장음표시 사용
91쪽
- De mitriurionet ijs insignis, nobilis. c. egerriber, niger ore, breuis pede, lumine laesus. Et potest dici . tu et acer ingenio, & acris ingeni j t sed acri ingenio, nigro ore,&c. est magis oratorium.1 Hic notanduna est, quod *blativus p rris apud ..p0etaSin ac viatiuum saepe mutatur, aut pet*neclidochen, aut more graeco: vhos, humero'; Deo similis, cetera laetus, albui dentes,sacra coli naa, id est, secundum dentes, comam, &c. I ait etiam dicitur, id genus alia, pro eius generis: non sum id nescius,pro eius rei: & quid sibi hanc arem curatio ςst, pro huius ei et id anu , pro ea
REgunt plarunque ablativum cum,a, uel ab ,
, adieetiua diversitatis r. vi diuersus, alienus ah . aliqua re. Item numetalia ordinis; ut secundus, tertius a Romulo, a rege potentia secundus. His , adde tutus, securus,alberi uacuus, nudus, purRS, 1 inops or s, eXtorris, &c. qua: possunt Wiam si ite, c*nstrui, ut suprδ dictuna est.. 'i
92쪽
Cuius lisco interdum habet infinituna, ves aggregatum: ut scire tuum nihil est, Virtus est vitium fugere ; mihi placet studere, vel ut studeas, &c. 1 cum his quinque pinitet isdet, miseret, piget,& . pudet, dici potest, poni genitivum etiam loco nominatiuir , t laboris vel laborare t id et ignavos ra acetur saepe in primis & secundis personis: ut te gO,legis,legimus, legitis. Item in pluit , lucescit,
licet, &c. Omne verbum, praesertim substantivum, vocatiuu,&absolutum, potest copulare duos nominatim uos: ut ira est furor breuis, hic vocatur Petrus, rinit securus,vel secure, discit inuitus, Sc. Verbis imperativis secundae personae additur vocativus loco nominatiui: ut tu ne cede malis; puerne crede colori.
Verba memoriae, &obliuionis petunt post se genitivum, vel accusat iuuet ut memini, vel obliuiicor. huius rei,& hanc rem. Verba accusandi,damnandi,& absoluendi, regunt. genitivum, vel ablativum cum, de; ut arguam te sceleris, vel de scelere. Cie. absolutus es impi . hiratis,&αι
Verba vendendi, & emendi habent hos genitivosi tanti quandi, quantivis, quanticunque pluris, de . minoris: sed praeter hos verba aestimandi habent . magni,parui, plurimi, maximi, minimi, nihili,floca cimauci, pili, nutus. Pretium vero ponitur in abla clivo,ut alibi di istum est. Sed valeo reperitur cum accusativo,vel ablativo: ut denarius v let decem. asses, vel decem assibus. laterest, dc refert in tertijs tantum personis singula ribus
93쪽
- Dbus ponuntur cum his genitivis, tanti quanti s magni &parui, di cum multis adverbijs , ut mul- . tum,plus, magis,minus,&c. Verba copiae,& inopsae regunt genitivum,& sepius, ablatiuum sine praepositione ; ut impleo, careo,
Verba molestiae, aut aegritudinis poscunt genitim , . vel ablativum: ut pendeo, angor, animi, vel animo: sed misereor, cum genitruo solum: at mise-
Post verbum substantivum ponimus geniti uir personae, quando significamus possessionem, vel proprietatem:ut hic liber est Petri, boni pastoris est tondere pecus, non deglubere, non est sapietiti V. dicere, non putaram: Ponimus genitivum, vel ablativum rci, quando sormam , aut qualitatem - in aliquo demonstramus: ut est quantivis pretij, nullius consi)ij sum, erat tenuissima valetudine . Idem etiam tacito verbo ; ut bomo omnium ho-3rivarum, antiqua uirtute,&fide, &c. Nomina urbiu post verba quietis, si fisterint primae, - Auz secundae declinationis, ponuntur in genitivorvi fui Romae, Tiferni; item domi, humi, belli,
omnia verba,quibus inest quaedam significatio con .cedendit: ut dandi, committendi, obsequendi, aduersa idi .Item iubendi, significandi, consten- , di irascςndi Item licet, accidit,libet,&c. regunt dativum persona, vel rei rut dabo tibi librum,ubuit tibi, prodest omnibus, hoc licet nobis, &c. . Verba composita ab ante,post,inter,ad,ob,in, sub, praead rei di cuin,pe tui plerunque dativum post uel
94쪽
uel vlira:ut antepono, postliabeo, interpono, a M. . iungo,obsto,immineo, subuenio, praeferinde , repugno, consentio. Ex compositis ab ante, . prae, nonnulla poscunt etiam accusativum in eadem significatione rut antecedo, anteeo, praeeo, i antecello, praecurro,praeverto,pra Menio,te, & tu
Verbum substantivum, & verba dandi construun-- tur quandoque cum duobus dativis r viliae est mihi curae;misit, aut reliquit nobis milites subsidio,vel praesidio: Tu tibi id lauc'huel vitio ducis, tribuis,vertis. Item dedi tibi librum dono. Sum: Pro habeo,uult nominatiuum, & datiuur ut sene. . nobis mitia poma, eris mihi masnus Apollo. Itecum duobus dativis r ut mihi est nomen Paulo, vel Pauli, Tibi est cognomen Fabio, &c. Omnia verba stetitia. Item, Neutra &deponentiata transitiua,postulant post se accusativumrut sper-
nil voluptates,uiuit bacchanalia,aratiqIram,sequitur virtutem. Miluorum quaedam volunt duos accusativosr alte Ium personae,alterum rei r ut Te unum illud moneo, pacem te poscimus omnes r cum aliquibus . accusativus pςrsonae mutatur in dativum: ut induit sibi torquem, humero exuit ensem. Et cc . satiuus rei aliquando vertitur in ablativum cum, bde, ut docuit me de cide fratris, Te marcimis de rebus caelauit. Nomina temporis continui ponuntur in accusati- ..uorvi duas horas simul fuimus, ab suit tres annos. Nomina urbium propria cum verbis motum ad Io-
i cum significantibus ponuntur in accusativo
95쪽
De emistri ne vado stomam,noctuas fers A thenas.Itai domum,& rus sine praepostiὀne. Idem dicas dii motu ver. sus locum, & usque ad locum,cum versus postpo-' usque praeposita vel postposita,ut uado Ro
Nornina spatij cum verbis absoluti mintur in
accusativo: ut abest iter unius diei, tria milia- ria, &c. Verba decet, dedecet, iuuat,& delecta t,ante se volunt infinitum, uel nolni natiuum, post se accula. riuum:ut bonos decet beneuiuere, & vixtus d
Verba paenitet taedet is et, piget, & pudet volueante se infinitum uel genitivum, & post se accu- . sativum:ut me paenitet errasse,vel erroris . , Omne verbum potest habere ablativum instrumens calem,causalem,modalem, excessus, &pretij;uὰ 'alibi dictum est:ut percussisti illum gladio, uitio - Arma perit, 'nbstris peccatis in hanc aerumnam incidimus, potius quam propter nostra peccata, - studes imagna diligentia, est altior Petro duo bus digitis, emisti librum duabus drachmis . Tempus discretum ponitur in ablatium ut nemo ia--lpit omnibus horis, scriysi ad te superioribus. - diebus, . Nomina urbium piopria cum verbis significatibus P motum de locσ: per locum , &etiam statum in loco si sint tertiae declinationis Puel tantum plu- , raliter declinata ponuntur in ablativo sine prae-spositione: ut discessis Roma, domo rure, transiuit Viterbio,&manet senis,vel Tybure.
Vςrba expedendi auserendi,abstinendi, distandi
96쪽
. volunt ablativum cum praepositione, ab, vel sinervi eripe me ab his, vel his malis. Vtor, fruor, fungor cum compositis. Item potior, vescor, nitor,vivo, vi Etito, d gaudeo, laeto petulpost se ablatiuum sine praepositione e vi utor tuo consilio, functus sum ossicio veri amici:& dicitureti aiar, in tenti itur salus nostra. Passiua, Neutra passiua, & impersonalia passuae vocis, volunt post se ablativum cum,a, uel, ab ; alis quando sine prapositione; & aliquando m*tandillum in dativum ut virtus desideratur ab omnibus, hoe factum est abs te; moueor tuis precibus,&nulli exaudita deorum,idest, nullo.Virg.
Articipium ante se adhaeret antecedeti suo agenti, vel patienti , prout est significatio Verbi;ut dictum est suo loco: post se omnes 4 asus sui verbi; sicut infinita, ruta
Constructione. I. I. Ronomina sunt decem & septem: quoruΡ nouem sunt primitiva, ego, tu, sui, ille, ipse, iste, hic, is,&qui:&Uel o sunt deriuatiuainicus, tuus, situs; noster, vester, . Rostr 'i,vehra di idem. Ex quibus dempnstrati-G ua
97쪽
De Constructione; ua subsunnue posita regunt post se geniti uuian: ut illud argenti: istuc hominis,pro iste horno: hoc. litterarum dedi:id temporis i cum id aetatis sim rquod auri fuit; quid affers noui: aliquid boni.
quandoque etiam in ablptiuo: ut res est eodem loci, quo reliquisti ite dicitur peripatetici quondam ijdem erant, qui ac ad c mici: potius qua cum academicis. Et Igor. Inuitum qui leruat, idem facit occidenti,cum dativo. Posset sua, Heus, tuus, suus, noster,& uester,loco senitivorum, mi S, tis, sis, nostium, & uestrum, aes i-- uc posita possunt habere genitivum: ut tuum hominis sim, icis peetus uidi miis: sesius meum peccatum corrigi non potest: tuum studium adolescentis perlicxi: meu scripta timentis: virtutem tuam togati,dc armati :iudicium tuum uiri eruditissimi: & haec ex probatis audioribus: quamuiS ex Va liae sentientia diccndum esset tuum pectus, i qui es homo simple A. ; Π tς genitivosin regula
uerbi intexest, nun erat s. l. ia
Vtimur gς nixiuis mei,tui, sui, nostri, uestri, post substantiva ajesionis animi, :tacultatis , aut generalis partis corporis r ut uix fero desideri u tui: cum mihi: testas praesentis tui fuerit di nullam parteium clamitat, adest, non manum, non pedem,&c. ita,qui quid tui, M. V bi animadue tendum est, hos genitivos scre semper passive c impi: sicut derivativa meus, tuus,&c.aetitie: ut desi-
. derivia tui, idest, quo desideraris, & desiderium tuum, idest, quo desideras . idem etiam dices de aliis genitivis : ut prouidentia principis, aetiue, - idest, qua prouidet princiIda, passiuς , i. y ides,
98쪽
τronominum. i id est, quo timetur. Item dicimus habete,curam. uestri,& non uestrum : at nemo uestrum, &non
uestri: & sic cum partiti uis, superlatiuis , & nu-
Post uerba, participia, gerundia, & nomina adiectiva, quae uolunt genitivum, ponemus mei, tui, sui, nostri, uestri: Excipe interest, refert, dccst, cum quibus dicimus, vaea, tua, sua, s c. ut suo loco dictum est. Pronomine reciproco, sui, tibi, se, utimur, quando i dertia persona traniat in seipsam, & pronomen. refertur ad suppo satu in ; ut Caesar amat se,recor-
. datur sui, i ndulget sibi, loquitur secum . idem
- etiam, quando additur alterum uerbum: ut Marcellus te precatur, ut milere aris sui, ignoscas sibi, ne se hostem exi stimes; ut secum loquaris. Cic. pro Rosc. nunc sibi ex animo scrupuluias, qui sed dies, ii oetesque stimulat, ac pungit, ut euellatis . postulat. Idem ad Att.qui etiam a me petierit, ut secum,& apud se essem quotidie. Quamuis, quai do adsunt duo uerba, possimus indifferenter dicere, s9mnes optant, quod sibi,uel eis utile est rrogat te, ut sui,uel eius misercaris; ut suuS,uel eiusi' filius apud te cenet: omnes boni, quantum in se, uel tu ipsis furt,Caesarem occiderunt. Item gram-ο anaticorum est, uel grammaticis licet inter se, uel inter ipsos certare, cum casib ns obliquis. cum rectis a tuem, uel aequi ualentibus, dicimus tantum, inter ser ut gramatici temper inter se dissentiunt,
ct uidi grammaticos inter se dissentire, non inter ipso ἐ. Reciproco ucro suus utimur, uel quando fit transi- . G et tus
99쪽
. tus a tertia persona posses ris in rem possessim rut Petrus amat suos filios, recordatur suae matris, obedit patri suo, deest sua sorte, contentus et Vel quando fit transitus a re possessa in ipsum posses.sorem: ut Petrum amant sui filii: in ditisu illi suus
. pater, ulciscentur illum mores tui. Qi toties autem pronomen suus rc se itur ad appositum, dicimus eius, S eorum, ut i earum: ut opto virtutem propter praestantiam eius, & non suam. Ite honoras consules,& eorum dignitatein: cepiti te ena S,&catulos earum: adhaeret musis,& earum
p r sidi:sed si dicatur, Petrus amat Paulum,& fratres suos, intellige Petri: si fratres eius. I. Pauli. Quando vero dicimus cum duabus tertijs personis, Petrus rogat Paulum,ut se, suaque curet; sensus iudicio potius, qua vi verborum percipieturi licet saepe vitetur amphibologia genitivo , eius, vel eoru , quado resertur ad remotiorer ut Petrus rogat Paulum,ut eius misereatur,id est, Petri, dic. Praeterea si appositum coniunctum fuerit tam cum
infinito, & participio, quam etiam cum aliquo nomine adiectivo,utemur reciprocor ut vidi Platonem legere, vel legentem suos libros, & hilare in suo gymnasio. Item, quando appositum erit aliquod pronomen relativum; ut ille, ipse, iste hic, diis; istius erit uti rcciproco; ut iii ueni eum ante - suam domum, illum vidi in aedibus suis,&c. Demum quando,suus, est substativum, aut pro proprio, aut pro domesticis, in plurali tamen; errari - fere non potest: vide hoc dixi suo loco, & ordine, haec referam suo tempore: reperi eum cum suis,vel inter suos,&
100쪽
R positiones aut cum alijs partibus com
ponuntur, aut praeponuntur casibus : &hoc posteriori modo regunt post se accusativum,vel ab latiuum,vel utrunque. Accusativo seruiunt, Ad, apud , ante, uersuS,adue sus, uel aduersum, cis, citra, circum,circa, circiter, contra, erga, extra, inter, intra, infra, iuxta, propter, Ob, pone, per, prope, secundum,post, trans, ultra, praeter, supra,usque, secus, penes; Ex quibus uersus postponitur: usque,&penes,praeponuntur,& postponuntur. ὶ Ablativo seruiunt,a, ab abs,cum, coram, clam,de,e,eX,pro,prae palam, procul, absque, tenus: Ex quibus,cum, postponitur his pronominibus, me, te, se, nobis, uobis, quo,qua,qui, & quibus,ut mecu, uobiscum,quibuscum,&c. Et sic, tenus, sed in singulari cum ablativo , & ita plurali plerunq; cum
genitivo, ut ore tenus, &crurum tenus.
Serviunt utrique, in, sub , super, & subter, id est, cum uerbo quietis, ablativo; & cum verbo motus , accusativo: ut exemplis patet inconstructione communi. Sed, in , pro erga, contra, &per, vult accusativum: ut pius in Deos, crudelis an suos, fert pisces in cenam, commodauit mihi librum in mensem. Sub, pro paulo ante, vel circiter, vult item accusativum: ut sub lucem , sub galli cantum. Super, & subter plerunque accusativo seruiunt, seu motus, siue quies lignifice