Speculum humanae vitae, In quo quid prosperi & aduersi quisque hominum status, dignitas, & officium; quid denique vtilitatis, & vanitatis unaquaeque scientia & ars contineat, quis speculari facilè possit. Autore Rodorico Zamorensi ..

발행: 1570년

분량: 397페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

me Noemi, filios enim perdidi, id est opera

per terrenas curas. Ρrius era sup altitudines

terrae, sed post curarum fluctibus & tepestatibus su depressiis. Et subi jcu.duis ad hoc sufficit onus ρ Simia vocari Leo potest, sed nunquam fieri quasi dixerit. Vocari in ecclesia possum summus pontifex, sed opere seri novaleo talis , nisi quae tali dignitati cogruunt digne peragam. Haec paucula inter nimia de summi pontificis spiritualibus miseriis, laboribus, curis, di mentis amaritudinibus i me breui disserta

sunt. Adde, quae infra tangentur, cum de epis coporum & aliorum ecclesiae ministrorum aculeis, laboribus, periculis sermo erit.

temporalibus, & corporalibus incommodis, amaritudinibus,& miserijs, & calamitatibus Romanorum pontificum:& de illorum promptis, & ei coniunctis laboribus, & periculis, anxietatibus & inseparabilibus aerumnis. VI aures audiendi habet non

sine magno ni rore audiuit eas spirituales miserias, & mentis amictiones, pauculas quidem --ex multis, sed veras atque per- graues, easque spiritus amaritudines, incoinmoditates ac labores, sed & pericula, quae summum Pontificem comitantur. superest, iuxta pollicitum ordinem, ut caetera incommoda, aduersa, & pericula temporalia, quae eosdem sena mos Pontifices, dum in hoc laboriolo vitae praesentis certamine militant, temporaliter siue corporaliter premunt,breuissime audiamus. In qua re magna nobis se offert ad dicendum copia,si estet qui tam gradi negocio parem dicendi vim accola πο- daret. Demum igitur atque pro coitanti

sateamur, quod quenq; in dise fila

242쪽

SPE C. VI T AE U VM A. tingit,& fingamus alicuius summi pontificis

tantam aliquando se ille, aut esse posse gloriam, tantam Virtutem, moderationem, atque

industriam, ut ei cuncta succedant prospera, demum honoratus plurimum sit,&in omni orbis plaga laudatus. & adoratus, cui omne genu Vt debitum est fl ectatur, obstant, tam e his exterioribus Relicitatibus plurima,

quae potitis cruciant, quam satiant, nec tantum uelectent,quam premant. primo quidem stant domesticae curae, obstat rursus iniquid ma auiditas, & ut ita dixerim rabidissima rabies propinquos exaltandi, atq; carne& sanguine reuelantibus, familiam, genus, stirpem perpetuandi. Volunt enim nonnulli summi pontifices , ut a se iam non una, sed plurimae insignes familiae &nominatissimae domus incipiant, illustres principatus naseatur, quorum desiderio non deerunt pristoruexemyla pontificum,& longe minus si huius. . modi proposito faueant. Nam docti pariter

dc indocti id psum suadebsit,alii fabulas, alis

scripturas allegabunt: autoritates retorque-λunt prurientes pontificis auribus, ecce in-' itent,nemo carnem suam odio habuit. Chrisius quoque curris actior res summus pontifex

illius vicarius imitari debet cum dileuis et si os,vsque in finem dilexit eos, qui sibi co iunctos exaltavit, sed ad crucem dixerim. Multi multa dicent, ut placeat, quia id ipsem

placere pontifici non ignorant. Plurima sita debunt, ut decipiant: fateor tamen, facile est decipere volentem. Sed plerunque decipiuntur in adinventionibus suis, S inde punire eos diuina prouidentia ordinat, unde peccatum insurgit. Nonnunquam enim ingrati sunt nepotes & contribules, ingrati pro 'in' qui, Vt a rege libyae sumere exemplum libet, cui nepos aduersus fuit, & propinqui vitaei'sidiatores, ac fratrum interfectores. Demum si grati erunt haeredes quidem pecuniae

243쪽

erunt, sed dehaeredes virtutis. Adde, quia nivirtuti dediti sindiosi fuerint, atque merito diligendi,hi pro eoru Virtute plerunq; aemulos habent,tota contra eos armatur indignorum turba. Id tamen raro conspicimus, qui-nimo saepius qualificatum sanguine pr ferunt qua liturato sapientia & virtute,putantes ex charitatis ordine excusatos , quam a se &suis incipere aiunt. quo fit, ut dum summio pontifex eum ipsium charitatis Ordinem seruare se simulat, in eum committat. Cum itaq; ordinata charitas id primum exigat. ut con iunctos sanguine sapientia & virtute praeditos diligamus, eosque spiritualibus honoribus caereris praeferamus, quibus non similibus, non beneficia, non promotiones, sed patrimonium si egent, relinquamus, naturaeque, non carni subueniamus. Econtra, plerunque fit. Exaltant enim indignos, praetereunt dignos. Sest non diu transit multa tam improba personarum acceptio: aut enim, taliter exaltati, ditatique illa omnia breui consura nitit tempore quae alibi longo criiciatu pontifices luituri sunt: aut repentina morte eri-riuntur , eosque in momento perdunt, quos Iongo inidio,maximisq; impendijs,& animae periculis in altum prouexerunt; dc quos exaltarunt in vita, seruare a morte non valent.

Quippe quos heri & nudiustertius ad maena Iasti duxerunt fastigia, hodie moesti ad pa uaducunt sepulchra. Et, ut paucis agamus, con- spiciunt assiduas fratrum,nepotum & carorsi praematuras mortes, ne dixerim caedes. Τaceo quod summis Pontificibus haeres incertus est,sii ccessor ingratus, atque non placidus, ne di xcrina aemulus.

Quod si ais,quid ne id Pontifici ossicit, quidum uiuit, super cunctos mortales gloriam& imperium obtinet, & oinneS uiuentes iudicatis a nemine iudicatur λ quippe qui inteusoIum obloquuntur, sacrilegi reputantur.

244쪽

Quibus facile respondemus . Prinio enim sublimitatem dc potentatum non negamus. Sed illud attendere libet, quia quo sublimius quis sedet, eo grauius descenaei. Vix enim ex alto sine periculo aut labore descenditur. Sed, Vt quidem sapies sapienter ait,hoc inter .prudentes dc ignavos interest, quia illorum descensus est , istorum Vero prircipitium, at-.que ruina. Nam teste Augu. quanto gradus altior, tanto casus grauior. Et rursu, , ubplus caeteris quisque potest,eo magis scit sibi esse metucdum. Quod ruris dum romanum Pontificem super mortales, gloriam honoris& laudis nome obtinere videmias,nemineque in eo nec Verbo prorumpere, in quem sinistri aliquid cogitare nefas punibile iudicatur, fatendum est, quia non deerunt qui laudent, dein caelum usque eius nomen dc gestorum suorum facta extollant, colant, Venerentur, de adorent. Et, ut quidam ex modernis dicebat, nec deerunt qui obsideant, & circunstent summo Pontifici, qui demu absistant,ne dixerim resistant. Sed nec deerunt qui serico terram sternant, coelos apponant mobiles, ut sub umbra gloriosus pertranseat. Sed versa vice non deerunt qui inter ea omnia obsequiorugenera , in eum Vnum oculos figant, de eo iudicent, obloquantur , actus arguant,quos coram extollunt, Verba distorqueant, quq pauloante in prς sentiarum plena sapientia, ac sensum consumatum dixerunt. Nec deerunt , qui famam in theatro lacerent, quam in palatio laudant, vitam seorsum carpant, quam coram illo comendant. Et quicquid

mali, quicquid aduersi accidat , sibi uni vulgus attribuet. Si pacem,si concordiam, summi Pontificis opera populi suscipiunt, non deerunt qui id neget alias enim, ut inquiuia futurum erat. Si quid vero belli. si quid diceordiarum, etiam hne Pontificis culpa acciderit , ipse unus di causa, & somentum erit.

245쪽

Rursus, si vis eisdem Romanis Pontificibus

cuncta cis votiva,&erospera saccedant, ali-RMa tamen, imo plurima eisipsis omnia habenti bus deerunt.Deest primo naturalis, videlicet, libertas,quia se ex libero seruum constititit: quia merito liber este nequit, qui seruus esse maluit. Quo enim pacto dum cathenis

quis vinctus est, liber esse potest ρ aut quomodo piscis liber inter hamos eritὸ Aliud denique Romano Pontifici deest, etiam cuncta possidenti, forte inepte dixi. Quid enim omnia habenti deesse potest 3 Certe qui dicat ei

Verum , a minimo itaque usque ad magnum omnes adulationi studet, artificiose ei loquutur, ut decipiant: in dolo suadent, ut vincat: fraudulenter supplicant,ut optata pertingat- Et, quia adulatione sine dolo esse nemo aubitat,dolose sese blanditores cofoederant, ne alter alteri contradicat: & 'eluti oratoris finis est persuadere,verbo medici pharmacia cura

se, sic adulatoris finis est periiradere verbo doloso. Nam fistula dulce canit, dum auceps

decipitaues Et, iuxta Hiero. nec venena dantur,nisi melle circulinita. Hipares iaci ut Deo Pontifices, diuinos profitentur, sed, nisi fal- Ior, in eo se Pontisices plurimum diuinitatis habere coprobarentur, si tales rapi facerent id tormenta in eo se Dei ultores agnosceret, si tales deceptores grauissime puniret. CAP. IIII. DE ALIA IN FOELICΙ-tate,& calamitate,Romanorum Pontificum,

videlicet, quia diu non vivant in Potiscatu,st causis,& rationibus huius breuitatis vitae in eisdem summis Pontificibus , potiuia quanian alijs monarchis, & principatibus. O ELIC ES dc perbeatos sese summi Pontificeς arbitrarentur, si his tin calamitatibus, miserijs, x amaritudinib', quas pauloate, narrauimus, non premerentur.

246쪽

sed ultra caetera ea una omnium grauisqina anusquam a mente decidit, qMinimo continuὴ affligit, urget,& cruciat, cuius comparatio ne resti qua omnia incommoda, labores,& pericula, leuia quidem & tolerabilia, sed & dulcia ab eo reputantur. Cum enim scriptum sit:

uia pellem Pro pelle dabit homo, dc cuncta

abit pro vita sua , eo fit ut breuis Vita, &Praermatura mors, sicut ultimum est omnium terribilium,sic cunctis periculis,& laboribus grauior atque molestior existit. Cuctas enim calantitates,& captiuitatis miserias, populus Israeliticus pati voluit,vi solum viveret. Dicebat.n. melius est,ut captiui uiuentes serviamus Nabuchodonosor Regi. Est ergo summorum Pontificum,ut aiunt, illa summa in-Relicitas,& tanto statui coniuncta insteticis. sima calamitas, quoniam & si cunctis affluathonis, nunquam ut aiunt, diutius in pontificatu Vivant, ut de eorum quolibet scriptura dicere videatur, quia ante ruinam exaltabitur cor. Et iterum, exaltatus cito costimariis, ct in breui expleuit tempora multa, pple , quibus alias vivere debuerat. Et iterum: in eoipso qui primatum stiper omnes mortales tenet, illud recte impleatur, quia omnis po-Eccl. t o.b tentatus vita breuis. Rapiuntur quidem 1 ummi praesules, & citissime post assiimptionem moriuntur: adeo, Vt post eorum praecessorem. Petrum apostolum, qui per quinque circiter annorum lustra ecclesiae praefuit nullus post eum succesibi hoc spatium potificatus aequauit. Quinimo si moderna libet tempora contemplari, vix ad Romanum sedis cuIme eue hitur,qui paucorum metas trascendat annorum. Quae siquidem breuis vitae necessitas cudignitate annexa videatur, merito atrii l ho manes natura ipsa vivere cupidos , praecille sedentes in ea cathedra omnibus morta-ibus insteliciores, & calamitosiores reputandi fiunt. 4 r

247쪽

LIBER II. 8

Verum quia haec non recens est qi rela . sed antiqua concertatio, S apud maiores nostros Nin monstruosa ' at illa lis calami tas,non solum in.stuporem adducta est, sed eius ratio, do causa i epe quaesta; nec tamen arbitratu meo satis inuestigata reperitur,decreui succincto sermone distexere,nun a rea ita sit: demum an sussciens ratio , siue causa breuitatis vitae Romanorum Pontificum potius quam aliorum praesidentium assignari

valeat.

Inter scribentes igitur reperimus Petrum Damiani, in scripturis diuinis eruditum , ac Virum eloquentissimum, ut eius quaedam ha bet epistola, interrogatum fore ab Honorio sumino praesule, quid causae tantae esset in foe-licitatis. Is igitur causas,& rationes inuestigare conatus , idcirco arbitratur diuinaui prouidentiam ita disponere, ut humano generi metum mortis incutiat, & quana despicienda sit temporalis vitae gloria, in ipso gloriae principatu euidenter ostendat, quatenus dum praecipuus , dc supremus omnium hominum tam angusti temporis copendio moria tur,tremefactiis quisq; ad praestoladi sui obitus custodiam prouocetur. Et arbor humani generis,dum cacumen & vertice seu tam facile c'rruisse considerat, flatu cocussa formidinis, in suis undiq; ramusculis contremiscit., Sed qui seiam fortassis obijcie cur &Regibus, Caesaribusq; haec eadem vivendi breuiatas non occurratὸ Nam & Octavianus Augustus, quo imperante saluator mundi de Viragine nasci,& David Rex, de cuius stirpe dignatus est propagari,alter quinctu gintasex, alter quadraginta annom circulis regali fa- floruerunt. Et post Christi aduentum Iustinianus quinquaginta fere annis imperauit.Post quos & alia vidHicet, utriusq; re- principes,& si minusculo, non tamen ad anstar Romanorum pontificii breuissimo re- H a

248쪽

IPE C. VITA II HUMA

tissimique corporis Christi Deo patri osse eosq; in eodem mysterio instituit . qui itidem

faciant in orbe uniuerso pro delictis populorum. Hic igitur peccata diluit,hic animabus fidelium poenas condonat, supplicia relaxat. Hic veniam Iapsis impartitur, hic errates corrigit,delinquentes cum expedit, reducit, hic incorrigibiles punit, & tandem peccatores summo Deo conciliat, illumque iratum pla-Eς -- b eat. De quo sapiens ait: ecce sacerdos magnus, qui in tempore iracundiae factus est reia conciliatio. Periret rursum iustitiae virins , quia, eodem philosopho teste, nisi unus in orbe foret, qui eam cunctis ministraret, & negligetium vicem. suppleret, quicquid iustum est periclitaretur. Vnde Augusti. sine iustitia non potest regi haec resp. humana. Neque. n. vera aut recta potest esse respub. nisi unus omnibus praesu, qui gubernet & regat , qui sium imis pontifex est immortalis Dei Vicarius. Periret tandem it Ia potissma iustitiae pars, quam Arist. epykeiam Vocat, communi Dono uniuersi orbis pernecessariam: per quam summus monarcha dirigit iustum legale, & plerianque scriptam rigidamq; iustitiam moderatur, di spensiit, detrahit, prout rerum contigentium se poetit diuersitas: dc boni conam nis necessiti lo expostulat. Periret dem ualia iustitiae non infima pars, quam distributiva Vocant, quae Vmus proprie est summi principatus, qua Unicuique secundum eius dignitatem, & merita, certa propnrtione pranata GIarsitur, dignitates,principatus, regna,& imperia pro meritis donat atq: instituit, pro domeritis vero transfert de gente ingentem.

Quare, etsi caetera taceam, huius sacratissimi,& eminentissimi status summitas , maiestas, atque salicitas. simul & necessias, ac utili ras, in eo facile comprehenditur. Nam si, ut aiunt, nulla maior est stelicitas quam multos fecisse foetices, hunc statum beatissimum tan

249쪽

LIBER II. 8r

to sceliciorem dixerim , quanto plures super

omnes mortales facilius,& ut ita dixerim foelicius, scelicior 3κ agere potest. Patet igitur huius sacratissimi status exceIIentia,dignitas, & utilitas, atque necessitas. Patent eius laudes, &praeconia .n5 modo ex autoritate instituentis, ex dignissima institutione,ex causis dignissimis, sed ex fine optatissimo, ex beatis mysteriis, ex propinquitate ad Deum,ex Duetii desideratissimo, ex cunctorum mortalium utilitate, & Delicitate redundantissima.

incommodis, amaritudinibus , minister ijs , aculeis, nec non mentis afflictionibus,peri culis , & laboribus summi pontificatus : ubi plurimae summorum pontificum calamita tes, di spi ritus perturbationes narrantur. Τ U PORE non paruo audita est illa omnium dignitatum suprema dignitas,& cuetarum potestatum eminentissimus principatus. simini,Videlicet, ponti si iaeatus: visaque est tanti numinis celsitudo , de aut cultata tantae lucis spledidissima claritas,

cuius radiorum iubare totus orbis illustratur atq; vegetatur, Sed & ante nostrae mentis oculos contemplata est tanti culminis pr rogatiua, dignitas,atq; excellentia,& tanti triticinalis suprema autoritas. cognita est illius

sacratissimi atque diuinissimi status sit in mautilitas atque necessitas. Demum audita sunt

bretii eius iratus laudum praeconia, discutiae sunt e i ii iis em culminis utilia & commoda, dulcia & prospera. Verum quia alternae sun ererum omnium vices, iiec aliquid ita prosperum est, quod grauissimis aculeis non tangatur; idcirco iuxta pollicitum &consuetiani ordinem, eiusdem altissimi status adducenda

250쪽

sunt incommoda,amaritudines,labores,& pericula atq; prementia:Vt cernat quisquis, qui in ea sedet,quid in se experiatur.Cernant rursus & catri mortales, qui in illo status culmi. ne summam omnium inlicitatem collocami, Pro. 34 se verissimul D esse quod sapiens ait: quia extrema gaudia luctus occupat,& risus dolori miscebitur. Et propterea verum esse illud eiu

dem sapientis, gaudium & λlicitatem dixi errorem Et talicitati improperabat dicens, cur frustra deciperis p In ea igitur disserenda re , bipartita erit oratio. In prima quidem,huius summi pontificis status incommoda, di inωlicitares,amaritudines,& pericula, labores, & miserias spirita tales, delicet,& mentales,breui s in amaro calamo describemus. Secundo in loco tεporales siue corpora Ies miserias eius status, labores, S incommoda, ac interna latentia& aperta pericula disseremus. In primis enim illud antiquum sed verissimum sapientium

verbum nostris mentibus repetendum arbotror, quia quicquid in orbe praeeminet atque praecellit, multis internis doloribus su sasscit, ac premit possessores: sed di infinitis pene mentis aculeis, ac amaritudinibus excruciat, quos demulaei. Caeterum discernenda eli sui puto dignitas a persona , accidens a subiecto,qualitas ab obiecto. dignitas

certe eius est excellentiae eius culminis,uti audiuimus quippe de quo sanctorum patrum

habent traditiones, quia nemo sanae mentis dubitat sanctum esse, quem apex tantae dignitatis attollit, in quo si desunt bona acquisitapcr meritum,sussiciunt quae a Petro loci vide licet praecessore testantur. Adde,quia ea ipsa dignitas teste Symmaco Papa , aut claros ad haec fastigia erigit, aut qui eriguntur illustrat. Perinna vero,cui tanta dignitas hae-xς ret,utinam sic sanctitatem vitae ex ea dignit

x-ς λυ te contingeret,sicut ex loci praerogatitia nom

SEARCH

MENU NAVIGATION