장음표시 사용
341쪽
3sto Ap. Vl. DE NECESSARIO de coelo. Cap. Vill L. XII. Metaph. Cap. VI. aliisque in locis, i on. modo Deum, sed e-
tiam reliquas substantias separaras, corpora Coelestia, materiam, olementa secundum se tota, & species omnes, saltem quae ad universi per- fectionem spectant 'atque adco ipsum univer-- sum, esse res simpliciter necessarias, nec ulla ratione posse non esse. Absurdam vero eue hanc
- Aristotelis opinionem. vel eΣ eo liquet, quod falso sibi persu uit, ex necessitate naturae Divinae
profluxisse hunc mundum, Deumque non potuisse non exhibere hanc rerum univei sitatem , parti in per Causas medias, Partim imme te
per se. eonsor L. lx. Memphi, Cap. IX. L. XII. Cap. VI. & L. I l. de coelo Cap. III. Hinc tamen occasionem sibi sumsere Se ol altici proponendi quae itionem P Utrum praeter Da- um asiqai sit ne es iam simpliciters Q iam quaestionem varii varie rc solvere Conantur Fonsecus
L. V. Metaph Cap. V - I. Scheiblerus L. I. 'Metaph. Cap. XVlls. n. o. Stabliss Tab. ' XII. Metaph. aliique distinguunt inter entia in-eomplexa, dc complexa, seu, ut Fon eca loquitur,
inter res & connexiones rerum. Concedunt il- - li in entibus incomplexis solum Deum esse ensi-, absolute necessarium; interim non esse ablurdum plurimas quoque dari connexiones rerum, seu propositiones, essentias rerum concernentes, ab iolute necessarias. Sed haec responsio non probatur 7acobo Thomaso in Dilucidationibus Stah- lianis p. ψέ. &.seqq. qu arbitratur hoc modo non aboleri periculosim doctrinam: Dari uti-
quod simpliciter nece starium praeter Drum, neque in dici posse nece ἰatem absiolatara connexioni I
342쪽
h. e. estentiis) rerum advenire a se ipsis; Auidem, ut ..ille putat, necessitas est quaedam existendi perfectio. . Atque hinc pag. Sss. n. 83. 84. non nisi livpotheticam Ceuitatem essentiis rerum attribuit, quatenus, ut existimat, non sit ens nisi actuale, in quo, ubi sermo est de Creaturis, semper . .sit relatio ad tempus praesens, praeteritum α futurum. Sed duplici potissimum falsitatis sundamento innititur Thomasii adsertio: Alterum Aest,quod contra prius demonstrata s. 227. entis conceptum ad sola actualia restringat: Alterum vero, quod absolutam necessitatem judicet esse quandam existendi perfectionem, seu existentiam includere, quo sensu ultro largimur solum Deum esse necessarium, nec dari hoc modo ullam essentiarum necessitatem absolutam, sed omnem esse hypotheticam. Ubi vero ab absoluta necessitate removetur existentia, nihil adest periculi illam essent iis rerum tribuendi, non tamen ipsis a se advenientem, sed ab L tu lectu Divino pendulam. Neque penitus adprobo Fonsecae dc sequacium sententum, qua putarunt illi dari entia in com plexa praeter Deum absolia. te necessaria, nisi simul fateantur a necessitate removendam esse existentiam, illamque solum, versari circa possibilitates rerum, ab intellectu Divino pendulas. Taceo distinctionem istam inter neces1tatem rerum compleXarum dc incomplexarum, sensu Metaphysico, firmam non esisse: debent cnim propositiones, uti veritatem, . sic etiam necessitatem, vel contingentiam, re-hus ipsis, seu entibus incoin plexis. Verissimus namque est canon: Modus praedicandi sequitur
modum essendi. Omnis itaque, de qua hoc o-
343쪽
CAp VI. DE NECESSARIO saco disseritur, ementiarum necessitas circa entia versatur incomplexa 3 inde tamen non sequi vidimus, praeter Deum extitere ullum ens abso luta
mpentiarum Quoniam ab lute necessarium immutabili- est abselute immutabile 3. 598 ),to . & essentiis rerum absoluta competit necessitas 6o9. ; eidem quoque attribuenda est absoluta immutabilitas.
Scrupulum, quem incautos circa adserendam essentiarum immutabilitatcm, haud leviter turbare solet, uberioris illustrationis' gratia, breviter exhibebo. Est vero talis: Multae dantur res in aliud, qua essentiam a priori diversum, mutabiles , immo saepius acta ipso mutatae. Sic seminis essentia, seu id, cui sieminis essentia competierat, in essen-riam vboris mutatur . ex triticostfarina, ex tarina panis, ex pane Gulus inde caro, quae essentialiter aspane dissert, A quoque in aliis perplurimis. Fateor composita encia dc speciatim corpora ejusmodi '' de longe plures, ut Phy sica docet, subire mutationes , nego tamen illud essentiarum immutabilitati quicquam ossicere: Notum enim est compositi essentiam in partium combinatione esse quaerendam, composu a idcirco, prout haCvel illa partium conjunctione gaudent, essentialiter differre. Constat etiam, omne compositum Corporeum partes habere actu divisibiles, mobiles, transsocabiles. Si igitur compositi partes actu ipso dividuntur, moventur, transso Cantur, dissimilCs essentia
cc an latae per alias live umiles uve
restituuntur, fit, ut in hoc subjecto
344쪽
ΕΤ CONTINGENTE.specifica una, qua inexistentiam, pereat, dc inde enascatur altera, minime vero, qua Fossibilita tem suam abstractam dc intrinsecam, in quaesia. 1entia: cui immutabilitatem ad judicavimus, continetur, nisi absone dicere velis, possibilitatem mutatam fuisse, vel mutari posse in impos- . cbilitatem. Liquet igitur allata exempla essentiarum immutabilitati uihil derogare, accepisellentiae vocabulo sensu metaphysico, quo exi stentiam excludit. Ultro autem largimur ei- sentias rerum finitarum, lentu acceptas physi-Co, quo Cum existentia conjunctie speditantur, mutabiles esse, indeque natam, quae in Physicis statuitur, mutationem essentialem. Sed si merum es, initas, quod scribere non verentur quidam Srho . iasticorum, Deum potuisse essentias rerum perfectiores aliterque creare, falsa er/t de immutabilit/ie esse tiaram adsiertio. Taceo quod sacer docet c ex omnia & singula initio creationis fuisse valde bona, potius urgens, quod rem adficit pinxientem, Deum scilicet initio creationis potuisse creare & non creare, creare has dc alias essentias, non eo tamen sensu, quasi hae eaedem essentiae,.jam creatae, persectiores creari potuissent, quod mani sellam inserrct re Rugnantiam, sed quod loco harum aliae constitui potuissent. De cetero nondum ingredimur illam controversiam an
hic mundus prae reliquis omnibus possibilibus o sit persectissimus. vel anne dentur alii mundi hoc 'perfectiores. Certum est, nullius momenti esse Scholasticorum sententiam ad instigendam ςΩ
incisertionis, quae statuit ossentias rerum esse im-
345쪽
m CAP. VI. DE NECESSARIO 17hion mutabiles, insignis occurrit usus in . controverua, quae nostris olim Cum
Maithia Flacio intercessit. Hic enim in servore disputationis, Vinariae cum Victorino Striplio, synergista, anno sexagesimo seculi decimi sexti, habitae, contendit, & deinde cum adsectis propugnavit, hominem post lapsum in
. Gentia sua mutatum, peccatumque ipsain hominis substantiam esse, ut videre licet in Disputationis illius actibus a Simone Musaeo editis. Est vero haec sententia admodum absurda. Nam quum essentiae rerum tinx immutabiles, homo in statu corruptionis, sive peccati, aliam ab ea, quam in statu integritatis habuit, essentiam hauci iuscipere potuit: Nec diversi status & modi rem essentialiter variare possunt. Nec minus utilitatis praebet essentiarum immutabilitas contra Pontificium dogma de transubstantiatione, ab Innocentio III in Synodo Lateranensi audacter definitum, & a Tridentinis patribus sessi. XIII. Cap. IV. repetitum, PaOper consecrationem panis conversionem fers totius substantiae panis in subsantiam corporis Chrsi, Dominimgri, S totius substantiae vini in sub vitam sanguinis ejus,perverse docent. Sed quatenus per subinstantiam heic intelligunt essentiam, eatenus e videns est, ex hoc eorum dogmate sectui essentiarum mutabilitatem, dudum explosam. Re-jiciamus ergo illud dogma cum tota patrono rum ejus cohorte. 'Neque audiendi amplius sunt Hallenses, qui hominem regenitum & irregenitum specie disiserre credunt: Quia enim differentia specifica non est nisi essentialis s. s69. , ex hac opinio
346쪽
ET CONTINGENTE. ne sequeretur hominis immutari essentiam, cum ex irregenito sit regenitus, aut contra. Sed suntinentiae rerum immutabiles. Falsa ergo facile agnoscitur haec Hallensium Doctrina. - . g. 6II.
Adfirmata jam & demonstrata E sentialis essentiarum absoluta immutabilita- mutatio te g. 6IO ), abunde patescit nullum olla. ens este essentialiter mutabile, atque adeo eL sentialem mutabilitatem, a Fibusdam adfirmatam Philosophis, contrauictionem in ad
Ubi vero ad mentem, non ad verba horum alte dimus Philosophorum, qui cssentialem attribuunt rebus mutationem, modo a Poiretianismo alieni fuerint, nobis re ipsa contradicere non . . videntur, quum essentiae vocabulum non me taphysico, cui nos constanter innitimur, sed phynco sumant sensu, quo essentialem rebus non denegavimus mutationem. ConsenOt. ad s.
q. 6I2. Essentiae rerum augmenti O d, E sentiae au- minutiovis fiunt incapaces. Sua enim mis i ponte largiuntur omnes nihil au m eum.
geri& minui psisse, nisi quod sit mutabiIe. Sed
sunt essentiae rerum immutabiles s3. 6Io. . Augeri ergo Sc minui nequeunt.
Consistit essentia rei in certis praedica - - . tis, sibi mutuo non rapugnantibus,qua: -- f. neque a se invicem, neque ab alio pri. . μ' infori in ipsa re detesminantur 3. 32οδ, '
347쪽
CA . VI. DE NECES ARIO gin& quorum quod libet estentialis nomine venit g. Cit . . Haec a se invicem , salva manente eadem essentia, & salva ejusdem immutabilitate, separari nequeunt, neque alia cis tiddi positint. Considerari ergo pote it essentia rei ut numerus determinatus, cui nihil addi, nihil demi potest,
salvo manente eodem numero. Hinc dixit
risoroles L. VIII. Metaph. Cap. III. ε2τί πακάρι9μοἰ αι ς αει. E sentiae sunt sicut numeri Ceristumque est ante Aristotelem in schola Pythagorae& Platonis essentias isse non numeris modo, sed& figuris Mathematicis comparatas, sed alio, quam fecit A ristoteles,sensu: In schola Pythago. raea& Platonica plenissima fuit mysteriis haec denumeris domina. Ncq quamlibet essentiam cuilibet numero similem statuebant, sed cui numero cujus rei essentia responderet, studebant definire, adeo ut Eurytus Pythagoraeus dispositis calculis diceret, hunc esse hominis, illum cujusvis rei numerum, teste Ramo L. XIV lchol. Metaph 'Cap. V. sol. Ios . Vim ergo similitudinis, judice Pacobo Thomaso in Dilucid.
Stahlianis p. al. magis quae robant in per se ctione, pulchritudine, ac proportione numerorum inter se comparatorum, quam ut Aristo teles fra eorundem singulorum indivisione, sal-Vo manente eodem numero. Quod expressis verbis indicat Aristoteles, quando citato loco ita ratiocinatur: aeuem ad modum de numero ab lato, aut addito aliquo, ex quibus numerus es, πρηes amplius idem numerus, sed diversius, etiam si
minimum auferatur , aut addarum, ita nee definitio
quam cum essentia dicto loco permutat , necibus quid ιυς esse h. e. issa essentia , erit: m plius,
348쪽
ablato aliquo aut addito. Quod totum ut facilius capiant juniores, sit eXemplum esseniatiar hominis, quam in compositione ex anima rationali & corpore organico consistere communitcr statui solet..Ponamus demi rationalitatem, remanente corpore vivo organico, transiturus eritinomo in animal brutum : fingas removeri corpus organicum, & habebis cns spirituale finitum: huic ponas addi majorem perfectionem essentialem, & transibit illud in angelum. Ut adeo perspicias, demto vel addito aliquo essentiali, non amplius manere idem ens. Certum quidem e it AristoIelem cit. l. praecipue intellexisse e sentias rerum compositarum, quia verbis paulo antecedentibus mentionem injicit ουσίας essentiae compositae , qua realem admittit essentialium dillinctionem , &quia vetusta Philosophia Deum, ob summam simplicitatem unitati potius quam numero similem statuebat; Quatenus tamen omnis entis e sentia, utut simplicissima, pro nostro tamen concipiendi modo diversis constat essentialibus g. 32O. , inter quae si non reale, sormale tamendatur discrimen. s. ψss. , eatenus etiam dicere
licet, omnem essentiam esse sicut num rum,m do caucamus ne hanc similitudinem ultra comparationis tertium extendamus, realemque enti
adfingamus compositionem, quod nonnisi formalem admittit, & potius realem, ut cum Sch
Iallicis loquar, identificationem g. 4sq. , quam
Regula haec, quae doeet indivisibilia esse enitis essentialia, sesuo manente - . eodem ome, ini nem hinet usum
349쪽
329 CAP. VI. DE NECESSARIO in decidenda quaestione, inter Scholalticos agitata: n m Christus triduo mortis suae verus fuerit homo J Affirmant Hugo de S. Victore L. II. de Sacram. P. I. Cap. II. &Lombardus L. .lI I. Dist.22. qu. I. sed principiis confisi diversis. Hugo enim hominis essentiam in sola anima ratio nati collocat, ideoque quum morimo Christo anima ejus suit superstes, Eum triduo mortis hominem mansisse Censet. Lombardus vero Cluilium ideo triduo mortis hominem fuisse putat, quia post separationem animae a Corpore partes eae remanserint, dc cum utraque Divinitas Filii personali unione fuerit conjuncta.
Ab his discedunt alii Scholasticae Philosophiae
doctores. Omnes fere moderni, ait Hibertus in illam Lombardi distinctionem art. I. concordant
in hoc, quodfalsa si afrmativa, quod magiser
hic deceptus fuerit. His consentit Thomas P. III. Sum. qu. O. art. 4. Christum Cere fuisse mortuam es articulus fidei: unde asserere omne illud, per quod tollitur veritas mortis Christi, es error contrasdem. Pertinet autem ad veritatem mortis hominis, Velaniis mettis, quod per mortem de sinat esse homo, vel animal. Cum Thoma faciunt Durandus in L. III. Sent. Dist. 22. qu. I. Pobannes de Rada. Scotista, P. III. Controv. Theol. Controv. II. art. 3. aliique plures, immo & Orthodoxi. Quoniam enim essentiae rerum sunt sicut numeri, dc indivisibiles, divisis a se & solutis humanae naturae partibus essentialibus, manere nequit eadem natura, nequet ergo homo; sed triduo mortis Christi anima humanae Hus naturae a corpore ver fuit soluta, quia teste S. Sacra vere fuit mortuus; triduo ergo mortis verus non mansit ho-
350쪽
ΕΤ CONTINGENTE. a mo. Neque sussicit cum Lombardo dicere triis duo mortis mansisse hypostaticam unionem Filii cum anima dc corpore, & ideo Christum illo. tempore verum fuisse hominem. Namsunio anjmae & corporis inter se fuit necessaria ad hoc, ut Chri itus elset homo. Hugonem Uero, integram hominis estentiam in sola rationalitate colia locantem, oppido errare vel eX inde liquet, quod differentiam rei specificam cum initara ejus es sentia confundat, quae genere dc disterentia speiacifica simul componitur. Ceterum abutuntur praesenti regula Ariani dc Photiniani, ita argutantes: Suicquid ab aeterno habuit essentiam siuiam, ei ab aeterno nihil potuit a di, vel illud ab aeterno non potuit generari. At Filius Dei ita; Ergo. Sed vacillat major propositio. Nam Filius Dei absolute non habuit ab
aeterno ementiam, citra sui ex essentia Patris generationem. Corruit ergo rota argumentandi vis, cui tamen multum semper tribuerunt haeis retici.
g. 6I3. Attributa rerum sent absolute ve- astribuis cessaria.Unice per essentias rerum de torum ne-
terminantur attributa g. 3 .), 1ed Vssi M. aut necessario aut contingenter 3. 39i. : si contingenter. possent attributa per essentias determinari, & non determinari s .iso.).PO-
sita igitur essentia, possent illa poni & non
Poni 3. 19 . . Quou tamen manifestam involvit contradictionem s*. 3 3. . Non ergo nisi necessario per esientiam determinantur at-