Caroli Sebastiani Berardi ... Institutiones juris ecclesiastici. Opus posthumum in duas partes tributum. Pars 1. 2.

51쪽

II. . Privilegia in primis certos singulares Praelatos conitituerunt . Quid enim , si Pontifex Maximus certo generi fidelium Praelatum quendam caussa sacri regiminis praeposuerit,

ad quem salvis juribus ordinis Episcopalis, regimen in ceteris pertineret λ Quid si Episcopus ipse quemquam simili privilegio in dioecesi tua donavisset Privilegia hujus generis deprehenduntur in monasteriis, & in Ecclesiis pluribus

conventualibus.

Pactiones quoque legitima auctoritate confirmatae Praelatos constituerunt. Quid enim, squis conventualem Ecclesiam dote adsignata ereXisset, ea lege, ut in ea Praelatus non Episcopus designaretur cum certa jurisdictione;& legem hanc ratam habuissent Episcopi, aut Pontifex Maximus ξ Quid si inter certum clericum, & Episcopum controversia suborta de certis jurisdictionis capitibus vel exercendis, vel non exercendis, transactione fuisset composita ita, ut clerico eidem certae jurisdictionis species concederentur IV. Praescriptiones, ac consuetudines, dummo

do justae, legitimaeque eandem vim habent

52쪽

ac privilegia , & pacta, aut saltem in rebus antiquis docent, verisimile esse , olim vel pactum, vel privilegium intercessisse . Iccirco his titulis rite utuntur, qui certam sibi vindicant jurisdictionem.

Cum Episcopi ea, quae jurisdictionis sunt,

mandare alteri etiam non Episcopo possint, identidem conspiciuntur Praelati, qui ex mandato jurisdictionem eXplicant. σHujus generis olim fuerunt in cathedralibus Ecclesiis Archipresbyteri, Archidiaconi, Primicerit, atque his similes : hodie sunt ossiciales Episcoporum, Vicarii Generales , aut Foranei . VI. Quando hi omnes, hisque similes tituli, singulares sunt, nemo ex inferioribus Praelatis non aliam, neque majorem potestatem explicare potest, nisi eam, quam singulari titulo se adquisivisse demonstret. Imo & ii tituli singulares, quicumque allegentur , an gustam interpretationem patiuntur, ita ut non facile de una ad aliam speciem, ne praeteXtu quidem similitudinis, extendantur. Sic dici solet, in regimine Ecclesiae Episcopos habere intentionem in jure communi fundatam ; quod idem est, ac dicere,

nunquam

53쪽

nunquam a Praelato in seriori Episcopum excludi, nunquam Praelatum inferiorem cum Episcopo etiam concurrere posse, nisi Praelatus inferior perspicuis argumentis doceat, se facultatem nactum fuisse aut Episcopum excludendi, aut cum Episcopo concurrendi. . VII., Praelatorum inferiorum, quocumque nomine appellentur, duo genera sunt ; alii enim dicuntur nullius dioecesis, alii sunt in di oecesi Episcopi constituti. Qui nullius dioecesis sunt Episcopi potestali ordinario jure,& generaliter minime subjacent. Qui in dioecesi constituti sunt, modo singulari privilegio ab Episcopi potestate exemti fuerunt, alterique majori Praelato, ceu Pontifici Maximo immediate subjem, modo omnino subjiciuntur potestati Episcoporum. Nullius dioecesis dicuntur Praelati, quoties certa loca separata omnino fuerunt a dioecesi Episcopali, habenturque potius tanquam dioecesi Episcopali contermina; in his autem praepositus est Praelarus non Episcopus praeditus ordinari a jurisdictione sacrorum . Habenda quidem fuit ratio finitimi Episcopi, ubi de iis ageretur, quae snt ordinis Episcopalis, qualis est ordinatio Clericorum, & similia. In ceteris, quae ad jurisdictionem perrinent, ampla

54쪽

ampla est horum Praelatorum facultas, nisi

ei iam quandoque coercita aut legibus, aut mandatis fuerit, ceu cum eX. gr. quidam Praelati etiam nullius nequeunt Synodum celebrare , & tenentur ad cujusdam finitimi Episcopi Synodum convenire . Hinc Praelati nullius duplici in specie sunt, quorum alii proprie

nullius appellantur, proptereaquod universa jurisdictionis munera tuto eXercere valeant alii improprie tales sint, propterea quod non

in iis modo, quae ordinis, sed & in quibusdam, quae jurisdictionis sunt, a certo Episcopo pendeant.. In eos, qui sunt in dioecesi, nec exemtionis privilegium habent, Episcopus libere jurisdictionem exercet, tantum pati debet, ut quas jurisdictionis species adquisiverunt, eas illi exerceant, dummodo sine fraude .

Qui exemti ab Episcopali jurisdictione sunt, & libere potestatem suam explicant singularibus titulis adquisitam, & rite potestatem Episcopalem evadunt, nisi qua in parte utilitas publica Ecclesiarum suasit , ut certa sollicitudo Episcopis reservaretur, aut pristina jurisdictio restitueretur. Ut plurimum exemti esse solent Praelati Regularium, &Monachorum. In hac re horum privilegia sollertissime inquirenda, ne facile de una in aliam

55쪽

44 aliam speciem extendantur; item investiga n.

dum, prout controversiae incidunt, an novis

constitutionibus bono publico Ecclesiae editis cerrus modus privilegiis adjectus fuerit.

Quamquam in certis Praelatorum inferiorum generibus certus clericalis ordo requireretur, ac requiratur, qui primigeniae institutioni respondeat, quemadmodum contingit

in Archipresbyteris, qui Ordine presbyter ali, in Archidiaconis, qui Oidine diacon ali insigniti e se debuerunt; multos tamen Praelatos non Ordo distinxit, sed sola dignitas, solumque munus & in sede collocavit, & ju.tisdictione donavit . Eam ob rem non semper consecrantur, sed electione designantur, cumque electio confirmata fuerit, tum dignitatem obtinuisse videntur. Aliquando ab Episcopis ipsi instituuntur, aliquando etiam ab Episcopo iis benedicitur, statis quibusdam coe- remoniariis precibus. Non aliter res se se habere olim poterat in Praelatis monasteriorum, quo tempore monachi, imo nec ipsi monachorum praefecti clericali ordine ins gniti non erant. His nihilominus jurisdictio concedebatur . Satis erat, si diu fuissent in monasterio probari,& secuta vestium mutatione, ac tonsione promsessi.

56쪽

fessi. Cum vestium mutatio, ac capillorum tonso olim monachorum propria, in clerum traducta fuerit, receptumque, ut clero adscriptus diceretur, quicumque fuisset Episcopali munere prima, uti vocant, tonsura initiatus , recipi quoque debuit, ut non repu-'gnaret , vel illos ipsos, qui clericali tonsura clero adscripti essent Episcopi auctoritate , ad Praelaturas evehi posse, ubi aliud non obsisteret, concessa etiam ecclesiastica jurisdictione, ne minor ratio haberetur clericae, quam monasticae tonsurae.

TITULUS VII. DE PAR OCHIS.

CUM primum Episcopi singulis urbibus dati

sunt, atque, in adjutorium Episcopo rum in civitatensi Ecclesia ministri plures , praesertim Presbyteri , designati ; consueverunt Episcopi Presbyteros adjutores suos mitin Iere eXtra ordinem in oppida , pagos, & vicos dioece sanos, ud fidem docerent, regulas morum traderent , Sacramenta fidelibus ad ministrarent, ita tamen, ut expleto ossicio, ad cathedralem Ecclesiam, cui adscripti fuerant, reverterentur Sacer-

57쪽

46 Sacerdotes isti eam ob rem appella-hantur a Graecis Periodeuta, id est Circuliores, seu Circumcursatores.

II. .

Nonnisi setius, idest sub finem saeculi Eeclesiae quarti, vel sub initium quinti, missi fuerunt ab Episcopis in pagos, oppida, &vicos Sacerdotes, qui in iis perpetuo mere rent , & ordinario jure sacra facerent, exem. plo veterum , qui extra ordinem mittebantur. Tum erectae fuerunt Ecclesiae, seu templa publica; certi quoque singulis Presbyteris adsignati fines, ne unus alterum in ossicio turbaret. Haec forma fuit, & origo Parochorum , & Parochialium Ecclesiarum. III. Tota ergo Parochorum potestas , universa ossicia modum suum accipiunt ex mandatis veteribus Episcoporum. Quid olim mandatum fuerit, Esclesiarum longa, & non interrupta consuetudo demonstrat. Certe jurisdictio sa- Crorum,& regimen in quacumque Parochiali Ecclesia Episcopo reservata fuit: ab iis , quae ordinis Episcopalis sunt, Parochi abstinere omnino debent. Horum proprium est. populum intra fines Parochiae constitutum pascere verbo Dei, & Sacramentis munite . Si qui in Parochorum adjutorium Episcopali auctoriis

58쪽

47tate Ecclesiis Parochialibus adscripti sunt clerici, horum munera,& ossicia universa Episcopus diriget, ac tribuet, prout magis eX- pedire judicaverit.

Apud veteres Core piscoporum mentio fit.

Horum munus non erat a parochorum mune-

re distinctum. Graeca est appellatio, qua significabatur, eos esse villarum, seu rurium Episcopos, id est vigiles administratores . Quan- douue isti fuerunt Episcopali Ordine insigniti,& consensu dioecesiani Episcopi ea , quae sunt Episcopalis ordinis, exercebant, quod potissimum usu veniebat, ubi quidam Episcopi a suis Sedibus inique ejecti, in aliorum Antistitum dioecesim se recipiebant. Boni Antistites profugis Episcopis certum populum regendum Committebant, amplioribus datis facultatibus, quam si regimen Presbyteris committeretur. Firmata Ecclesiarum pace , infrequens esse coepit, Episcopos in hoc ossicium adsumi. Canones Sardicensis Concilii, quibus decretum est, ut tantum singulis in ut bibus singuli Episcopi constituerentur, occasionem praebuerunt, ut in villulis, & pagis nullus amplius constitueretur, qui Episcopali ordine insignitus esset.

59쪽

48 Cum hoc Core piscoporum genere non est confundendum genus aliud Core piscopo rum , quod emersit saeculo Ecclesar nono, viris probis, & sacris canonibus improbatum. Quidam Episcopi de honoribus , juribus, & pro

ventibus Episcopalibus sibi maxime complacebant: Episcopalia ossicia, & munera penitus negligebant. Ne cathedrales Ecclesiae . Pastoralibus ossiciis destituerentur , curabant, ut Vicarius quidam Episcopus ordinaretur . Hunc Core piscopum appellabant. Lues haec fuit in Ecclesia teterrima, vix fert eis saeculis emersit, statim damnata .

Itaque Parochi sunt adjutores Episcoporum& quidem in ea Episcopalis sollicitudinis parte, quae gravissima censeri debet, qualis est cura animarum. Quod ipsi adjutores Episcoporum sint, semper verum fuit ordinariam Parochorum institutionem ad Episcoporum ossicium pertinere . Quod gravissimam Episcopalis ossicii partem exequantur, manda tum semper fuit, ut ad id munus viri optimi, & undecumque pares des gnarentur. Ut res ex voto constantissime cederet, in Con-eilio Tridentino definiendum fuit, ut concur sus sere indiceretur, & discussis examinatorum

in Synodo designatorum suffragiis, optimus quisque seligeretur. TIT.

60쪽

TITNLVS VIII. DE CLERICIS OMNIBUS,

Prout ex ordine distinguuntur.

ORDO clericalis a Christo institutus, ve-

luti Sacramentum illud, a quo pen deant Divina mysteria, & Divinarum virtutum operationes, suos habet distinctos gradus , ex quibus universas constat tota ecclesiastica hierarchia, & in unum eXimium , ac praestans corpus coalescit. Ordinis hujus veluti apex, & cumulus in Episcopatu eit; sed per Episcopatum derivatur in varias classes. Perennis Ecclesiarum traditio in Tridentino Concilio denique comprobata, ac confirmata docet, sacram hierarchiam constare ex

Episcopis, Presbyteris , & Ministris.1 I. Qui, qualesque Episcopi sint, principia

superius jacta demonstrant. Divinam Presbyterorum institutionem & sacrae literae,& perennis traditio docet, ipsa etiam exhibet per se pote itas presbyteralis, quae Divinas virtutes in Sacramen iis operatur, & quae proinde non potest esse nisi Divina . Ministros in institutione, ac designatione Diaconorum apo-

Insiit. Pars II. D stolica