Speculum humanae vitae, In quo quid prosperi & aduersi quisque hominum status, dignitas, & officium; quid denique vtilitatis, & vanitatis unaquaeque scientia & ars contineat, quis speculari facilè possit. Autore Rodorico Zamorensi ..

발행: 1570년

분량: 397페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

221쪽

ideo, quia non satis considerant rudem esse tyrannum, qui a poena liberat, quem punire

c putat.

Haec paucula forte, & multa de huius vitae diuersis artibus formulisq; vivendi, & earum aerumnis &afflictionibus a me disserta sunt. Quae quidem longiora,aut breuiora dici posse isti O. Verii nec breuitati admodum studui, nec copiae, sed prout ex communi omnium mortalium vita se obtulerunt, scriptis disserui, ne legentes vel inopia vel fastidio fatigarem: It cernat Unusquisque mortalium, in

qua uis sorte aut arte constitutus sit, quod ad utranq; partem Valeat. Nec illos blanda resoluant, nec afflictiua conturbent. Atque Vedulcia pariter & amara despiciat, sed paratus fit semper ad omnia, promptus & ad singula. Absoluam iam, fili mi,hunc primum ad te pollicitum librum, de cunctis vitae huius temporalibus artibus & exercitiis, eorumque miserias,& aerumnis. Verum ex his, quae vitinabdixi, sensi plane tuum animum non parum titillare. Voluis enim in mente. quinimo, ut ita dixerim , inter dentes mussitas, ne dixerim, murmuras. Cum enim audiuimus fatis ruentis seculi huius calamitates,aduersitates,

dc supplicia, tribulationesque multas, & malas, cluas passὶm supra tetigimus bonis αrepronis, facinorosis & innocentibus communes esse; eaque, prolidolor, non tam Ie-ximus quam experimur, quarum rerum causas quasdam in genere deduκisti, Verum tantae tam graui querelae speciali ores, Urgentiores'; causis congruerunt. Demum quid remedia, quid solaminis mortalibus in tantis aerumnis, & vitae laboribus esse possit: nondum adduxisti. Utinam enim tam prompta

congruaq; ad eas omnes calamitates leuandas remedia attulisses, quam certa huius

vitae moesita supplicia deplorasti. Vsq; adeo

222쪽

bonos virtutiq; praeditos viros absq; culpa affligi, torqueri, quippe, ab immortali Deo

relictos putemus,sicut & malos prosperari,in altuque prouehi indigne coipiciamus. Quo fit diuinam prouidentiam incusemus, quod quosdam inculpatos variis suppliciis, infortunis, & pcenis cruciari, alios culpae noxios. Relicitari permittat. Si enim calamitates huiusmodi veluti supra disseruisti non nisi ex culpa mortalibus proueniri cotedas, indecesplurimum ditiinae iustitiae videtur,ut innoces ab eodem fonte amigatur, quo reprobus &iniquus poena releuatur. Nec aliud deplora-Iere. I a. a bat Ieremias inquiens, iustus quide tu es dO- .mine,si disputo tecum, veruntamen iusta loquar quare via impiorum proiperatur λ Et subdit: prope es tu ori eorum & longe a renibus illorum. Prope inquam,teste, August. dado eis quicquid volunt & petunt. Et longe a renibus eorum, in nullo videlicet eis displi-c endo,aut illorum animos conturbando. Sic& Habacuch gropheta eam ipsam depromiequerelam. Quare, inquit, Deus non respicis conleptores p& cur taces deuorante impio iuniorem so Quae omnia tanto animos nominum in maiorem ducunt admirationem, quato per eundem Ieremiam de diuina iustitia scriptum legimus; scio, domine Deus quoniam aliam iniustumque non libenter respicis, nec potest quis de tua iustitia dubitare. Hic est, fili mi, effectus murmuris tui, & cunctorum fere mortalium. Et veluti vetus querela sit, & multorum animos exagitat, sic multis egeret verbis, breui tamen sermone faciam satis veritati, qui nullis verbis humanae Upinioni respondere possem. Mirari igitur, & conqueri tu caeterique mortales dei netis, si rem ipsam altius repetitis. In primis

itaque illud animo fixum teneamus, neminem absque culpa aut causa amigi, aut toris

queri oportere: cum scriptum sit: oculi do-

223쪽

mirii super iustos. Et iterum. Uultus autem Aomini super facientes mala, ut perdat de

Lex Ta memoriam eorum. Super quo Verbo

a Asiodorus. Errat, inquit, malus dicens , se Ciat e facio mala: sed discat, quia vultus domini Luper facientes mala, quasi dixerit: iu-

tos & iniustos deus respicit, sed dispariter.

I stos enim respicit ut pie eos exaucitatriadmalos, Ut puniat, perdatque de terra memo-xiam eorum. Quam siquidem punitionem sive iacturam memoriae vitae, & quorumvis te-Poralium minime absque culpa mortalibus continβere credendum est, nisi culpam non Putes illis abuti, aut ea ad luxu, ad auaritia, ad foeerbiam, ad pompam conuertere, quae iusti ssimus deus tanquam virtutum instrumenta, hominibus concessit. De quibus Graegorius pulchre dicere visius est . quia summare decora iustitia est, ut concessa perdat, qub

inconcella captat. Rursus ut est sanctorum doctorum sententia, mali non utique imis pune transeunt, tum quia in fine punientur, tum quia ea temporalia bona,quibus iniqui. in hac vita gaudent, Deus illis concedit ob Paucula,quae 'esserunt bona. Sed spiritualia bona, quae respectu temporalium magna bona exiliunt, iustis virtutique deditis reseruat, tanquam aequissimus iudex, cui maxime congruit , Ut bonis det spiritualia tauquam potiora bona, de reliquis vero caducis & temporalibus bonis, seu poenis &.supplici)s, tantum viris bonis ministret, quantum sussicere conspicit ad virtutem. Quod per alia verba pulchre Augustinus deducie in primo,& quinto de ciuitate dei: quia habentes politicas & humanas virtutes, iuste rebus huius mundi praemiantur. Qui vero diuinis pollet virtutibus,praemiatur in rebus Dei. Et subdit Augustinus, respondens quς- rentibus, quibus praemijs Romani falsorum

deorum cultores orbis imperium merueru

224쪽

Ait enim : quia bonis moribus haec tempo ralia meruerunt, quia veluti nullum malum impunitum, sic nullum bonum irre muneratum . Licet idem Augustinus aliam causam assignet in principio huius libri. Vt igitur ad conceptum sermonem redeamuS, aspera plerumque & amara Deus iustis immittit, ne in illis timeatur aduersitas, sed de malis, fortunae bona concedit, ne in istis quaeratur foelicitas, quae ipsi reprobi obtinent. Caeterum in hac rerum vicissitudine agit Deus ut prudentissimus medicus, qui cuncta ordinat ad infirmi obedientis bonam voluntatem. Is enim saepe secat, dc urit infirmum, nec illum exaudit deprecantem, Ut auertat ab eo dolorem necantem. Adde, quia secundum Gregorium: occulta sunt Dei iudicia, sed occultiora sunt, cum boni mala recipiutre mali bona. Sed si curiose causam inuest Iare libet, ideo malos bona recipere putanum est, quia cum boni hic delinquunt, iuste hic mala recipiunr, ut ab aeterna damnatione eripiantur. Sed & mali bonis hic frustur, ut inde posterum ad tormenta trahantur. Et subdit Grego. exempla praeclara, scilicet, de vitulis, & infirmis. De vitulis inquam, nam veluti qui mactandi sunt vituli, liberi in pascuis relinquuntur.

sic ilia pius ad mortem c urrens, effrenati, voluptatibus relinctuitur. E contra vero iustus a transitoriae delectationis iucunditatet euringitur, sicut& vitulus ad laboris vlum deputatus, iubilo loroso iugo retinetur. Denique eκemplo infirmorum id ipsum probatur. Negantur enim iustis in hac vita temporalia, quia aegris,quibus sp cs vivendi, est, nequaquam a medico cuncta quae .ppetunt conceduturi Dantur autem reprobis bona, quae in hac vita appetunt, quia desperatis aegris omne quod desiderant non negatur, Et concludit, perpendant ergo iusti mala quae iniq

225쪽

m Mi S permanent, & nequaquam eorum intais

II cItatI I mradeant,quae percurrit. Quae verba Gmnem mortalibus admirationem, & quaerendi Causana submouent. Caeterum secundu- ragia. Luper canticis: quinque modis & to Eaciem caulis calamitates & flagella mortali-DMN contingere perspicuum est, vel ut iusti MIV th PT patientiam augeantur,ut Iob. Velari custodiam virtutum, ut Apostolo Paulo.

Pra. Vel ad initium poenae, ut Herodi uuatenus hic incipiat, quod in inferno sequitur.

Vel ad gloriam magnificandam, ut de caeco nato. Ex quibus liquido constat, neminem in hoc seculo sine culpa premi, vel absq; eius utilitate affigi. Quae omnia agunt, ut in his quae diuina prouidentia mortalibus mittit Prosperis aut aduersis,no murmur nobis sit. non querimonia, sed mens bene conscia, οἶtius Illis consoletur quam turbetur.

Multis enim variasque argumentis facilὲ agnDicemus, quia plurimum expedientia utilia quippe & necessaria nobis sunt Iaborum4 calamitatum, & poenalitatum omnium flagella, ocouaeque huius mundi supplicia. Primo enim dilatant cor hominis ad magna Dei dona recipienda. Nam velu)i mar- tellus fabri dilatat metallum ad id quod artifex desiderat; se Deus a uri faber humanar

reaturae, per malleum persecutionum & tribulationum cor iustorum dilatat, ut fructu ex eis percipiat,& ducat ad veriora bona,de

quo a ictum est.

Secundo, veluti aqua vinum temperat, sic Querla& quaecunq; huius vitae poenalia, vinum temporalis laetitiae moderatur, ne hominoceant. Quod pulchrἡ Aristo. non tacuit bi: u enini: quia viriliti deditus mouerate se habet erga haec bona fortunae, aut

.pfς 44, Vol aluit tenta: nec gaudio iv erit bene prosperatus, nςc infortunatus

226쪽

tristis: quod si aqua tribulationum non tem perat Vinum prosperitatis, extinguit potius 'uam iuuat. In cuius figuram scriptum est

in Exodo. Operuit aqua tribulantes eos, unus ex eis nou remansit.

Tertio, veluti medicina necessaria est mortalibus, sic aduersitas ct afflictio. Unde August. Intelligat homo medicum esse Deum, et aduerfitates medicamentum esse ad salute, non poenam ad danationem. Et subdit: sub medico ureris, secaris,clamas, non audit medicus ad voluntatem,len audit ad sanitatem.

Quare sideles conqueri desinant de asperitate in sortiiiiij persecutionis aut poenalitatis; quia ea omnia signa sunt potissima diuinae electionis, Ut per aduersa asperum sit iter nostrum, ne ut ait Auguiti. magis delectat dia pergere, quam citius pertienire. De quibus scriptum est. In paucis vexari in multis bene di sponentur. Quarta utilis in fidelibus, Quippe & necedaria aduersitas, tribulatio, δc persecutio in hac vita quia ad meliora copellit. Unde Greg. mala quae premrint , ad Deum ire compellunt: quod non ignorans rex& propheta dicebat, multiplicatae sunpinfirmitates eorum,dc postea accelerauerimi.

Vnde August. Nullus seruus Christi sine aduersitate tutus vivit. Et subdit. Si putas sine persectitione vivere, nondum coepisti chri

itaque tam utilia ex huius seculi persecutionibus Jc calamitatibus colligentes, gaudeamus amici, qui speramus frui. Et ut inquit Bernardiis. Non timeas non esse derelictus, quin imo semper memores simus verbi Christi ad nos dicentis, cum ipso liim in tribulatione. Et iterum. Ιiixta est dominus eos qui tribulati sunt corde. Actum est, fili mi, de cunctis vivendi artibus quibus mortali vita seculariter vivitur,

tam nobilibus quam i gnobilibus,magnificis

227쪽

LIBER I. 77

ω plebeis, publicis & priuatis, maximis &iritimis. Audisti denique eorundem vitae, ge-Horum dulcia pariter & amara. Sed & actumeri de omnibus fere malis, incommodis, pς-His,dc calamitatibus, supplicijs & afflictioni latas corporalibus , ac mentalibus omnium xe magis nominatarum personariim, in- :ci Piendo a nascentis mundi origine. Rursus actum est de causis S rationibus, cur nocentes pariter & innocentes boni simul & ma-Ii , tot afflictionum & pqnalitatum genera Patiuntur. Sed dc audisti consolationes, &congruentia remedia ad omnes eas releuandas moestitias, quibus mortales in hoc seculo assiciuntur. Quae omnia, fili mi,opto solerter consideres. Ex quibus tu caeteriq; morta-Ies liquido agnoscetis, quid boni aut sinistri

omnis vita temporalis obtinet. .

Verum quia opposita iuxta se posita, teste philosopho, clarius conspiciniatur, superest iuxta politicum ordinem,& cum in hoc primo libro, de secularibus officiis& humanae vitae artibus me audisti loquentem, te auscultem in seqtienti l bro de spirituali statu dis. serentem. Ad te enim expectat de spirituali vita asera,qnae in duos diuiditur status, vide 1icet, in statum ecclesiasticum episcoporum,& clericorum: deinde in statum religiosorsu Age igitur, fi placet, de his duobus vitae.humanae generibus,& de excellentia,& comparatione utriusque de dulcibus & amaris viai cuiusque, ut tandem legentes apertis oculisvebiti in lucidissimo speculo cospiciat, quid lateat sub omni vitae humanae genere. Quo stet, ut securius unusquisq; elixet que frequetius legit, ac maturius digessit, ad laudem dei omnipotetis,qui est benedictus in secula. Finit liber erimus, de omni statuta vita temporali.

228쪽

INCIPIT LIBER

san sanctitas tua, beati Siuiae pater ac clem εtis sinὲe domine, quCd in hoc opusculo recti ordinis rationem peruerterim. Et cu iuxta Gregorium, status spi-

---------- ritualiS, tanto tempo

rali 1.t dignior atque excellentior.'uanto solis splendidissimus fulgor tenebrosis densitatibus, & auru p lumbi metallo praestat, prius

de temporali itatu egerim, quam de spiritua .li. Sed certe natura ordo ad id compulit. Primo enim tiporales nascimur, sed di prius in temporali statu versamur, priusque illum experimur. Deinde temporalis natus imperfectione conspecta,transimus ad spiritualem statum. Adde, quod non fatis excellentiam, perfectionem, S internam inentis tranquillitatem status spiritualis agnosceremus, nisi prius temporalcm Vitam, atque eius incommoda experti essemus.. Postquam igitur in superiori libro de cunctis temporalibus, c terrenis, siue secularibus/ Datibus. & viuendi modis, artibus, ac diuersis hominum exercitiis actum est, in quo pro utraque sui parte tam ad comm c dationem, otiam ad reprobationem, satis di iputatu est.

Et quid boni, quid sinistri, quid utilitatis, quia incommositatis,quid quietis, quid laboris,quid securitatis,quid periculi, quid honesti,quid inhonesti, quid virtutis, quid viiij,

omnis temporalis flatus & lectuaris vivendi

modus habeat,pl ene discussum esti

229쪽

In hoc igitur secundo Iibro dimissa matris

introductione, & consanguineorum altercatione, quibus de re incognita disserere non licet. Decreui ego spiritualent Ordinem professus, de eodem spiritualis vitae statu breui aliqua disserere. Fasiam ego satis non tantae rei debito, nec tuae. S. desiderio , sed coin tu meo , atque Utinani tam digne, Vtiliter & diserte, de eo eminentissimo statu a me agatur, quam illius malu stas atq, immensitas exigi r. Sub alternatur itaque vitae spirituali duplex status, quia ipsa vita spiritualis, in duos distinguitur status. Alter est episcoporu & sacerdotu, ac ecclesia stici ordinis mi Mi strorii. Alter est monachorum, siue religiosorii. De his ergo duobus statibus & vivendi modis, hoc libro agendum est. Et quia ad dicendu capus latus est, & materiae ipsae non tad istuci θ profusae, quam a multis tractatoribus confutae reperititur, quin imo propter Varias seribentiunt opiniones, vix legentes proficere possunt, inulta denique in his materi js, in tacta aut non satis deserta inueniantur, decrsui sub quodam breui compendio in hoe secundo lior o flosculos quosdam circa hos duos status inserere, ubi utriusque status, dc

yitae norma natura, seu essicacia, necnon ex-

cellentiam, laudes, commendationem, & dein mum eorum labores dissicultates, aculeos de pericula adducam. Demum vero iister se, &alterius ad alterum differentias, S comparationes breui ter perfringam. Incipies a st tu ecclesiastico,& primo a summo Pontifice, qui culmen & vertex est totius spiritualis status. Deinde a sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus . Rursus descendam ad sta tum Archiepiseoporunt, Epucoporum, caeterorumque Praelatorum, Curatorum, dc cle ricorum,siit, ecclesia stico ordine degentium.

In quo libro materias in tabula in principio primi libri descriptas discutiam. Diligens

230쪽

Igitur lector ex motivis,auctoritatibus, & rationibus,quae inserentur,non statim vincatur ad commendationem, vel improbationem alterius status,sed motiua,rationes,& auctoritates,quae pro alio statu & vivendi genere adducuntur,accurate consideret: videbitque, lii duo perfectissimi, & excellentissimi 1iatus, omnium aliorum statuit,& vitae humanae generum superant dignitatem. Quoniam & si intra gremium fidei catholice existetes, in quocunque degant honesto statu , si piε vixerint, saluari possint, hi tamen duo spirituales vlu ἡ di modi,singularius suos sectatores Deo proximiores reddunt. Et si uterq; status sanctus, dc Deo acceptus est, alius tamen alio persectione & dignitate praestat, sed di alter alteris

placet S couenit secundum natura, qualitate,' ac vires personarum. Inter se tamen circa eorum persectionem, habent se sicut excedes de excesta, ut latius perdiscursum eorum, quae tradentur in hoc libro,videbitur. Ea ergo de quibus in hoc secundo libro agendus est sermo,infra scripta capitula distinguuntur.

CAP. I. DE SUB LIMITATE, ET

excellentia dignitatis summi pontificatus, lede incomprehensibili eius auctoritate, dc potestate,& de illius necessitate, di utilitate, de de altissimis eius mysterijs. dere, hodie munus suscepi: grande quidem

negocium, sed paruum ingenium. Cuius roniata est sublimitas & eminentia, tanta immensitas, ut nullus mortalium, nedum comprehedere aut latis exprimere, sed nec cogitare posset. Obtundit enim onmem humanum litto D.

V M MI pontificatus excellentiam, dignitatem, S automate ἰhuiusq; facratissimi status laudes, praeconia attollere, illiusq;

nec Uratem.& utilitatem, osten

SEARCH

MENU NAVIGATION