장음표시 사용
121쪽
Comparationis. Liber III. 8 iaeturae Deus non est rpus,sed implo purissmuni actutia , Qui quidem omnes
cies senus actus. Vod non sit corpus, omnes philosophantes, praeter supra allegatos , unanimiter consentitit, qd
apud ipsos in suis scriptis liquido cost. it. Sed Plawnici nostri,& Plato primo plenillime, planissimc l. & dicunt, &S-bant, cum ipse si inplicissilinus iit, simplicissimus quoq; a Platone multoties, &pracipue in Republica appellatur. Vnde si simplicissimus es, ergo purus actus recte dicitur supra omnem essentiam, &Omnem Hrmam, nam essentiae illae prumae, in eo non sunt secundum Qrmam , sed potius secundum causam, unde restat, quod sit a primo ad ultimum simplicissimus, & omnino incorporeus, & im- materialis, quod ex hoc; Plotinus se iis fidelissimus probat , diuia i e Dexst uminum, nulla pectem hulet his vc bis declarat . Gidnam igitur si um sem p 'mini naturam habet 8 Se profico nil mirum es, non esse i ucio dictu, quive net, cu neq' opecies, exprimi facio, test, nempὸ cognitio nostraspectetus innititur. Ex his verbis patet, quod Deus, cum species non habeat, corporeus esse non valet,& per consequens cius natura simplicissima remanet, adeo ut animus ad eum accedendo, ambiguitate la borer, ut
ibi Ficinus animaduertit, cum speciebus, ad cognoscendum ,& intelligendum indigeat, ille autem omnino specie careat, tanquam poenitus immaterialis. Alibi hoe idem confirmat M. Ficinus, ubi habet, quod Deus neq; mensuram habet, neq; speciem, quod proprium est materialium corporum, cum super species, atq; serina, existat, quae quidem in eius mente simplices postea, .sicuti perparticipationem in materia existunt, immo ipse intellectus Dci filius, seu incns non dicitur habere speciem, ab essentia distinctam , sed ipsetnet esse sermarum omnium plenitudo; constat Deum nc
se corpus, sed esse simpliciaunum, dia
periectiones in se habet, nam si est bonum ut iam inultoties diximus est quatenus bonis in perfeci illimum, etenim tale dicitur modo caus P,non modo forme, unde omnia causata per illius pallici pationem bona dicuntur, si bona sunt,quatenus primam Bonitat in pγrticipant, Scquod prima ni nitas sit pcricola , prout est et tu omnia caulata , & bona pci participationcm ,& pcrieeta iecundum primi boni perfcctionem, cicsitur rciti cia. Hinc iptum in se omncs Dabere rei iectiones concluditur. Sed tectius, in Phil bo habetur sum- muin bonum cste via dcquaq; perficium, nam intcr condit itincs, quas ipsi attribuunt; hac c it prima, ut sit sumna opere
tale, & ratio est, quia nihil sibi decise videtur uecunda conditio est, quod sit se ficiens, & ratio est, quia nihil deest illi, quod ipssi adipiscitur; tertia quod sit expetendum,quia in illo,&cx illo cit,cui quid appeti potest. Vnde, quia perlectum sui hciens,& quia sussiciens cxp tcndum, & haec Omnia habentur in Phi-isbo, ubi de summo bono agit Plato. Si igitur hoc summum bonum, quod non est absolute summum bonum,sed condiationatum, dicitur sumo pete persectum, eo quia has trcs possidct conditioncs; multo magis bonurn ipsum summi in absolute, quod est unum, illud , de quo in Parmenide agit Plato,dicitur es Iu pcr. sectum,quin imo perfectissimum dici duebct, cum ab hoc absolute Bono,illud ceditionatum emanare dicatur, quemadmodum dicit Ficinus in argumento li men , quod ab ipso luminis totius intite
Hinc tectissime in Plis lone , & in Thec icto, dicitur a Platone, summum animae bonum este Dei ipsius similitudinem; hoc est, summi Dei, quod est sui n-mum, & perfectis limum boni , perscctionein animae communicatana.
122쪽
fectiones in se habere. Ex hoc etiam , omnes persection pshabere, per Platonicos dicitur,quia ipti
Deo attribuitur ratio, dc consiliuin, per modum semper caul, intelligatur, nam per hanc dicunt veluti umbram, eminentiam dependentiae rerum ab eo aliqua ex parte manifestamus. Eidem attribuitur vis, & potentiata, immo omnipotentia, per quam omni potest, & hac ratione omnipotens, d immensus iure dicitur, & sine ulla contradictione infinitus, ex qua infinita te principium, & finis omnium rςrum pari ratione appellatur.
Deus ect infinitus, quia e R ibique.
Delia est QI est omnipotens, immensus, 3e infinitus, prout hae rationes mani se stare dicuntur,nullum replet L cum, una ubiq; dicitur reuera esse, quod ubiq; sit, xnrad. s. l. clare manifestat Plotinus hiQ.Vnum quiri ' dum, idem numero Gefmul vlis; totum,
communis ιndicat mencis humanae conceptra, auri omnes naturab quodam In ruci clamaut in v Iu n strum se Deum, adeo
ut unus in omnibus idem; sit Deu Tam . ε. i. Alibi aifirmat Dcum per omnia su cir-
et Plot. mensum his alijs versis. Pret ea, uod disi solet per omnia scula erum es ms, ubiq; regnare Deum, qj m at meo mem, furam, neq; vastam rursus i resta enor lioquin quonam pacto reliqua metiretur'
Ex hac assertione dicitur, quod Deus non modo ubiq; sit, cum ubiq; regnaro dicatur, sed quod sit aeternus, immensus, infinitus, & immortalis, &c. Enead. ε. L Alibi fatetur ubiq; Deum est e,& nub-ν quam, his alijs vel bis , quoniam veri far mur,prolabileq; videtur Dexm,es et essen quam,sis ubiq; est etiam adicias u Lto magis: sed laaec contradictio est sino modo intelligenda, nam si intclligiti ir, quod Deus sit alicubi, ut corpora, vel formae corporum, absurdum est, quia Deus hoc modo non circumscribitur loco, si pari ratione intelligitur. Quod
Deus sit alicubi, ut animae, vel mentes
participatae, pariter est falsum, quia his modis nusquam esse dicitur, si vero consideretur, quod sit alicubi,quia est ubiq;
ut omnia contineat,& a nullo contineatur, sic Deus dicitur esse ubiq;, alicubi,&nusquam, est igitur ubiq; ergo alicubi, de nullibi, respectu diuersorum , dicitur
etiam D. iis no etiam ubiq;, hoc est, non
esse proprium ubiq; , scd potius ipsum hoc illud csse, quod ab omnibus solet appellari ubique. ubiq; autem dicitur esse Deus per
presentiam a Platonicis, ut est omni cognoscens, per potentiam,vi est omnia. seruans; per csIentiam, ut res nil aliud
sunt, nisi cius vinbra,& imitatio. Sed quomodo intelligitur, penes Dmnes sapientes,quod Deus est in cflis intelligitur, ut ab omnibus, omni cx parte 'solutus est, hinc coelum dicitur nobilissit ma Dei sedes,non modo in coelo dicitur esse, sed super coelum ipsum, hinc summinis laudibus super coelestcni locum pro
sequitur Plato in Phsdro,&alibi.
Deus igitur est ibiqi,& vera rema on luco. net sentetia Platonis nostri .s. quod nul in palmen.lo loco circumscribitur Deus, & hac est ratio potissma, quia ubiq; cst, eo modo, quo diximus, licet nulli bi alio sensui telligatur non cile item supra. , Deus est rinetur.
SEdiste Deus est ne unus, vel plures Deus est v sunt x ij cum a Plat. saepe saepius '' ' , mentio fiat Deoium plurium ξ Deus est unus ad aures ipsius Plat. & suorsi, quod multis in locis i firmat, se pluribus rationibus pi labat, ut proxime vidcbimus. Via tam csse Deum, pro confusio habent omnes Plnlosopliantes, non modo Pl tonici, sed omncs cuiuscunq; sccis,&prscipue Peripathetici,prout patet apud 1st unus Arist.8. Phys. & ra. Mctaph ante Plat. bs i. d. i veteres illi, unicum csic Dcum Acui casserueiunt. s. Loroa iter, Orphsus,&M
123쪽
eurius Termaximus,ex quibus Plato idist, multa Theologica dogmata habuit,&licet aliquando,& frequentissime ab ipso mentici fiat de pluribus Dijs, hoc, teste Ficino, de pluribus Dijs, qui A n- .gelici, & coelestes dicuntur, de quibus in libro de Angelis latissime dicemus,i telligitur, qui Angelici, & coelestes stinemini Itri Dei summi,&ab eo dependent,& dicuntur Dij non proprie, sed Meta
Dorice potius, vel nuncupative, & Deus autem lummus est unicus, penes cunctos sapientes ut diximus Mercurius Trismegistias, unum esse Deum, praedicatsspe,&repetit,tum in Pymandro, tum in Monade, itiin alibi. Zoro ster in oraculis Caldaicis, Orseus in Poematibus , quorum omnia loca adducere superv.icaneum esset,& auctoritatibus confirmare id, quod non modo ipsi , sed omnesGrsci, Latini,& Barbari clamant, di uno ore etiam fatentur . . Nec turbentrios poetarum figmenta , qui *pcnum ro Deorum multitudinem laetant, quias recte considerentur,ad bonum sensum possunt utiq; trahi. Nam tot nomina Deorum ab ipsis inuen ta , & excogitata, tot munera unius Dei nobis indicare ni mirum volunt cui quidam etiam Chrisiani scriptores innuere videntur9 dictitur Deus Iuppiter, quasi iuuans Pater, mundi princeps. dicitur Mercurius eloquentiam tribuens.appellaturba Iuinus, hoc est mens satura in se habens omnia,& alijs contemplandi, & intelligendi facultatem dans. dicitur Venus, quatenus pulchritudinem effundit, & venustatem a fieri, di sic alia nomina aliorum Deorum ei adaptantur secundum varia , Q. diuersa munera , quae ei attribuunt Poetae ipsi, sed omnia nomina, sicuti omnia' munera, ad unicum Deum concurrunt,&vni solummodo conueniunt Deo. De hoc compendiosum, nec minus utilenia
discursum habes apud Ambrosium Sa. xium in suo Crucis Elogio, nuper edito,
i Est unicus Deus igitur etiam apud
Platone, sicuti apud alios supra citatos,
de hoc secundum crus doctrinam proba renitimur. ἰ n. I
Pluribus ini locis Plato unicum videtur Iacum nominare., sed praecipue in Republica, in Timaeo, in Parmeni- 6. de Rep. de,& in Sophista, necnon etiam in Phi Iarbo , in Parmenide , ut ab linc tan- Qui ut aquam a digniore incipiam, multum la- locis ac o borat circa Inquisitionem Ill Ius Vnlus,& tisice. De .
istud assirmat ladem non modo esse, sed esse principiti piimum omnium rerum Age lior cinquit μι unum es, non utiq; Veiba Plan
multis alijs verbis, in quibuς suppositi
nes quasdam ad istud unum concluden- Qdum adhibet, dc terminat unum esse ex tra Omnia, in omnibus, omniaq; cx illo,
per illud , atq; ad illud, & esse in triplici ordine sensibilium, intelligibili iam, supra sensibilia, atq; intelligibilia; sentibilia sunt,quae sensibus apparent,& opi nione cum sensu percipiuntur, & sunt in continuo fluxu; intelligibilia sunt senta ut abus incognita, &intellectu cum ratione percipiuntur, & semper eodem modo se habent; super his autem existens coli catur unum quoddam principium causativum, & sensuum, & sens bilium intellectivum, & intestigibilium, multi tudinem in se nullam habes, neq;partcs, neq; terminos, igitur infinitum, & sine figura, & istud unum, bonum,& verum, non est aliud nisi unicus Deus, de quo multa supra diximus in coclusione,quod Deus sit, ob id pro eo nunc missam faciamus.
Probat insuper Plato in Republicita
Devincile unum, etiam rerum omnium
principium, sicut Bonum causa est intelligibilium , ita sol causa est sensibilium; at sol proles est ipsius Boni ,ergo Bonum quin causa est & intelligibilium, & solis, sesibilium ;at bonum, & unum qus idem
re sunt, latum modo v nu sunt, igitur non
sunt plures Dij,nec per consequens plura principia. Quod Bonum,& vnumdem resnt,
124쪽
&quod eausativum dicantur esse principium , supra vi l um citi ideo ad aliam probationem. In Timso Bonum appel-
Pio, in Ti. Iat Deum. Ianuae erati es c at Bonum,&vnum idem re luntlgetur. In eodem Umcat Deum Patrem, opificem omnium, igitur unicum cxi stimat este Deum; ibi ia, dem dicit expresses Dcum omnia ordinasse. Verba s uni, quod Deus non Dij illa,cum talia non essent, quam pulcherrirne, optimeq; fieri poterat, ordinauit, non ordinarunt,de ex i st is, & multis lius verbis eodem loci expressis habetur, quod unicum statuit Deum , de non plures, nisi in illo sensu, quo supra. - Sophi ita etiam,contra eos,qui dicebant , ens e sic principium, entia plura esle ottedit, neq, a multitudine incipiundum esse entium constitutionem,ncq Iabuno cnte, sed ad uno, quod supra unum illud ens, I supra entia reliqua positum est, at istud omnium principium unum Deus est, igitur Deus valcus cit,&c. i' ob in phi. In Philaebo, unumi illud primum ex se, hon ex nihilo produxi sit σε αι, & απι - γu,' dicit, hoc est terminum , liue finem, di infinitatem, quae duo tanquam duo principia, mixtionis entium omnium, per entia, & corpora permearent in corporibus hisce completis, finis, & terini nus est ipsa forma, infinitas vero est ipsa materia, at ista duo deducit ex ipso uno; si omnia sunt ex his duobus,& haae duo
ex uno; quod unum cst Deus rerum omnium principium ; igitur ex hoc etiam Deuς est unus, & non plurcs.
Potest istis locis aptissime adiungi illud , quod in Epistola ad Dionysii scri- , ptum res iquit, & quod iam attulimus. s.
quod rarca omnium Legem, omnias ni , seclingratia omnia, c. bi cst omni ii Rex,
non sunt plures igitur Reges, sed unus, qui est Deus, si illius gratia sunt omnia, igitur est principium omnium illorum
unicum, igitur Deus ust unus,&non plures.
Ex his igitur satis probatum remanci, Deum cile unum, sccundum iptius Plat.
mentem; Huc etiam tἴdit Intentio illius
principium, quod est primu illud unum ἡ
Hanc veritatem, desumpsit Plato ex Herincte ipso, qui in Claue habct haec
Verba. ex uno principio omnia et emunt .s
uno illo, quod cit Deus unicus. Plotinus ijsdem verbis, quibus asserit Deus est Φ- Deum ubiq; esse, ijs asserit ipsum unum μμ ξ
cste; vci ba,quae pro prima asertione si pra adduximus, hic libctastcrre pro sc- ,. i. . acunda. Vnum qui iam, idemq; numero es :se simul, ubiq; totum comminis Induat men- 4. cap. . ras humana coxceptis, quando omnes nauratis quodam rus ctu, clinant in unoquoq; n 'um me Dexm. Adeo et inara tu omnibus
idemqsu Deus, ex his per Plotinum concludimus Deu esse uniarim, sicut esse ubiq; ij idem vel his conclusimus. V . et Omitto Iamblicii, Porphyrium, Pro. Theot placcium, & omnes denique asicrentes,& com i cludentes Dei unitatem plutibus in i cis , quorum patefacere senten tias mini me par est, ne tardio lectoIes alliciantur, stiliciant igitur, quae hucusq; pio hac enarrauimus, se mente & Platonis,& veterum Platonicorum, de recentioribus aliquid in medium a lierre non pigeat. h. ars sicin.vtiq.pinh rimis argumetis cocludit hanc Dei unitat in Theo- logia Platonica, plares es nin fura
ex communi narura, utrem ' pro retare
125쪽
Uiris et nares nansn ρίψα, ex hac etiam de aliis Diis minoribus. D uariose
ratione, quam multis alijs ibidem pros quitur verbis. In cap. sequenti,hoc idc probat,quod nullo modo pos Iuni esse plurus Dij qu niam rerum essent causDn sinitae,&c.'gitur non est nisi unus Deus. - Silentio nequaquam praeterire libet insignem demon strationem , quam scriptam reliquit Auctorinis licς Iheologi ς secundum Aegyptios, quae quidem talis
est. Non es isquidis potentia, Prin aliud
sit in acta, aliter non exstet de tenua ad
ctum. D Irimpotentiis, quid rima es nisi risibitita DEnompotes existere acu ex se M op 3. Usa, quia non decet, quod aliquid sit agens . . . . ' si ex ste M. Agens nam est prius acu.isum, quod sapum est enim aliquid esse privs,Crpseratu.
I .: N. 'urbet nos,quod ii dicatur ens ab hoc Auctore, quo aia paulo infra ip una appellat supra ens, quia potuit dici ense milientistine, & supra i pl um est eo ni do, quo supra diximus ad aures Platoni
. & Ista admirabilis ratio demon strati , ' non scium concludit Dei unitatem , sed
etiam exi stentiam, & qualitatem , qu nsan 'plan non modo manifestat est , sed unum esse, & tale . s. Ne si arium, siue necesse csse,perpetuum, siue aternum, intra smutabile , quonia nullum motum,& mutationem subi jt, ut clare apparct i.de p. apud Plat. in Republica dicentem, --s fibule es Deum mutare se vel nae mariκι-
bile, quoniam si non mutatur, ullo moia ncri
mutaturi: neq; secundum locum, hoc est secundum motum ad ubi, neq; secundu informam, neq; secundum esse magis, minus tale, ideo recta ratione dicitur, &
demi. de indiminui bile, de inalterabile. Quod anserit idem noller Plato in loco supra cutato , non de Deo uno solummodo, sed
na persevcrant caeteri Dij, qui dicuntur Dij minores, & ab uno vero Bono de pendent , multo magis perseuerat Dcus
bubscribit Plotinus huic Dei aeterni- En Ptati, quando Deum ncq; inceptile, ncq; defectui una fatetur,sed quoniam res clara se habet missam ideo faciamus. Nam Ficinus manifestat , neminem dubitare debere, scin pcr Elium c sic,quo niam Ucus et L ipsum sei Vier, quin imo sempiternitas ipsa, si inpic infinita S, Vnius mundi ordinator unus, a quos Olo p x prima ipsa fit unitas in mundo partium,& totius igitur ex eo unus cst Deus,
Post horum sententias, Dei unitatem Impiore M sconclucientium. Phaenix inica Mirandulana insurgit, & fitetur eandem ve- gel . .p ritatem pluribus in locis. In Epta p. hu- .iuscemodi libro de opcre sex dictum,habet haec verba Solus Deus est quia selis , a quo sent omnia, L lic sima eisentia, Gy Iπ- ἀνιώa e quicquid λι et ὼβ halet, eadem
re qua est, eadem 6 I, eademet est, eadem aEonus, eadem ιν ι, cc. haec Omnia concludit, ut L hialtianus, non modo, scd etiam, ut Platonicus insignis, ct calebc rimus,in eodem libro,& ipsum,&vnum,& omnipotentem appellat, non modo unum, sed unitatum ipsam alibi.
mice illum circumscribit,sid totius ple- 'nitudinem ipsum es Ie secure pronunci .ir, O ipsum non ςsse ens, sed supra ens, &ente est superius aliquid,& hac ratione, quoniam Ueo unius legitime datur ap- pellatio. Non est amplius immorandum, circa hanc Dei unitatem,solis luce clariorem, non tantum apud istos, qui & Christianam Theologiam profitentur,&Christicolae atq; Catholici iure merito appeniantur sed etiam ut retulimus apud cun-saa nationes, quod Deus est unus, Conclusim
126쪽
non plures sunt Dij pro coa fesso habe
Hucusq; sedulam operam impendimus in demonstrando, quod Deus est, secundum Plat. intentio item,contra hoc impie negantes, & quid sit pari ratione tentavimus explicare non solum secundum eiusdem in tetionem, sed secundum sere omnium Philosophatium placitum, di inuentinus ni fallor dubio procul, quod unus est vere, quid vero sit, non bene propter immensitatem naturae linsius adeo occultae, ut quisq; possit magis eadem adumbrare, quam pictah circumscribere,&recth definire, adeo ut ipsa-met natura diuina possit non immerito dici in coprehensibilis,& per conse luens inexplicabilis.
Vlterius dicitur reuera incomprehensbilis, & inexplicab. Deus a Plat. CO: uia neq; nometi,ut inexplicabili S,nequirinitionem, ut incomprehentibili et adaptari posse fatetur, non est aptus semino, qui a corpore procedit ad explicaniadas incorporeas essentias, & multo maiagis ad explicandum actum illum puristinati,qui est Deus Opt. Max. quippe periscipi non potest ab hominibus, & praecia pue mentis non purgatae. Sed rem altius repetendo, perscrute-imur modo, an Plato cum vetustis sapieti tibiis, ex quibus multa in suam Philoso phiam traltulit, aliquo lumine potuerit Deum ipsum sicut unum cognouit, di praedicauit ita etiam trinum potuerit cognoscere Θ
Deus ea incomprehensibilis, ου Guomodo Deus sit trisus k mia γωinexplicabilis. tonica, τ vel sapientiae.
40d Deus ipse incomprehensibi-
Iis cxistat exemplum Hieronis a multis pro hac veritate allatum sussicere posset,&licet a quibusdam iudicetur, Deus omni uin noti ssimus, cX ccnsequenti etiam dicitur ab eisde omnium ignotissimus: Notissimus dicitur ex sui natura, vel melius notissmus sibi, ignotissimus nobis, vel notissimus quod sit, ignotissimus quid sit, ideo ex hac secun- id a sententia iure incomprehensibilis dici potest. In comprehensibilis iudicatur a Plata
in illis verbis, Patrem, or viscem inuen. di sede, necnon ex illis , or intientum vulgo eloqui impos. inexplica b. hoc ide ex ius sententia,patet in illis ui os de T jsta Cinylo. cognoscere, ut incomprehen Nos. Neq, ei Ldem nomina imponere posse, ut inexpli-st is,mrid, cabileS, quae tamen intelligeda est,com-m n modius de Deo uno, quam de pluribus, nam si plures inexplicabiles censentur, qui tamen sunt finiti, &ab co dependent, multo magis erit incomprehensib. Deus unus immensus omnium ellector,
SVnt qui velint Platone, Ti initatem in Diuinis agnouisse, non lumine naturali simpliciter, sed etiam fidei,non tamen fidei diuinitus infusae, sed quae ex aliqua P suasione alicuius doctissimi viri
in animo humano generatur, nam tria sunt, qua in animo nostro generantur,
fides, opinio, & scictia , fides fit persu dendo, opinio ratiocinando, & scientia demonstrando; fides autem haec ex v rerum persuasione, in animo Plat. geniata, fuit causa, quod aliquo modo Trinia talem agnouerit, licet ii perfecte ea e plicauerit, ex persuasione cinquam) vel melius cognitione, habita a scriptis e
Tontis, in via Platota i vi id. in Eliarum
I storu fidem praecedere cognitionem probatus hic non auctoritate sacrarum littera tu , sed au ritate Mercurij Ter- maximi, qui in libello de intellectionG,& sensatione, haec scribit. Mens verba
Quae eo niatio dici iurarecedet e fidem
127쪽
veis , qui non intellexerui, sint in red bilia. monadem appellat, quae monas dicitur, Zoroast. de Qitibus in verbis clare docet Mercur. &vnitas,&vnum, quod Omniv entium
quod cognitionem Dei praecedit fides, numerum continet in se,& ipsum a nullo ct ista cognitio habetur ab aliquo ratim continetur, & generat Osa, & illud Cmnabiliter persuadete aliquid, quod qui- mno ingeni tu est,&quoniam gen crat, dem non possit esset a veritate alienum, ideo dicitur Pater, Vci parci na monas. prout est hoc dogma diuinuin . s. Deus Vnde habet lirc ycina L Pati mammas est unus,&trinus. est, i vel ba Graech se habent sic. o 'tris Plato ut diximus multa in sua phi- πι, ὸ m,MSo. his iam habemus Patrem losophiam transportauit, quae in monu- per ipsum, si Pater cit, ergo generat, &mentis, tum Caldaeorum, tu Aegypti quidnam generat illud proiccto, quod rum seruabantur, & hoc praecipue doP post ipsum natura est primu ,&hoc duo ma. s. Deus est trinas, quod dogma non dicuntur, nam habet haec vcrba: Protens expressum, sed adumbratum potius l= est monas, quae duo generat, Gim carmcngebatur: Unde etiam Vocmyi cciii san- legitur , Tisin. . δύο di istia, si duoctissimum in veteri testimento potius generat proicia monas, habet duo,quid dumbratu legitur,quam caepici lum,pr crut ξ qui numerus Τximus sibi colisi et ut cli in novo, ubi haec verιtas mani teste Dyas hscerunt equide,nam ipsc in t ait, apparci, Das vero,apud his edet vel ba Gis- Priusquam ergo dogmata Plat. &l ccleguntur, is ἀτί 1 Prima in quibus trinum lacu adumbrase H igitur generatio protensae monadis est, detur adducamus, par esse ducimus alter- Dyadis, quae Dyas cum monade facilit re veterum lapi tu .n aisertiones, e x qui- a tinitatem cinquithus ea desumpsit, & hoc modo melius Nam ubique illam te splendere a stirmat, comparatione taciemus, non modo in- his verbis illico: Toto emm mmand ut e ter ipsam , & nostros Theologos, sed ci zrias, cuius monas es princeps, GraecC s
a falsitate prorsus aliena, & sic nostram ci . haec autem Trias Zcroasiti vidcturinstitutum ad votu adimplcbimus,quod quibusdam Trinitas nostra adumbrata,eit incomparatione ponere, non lotum vi in liquenti libro palciaci creus latc, Platonem,& Platoni ς, sed etiam uni- huic Tria di, vult cuncta in se; utic , naniuersam veterem sapientiam, alibi mani aestat his verbis. D incq s. mIncipiamus a Zoroaltio BattrianorΣ Ios se, accipias simre ηcla, Graece Rege, qui ut sertur magicae ariis extitit s habent: γἀρ τρψι- -δ
hicia omni scietiaria in genere cruditus, cultatem olum rςru iure tribuit Cai sus multa millia voluminu scripsit antiqui- iste Ioroast. etcnim his scimiunt cuncta, tus, in quibus multa carmine expiessit, quoniam eoru opcra sunt. Dat rcua tamci reuera praeclara, sed temporum incuria, . s. monadem vult omnia pcrficci c, nam iam non extant omnia,nili quc lampa haec verba in tcstimoniis rctioi t: O . aua fragmenta, hinc inde sparsa a vallos perscis Par V qua C cc sei hct, Παν' Platonis interpretibus tempestiue alle- . lij xij. --. quia Pater est omni P0 , igata,&a Francisco Patricio praeceptore tamen alibi,secundum principium vocat meo in unu collecta; nic inquam mul- potentiam Patris his vel bis; NUM Do diuine scripsit,& prscipue ad diuinam potetia clausit proprium ignem', Grece se i a naturam spectantia, quae porro Trinit. bctio is i. ἐς δώ-με, κλή-ι ἰδέ. ρ. d liqua mysteri u facillime adumbrare videntur. do idem vocat robur Patris, alim ando Primo Deum, & ipse principium,& paternam mentem ; cui rerum ci scientia.
128쪽
ab eode tribuitur: Vnde habet hac ver
Pcis Oaa,vcl iccundi, principio canit sapies ille cipiritu quidem diuino arflatus, non ininus diuine de tertio principio, limentcna vocat iecunda n, illuc canit his aliis verbis. Omnia perfecit Pater, Cr menti
ε ωλι δῖοίρω, α it c iccunda incias, quae vii tertium principium, vocatur terminus Paterni profunda , de totius Trinitatis suae ab eo his verbis . FAEmuris mus Pateriani profani, fons inteluctvahum, lut qui
ab eo icimium paterni profundi, hoc est totius Trinitatis , citra qucrn no datur extensio personalis, scd ipsa in eo- dein profundo remanere canit alibi his vcrbis: Nen, resia est, sita mansit inpa-
caret omni ciliciendi vi, scd eidem ab co tribuitur rerum cstici etia his alijs vcrbis,
quibus ipsam tactorem vocat. cur, qu asi operans, Abricas muris, qui ex menia te ex lit primus, Graece leguntur : xia .
... ἐκ τωρε - - & hanc tu ille itidem mi di cin pyrei taetricem, ait alibi vcrba sui: Mentis .n. mens est ea, quae modi an sex est ignei, Graece sic IGnant: Nοἴ γἀρ ειυι ες ι σ
ex prima mentc cxicrit, tute merito appellatur mens mentis.
Hec sunt igitur, quae ex varijs si a ginctis colligi possum demente istius anti quis sini Sapientis circa Trinitat cm, haec sunt, quae sparsa leguntur apud varios Platonicos obiter ab eis collecta, nemph
apud Pscllum, Proculum, & Damasiuua,
quae qui vult legere,& colidc rare potest, de incis graui si mis sciat crati s admirari iiij sienuin Trisaltatis ad inii anctim,non secudum Christianam voritatem ex Precsum,sed admirabiliter ad umbialsi. Nuticvideamus quid de hac sentiat Helmes Trismegilius,qui Mercurius vulgo nuncupat tu, in suis scriptis. Meiciarius I crn faximus itidem vid tur hoc exprimere mystcntu, nam iptum de his tribus licci poObscule plui ibus in locis ieci sic mentionem patet, ia in supra vidimus in D i Uinmitioni b. per undecim attributa datis de mente ipsius, multoties D una Patrem,& Opifice cum vocalle. s. in I)imandro, in Calliolico, dein Cratere,& s: pe alibi. Cur autem dicat Putic ira, ratio cis e sotcst unicuiq; nota, quia nouit Pilium.cst igitur primo Pater pcr il sum, a tem vocat in cntem alibi, de ita hoc di incit, S a Zoroastio, di a com
Alibi vocat is sum, & Dominum, & Patruisti, Dcum loratem, vitam, potentiam, lucum, mentem, & spiritum ι In quibus verbis, non modo tit mentio ipsius Pa
tris, sed etiam & Fiiij, & ipsius Spi litus;
verba in Crsco codice leguntur sic: Πουν-
iminit in his verbis,qus a nostris a Gruntur; Monas monadem gignit,& in se sua resectit amorem. prima Mens Patch s cunda Filius, ana. Spiritus sanctus. Hec sunt verba expressa ipsius Mere rij, quit,' vidctur ad umbrare OinncS tres Trinitatis hypostasis. Alpii constituit
easdc in his vcibis: Una afuit humi ialectivalis L Pater ante intim th uncta tam .i .antc lucem sccundam . s. rilium, paulo infra , nihilalisiasiit hmu et tro, stram ritus omnia contirens . s. spiritus, tertia hypostasis vocat fili una; ibi verbis his vobis ex mente prima . Patre, qucm vccat ip-k solus mentcm lucidum verbum filium Dei, Quae omnia; sic suo idiomate i pi '
129쪽
Hoc verbum Dei illius,uelis secunda, ab eodem minime di ita re, his alijs verbis commemorat. N oram. distant a se inui cem horu unio est vita gi sce sic leguntur.
Hic i unt pauca ex multis,' up pro confessio te Trinitatis dici potiund ad aures istius sapientis,omissis innumeris alijs i cis, quς possent colligi pro eadem ex eius scriptis. In quibus non tantum Patris, Filii, te Spiritus mentio tit,sed criam e pressio liquido apparet, quomodo lis trcs hypostases omnia opera ad extra ex nIhilo meacem produxere. H , o Habcton ad hoc pro positura hsc ver
i inus opifici menti . coisses inuatis . n. erae.' iugi autem exemplar leguntur. E L
- i. Hic iit munito de Deo primo, deinde de Uς ibo eius filio, postreino de mentes opifici,cui unitur Verbum, ad Opificium . . t Λ niuersum procreandum, quod quid mmenti consubstantiale assirmat, unde sic ii per ipsum tale menti, & a Patre non i ditiat uti fassus est restat,quod cum Patre is cuili mente opifice sit uniturn,ut unusquisq; potest iudicare. Magis explicite pronunciat, mentcm opificetn p easse mundum, quadri d i-cit. opus .f. mens. Condidit rectores quosdamdeptem , qui circulis continent sensibilem inundum, hi ic est septem pla. netas uniuersi Rectores, eo modo, quo sunt, G aeta, exta sta 3 t.: E- -
Non tamen ista mentem sine ipso verisbo voluit eundem codidisse, quin imo sa-tetur cum vel bo id fecisse, quando dicit: opifex vero meas,ciun vcssimquae contu
NORl istum sine vcibo id totum factu est, sed ipsemet verbia assignatur mundi fabrica ab ipso Merc. quando ait: Natura
N ver c. t de I, quos cita in Patrem haud fecerit conditorem omnium, nam clare dicit. niuersum mundu fecit dittar Pater,no manibus. sed verbo,Gre
Hac omnia cilcit Merc. Termis. qu do vel f pii itu diuino afflatus, uel ab aliquo sibi mylierium Trinitatis muciatum edoctus , alios edocere voluit. Mitto quomodo haec non una vice, sed saepe s
p. v s pronunciauit pluribus in locis , quae hie adducere superuacaneum existimauumus nos , qui breuitati quam postumus, vacamus ; qui vult haec,&alia insontumr picere, eius scripta prania uiuus asta. mat digna quidem omni maiori ad murationc , admirabitur nimirum hominem Ethnicum talia pron unciasse , incogniti plotius Hi bratas etiam,& solumnuiddIanais i a tribus prius reuelata , deinde a Christo Domino prolata. D. Augustiis nus Ecclesiae lumen maximum ,testimo nium clarum affertistius sapientis, N. cum eo Cyrillus Alex. quando secure a f. firmant multa ,hunc scripssse, liuino spuritu correptum .ibicus alij Zor suo sacrificanti, asserunt multa Deos dimisse circa hoc mystcrium sui supra visum est a: haec reuciata, metro ;&carmine ab totiuste decantata, taclcm ratione affimat,
quae omnia postea ex Caldaico idio ma te, versa fuc re a Iuliano quodam Caleto in Gracii, ut testis est'; Damascius m tinus excellentissimus,qui multa collegit hinc inde,&cx eisdem sua scripta exorna.
uit,&corum auctoritate multa cosi mrauit,&tandem promulgauit. Pim Non minoris admirationis circa hoc uuid o
mystatum videtur esse Orphaei poemata μ'
130쪽
quoddam excellentissimum, in quo has tres hypostases ipsum tanquam tria principia, uniuersum constitui sic apparet, &Deos ipsos a primordio mundi generasse, quae dogmata ab Aegyptijs, illum a
ripuisse, memoria constat, atq i cundem ' mei in Graeciam asportas te, ac metrice decantasse. Pocma hoc appellatur nostra lingua, sermo sacer,& comprehendit vigintiquatuor libros, mundi i ut diximus di Deorum ggnerationcm , di partium c-ius,&iliam generationem ab his tribus pendere planissime dc monstrauit, siue melius cecinit tribus nominibus eosdem appcllauit. Primum, & summum Deum v mcauit Phanum, secundum Vruaram , Dum v cauit suo idiomate Eranum. Primum est Deus Opt. Max. pcr ipsum. Secudum est mens a primo genita, quae dicitur mundus Idea lis. Tertium usi mens opifix. Primum dicitunalio modo Phannes.b cundum dicitur cloelius. Tertium diciturciaturnus a Primum, propositione qua dam respondet summo bono Platonico, Secudum, Filio eius. Lincnti, vcl inundo
Angelico, & Ideali. dertium, menti Dpi-fic nam Orphsus hoc dogmate imbutus ab Aegyptijs vi diximus in Graeciam. tras portauit,& ab eo Plato. Priino, deii, de alijs po it ipsum hausere, unde non e stmitum si hoc dogma, Platonico conso
. Primum dicitur Phannes, quia summus,&suprcinus, eo quia est primae causa,primum verum, primu Bonum,& pri. mum unum. Secundum dicitur Coelius, ct Vranus, qui mundus est Idealis a primo bono vero, & uno genitus, i n se continens omnes rerum omnium Ideas, omnes cssentias, & omnes vitas ut videbi
mus infra cum Platonis sententiam cito hoc afferemus. 2 Tertium dicitur primo, non Saturnus,sed cronum, siue cronos, a quo postea derivari videtur hoc nomen Saturnus, dicitur cronos, quasi om Ais. . in t hoc eii satura mens ; Latini alludetes ad φη hance thymologia, nomin Saturnico
fixerunt, ex dimidio latinuin, & dimidio
graeculn. batur. n. latinu nomen cst, nus, i vcro Graecum, de significat mentcm, di intelli mi, atque inde compositum. xit Saturnus, quasi satura mens, vel satur intellectu , eo quod mens illa opifex satura tuerit omnibus notionibus ,& Ideis
in mundi productione, hse Orphsus cir ca hocmyiterium adumbrais Trinitatis. Videamus modo quid Plato in primis, deinde quid sui alleciscit in hoc myste rium asserant, qui quidem, ut in reliquis Plat. dogmatibus si re sempcr, vel pici si
videtur es, dii cordes, qus reuera discordia prouenit a rei maxima dii ficultate. q
Platonis doctrina circa met rem1 La ltantii simae Trinitatis.
PLato, summae pictatis sane gnaruri pla onia cili cd igma, tanquam pium, & α- ca Trini aucra admirabile in suam trasumpsit Plis, φρομ lotophiam , x pium adeo ampliauit, ut v c dici possitima omncs philosopha
tes meli us csteris, de anterioribus,& cos uis, Ne policr1orl,ἰS Vcritatis scopum attignic, non tanum ad plenum hoc persociis c 1atcnauI , quin imo cum doetissimo Deitarione, & cu crudis lino Iacobo Ma r, talum. Eonio, necnon cum nobilissimo, de pari- H i. tei dite itisti in O. bleuco,pronuciam Pla- νuic iatonem circa hoc my iterium ,im esta luisse Di pei illiculu.i Chilitiana veritate prorsus ali
na, I in huius sensum explicandum, a r cia in lectionc cecidisse. ig -i Sunt in 'n qui putent secus essessii numis ad amorum Plat. currentes in mani. festum eriorem videntur incidere pro ut
facile parebit discurrendo. i in ' dii a
Prima misma Narisae Iussantia,
Ideamus quibus in lociss&quibus vobis Plato mentionem faciat de his tribus Diuinis substant ijs . tu id inius satis superque Deum esse , contra aliud to