. tia vestra astimatisve a aruuat 9 humilitate vestra, ab ore vestrooinua altitudo quia altu vero Ors est, facile est in alto se animeutem, vescere. O do vita periesitari. Bene ouoq; admonet Tho-
322쪽
nias de Kempis mulsum rarave vana complacemiast superbia, pra Temp. .pter hae multi in erro rem duduntur, is euitatempexe imurabio auam imis circaeos labantur 'sistibi ineanteiam perpetuam humilitatem ruina ba I. a. e. 6. superboris, deIestaliὸpraesumentium 'Melius es apere eum humilita Idem ibid. te, reparva intelligentia, quam magnisicientiam thesauricum vana eo ν e. . platentia Metas est tibi minus balare,suam mulin unde visis superbire. Si igitur tristes casus salutis iactura, si mentis tumorem eo disponentem cavere vis, cave scientiam inflantem, cave typhii hunc, qui etiain virtutibus maxime solidatos solet eradicare. Aut si typhu hunc geris interius, depremone mentis illum comprime, postquam vidisti, quam omniu gravissime docti prolabantur,si pedissequa illis no adsit humilitas. Vis plura quae in Religiosis etiam cartibus evenisse narrantur, tra VIII. ca huiustemodi audire exempla l circa annum Domini IJ O. Neapoli visi sunt in quodam Carnobio vesperi post Completorium Milti Relia giosi, mensa longo ordine accumbentes; quos cum Prior Domus in virtute venerabilis Sacramenti quod manibus praetendebat, iussisset dic re qui essenes respondit unus qui caeteris praeesse videbatur, se omnes fuit te istius ordinis Religiose maxima ex parte doctores Baccata reos, Priores, Suppriores. Lectores, iamq; ob ambitionem superbiam damnatos esse. Quo dicto tunicis diductis ardere visi sunt, Sc si1-gno a seniore ipserum vel Praeside dato evanuerunt. O stulta nust. rabilis ambitio, quam stientia vana fovet o vanitatem mortalium qui apices vana gloriae eruditionis scala contingere tantopere affectant; cum autem honorificati fuerint exaltati, deficientes quemadmodum fumus deficiunt. O ventum inanem quem qui incaute seminant, tum binem metunt ac procellam aeternae damnationis. Ita tandem omnis scientia mundanae splendor, ita captatus honor datis eruditorum, illomnes gloriae fumi evanestunt, nil festitoribus suis post se relinquunt quam lacrymas, ignem confusionem aeternam, in terra oblivionis. Sed esto graviora lata a ternae damnationis literati frequenter eva derent, raro tamen illos a purgatorio ad minus igne liberos in caelum credo evolare. Qui sapit, etiam haec quamvis temporalia supplicia dimat, scientias pavendo cavendo. Sero sapuit Ioannes Picu mi irandulae Comes, post mortem P. Hieronymo Savo rotae comparens,
clim preces ab illo gemens poposcit, dicens gravissimis se in igne pumgatorio cruciatibus plem ob nimium humanarum entiarum in vita
323쪽
studium 8 iam dolere, quod non uni sanctorum scientiae, ad quam non semel a Deo invitatus suerat, sedulo operam dedisset. IX. Libet eoronidis loco capiti huic attexere exemplum, quod Parisiis evenisse scribitur, ubi aliquando eruditus quidam Magister socium suum aegrotantem obnixe rogavit, ut post mortem ad se rediret,statumq;. um sibi renuntiaret. Apparuit defunctus elapso dierum paucorum numero, cappa de pergameno, tota sophisinatibus descripta, Minterius ignea indutus. Requisitus a Magistro Collega suo qui ham esset reis spondit: Ego Aesum qui ad te redireρramisi. De statu autem suo postea requisitus ait hae analia super meponderat, gravius mestre mit quamsi turrim aliquamsuper me haberem, inest miti data ut eam portemst gloria, quam insopbismatibus habui. Sed cum Magisteri Liam poenam facilem diceret, respondit defunctus, ut manum extende-- ret, Ic tacilitatem suae poenae sentire posset. Cumq; manum extendisset, ille guttam unam sudoris siti demisit, quae praedicti Magistriis num sagitta citius, maximo cum cruciatu perioravit. Addidit quoq; defunctus dicens talissem totus. Quid ad haec Magister' poenae illius acerbitate perterritus, eademq; aliquando fata metuens, prudens assumpsit consilium, omnibύ' inmundo valere iussis, Religionem quant cyus ingredi statuit unde mane scholaribus suis congregatis valedicens, hos versus a se compositos declamavit:
Linquo eoax ravis, emicomis, anas Danu ,
Ad Luteampergo qua mortis non timet ergo. Et eulum illico deserens, ad Religiosi status securitate confugit, scien- tu cum iaculo valere jussis O durum mortis ergo praesertim Drmidandum opericulina conclusio quam non metuit scientia sanctorum. Quisquis sapis, linque eoax ranis, eras omis, anas vois. Quid tibi cum inutilibus ierieulosis scientiarum studiisa saluti tuae G. ra. Vaca, unum agere stude ad quod conditus es Deum time,ct mandata 6- observa. Me est enim omnis homo Pro extrema coronide hujus Capitis, ex scientia doctorum praecupitatrice, ac tantorum author casuum sequens anagramma elicio:
sat necis sepulos in tot tanta ruinas, Utfugias sum, non nimis altast te. Doctrina hae animum faeie easidie eauIum,
324쪽
Doctorum fides minus meritoria esse declaratur.
Non go hic de fide miraculorum, sive fiducia mentis ergR I.
Deum; sed de fide, quae est assensus hominis credentis reve lata a Deo mysteria, superquam ipsa quidem miraculorum fides valde fundatur, ut non mirum sit indo sucilioras lupatrandis miraculis, doctis sapientibus multum praepollere. Certe inter Sancto ketiam compertum est, eos qui fuerunt doctissimi pauem ma fecisse miracula, undecunq; demum id contigerit. Communis est sententia, omne fidei meritum in pio voluntatis credendi assectu potissimum consistere, quo voluntas veritate ineviden ii proposita, intellectum de se non satis determinatum, ad id credemia, quod non capit, quod non videt, animose firmat, eiq; assensum imp rat, a quo Voluntatis motu pioq; affectu fides ipsa habet, quod sit libera.
Hoc supposito sequitur, quo intensior hujusmodi affectus fuerit, eo iadem magis fore meritoriam. Docent iterum passim omnes, Intellestum veritate sibi evidentet proposita, necessitari ad credendum, neque ulla voluntatis determinatim ne indigere, si etiam veritas moraliter duntaxat evidens proponatur, aliquantulum saltem fidei libertatem imminui, neq; amplius tam validum ejusdem voluntatis motum requirere. Ex his concludo, cum docti aliquas veritates non solum fide divina credere, sed etiam scientifie deducere se jactent, ad omnia fidei dogmata credenda, plerumque intalectum, majs motivis credibilitatis& rationibus humanis moraliter evidentibus inducant, quam pio volu tatis affectu, Ie difficultatem in objectis fidei imminuant,qua imminutia, necesse est in ipsi fide meriti rationem labefactari. Ex his inquam concludo, Doctorum fidem ut plurimum minus esse meritoriam. ι- des enim, ut ait Divus Gregorius, non babes merisum, exi humana ratio sim '
prabet experimentum. Et alibi, postquam ex Apostolo divisti se gri aute des sterandarum sub avtia rerum, argumentum noua parem num rasem inquit, boues, uod es Harum rerum argumentum es, ua apparere nanmossunt qua enim a parento deis non babent,
sed agnitionem. Quid es des, inquit D. Augustinus, nisi eradere m
325쪽
quodnon vides unde quomodo evitur Trinitas rectys timo intererogas auomodo reditur non bene interrogas. Inso ideo bene ereditum, quia eis non capituro namsi cito raperetur, non esset opus uter deretur quia videretur. Noli intesgere us redas, sed erede in inieLIUM; Intellectis merces ei es Majus fidei meritum Thomas habunc et, si quod credidit non vidisse Hinc etiam Christus illi dixit quia vidi i me nomis. eredidisti; beati Dinon videruntis rediderunt. Scio pium eredendi affectum manere posse etiam ad illas proposuli ne credendas, quae demonstrative Intellectui deducuntur, cujus assectus ossicium licet in Intellectu determinando tunc desinere videatur, si tamen intellectum ad credendu illa paratum reddat, dato etiam quod scientifici non demonstrarentur, aut ita clare morali cum evidentia proponerentur, suum ei non deest meritum nunquam tamen ita est lucrosum ouin ulurimum cedat indolis fidei merito tuae nullis humanis rationibus vel credibilitatibus, non dico ad prudentem fidei assensum, cessariis, sed difficultatem obscuritatem notabiliter attenuantibus imducta, quod non capis, quod non videt, animose credit. Hac igitur ex parte fides doctorum minus esse meritoria dignoscitur, quia nimis
Sed aliter adhue, contrario modo, fidei meritum in doctis imminuitur, videlicet non ob claritatem evidentiam mysteriorum fidei propositam, sed ob incertitudinem ac dubitationem aliquam menti injectam, qua ratione fit, ut actus fidei valde remissus iurans elici soleat. Nimis ingenuum in sua quidem detrimenta Intellectum docti possudent, ut raro persecte valeat captivari nullis pene veritatibus afl.nsum dare consueverunt, quas non ratio probat, vel alia motiva non reddunt credibiles. Quod si quid horum dest, Se in contrarum moventia aragumentari ut humano sensu contra fidem nostram inventa non desint ipsis occurrant, quorum captiosas fallacias elidere mens saepe humana ignorat, illido in fide nutant, ac subdubitare incipiunt, num fortasse haec se aliter habere possint, quae ab Ecclesia intellectui ipserum crede da proponuntur. Imo audent quandoq; bullas pontificias, .uibus err neae scandalosae, imb4 haeretica ipsorum sententiae condemnantur. vocare subrepticias, fraude malignantium vel absurdioribus adhuc modis extortas, aut non satis promulgatas, adeoq; parum Nigatori s.
Quod si Ecclesiae propositionem rehcere non audeant, mille tamendi
326쪽
stinctionum involueris illam ad suos perversos sensus trahere norunt. Fuit jam olim error Manichaeorum, nihil esse credendum, quod non aut sensu, aut liquida ratione caperetur. In quorum decipula etiam aliquando haest S. Augustinus volebam, inquit, eorum qua non videre,. sessita me eertum esse, ut certin essem, quod septem tria decem sunt. I. ς 4Bernardinus docet plurimiim obstare fidei curiosam quaerentium de fiderationem ἱ avarere, inquit, euriosὸ probatisnes, impedimentum ma 'fer 'ximum ad sidem praestas. Tales enim probationes, velutis alasunt qui μηπι feribus attingitur adprobata. uia vero ad ea quodeisunt, stati fimus GW-3- modi nonpertingunt , quoniam non habent aliquas probationes, aut qua in Ἀμβδε les utis egent, Me deficit ei rati omnino, vel6issaltem altitudinis , ς qua lujusmodi res attingat. mi ergo tanquam defientestata . alti uone ascendendi ineonvarabiliter breviori ad eam nullatenm pertingere possum, eo quodsimprobationes, statim qua Hue eontingat, ascendere vivantur. Sed hi utis errant, quia secundum Damascenum, dernon es inquisitis velfierutatuita ense.
Hanc praesumptuosam in rebus fidei, ad examen imbecillis intellectius vocandis curiositatem si daemon advertat, mille fuco veritatis colo
rata sephismata insusurrat, mille in scirpo nodos fingit, nimisim videre gestientes misere excareat Sc pessiimdat. Doctis inculcandum est illud D. Bernardi, quod inquirere euriositas sit, nimium quidem pernicuosa credere verbsecuritas. Non debet fidem nostram praecedere aut dirigere intellectio, sed fides intellectionem. ine illud apud Isaiam: nisi crediderim non intelligeris. Der. LXX. Fuit vir quidam doctrina conlpicuus, caetera minime malus, qui daemonis argutijs, quibus sub agonem nimisi auscultaverat, eis adductus est xpersuasus, ut de Filij Dei, Spiritus Sancti divinitate dubitaverit, ac secuta statim morte ad aeternos ignes sit damnatus. Ita ipse suo cuidam sodali post mortem sententiamq; damnationis acceptam adiparens fata est Propterea, inquit, in ignem abirejussu sum, quem sessi maximis sit, utruns tamen tolerabilem judiearem, si ρο miti an norum millia toedus esset. Sed atervis est, id ems tantus, quantum apud os nun tangstexi atM. Maledictastientia, quae in ram immanenaeipitium me dejecit. Quibus auditis aher ille sectus sapientior, non diu post morti vicinus, eandem a daemone subiens tentationem, nihil aliud ad ejus versutim fallaces quaestiones atq; argumentationes r Rr spo
327쪽
spondit, quam Credo. Et cum hostis humani genetis quid crederet interrogaret, respondit credo quod saneta redit Delesia. Cum iterum instaret, quid in redit' dicebat ille, quod ego. Cum iterum quaer ret, quid tu a jebat, quod illo. Et sic salubri ei ςculo daemonis argutias maluit eludere, quam intellectus siti viribus nimium fidere, ia-
fram daemonis subtilitatem qua prosterneretur, concertando adverium se provocare. Ad hunc modum triumphato daemone ad caelos evectus
est, quod ipse, ut inter daemonem & ipsum gestum fuit, quibuslam post
in ortetn apparens retulit, quorum consilio ante doctus fuerat, nunquam Cum daemone vel quibuscunq; argumentis occurrentibus, esse de rebus
fidei disputandum, usq; pro tam salubri consilio gratias egit. In materiis fidei nos sane quam maxime parvulos Implices esse convenit, ea quae a Matre Ecclesia spiritu veritatis masticata ori nostro ingeruntur, simpliciter deglutiendo, non curiose masticando. Neminem, hic pra Loctam sertim, sibi oportet pertina Leon retarione blandiri agitur enim devi-ήν vera a Galare, eui nis euute, diligenter eonsulatar, amissa, exti sapς. δ' Merit. ΙΙΙ, Alio adhue ex eapite Doctorum fides tepida, languida, mortua d
nique esse cognostitur, quod videlicet credant tanquai non crederent, videntes non videant, audicntes non audiant, neq; intelligant. Dixit nonnemo, quemlibet in hoc mundo qui male vivit, vel haereticum esse, vel stultum aut enim credenda non credit, ut Deum esse meritorum justissimam praemiatorem, malefactorum vindicem acerrimum s grave
animabus nostris post mortem instare judicium, dongam illam vel in poenis vel in gaudiis ducendam aeternitatem ι talis haereticorum carcere mulctandus est Aut credit haec , ut passu docti, sed fide mortua tepida, nec juxta illa vitam suam instituit, hie stultorum ergastulo est includendus. Quid enim stultius, quam talia credere, nec tamen a ditis ad bonum agendum, malumq; fugiendum excitaria Norunt doctiis sex die enucleatissime fidei mysteria, aeternam alestia Patria, ut verbis D. Berastinaui. nares utar, ad quais nostra peregrinati sul=irat felieitatem, oecontra furere si gebennaparatos impiis erueiatis, Omnera excedere humani non modo cor, poruse uin . sed etiam iutollictum tardis Verum urinam viveret in .mnibis fides ista seredulitatem sequeretur, bive quidem deside rium inde timor. Quid enim et . quod non intit . etiam per me
dios rem, aut soporteret emiusti declinare beriam tantam Mad
328쪽
am diligenter diseusia, apparet mihi automatum, aut serilitas cts quidfructus in ea esse videtur H es aut imulatum, aut imperfectum. aut aliauo modo eorruptum, utpossit aus non placero aut di here tibi. Et eum vere ita sis, si es mssi quasi non itast, quod es miseria superis
seriam. Si eomedo, bibo, dormi securis, quasi ransierim iam moretem. evaserim diem,dissi, ct tormenta Inferni. Sis ludo, inridesquamam regnem ieeum in Regis tuo. Haec D. Bernardi verba, quae de se humiliter protulit, quisque literatorum cum veritate profiteri potest, quorum fides vere insensibilis est & mortua, nullos vel rarissimos bon rum operum fructus proserens, qua credunt tanquam non crederent selum quae corde se credere profitentur, factis negant. Non itas deipatiuntur eompedesrino; Ingenium doctis est nimis ingenώum. His .i iussis paret devota voluntaιι Quam ratio doctis ιρη magesemper is uin imo, an doctis rarionis luce voluntas Sirpotior, meriis quis dubitare queat. Urerit bos etenim rario, sed eae volanto, uuas volun faciunt, non ea quassiciuaeri
remita liucusq; contra scientia studium attulimus ne porro 3. quis arbitretur me omnem scientia velle petimui, e cona ira rudem, stupidam simplicitatem indifferente commendare, adferam hoc capite nonnulla in laudem scientiae, ex quibus constare poterit, quam non utilis tantum sit homini totiq; Chrsiana Reipublicae stientia, vertim etiam necessaria. Ad quam etiam anima rationalis tanquam ad suam persectionem naturaliter pr
Sapientiam au doctrixa ubi des iciunt, liquit Salomon. Bover j. Rra vani
329쪽
Sap. II. avi sunt omnes homines in quibu nonsubest fetentia Dei. aurimi ov. Ira doctisunt, in ordis egestate morientur. Et quia nullis intelligit in ateris Iob. num peribunt. E contra qui doctifuerint, fulgebunt quasis lendorfr-Dau ra mamenti; 9 qui adjustitiam erudiunt multos, quasi elia in perpetuar I cor I . Hernitates Si quis Ivorat, ignorabitur, ait Apostolus, non tam initiesenti l eculo, cujus dies non est homini desiderandus, quam in fu- nov. ri turo clim sibi cum fatuis virginibus a spons,dis tam audiet vestio seu ignoro vos. E contra justi liberabuntur scientia Mesa sponse ad coele stes nuptias admittentur, in quorum lampadibus scientiae oleum non de-Πilin. r. secit. mortatur nos idem Apostolus oro, inquit, ut charitas fram ιsae magι abundet insicientia , ct in omni sensu. Ipsi gentiles sapientia pretium agnoverunt hinc maximo studio illam indagabant, maximisq; laudibus lonoribus viros sapientes prosequebantur. motum est illud Horatij:- Sapiens uno minor estDve.
Et illud Unde nu . in generatur ipso. Nee viget quicquam simile auriscundum,
Cicero dicebat nilis est, per quod Dii immortalibin maris asιmsi
mur, quamsterscire Socrates interrogatus, quodnam eserpulcherriar num animal respondit: homo doctrina ornatin Diogenes videns divitem ignorantem sedere super lapidem, dixit Eee lapis super lapidem. Idem ajebat, indoctum hominem pondus es. pravissimum ex omnibus quae terra sustineret Cleanthes dicere solebat, linium distare
doctos ab indoctis, quantum homines a bestijs Cui valde consenum Sem δε est illud S. Augustini: uidiamosve ueris reputatur' quid enim es a U. nunquid peeis vel had in nunquid bos vel onus nunquid equin via lus quibis non est intellictis'
Non debet igitur contemni vel negligi a quoquam sapientia scia entia, non tantiim gentilium, quos adduximus, testimonio, sed etiam in scripturin sacrae doctrinalibus libris, Iudicio Salomonis Icclesiastici Plurimum commendata. Nec tantii privato cuilibet, sed etiam 4oti Christiana Reipublicae, imb toti mundo valde utilis Mnecessaria. ADLSap. 6 fitudo namq; sapientam ouisa es Orbis terrarum. Et ut dicitur in quadam authentica, persciemiam totis mundis Humisatur. In Diyitia i Corale
330쪽
In omnibus quidem hominibus inscitia turi,is esto noxia, in Prae I latis verb4 quibuscunq; aliis Ecclesiae Christianae Rectoribus, omnino intolerabilis, ut scribit Leo Pontifex. Si, inquit, in Laicu vix tolera νερον arbilis Oidetur ivstitia quant magh in iis quipraesunt nec excusatio ridis. l. digna ess,ee veni. Iussit olim Deus, ut rationale Pontificis insculpta haberet haec duo verba: Urim Sc Tummim. Per quae signifkaturdo EMd. 18.ctrina & veritas. Ut videlicet admoneretur, se doctrina & cognitione veritatis ad tantum munus necessaria instructum esse debere. nive,
fiat, inquit Beda doctrina se sudii ct veritatibus inquirendis, non M. a. d. eurandis rimando secularibis negotiis esse aeratum. minc etiam de Tabernae.
cantato Evangelio, Pontiricanti liber apertus ad osculandia onertur, per eap. s. quod designatur, sacram scripturam ipsi apertam Sc intime cognitam esse debere. mitra quoque bicornis ipsum admonet, ut scientia utriusq; te stamenti sit instructus.
Non discernit in Ecclesiastica Hierarchia Sanctus Augustinus inter Pastorem doctorem ita enim ad Paulinum scribit: asores si upi . sy.ctores quos maxim disternere,oDisti, eo dem esseρut 3 nes uncysam
dubiturun sancti Butres et res, praecipuam virtutem in Bustor esse δε-ctrinam. Hinc etiam Paulus Apostolus Episcopum vult esse doctorem. Ubi tamen per Doctorem non ille duntaxat intelligitur, qui gradum in Universitate accepit, sed ille qui doctrinariussicienti est instructus, ut populum sibi commissum salutaria docere possit. Magna ergo in Electionibus4 Nominationibus Praelatorum debet haberi ratio sepientiae Hoctrinae. Cum eligendi essent in primitiva Ecclesia septem Diaconi providuarum ministerio, dicebant Apostoli ad multitudinem discipulorum: eonfidera e viros ex vobis lenos; iritu sancto sapietati.i, quos comit Acr. tuaminsuper hoe optu. Si tantum Apostoli voluerunt haberi delectu meonstituendis viditatu ministris, qu intus non haberi debet in sacerdotum Fraelatorum init tutionibus Quod S. Hieronymus dixit de Episcopis, scribens in illum Apostoli textu, utpotens sit exboriari in doctrina sina optari potest omni Tit. r.
bus Ecclesiae, Religionumq; Praelatis Quia inquit, i Discopi sint tantum sanctavita, sibi possunt pratis sic viventes, aliis ero non possunt Si verofuerint docti, ct mist aliis proderunt Abuseriso Hieroni
ne doctrina, ait idem, απυersatio a uantum prodest exemplo, tantum Eps. a silentis noeti nam ct latratu avum, saeuiopolaris luporum rabies Oceanum.