장음표시 사용
371쪽
apploximando magis magisque ad illos deveni- .amus, secto autem ad cleometriam adscensu accurate determinantur: ita quousque in scric entium contingentium sub tittimus, nunquam re- perde licet rationem e3istenti e talem, de qua non iterum quaerere. novam & liceat dc debeat, ut rationem ultimam existentiae colitingentis consecuturis necessum sit, missa contingentium serie, sua cogitatione ad cns adscendere neces- .is . sarium. Diversissima ergo est Lethniiii
, . . sententia de analysi contingentium min
P '' finita, ab ilia, quam cum Ruari 'h. σηQq μ - propugnat Spinora, qui atheistico iumrore fingunt, dari progressum rationum in infinitum in serie entium contingentium, & praeter hunc progressum aliam ncii dari rationem contingentium. Vera enim est Leibnitii sententia, ad agnoscendam lupremi Numinis exi. stentiam manifesto deduccias: Impium autem& absurdum est Anaximandri & Spinogae Mgmentum, ad negandam summi Numinis existentiam efformatum: Incurrit namque in manifestissimam, quam antea 3. Ios. demonstra-Vimus, veritatem. Ponamus tamen, ut hos atheos eo majoris Convincamus absurditatis, dari e- , jusmodi infinitam contingentium seriem, quae in se, sine provocatione ad ens necessarium, Contiis neret rationem edi istentiae susscientem 3 tu illa ratio aut sita esiet 1n tota non est ratio ' . si vel altera Vas GHij ,- - ος, σμt m ruabus, Iri'us vel pis=ibus ἐθ ωρ , his H Nim. Plures casus sub hac hypothesi non dantur. Sed a veritate di-.
- ' Redii primus. Nam quia quaelibet pars,
372쪽
ET CONTINGENTE. 'seriei ingrediens compositionem, conceditur
contingens, & proinde non ut in se, sed ut inlio rationem suae eXistentiae habens, composi-- tum, seu totum, non haberet hoc ex singulis partibus, sed ex earum Conjunctione: At ri ηδει. . I possidere in se rationem suae exissentiae, est,alis, quis realitatis defectus, ut per se patet. Ex pris vationibus nutem & negationibus utcunque ad- , ditis & multiplicatis nunquam oriri potest aliquod positivum, sunt enim non-entia g. 28 a. , ex quibus fieri nequit ens f. 262. . In tota ergo serie contineri nequit ratio sussiciens existentiae. Pari modo ostenditur eandem non reperiri in duabus vel pluribus partibus sortet, simul
sumtis, unde tertii, quod assumsimus, membri patescit absurditas. Sed neque secundum valete Nam quaelibet pars, ex hypothesi, ejus est in.
ι dolis, ut rationem cXistentiae in se non cohtineat sussicientem, ergo multo minus totius. Falsa itaque & erronea est sententia, in serie entium 'contingentium, rationem edi istentiae ejus qua: - . . xens sussi Cientem. Potius hinc sat luculenter i colligimus tot dari exstantissima existentiae .Entis Necessarii documenta, quot in hac universitate dantur coxia contingentia, quorum sano ν immensus est uomeriis. Huic principio nitituri quae inter. quinque Thomae Vias tertio ponitur loco, contingonii ad cns necessarium colli-l gens, Leibnisio. atquc molfo eousque adamara, i ut hic non dubitet in Rat. Praelect. Sect. a. Cap. III. hoc argumentum pro existentia Dei demon- stranda reliquis prafferre omnibus. Quod quo- isque veritati sit consonum, heic exponendi non
est locus, qui demum dabitur in plenaria Theologiae Naturalis pertractatione. I. 63 .
373쪽
Ens contin- Quia ens contingens rationem gens existit suae existentiae non habet nisi in en- vi glien . te necessario f. 633. , intelligitur enS contingens non existere vi propria, sed vi alterius entis, a sie diversi, vi scit. Entis Neces larii ' λ . . S. 633. Ratio existen- Ratio se 1 iciens existentiae eπ- Irae contiri '' i contingentis non continetur invisentia vel attributis entis necesila uti a tri- Drit. Nam si ex essentia Entis Ne batis Efitis cessarii determinaretur existentia Nec arii. entiS contingentis, absoluta haec labararet necessitate sq. 627.). enti contingen
surdi posita determinatione entis contingentis ex aliquo entis necessarii attributo, Guod exesientia unice determinatum 3. 3 O. muta rei ens contingens in necessarium fg. 622. .
Hinc ut absurdam reiicimus eorum opinionem, qui mundum ex essentia Divina emanasse statuunt. E it perantiqua haec de rerum omnium CX Deo emanatione opinio. Placuit illa multis populis orientalibus, ut observat Hinc simannus in detectione fundam. Boelimiani p. R . Recepta fuit Judaeis Cabbalistis, quod suse accopiose docet De. Basnage Histoire des Jui A L. V. C. VII. & VIII. Placuit etiam ,hgyptiis di Indis. Non eodem tamen modo omnes hanc
374쪽
, ET CONTINGENTE. explicant opinionem: Sunt qui aetemam mundi a Deo Prondianationem profitentur, Cui opinio
ni Aristotelem cum Platonicis addidium sui perhibent. Sunt qui certo demum tempore hanc contigisse piomanationem sibi imaginantur, ut meuelius, Fluddius, Boehmius & alii. Horum rurius niti somniant mundum ejusdem esse cum Deo naturae, alii a Deo differre ut animam a Corpore. Sunt porro qui necessitati totum tribuunt negotium, Deumque non potuisse non ex se mundum generare credunt. Alii aliter.
Conser Moshemii Not ad Cudetvorthi system. Intellect. p. 338. Et quamVis hi omnes absur-
ditatis arguantur ex praesenti, quam demonstra
vimus , positione; Potissimum tamen hinc detegitur error PlKIonicorum, eorumque, qui mundum ejusdem cum Deo faciunt naturae, Mabsolutae necessitatis fato hanc attribuunt pro- manationcm. Hae opiniones, si tam essent v rae; quam sunt falsae, oppido sequeretur mundum, tanquam ens Contingens, existentiae suae irationem sufficientem agnoscere in essentia entis necessarii. Sed absurda est haec sequela, absurdae ergo sunt dichae opiniones, ex quibus illa sponte fluit. τ
. 636. His necessarium nou opus ba- Ens necessabet vi entis alterius ad existendum. Hommi aliens Et vicissim: Ens. ne od nou opus ha ηρ existi cilhet vi entis alterius ad ex evilum, est ens n cessarium. Ens necessarium continet rationem
suffcientem existentiae suae in sua essentia. f. 623.), adeoque in nullo ente alio, a te diversu.
375쪽
Existit igitur, etiamsi ponatur nullum aliud 'ens, ab ipso diversium existere I99 ) Con-
sequenter vi entis alterius ad existendum non indiget. Idem etiam indirecte sic ostenditur: Ponamus ens necessarium indigere vi entis alterius ad existendum, quare ideo de illo affici manda esset existentia, quia ponitur vis entis alterius; ex alio itaque ente determinaretur ejus existentia g. I94. , & per consequens, non in se ipso, sed in alio. illo ente rationem suae existentiae haberet sufficientem 3. I98 ).ΡOssidet vero ens necessarium ratinnem sitfficientem sese existentiae in siua essentia sq. 623 ), . adeoque in semet ipso. Quare ex assumto, quod ens necessarium indigeat vi entis alterius ad existendum, sequitur illud non esse necessarium; quod quum manifesta laboret absurditate, intelligitur ens necessurium non indigere vi entis alterius ad existendum. Nec majori difficultate evincitur veritas conversae propositionis: Quod non opus habet vi entis alterius ad existendum . illud aut est ens necessarium, aut contingens 3. 6as ); Sed contingens indiget vi entis alterius ad ex-'istendum l . 63 ) Ergo quod non OPUS habet vi entis alterius ad existendum, illud estii
Ens neces- Per immediatam hinc fluit con-
376쪽
33 sequentiam, Ens Necessarium vi farium inpro- propria existere , bique ipsum δε - prio exsit. Acere ad misendum. Et quod vi propria exi-
sit sibique ipsum sumitas exisendum, esse ens
vo starium. Quamvis certum sit ens, vi propria existens, vi
suae essentiae existere; modum tamen, quo ens
ui propria exiliat, distincte explicare non vale mus. Probe scimus modum, quo quid vi aliena existat, quum quotidie experiamur causarumessicientium influxum ad producendum, quod antea non erat. Hinc, ut recte observat Wolfus 26. Th. Nat. P. l. magis negante, quam a Jente sensu, ens quodpiam a nobis dicitur vi propria existere, ita ut idem sonet ac non existere vi aliena; re tamen ipsa non est negativum quid, 'sed maxime positivum: Removemus enim ab hoc conceptu existere vi aliena, quod in ipsa denegat enti, cui illud competit, existentiae raritionem in se ipso possidere. Vi ergo opposito rum denotat το vi propria exivire non negati
vum quid, sed positivum. f. 638.
Quum nullum ens se ipsium prae- En neces stare vel producere possit existens g. senium non 96. ). lequitur id, quod non nisi vi Vt in ' propria existit, per nullas vires existentes praestari posse existens, & 'proinde non esse existibile g. l36. . Ens ergo
ve cessarium, quod non nisi vi propria exsis l. 637,), esse nequit Mistibile. Et vicissim: quod
377쪽
es existibile, illud nequis esse Ens necessurimn. Nam quod per vires eXistentes praestari potest existens , illud nequit vi propria existere,
rium fg. 637.); Sed omne existi bile per vires existentes praestari potest existens s g. i56.). Quod ergo est existibile, illud nequit esse Ens
Necessarium. Objicitur: Ens necessarium existi g. 623. , ideoque est possibile quid i. g. et i I S per tonsi quem exsere potes g. ι i. , seu es exi tibi e . Supponit haec argumentatio eX illibilis notionem, a nostra f. Is 6.) diversam, nihil ergo nostrae de- trahit sententi:E. Nam si definiveris existi bile per absolii te possibile, eo lubentius largior Ens Necessarium esse existibile, quo certius est subabsolute possibili in antecedentibus' g. Is . comprehendi etiam illudens, cujus absoluta possibilitas est ratio suffici s cxi stentiae Hus, h. e. Ens Necessarium fg. 623. . Sin vero concesse ris existibilis notionem, quam nos usui recept Conformiter exhibuimus 3. & qu a diximus illud esse existibile, quod per vires e X istentes produci potest existens, nisi enti necessario Ο-mnem ad existendum necessitatem absurde detrahere velis, eique meram adfingere dependentiam, fatearis necesse est illud non posse osse eX-istibile. De cetero conferas quae antea dc CVi
cimus & dilucidavimus g. ISTI. Intelligere hinc licet eos, qui cum yamello in s
ne Quaest. Metaph. conrendunt Ens Ne cella rium nullo modo es e posiibile, per vocabulum
378쪽
ET CONTINGENTE.3 7 Dossibilis aliud non denotare velle quam existibile. Nam alioquin negare non licet Deum, seu Ens Necesiarium, esse possibile quid, etsi non possibile merum, tamen possibile non-merum , di quidem illud , cujus existentiae ratio continetur in ejus possibilitate.
. f. 639. Diversissima vero est entis con- Exisibilis N tingentis indoles; illud enim omne contingentis .esi exsibile. ct quicquid es existi reciprocotio. bile, illud es contingens. Siquidem enim contingens non vi propria, sed vi alterius entis, a se diversi 'existere potest: 3. 634. , Per Vi- res ergo alterius illius entis prestari potest existens; Et idcirco est: existi bile f. I36. . Vicissim: Existibile per vires existenteS, seu alicujus existentis, pnestari potest istens F. i56.), & ideo exilientiam habere nequit vi propria. Non ergo est: ens necessarium f. 637. . Sed inter necessarium & contingens ens non datur medium fg. 623'.).
Quicquid igitur est existibile, illud est ens
Aliter: Omne existibile est ens s . 23I.); Omne vero ens est vel necessarium vel contingens g. 623 ). Nequit autem existibile esse necessarium f. 638J. Non ergo est nisi contingenS.' Huic in speciem obverti potest: omne e stibile es absolute possibile s. sed absolute possinis
379쪽
S scAp. VI. DE NECESSARIO es obsolute necessorio tales 3. 6O7.); ergo omne exi. sibile es absolute necessarium, non contingens. Sed
peccat haeC argumentatio Contra regulas Logi Cales, minus in conclusione continens quam fuit
-i in praemissis, ex quibus positis nihil amplius sequitur, quam omne existibile esse absolute necessa rio V non contingenter tale. Inde vero quomodo exsculpat Opponens, existibile esse necessari-Um, non plane video. Nemo ignorat eam esse Contingentis naturam, ut absolute impossibile sit ejus mutatio in Ens Necessarium, omneque id Circo contingens necessario contingens sit, scilincet quoad e sientiam & definitionem. Sed quis inde sine aperta absurditate colligat, ens contin- ens esse necessarium, scit . quoad existentiam. 'ar ratio est illius, quo opponens militat, argu
Quod de reciprocatione existibilis &contingen-
tis modo stabilivimus, convenit est iis vetς-- . Tum, quorum plerique contingens ibi latissimo
significatu explicaturi, dicunt esse cid, quod impossibili opponitur, seu quod pro possibili
accipitur blinc Thomas Aquinas Part. I. Quaest.
a. art. 3. Sum m. Theol. p. IS. argumentum, ex Contingenti ad Ens Necessarium colligens,
Vocat viam sum tam ex possibili U necessaria. Jam si possibile . explicatur per id, cui producendo' suppetit aliqua causa, quam possibilis definitionem hi adprobare solent, licet in quaestione de omnipotentia Divina probanda aliam malint possibilis definitionem, allatae tamen non inimicam cons quae obc ad g. liquet itios Philosophos sua contingentis explicatione ni-- . hil
380쪽
Ens, quod vi propria existit, seu Entis a se, quod non indiget vi entis alterius N ab alio ad existendum, dicitur Ens a se. EL Resiatio. se vero ens a se, abstracte consideratum, is yenatem Scholastici vocant. Ens, quod indinet vi entis alterius, ut existat, Ens ab alio adpellatUr.
. Quod mox adnotavimus fg. 637. , idem de aseitate valet, quae est negativum quid in modo, utiloquuntur, significandi, quiμ nos illam aliter ex Plicare non valemus. Non vero esse negativum in modo essendi: sic enim est vere positivum quid, fundamentum ei praebens, quod per aseia
talem ab Ente a se removemus. ....
Prona hinc fluit consequentia, Entis a se Ens a st esse eus necessarium. & N Necessarii, vicissim s nec artim esse ens Cρη 'gemis
Quilibet, vel me non monente, intelligit, Ens Necessarium non dici Ens a se , quasi esset sui ipsius causa, sibique ipse existentiam largitus esset, quod repugnat β. 296. ; sed in oppositione ad ens Contingens, quod vi aliena existit β. 63 d, vocari ens a se, quia e sientia ejus, si-Z 4 . ne