장음표시 사용
361쪽
xuma Deo mirifice illustratum dicere solitum plis in vitiis emis cruontis . quam in libris evolaendis o r. ponendum esse Socrates Delphiaci Apollinis oraculo omnium sui aevi hominum sapientissimus, Interr gatus quamam esset optima distiplina' dedheoremati respondit.
tur. Ut autem a vitiorum contagio anima praeservetur, a rebus rimgotiis terrenis debet esse abstracta, audio contemplationis uacare.
Isidoru Nullis enim .ipientiam Dei pleia recipit, nis/αisa ab omni abstrahere
in Ie t. actionum eura eontendit. Unde scriptum est Sapientia eriba sibi a. c. i. tempore orsi. qui minoratur actu, 'seperat et eam. Hinc etiam Liud Senecae nemo unquam ad bonam mentem pervenit oresatin D bet etiam renuntiare cunctis mundi deliciis ac vanitatibus, quarum Oncupiscentia mentis oculum vehementer obnubilat obscurat Agri vithoes legentilis Plato, qui sapientiae amatorem a rebus sensibilibu de corporeis vult esse abstractum dum imi , inquit, proximi ad eientiam aeredemin , si quam minimum tum eorpore commeretum habueram min. nee quidquam eum ilh ommunicaverimae, nisi quantumsumma
coge nee tiu nes b in natura replebimur, sedab diu contagione ea viaimis, quoad Dein ipse nos solvat. Audiamuri ina es aris insania liberati, ut ransentaneum est, regnoscemus pernos ipsos syncer mPotabis id estD Hau Uumiserum. Nam impuro quidem pumis arti ere nefas est. Idem alibi res corporeas vocat atheas Parum nimia ins ectione, si divinum lumen insuprema mentia nostra aρDei perstonden tantemplari, in As regula lege bene vivendb eontueri, glexerimus. Devi in omnegenus impietatu stinus pro Uuri.
Quamobrem relictis terrenis, mentis nostrae oculum divinis imtentum habere debemus. Dimculter namq; terrena simul caelestia contueri poetamus Christus in revelationibus S. Brigittae ita loquitur omnis qui sapiens est ad mundum, reus est adme Deum suum. S. B
filius scientiam vanam terrenam sectantes noctuae comparat. Steae t.
inquit, eius astinus noctu quidem valet solo autem tu e reui ob sta- ιαμ ira iβο--bominaem mens vestissima quiά- is masio rerum cognitionem esse videtur hebetissima vero allines oppleta ad veram n rem ba ei tar, uere liquido quid am intueri potest. Nox si veram sapientiam assequi desideramus, ante superq; omnia in D EUN mentis nostra aciem figere debemus. QVibia nobis prodest omnium rerum em
362쪽
mio inqui s. Hieeonymus, nisi Dei si emia remnen ν Quae vera est illa tam necessaria, salubris Dei notitia Icienti Etiam filix, tali Deum esse sciebant credebant. quid est tamen quod in Regum hustoria dicitur, nescientes Dominu- pueri Heli. ' PraυiIatem exere
bant operas inqdit S. Gregorius, sed non errabant insido conditoris. Seire ergo Deam n benefacere. Omnis igitur e contra qui malefacit Deum nescit Dicitur in psalmis Deus respexisse super filios bomianum, virum si est intingens aut requirens Deum. Nullum vero invenit qui saperet, meum intelligeret Quare hoc omnes inquit, inelinaverunt, simul inmtiles factisunt non est aut fariat bonum . non est usis ad unum. Deum itaq; nestit omnis qui male vivit. Nemo is stet e dulter sapiontiam, aut ei injemire inquit Palacius, si sanctitari non obsequatur ut enimjuxta Paulum reeodat ab iniquitate omnis qui Invorat nomen Domini ita recedat ab iniquisate quisemit sapientia.
Cur ita quia sapientiasanctitas M. irx usqui . totum tradidit -- pientia, eredera debesse tradidissesanctitati ita quipartem suam de dii iniquitati eredatse ratumsapientia abstulisse. Ait apud Cassianum praeclarus in omnibus, summa' stientiae vis
Nesteros veraseientia nonnisi aυeris Dei euturibas possidetvir quam ρμέη L . mutis non habet ροpalus eui dieitur audi opula stulte 3ωina babes ς ιβ ere, qui habetis oenus inno videtis, inaures non auditis. Ubi etiam advertit, cur pialtes Regius priusquam pronuntiavit beatos qui
serutantur testimonia Dei, praemiserit beatos immaculatos in via. Non enim ut ibidem ait Nosteros prius dixit, Eeati quisontantur testimonia 6-s, post inludis, beati immaeulati invia per hoc evidenter ostenis gens, neminem recte pesso ad perscrutanda Dei testimonia pervenire, nisi prius per actualem conversationem in via Christi immaculatus inc
dat. io His ergo inquit ulterius, qui imaginem quandam scientia via
dentur aequirere . voldo bis qui eum saerorum Maluminumictioniae memor eripturarum diligonire innuat, parualia tamen iιia non re hoquunt inproverbiis Meganter dieitur fleui inauris aurea in Mararibus suis . ita mulieri mase morat peries. Vel uiuulgata tabes eire ius aureus in naribus suis mulier alebri fas uir. iuiderim νο desque iam ornamentum eloquiorum calfium, statim , uis issimam scripturarum steriem re equi, si eam lutulentis operibus vidensibus in barando, quo immundissimam tria ubigendo α fringat, aut ς-
363쪽
ste CAPUT XXXII. D libidinu suarum ponas volutabris enim ut id quod recte utemribas dεὐοri esse eonDevis, non solum istos ornare non Olst, verum etiam maioris pni colluvionesordestat. D. Hieronymus quoq; in textum proverb. XI. proxime citatum sic loquitur aut ornamentum diviso rum eloquiorum meditando ea equitur, sed male iis id insequitur, eis culum cur in babet is naribus, sed moresuis terram subigere non de
fit; quia quod odore justria pereepis, immundis actione sordidavit. Ideos talis an aputara Natua esse eensetur, quia earnalibus deditis Ureebris, pulchra est perscientiam, sedρer actionem fatua. Si tamen
per scientiam illam pulchra esse potest, quam viiij deformitas universam sordidavit. Ut enim bonitas xpulahritudo ex integra causi, ita scien- . tiae deformitas ex quocunq; malo virtutis defectu nascitur, ideoq; tunc
neq; nomen scientiae' meretur.
Audi praeterea quod apud Cassiarium alio quodam loco dicitur roni I possibile est eum, quiproposito aequirendae laudis humana studio lecti- . 19. onis i sit, donum verascientia premereris nam qui hae passione d vinctus est, necesse est, ut aliis quos, ct maxim/superbia vitiis obtestur, ita in actuali ais Ethie eongresson pro ratus orientia φλritualem qua ex ea nascitur, minimὸ onsequetur. Vides avitiis superbiae, quibus tamen docti pasta tument, stientiam veram exulare universim omnes quibus vitiorum quorumcunq; ignis supercecidit, non vident selem in scientia sua falsa caligantes noctua, stirilis enim disciplina effugiet ictum, ne habitabis in corpore S subditopereatis. Jane igitur laboras, quicunq; vastabulum vitioriim scientiam importare niteris, eriminum tenebris oppressus, oculum do imis. mentis ad sapientiae res investigandas aperire cogitas. Bene Thomasciri in empensis situ esses intui bonus purus, tune omnia simὸ impedimen-I. e. 4. to videre1 O bene eaperes corpurum penetrareatum ct infernum. V. Constat ergo in malis scientiam ac sapientiam veram esse non pocopus . r. se. Hincsape contingis, testes Petro Damiano, ut nonnulli earnal ad Ar r. re sapientes, ct diutius vivant oenunquam valeant invenire quod optant lasapientia quippe seua vanitare confisi, dumsterantDeile euncta suppetere arbitrantur utis se Religionis testimonio non egere oedum inane apienti actant,insipienter vivere non formidant. Quamobrem a se cohu ieientibus eortim actus exploditur, visa eo stultur eoc versatis deridetur, savia ο itur, simonium condemnatur. --Diyitia i Corale
364쪽
dioes eis inquit idem S. Pater, in Romana urbestate ad misit orto de summis proceribus Galliarum, rejus nomen taceo quiafratris ignominiam perhorresto. Cui nescio an aliouid rutilitatisdsit. Torsiquiadem exseriorum bonorum foribus enitescit, nobilis ut Imperator. ρMAeber assectu quodammodos cui Tusu loquisur ut Virgiliis poetatur, tu ba vehemens in Ecclesia jen ira ct acutus est in lege divina, sebolastita dissutam quasi deseripsa libri verbapereurrit, vulgariter loquens Romana urbanisam Regulam non offendi Iuid de monaehieoprosequar ordinei cluid de Raulam Magisteri disciplina in quorum Melicet notitia ita convaluit, ut nee docere navise possit. Sed ejus proh dolor talu est vita, ut eum lasere nuta inυideat , ad se introducere nemo deposcat. Et ut rem non diutius protraham.sulto sapienti monastorialis ad habitandum,nua clauditur, Hispassim rusticis, imperitu, ae d talis auitin
Multi ergo, sepientia Qui se laudibus esserunt, Ignorant sapientiam. Esto mille stientijs
Mentes gnaviter excolant, At non segnius inquina Pravis pectora moribus.
Et se mundus hic impius Paucos qui sipiant habet. Sed multi sapiunt stygi, Quos gratas sibi victimas,
Videndum iam quamam si vera sapientia, quam ignorat impius, quae subterrugit habitare in corpore habdito peccatis. Inquiram hanc sapi entiam, ut loqui possim quod locutus est vir cum quo erat Deus, siqui Deo secum morante confortatus dixit: ullissimisJum irarum .' αὐ- γρ' ' pieulia hominum non es mecum non didiei sapientiam, novi sese riamsanctorem.
365쪽
Apientiam seriptura divina pluribus in Iocis nobis praedicat commendat, eamq; B per omnia hujus mundi bona extollit. In hae invenit homo quicquid bonorum potest desiderare. Iis Eeeli, tit intam, sapientia 'liis μι vitam instirat, suscipit inquiren- esse. Qui tenuerit illam ditam hareditabit. quo introibit, benedia sapis. rei DEUS Si vult sanitatem perJapientiam fanatisunt quicumsso Sap. min placuerant ab initis. Ilaetitiam Liatmsum in omnibus, im it sapiens, quoniam anteeedebat me i sapientia, ct ignorabam qua-SU niam horum onmtam Maures Non labar amar diaemonuers
si illius, nee adiam eonvictus illius,sediaritiam gaudium. Ivla Deli a et dem Viesviens implebitur bisia Iumibin re videntes aeum lauda- Ibid. boni. Si honorem Sapiens inpopulo bareditabit ianorem, ct nomen Sap. istius rei vivens in aeterntim. Si divitias infinitus es thesaurus bomis nov. . nibus sapientia. Audiamus illam de se ipsa loquentem: meeum sunt divitia gloria, pes superba ct iustitia, ut ditem diligentes me, thesauros illorum repleam. Si demum omnia bona venerunt, inquit SV Sapiens, mihi Omnia bonapariter eum illa, ct innumerabitu bonem per
manus aius . Qui te erit eam beatus Hanc merito Salomon,
ro bus omnibus legitur praatulisse propter Me, inquit, optavi ct darus est mihi sensus, ct invoeavi. venit in mestiritus sapientia, praeposuiisiim Regnis oesedibus, i divitias nili seduxi in eo aratione istius Me Omparaviis lapidem pretiosum, quounam omne aurum in comparatione Eus -ra es exigua, ct tanquam lutum simabitur argentum in cons actu i persalutem sternis ilexi Lam ct proposui pro luce habere inm, quoniarn inextinguibile es lumen illius. Audia Pri . . mtis illam clamantem,& ad se verbis benignissimis nos invitantem o Lx --- elamito. vox mea ad is hominum. 4ιtelligite paruuli astutiam ct insipientes animadvertite. Accipite dististinam meam, non pecuniam; doctrinam meth quam aurum eligite. Melior est enim sapientia eunctupretiosi sinu, omne desiderabiis ei non potest compa-
δtela. 4. rari. ' nansire ad me omnes qui nevistitis me, a generationibus
366쪽
Audivimus vocem invitantis, stimus etiam unde vox illa veniat, II. venit enim ex doctrinalibus scriptura divinae libras. In illis ergo qumrenda, ex illis haurienda est divina sapientia. Nullas ibi reperies doctas fabulas, aut inanes Philosophorum argutias subtilitates non traditur ibi modus ingeniose definiendi, acute dividendi, captiose argumentandi non ars diserte ac figurate loquendi ac praedicandi, sed scientia bene ac virtuose vivendi. Quorum librorum studiosa ac devmta lectio, tametsi ad verae illius sapientiae consecutionem, cum divina gratia videatur sussicere, adducemus tamen praesenti capite plures ejus, clem sacra scripturae, sanctorum Patrum, aliorumq; cipientissimorum
virorum authoritates, ut luculente ac plene cuivis innotescat, in quo consistat vera sapientia, quam, ut capite praecedenti vidimus, nemo impiorum possidet. Quaenam sit prudentia earnis, quamam verbpruden- ον .riastirisus, ut illam reprobet, hanc sequatur illa enim mors es, haec autem vita pax. occurrit primo Lactantius, qui de vera Sc salsa sapientia omnium lusissime videtur tractasse. In Dei, inquit, agnitisne ct uisu rerum se rasumma versatur, in hoe es spes omnis ae alu lominis, his es sapientum t i. 9.gradis primus, uisciamus quis sit nolis erus Barer, euma solum pietate debita prosequamur, huispareamus, huic devotissimiserviamus, in eo promerendo actus omnis inopera ossiereur Satis est homini adplo M ,
nam perfectam sprudentiam, si Deum esse integrat eidis intelligentia destrig.er
neris humavi, ct verum mirabilium fabrisatorem In sapientia Re με de, ligis sis Religiones leutias. Ergo non potest segregari quiaso I. re nihilaliud est,nisi Deum veruinusu epise cultibus honoraro. Una id Gio. stes homini una salus in hae doctrina, quam defendimis posita est. Omnis sapientia horuinis in loe uno es, ut Deum cognostatis colat, hoen rum dogma, haesententia est Quanta itas vocep .m est eor, proclamo denuntio Me es illud quod nisi seph omnes in tota vita sua
quintirunt, ne unquam Iamen vestigare, comprehendare, tenere Ua-Iuerunt, quia Religion- utpravam tenuerunt, aut Iotam penuin--
flaterunc Deciant igitur in omnes qui humanam visam Mn insitu-untsed turbanc Quid enim docent, aut auem instruunt, quis 'sis nond- instruxerunt; 'κem savare agroti quem regere eaei μέμ- me erra nos innes quom es eurasapientia conferaruis Au expecta-
367쪽
bimo, doneenerates aliquid sciat aut Anaxagoras intensim lumen inυeniat, aut Damocritis eritatem deputeo extrahat aul Empericles dilator animistiisemitas p Dee ορῶ eri veritatem doeens, ct nobusteipso elarius lumen ostendens auid vobis iniquisumiso Sapientiam fusi ere euisctamur quam docti homines contrisis in quaerendo arari. ibis nunquam reperire potuerunt 8 Qui vult apieus ae beatis se, audia Dei Oeem, distat iustitiam, sacramentum natiυitatu is voris.
humana tantemnat, divinas eipiat, ut summum illud bonum, ad quod natus est, possit adsisti. Non diserepat a doctrina Lactanti S. Augustinus du quaerit quid M'. cap. est regnitis eritatis; sibiq; respondet primo, unoscere te ipsum, ut si quod esse debes, se ludeas quod autem eorrigendum es, corrigaε. Deinde cognostere inamare Creatorem tuum. io enim totum es hominis bonum. 4. Bernardus veram sapientiam in rerum divinarum cognitione ac profunda contemplatione videtur collocasse, de qua ita loquitur:
Gis nihilosjae diis, vibilMtiliis gratia tantemplationu uano ampliis rer domo in ellestium tantemplatione delectaris, tanto diligentiinperstrutaris,stro fundiarias itaminaris. Semper in ilia invenies quod miseruos unde delecteris. Nusquamis eoiosior materia admirandi, ct nusquam ut BO eausa delectandi. In his ergo eversit tua admiratis indelectatio, ure necesse erit alia pra aliis quaerere, per anain huc Agues euitatis- strum evagationem disturrere. Deum na 'unostere plenituri esse entia; levitia, rem bHis scientia, pleniluae estgloria, eonsuminatio gratia, perpetuitas vita di in vero scientia enitudinem vis est potius intima eo unctione, quam profitudo investigatione Uustissis,
quam argumentis erebrutamentationibus, quam optuli argumentarionibu*; ac mu quam siententiis; oratione quam lectione. gratis lacrymarum, quamstientia literarum; Elestiumpotius contemplatione. quam terrestrium ore aliove Hae rerum divinarum contemplationes 8 sint profundiores, lentem intensius rapiant, vocantur ab eodem de infer. Doctore mellifluo theorie ex Usus ad quos animam mentis alienatione domo. cap. iubet transire, qui haud dubie multum differunt ab inanibus curi
νο si pseudosapientum speculationibus. Deum ergo ex omnibus scire contemplari nobis sufficiat. id Remp. de turbamur erga plurim, hoc unum est necestarium philosophia nostra imis lib., Chrisus est inquit S. Damianus. IVesus in eo no frum veniret, quam riis seu leuter docti essemus. ui
368쪽
Hinc Orsenes acute observat verba illa Caiphae, seclusis etiam reliquis esse verm1ma, quae in concilio dixit ad Pontifices Pharisaeos vos ne μ' rescitis quidquais Uere enim nihi noverant, qui Iesum veritalem Origenen ignorabant. Non sufficit vero ad veram sapientiam Deum cognoscere, solum IV. intelleξ tam rerum divinarum speculationibus occupare, sed etiam v Iunias considerata divini Numinis Majestate ad ejus timorem debet exclutari, in quo veram consistere sapientiam pluribus scripturae locis demonstrari potest Clamat psalmista veram hominibus sapientiam praedicaturus uenis,fid audite me Quid vero docere intendi. timorem,
inquit, Domini docebo vos. legimus etiam in libro Iob timor Domi Iob. Is . xii a sopioria. Et in libro Eeclesiastici initium sapientia timor Eccli. l. Domini. Radix sapientia timere Deum plenilud sapientia es timere
Deum rarona sapiensia timor Domini. Principium ergo, finis, 'e sectio sapientiae in timore Dei consistit. Non vero selum timorem ex Dei contemplatione, sed etiam ama V. rem concipere debemus nec timor est laudabilis si amorem excludit:
Nam daemones credunt contremiscum, quorum tamen timor parum est salutaris. sapientia igitur non in selo timore, sed etiam in dialectione consistit. Dilecti Dei honorabili viretia, inquit Eceles accli. r. sticus Sisapiantia DEUS es per quemfacta sunt omnia situr div naaunoritas veritais monstravit, verus Is Asobus est amator Dei, teste S. Augustino. Idem ait summam ieram sapientiam esse in prataeepto illo diliges Dominum Deum tuum ex toto oris, 2 ex toriani Di Dis Ma tua. Qua distriationes, inquit alibi, qua litera quorumlibet Dis a. nilosophorum 8 qua leges quarumlibet civitatum duobus praereptis, eae quibus Christus diei utam letem probet ρὴ pendere ulli modo sine
comparanda ges Dominam Deum tuum, se sproximum tuum ranquam teipsum. finem ira, quoniam omnes omnium naturarum
G. . in De Creatoresunc vili tibi , quoniam visa bona inhonesta non aliunde formatur, quam eum ea qua allevda sunt, quemad ιο dum diligendasunt, diliguntur, hoe es Deus preximus blaeto ea quoniam veritas bonens anima rationalis nonnisi Drus est se da silis sipublica salus, Teve ianitatem ait idem Hipponensis una Prae
369쪽
in eis invenies omnem scientiam. Et insta totam agm-
laude ba-tudinem divinorum eloquiorum Iatitudinem secura possidet naritas. rit. Et mox Deo σuod tu cripturis intellitis . haritas patet, in eo quod non intelligi , ch.tritas latet. An ita tenet, quodpatet . quod
latet in divixis sermonibus, qui charitatem tenet in moribus. aer baritatem pervenitur ad plenitudinem latomia, inquit idem alibi Noui iratur in veritatem nisi per charitatem. VI. Non sussicit ad sapientiam Deum secundum quaecunq; praedicata cognostere, nisi voluntas ipsius cognoscatvr, cujus notitia nobis est principaliter necessiria, cujus obdervantia veram non fucatam denotat charitatem. Hinc Salomon dum pro sepientia consequenda Deum orat: SV st mist , inquit, illiis de caelis anctis suis , asede mi visurinis tua, ut mecum sit inmecum laborer, ut sciam qιι id acceptum si apud te. Eeatis homo quem tu erudieri, Domine, ait Pialmista, inde lege tua non de altissimis in divinitate ac Trinitate mysteri j docueris eum. In hac divinae voluntatis cognitione consistit prudentia, quae vera est sapientia, Ηου. o. juxta illud Salomonis scienti.)sinctorum prudentia. sapientia diro nov. II prudentia Haec autem prudentia non debet esse otiosa, Mere speculativa, sed quod per illam dictat intellectus, idem voluntas debet sectari sive in praxin deducere. Neq; verus est Dei amorin timor, qui ad
virtutis operationem se non extendit.
VII. Docet inprimis haec sanctorum prudentia, quomodo debeat homo Cognoscere se ipsum, in qua cognitione non parva sapientiae pars consili de sti stit. Scientia est inquit D. Augustinus, auaudo homo ad notitiamsuirit. api assidua mediIatioue ita iratur. S. Laurentius ustinianus dictitabat ma c. o. veram hominis scientiam esse scire haec duo. Deum esse omnia, se nihil. ' Sapientia est nossese sum, ipsius Delphici Apollinis oraculo
Nosse suam infirmitatem, fragilitatem Hortalitatem. Hinc etiam S.
Basilius ab Eubulo interrogatus quae esset definitio Philosephiae respondit: prima definitio nil σbia meditati mortis est mortem enim meditando fluxam suam conditionem homo quam optime discit cognostere.
VIII. Ex hac sui cognitione oritur humilitas, quam verae sapientiae praedicator Christus Dominus prae caeteris virtutibus verbo exemplo suo nos docuit, ut etiam propterea vocetur ab Apostolo virtus Christi. S. Leo in sermociibus de Epiphania Domini, fuse ostendit divinam sapientiam
370쪽
tiam, non in abundantia verbi, nec in astutia disputandi, neq, in 'ppetitu laudis gloriae, sed in vera, voluntaria humilitate consistere. Hinc S. Bonaventur faeculi hujus sapientem, sua pseudoscientia tum dum sub perQna Zachaei, ad veram Christi sapientiam, quae in humulitate consistit, sequentibus verbis imitat: auae frater destenne dea titudiuesecularu stionitae ct di eis schola Dei υiam bumitifatu ' Hae do iis tili aliissimis utilissisa lectio, inquit Thomas Κempensis, sui ipsius e ciris lib. ra cognitio destectis de se ipse nihilievere, inde aliis semper bene eap. a.
allesentire magna sapientia esto perfectio. Filia humilitatis est patientia, quae etiam ad veram sapientiam per IX. tinet. Doctrina perpatientiam noscitur, inquit Salomon. Et S. Ber prου. Inardus in illa sapientiae verba, dedit istiseientiamsanctorum, ita scribit: seiotia Sauctoram est Me t. Oraliter erueiarict delectari in aeternum. Et in tantrarium stientia malorum relabitur. Alia os Dientia mundi aua Meniavitatem, inalia sicientia earnis, qua vi et voluptatem. Sa pientia autem Christi docet mortificationem, dolorem, poenitentiam. minc etiam scribit idem mellifluus Doctor sapientia est in 'Eni de avsid. tudineρecratorum, in eontemptu praesentium Dinmodorum, in desideria lib. I. futurarum pra-orum Invenisti sapientiam . prioris ita pereata.
se,.sisaeuli desideria pamipendas, si asernam beatitudinem tot desideri neviseM. Sed ne opus sit omnium hic virtutum catenam exponere, in qua πrum singulis partialiter, collectiveautem sumptis vera sepientia totaliter seu adaequa te consistit generaliter loquendo, sapientia est amor virtutis. Cui definitioni adstipulatur S. Bernardus i si quia, inquit, sapim Serm. s. nam,irtutia amorem definierit non a vero deviare videbitur Ubi is annexim amor est, labor non est, sed apor BDHὸsapientia sapere δε- nominatur, quod virtuti areedens, quoddam σωι eondimentumsapida reddat, quapers in*lsa in 'era sentiebantur. Nee duxerim reprehendeηdum, si quis apientiam saporem boni definiat, Hoc est quod
ait Poeta Virtus e visapit, se sapit. Sapientia est intellirretia ad bonum rεctu faciendum vel abstinen is ustitiaria dictorum actorum improborum ait Lactantius. Dicam ego ge eap. 4.neraliter vera sapientia est seire quid faciendum sit, declinandum ine scire tantum, sed ipse etiam opere tacienda facere, declinanda