Christianae theologiae cum Platonica comparatio quinimò cum tota veteri sapientia ethnicorum, Chaldeorum nempè, Aegyptiorum, & Græcorum. In qua primò secretiora dogmata de Deo, de angelis, de mundi, & hominis creatione, de anima, de dæmonibus, & de b

발행: 1627년

분량: 609페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

91쪽

Chrissi Theol. cum placi

Quolan. l. q. Iaseo . a.dist.

nominari posse assirmat, inter quos est

Gandauentis Hen. cuius ratio est, eo

quia diuina natura est immesa, & infinita , de sic nobis nota haud esse pote ii, hinc est, quod non pol nominari ; sed solu nodo ab ipsomet Deo, cui soli sua

natura nota cit,nomine proprio nominari Ot,bsc ratio cum aliis eiusdem D. a Doct. . diu, tili merito reprobatur, in Pri. senti Dist. 22. Quaest. unica.

Ang. Doct. melius Deu posse a nobis nonuiari allitiuat, sicut pol intelligi,

quia voces, seu nomina reici untur, ad res significandas seu noini irandas,m

diate conceptione intellectus, quod patet per Philosophu, di quoniam cognitio,qua pro statu isto habemus de Deo per creaturas, habemus secundu habitudinem principia excellentis, & uo secundum propriam eius essentiam, idcoaliquo nomine clientia eius a nobis ne quaqua nominatur, sed eo modo, quo cognoscitur,hoc est cx creaturis,seu cffectibus suis. Ideo Patres,& Scripturg, ut Dion.& Proin qua in nominabilem

ipsum iaci sit, debet hoc modo . s. quod ad essentiam) non autem quoad perr etiones in creaturas ab ipio proccdcintes intelligi.

Seraph. Bona u. per paucis mutatis, videtur hoc idem sentire .couod Π poisit a nobis proprio nominc nominati, sed a se ipso, qui sibimet nomiua imposuit .i. Bonu,&Qui est. Unde Dion. vult, quod illud nomen Bonum, sit i lummodo proprium Dei, & principale nomen. Damas vero, quod illud, Qui

est, quia unus attedit in nomine peri ctionem.ilius ab lutionem, uterq. tamen proprietatem, colludit,quod nos, secundum nostram cognitioncm post

mus Deli nominare triplici modo. per essectiun,&in hoc cum Ix Thoma comeordat, per excelletiam, & per ablati nem , sicuti possumus hoc pacto cu c gnoscere; per effectum ioc est per creaturas; per excelletiam, dando ei nomina laudis eminetiori modo,quam de tur creaturis ; per ablationem, aussere. do ab eo omnem imperfectionem. Scotus tande, prs missa quadrimembri diuisione nominii,vel quod aliquis possit aliquo nomine quadrupliciter uti. Primo, ut res est. Secundo,sicut utiatur aliquis nomine pro signo ad placutum, non habendo conceptum signati, sed tantum scit, quod est nomen lignuficativum. Tcrtia, utitur aliquis nomia ne pro signo,habendo conceptu signa ti tantum in uniuersali. Quarto, utitur quis nomine pro signo expressivo conisceptus distincte, & in particulari. Stante hac d uisione, concludit se titisse. Doctor , quod tribus primis in

dis Dcus a nobis potcit utiq.nominari, quarto autcm modo ncquaquam , hanc positioncm hac ratione videtur

corroborari.

Si Deus non esici nominabilis a n bis, hoc esct pro tanto, quod no haberetur conceptus distinctus de Deo, sed habetur conceptus distinctus, & sicut habetur,sic nominatur, non impedit itilud quin Deus si nominabilis. Huius rationis probatio est,quia alia quid potest nominari puta substantia, quae tamen distincte non concipitur a nobis pro statu isto uius ratio est,quia omne illud, cuius praesentia est natur liter cognoscibilis, eius etiam absentia, igitur;& sic habetur,quomodo Deus sita nobis nominabilis, per rationes semetit umoruin, pariterq. doctissimorunti virorum. Illa vero nomina septuaginta sortitudinis,& amoris, alia numero eadem, ac tandem illa, quibus lex diuina tota exprimitur , quae septuaginta pariternum crantur de Deo, talia sunt, qualia his Doctoribus determinantur. Pater Deus rationem, quod Graech

ιες, Vclo. τν suo, hoc est a natura prumus in Vibe Deos fccit metus, vel in θ.ῖ, i currendo, quod viderent Solem,ta aitia in perpetuo cursu, vel quia omnia cognoscat,& subcinat: Vnde his

92쪽

Comparationis. Liber II. λ'

αἰ-. I. spe Ioriqui sit omnium logi tum positivi, tum scholastici, fir unus speculator, ut ibit earum factor, mis dogmatibus, irrestagabilibus diactest earundem seruator, vel ab is , sputationibus, & rationibus, pijs reue. hoc est ab ardedo, quod amore ardeat lationibus visi sunt assimare, quae Petervo in Empyreo Coelo, νbi cum comissis tamen multis , ne prolixitati Matis Spiritibus videtur beatam dege- studere videremo compendiose, re vitam,vel tandem a 4 60. Quod -- breuiter pertractauimus. Nunc ad eania contemplatur, vel ut Dinoi qm con- accedamus, quae Plato, & sequaces, Oemplator, ut supra , quinimmo tota vetus sapientia Cal-Qu modo hoc nomen Dei deduca, daeorum,nemph Aegyptiorum,necnon xur, dicitur ea appellatione nominari, omnium de Relig. hect sentientium yt supra dete minatum est. pertractant, Gq. videamus antequam Haec sint tandem omnia, quae do Guenientia,&dissonantia,&nostro i natura & essenio nostratas J lipo. rum,&illorum in mςdium adducamur. ζο Π 'tu

Finis Secundi Libri:

93쪽

reo de sur.

CHRISTIANAE

THEOLOGIAE .

Cum Platonica Comparationis.

LIBER TERTIVS

In quo quid Puto,&uniuersa vetusta sapientiam Caierua

dς Diu in N pura, contra negarries Dpum esse sentiant, xplicatu I,

LAT Philosopho- Verum est tamen, quod Bessar. te- Maio Imrum In Wr, misi in ii- ste in aliqtubici magis videtur iure dς mon in in primo libro Deo asere, sicuti in parmenide de uno allatis, in Philosophan rerum omni u principio late disputat, do, alios superavit, ita quod quidem principium Deum est ,rcm illam, quae magis no est undet dubitari possi, In Phedro ad veram videtur spςctare Philoso, i tide tractando de pulchro, secundum

phiam,melius parteris penetraui incin- propositione orationis Lysiae Orato-pe de Dei optimi Maximi nasiisti; imis i is, interloci toribus Socrate more suo, quicquid in eius Philosophia tria ζta, & ipsomet iuuene Phedro. In Phed tur, siue ad negotium naturale , siue id ne, vhi de an unai in Phileto, ubi desu- Dialecticum, sitie ad Mora vel Maia istobodo n0n absolute quia de hoc inplici naticum speetct, illud senu rs af- i. Patin sed de ditionato bono In Ti- septore ricino ad contempla; 4n tanta, coobi desa udo uniuerso; in Sophi ad Dei cultum, summa cum picta te, & sia de legib.de Repub. in Epist.tande, di in omni loco, ubi de rebus esumis git, di in omnib. libris semper eade r petendo de Deo,magns constatiae spe, imen cunctis presbct in philosophando . de hac grauissima materia, quod quiduest proprium reuer solidistimae doctri,

nae eximiae pietatis, ac religionis viri, Sed secundu rem propositam vidca, Deum esse Religione reducitur,quo facile videtur ipsum, sine ulla controuersia iure opti,ino diuinu, & in ratios retici a Theologum nuncupari posse hinc est, ait 'deius doctrina verius Theologia, quam

Philosophia appellari potest, & dς facto apud multos,etiam Christians pie tatis cultore* appellatur, In omnibus Dialogis,quo nobis intestimonium suae docti inae,& pietati reliquit,vidctur inserere aliquid ita apte de Deo semper, ut nihil aliud molliricia appareat, nisi homines, ab inanibus specularionibus ad veras, quae circa ip- summet Deu versari dicu tur adducere. mus, quibus vijs, ubi,& quibus rationibus Dcu essem fateatur,& probet Phi- & νla --losophus . in primis claris lime testari videtur, verum Philosophum nihil de- nitabere meditari, nisi Deum ipsum in lib. de Re p. 6.quod o flandit his vel bis. μ igitur -nes, qui eiusmodiga dam didL

94쪽

Comparationis. Liber III. 6 i

berunt, a riculas. eas percerunt, in Phi. dispenu, o 1 e quoq. proportione ser i l ophorum numerum reponemus e minimὲ maior es, or minor. Pryterea cunctorum s sin ityst Hufo astras totius appelZδι- ctus est ora mirabibu ex his, & alijsu ubmus stum inquit iilest quos ais esse veros Phi- tis Plat. verbis in eodem Dial.exprcssis,

sese bos Z eos singuam ego, qui despiciendaverisiariotadio teneatur. Neque .u. in G 3netria Paesthonibus, nec in argumerosa Phi-

si tur Plato Deum esse, adeo securea ista masse,ut veram Philosophiam in eo solummodo speculando inueniri putetur,

cum caetera omnia, circa quae tantoperc

aborant Philosophi vulgares, fluxa, &caduca exiliunt,& ideo incerta,&a v xitatς prorsus remota; si igitur Philosophi vera per ipsum, circa Deu est circa ipsum,tanqu.im omnino exi stentem, &sine ulla dubitatione assimari ex eius mente possumus, Deus igitur est per Plat, primo, sed non susticit ad propositum nostrum simplex de Deo cosciso, nili aliquibus auctoritatibus eade infulsiatur, & rationibus aperiatur, ideo hospes Atheniensis, tacite Platonis persona representans, semita in tus videtur tali pacto Dei esse clarissime Cliniae Cretesi, & Magilio Lacedsm mnio demon strare lib. de legib. io. ubi a-crd videtur etiam reprehedere eos, qui quidem Deum esse negabant. o amici inquit stant ne omnia, nihil , movetis 'κn contra stat nihil cuncta myuetur, vel EF, qua quidem moaentur, aliqua vero term neni ' huic utiq. resspondebo, manere M O, Eia vero moueri, nonne in ali is loco sane, Gr mouentur Z quidni ' nonnulla in on edeta ciui, nonnulla in pluribus, ea ne dici quae sannum in me dis vires captum Amno moreret, ema OG Greuti is dicuntur. Meteirca renua rata verti ν' Da rem Iut seu Ionius autem quod in hac cis Hatrione, cum huiusmodi motus maxιμῶ smul, minimum eisculum circumducas, serenis

rar Artior et rim maiori Ammon aliquido patet ipsum ex motu, unxi mo torcm velle cunctis patefacere, qui quidem moueat infeliora, & ipse a nullo prorsus moueatur, quod quide ad viii versam mundi machinam te habeat, ut anima nostra ad corpus, vel anima cubiuscunq.alterius animaIis,ad proprium

corpus mouendum . .

Quinimmo Plato Houens illud uni

uersi, solet nuncupare animam mundi,qus omni rem est,h solum ino triri existat, sed etiam corian in uvificatrix, cu i tam rerum superiorum naturam, & inferiorum pariter regat, ct administreta Sed est aduertendum,quod anima ipsa uniuersalis non dicitur hac ratione cfla Deus, immo longe inserior, cu supra secvt videbimus paulo infra habeat meriarem uniuersi opificem, secuduin Procli

sentetiam, vel mundum intelligibilem, secundum Plotini placitum, qui postea in idus intestigibilis supra se habet Deurrimum bonum,uerum,& vns qui non dicitur cias, sed causa omnis entis, ' ex hoc causa itidem omnium actior. si,quae ab ipsis entibus veni sit, vel in Gmnibus cntibus conspiciuntur: aia a uicin ista, quae dicitur in uere 3 niuersum, nC

est D us, sed potius potest rccta iatione appellati filia Dei, cum immediate omnem essentia, omnem potentiam,& omne ni acti non libbeat a re sido intelligibili, qui quidem lilius Dei i me merito a Platone dicitur, ab cinnabus suis;quoni odocui c. igitur sit,ex anima ipsa uni ucili motrice venari possumus ex mete Platonis. quod Deus e st ι Hic omnia de Deo latius a nob4 pcr ii Metabutur, cum de Trinitate Platonis gemus, haec inodo sint obiter di illa. Ne igitui detur abitio in infinitum in mouentibus, dixi eniendum est tandem ad animam mouentem, &ex hac ad prumum quod quide Deus est. igitur Deus

95쪽

Comparationis. Liber III. 63

In eodem Dialogo. nec ordine rebus tradere est proprium . . t. nominesvr0. . se animalia eneris, em insipientis, sed prudentissimi ordinan- Me quibus ista gig-ntur agnis, qua ho- tis, qui quidem te habeat in suo i petrata, quae germina Dei opera ecognouimus ordinando, veluti Imperator in exerciti Quid clarius dici poteside esse istius tu, vel vigilantissimus nauiscustos causae,& deaeiusdem opere faciundo,de rectoriqui nihil moliri studet,nisi suam; . .. ., de exclusione sertuiti eum tus ab Opifi- secure ducere puppim ad ponti,& Ω-cio uniuersoὰ ergo hac irrefragabili io- per in fluctibus eam regere,&custodine Deus est ad aures Philosophi. re, ne in profundu pelagi immergatur. Deus est inquiunt Platonici non . Pari modo in uniuerso mando, ubi solum prout est, scdemostratur uniuem admirabilis ordo conspicitur, necesse si causa inciens, sed etiam , quia ex se , Cit cogitare aliquem ordinant i est summe necessarius, nam stante, O geniosum, qui ordinξ semper,& ubiq- omnia essiciat, scruet, & regat, prout in inerrruptustr et,&hunc quid aliud pluribus in locis noster Philosophus, esse dicimus, nisi sapientissinam,&pmdi omnes interpretes a strutat, tanquain etentissimam mentem, quae sicut ipsum absolutissimum necessaris, est prae sup- cruit, ita Se vi necessaria ducat,dico roncndum nullibi tamen vocat ipsum seruet Quid aliud est mens ista pr. noecisarium expressci quod ego sciain dentissima, ni sit Deus ipse uniuersi in sed bene quidam fidelissimus sectator tor, effector, di ductor, qui sine illa f eiusdem hoc nomine videtur ipsum vo- tigatione, & labore hoc per optime 1 care. Clara extant verba in Aeg3 ptia clat P Igitur ex hac itidem ratione va- Theologia, qtaae non vi a Platone scri- lidissima Deus est. pta, sed publice lecta, alioq. , di au- Sed verba Platonis adducamus, dita, & conscripta circunfertur, inqui. quibus ratio haec elicitur quamqua no--- ra bus ipsum necessarium appellat; verba his sensu constare videatur id verutria

3''N sunt haec. csse, quod ipsa peistast,&quodsensui

es auctor errarudem. Ex his colligitur, sudicta, id osendans. quod etiam a Platon. voce, dimissit, Sed quid ottendant, unicuiq. vid neccssarius Deus. Igitur hac ratione , ri potest, cum teleta primo in sua stabuitem Deus est. Haec posito optime sit litate posta, varia sensibus suauissima, p i ' concludi, ne detur abitio in infinitum, & vitae animantium necessaria, prod ut superior, quomodo vero non dicat cat, tot species diuersarum rerum anuens Deus primus, sed tantum eius Fi- malium ructuum,hcibarnm,nκ tallo-io. de hii. Iius, mundus intelligibilis,&omne in- rumq. in eius visccribus produciolum, serius ad ipsum fultus videbimus in J- quae omnia non ab ea solum gigni diacessu, feta cuntur, sed a summo condit c si ijs Ex uniuersi ordine, et Plato Deum quibusda videntur,&ordine plusquam esse ostendit in libro de legibus, nam diuino, & genita ordinata esse ut considerans,quod ubicunque aliqualis attestari videntur reuera sapientes ordo reperiatur, illum ab aliquo sapita Quod hoc uniuersum optimo ordiatis .no ordinate procedere necesse est, ne conititurum sit,i summo ordinat

96쪽

64 . Christ Theol. cum plat

re, satis longa narratione prosequitur Plato in Timeo, qui liber , ut admirandus, ab omnibus videri potest. Sol praeterea, qua suis motibus ordinati sumis u0q.calore proli fico omnia generat, omnia perlicit, & complet, itavi, non solum Patris gen crationis omes nium rerψm, sed etiam moderatoris, de uniuersi, nomen iure obtineat.bydera itidem suis motibus pari modo ordi te consti tutis, S suis instuxibus hoc idem aperte demuta silant. imo uniuersum ipsum , quod tan' quam templ im, in quo diuinae potentiae , sapientiae, diuinoq. bonitatis imago, & 0rdo facile conspicitur, &cum istud uniuersum unicum esse appareat clare, unica in t)ndcm etiam me icin person sequent illius ordi ricem fateri debemps, qus mes a primo ad ultimum Deus est, igitur Ie riac ratione Deus est. Qi,d lioc D us ieceii; in nitidi itru istura .i, quod omnig ordinauerit, eius verba in Timeo mani festant, quae sunt

ordinata tactivam, redegit in or finem

verba, ad p pasi tu, quod Deus illa, cum

Sed puum esset ut refert mea opi, ni o o. n ia Dcumcnecisse, omnia ordinalle, sua sapientiis ita mente, niis etiam ea acculate, de sollicite gubernare dicere turi sit sequituς hoc laquam argumentu irrefragabile hypoteticum,mundus factus est, ergo ab aliquo fa oresactus, mundus mouetur, ergo ab aliquo motore mouetur optime ordinatus

e st, ergo ab aliquo urdinatore ordinatus, recte gubernat' est, ergo ab aliquo rectore, de gubernatore gubernatus, quippe qui optima itide ratione ipsum gubernat ,& modo profectiori, qua ias aciant, exercituum, Ci Ritatu, Nauium, ct minoria gubernatores, qui in multis errare possunt,quod haudquaquam clesiiqimo Rector desitare' o Gubera

tore,qui est Deus ipse, dicitis est, ergo

hac ratione Deuβ est, Loca alia Platonis adducamus, quiabus raxione gubernationis,®imiunis Deum esse constat. delcgibns q. liscverba leguntur: AU. Deo quidem rammat, Nuni, ostpartunitarem . simul cuis Deo e ncta humanagniernare; Si cunet

gubcrnat, etiam humana, & si aliquid molestis tibi a tueri, quod fortuna,& ars

cum Deo dicantur, omnia gubernare, iccurrere ad expositioneni Ficini in argumento eiusdem Dialogi , quae talis ibidem legitur, Deus in omnIusto emnia mares in Q feras, quarum concusta, factum νιῶ a uti ,sed hi farruna libem tires naminatur, quod tamen sc iacernuin et ius motoris, o su er raris primi Tri. s ubiungit: Unc casui et ars, circa m

ultimum ε

Sic habes, quomod/ Fortuna , si lemelius satum, Je ars ab ς0 depcia dcat, siue ijstai q. ii strumentis utatur Deus in mundi regimine squod alibi comodiori loco, cum de Propidcnxu cac prO-istuo agemus, vidςhi inlis. Mitto quomodo in Timeo asserat aperte, Dcum mundum vn incrsum, &pat res cius regc re,quomodo podem l co, ipsum uti dicat Dijs minoribus,tanquam ministris in rcgendo. Quomodo de regno, Dum prouidentiam haberea: firmet, quomodo tandem in Theagri Menone, at l. innumeris in locis, Deum homines regere fateatur, quod si homunes regere dicatur laquam partes mundi nobiles ut ipse fatetur his verbis.

Ficinus eod Din.

in Theis

97쪽

c De Regno etiam , vocat Deum hominum pastorem per similitudinem.

pta Platonis i sententiaruin Plenata,

passim legant , quibus Orii summam rerum Opidi m Prouidentiam habere metur. Θ Etenim si pruincimi h turum, I uua gubςria M. Vale alior prouidet rebus, ergis eas gube mat. siriue per se, de imuicd x, siue per suos ad uini stra; ςsi in iis quomodo, dicitur ipse primarius reuera g em tor; quom do 'tem aliquibus inam diate prouideat , ' quomodo inseri ribus per media, alibi suo loco, de xemispore videbimui. restat ex his omnibustum sententius,tudi' rationibus sust aeter probatum, quod Deus est, ratione qua est summus gubernator, igitur

2 6II.' Sed tam albus repetendo, vijs lus

i. μώ- breuiter declaratis quae tame possunt esse comunes ad Dei esse demonstrandum omnibui cuiuscunq; sectae phil sophantibus unam aggressiemur, quε ut omnino Platonica ,& praeclara pene intestictus camitate supelis, declaratur in rivueniae, ici mybjs s cundum nostium intullectum hi ς λβ

ara dere, vitas inparit tua, quae babetur aruia lib. de Rupub. xv g tio i, quae habetur in Parmenide, quod euased notauit Ficinus, sed prirnamndo issa; secunda aggrediemuI, bας - - . . Deum esse, l& ab cannabus rubii sp, . iunctum,& principium uniuersidcclaret, de re infra agmus.

S It igitur unicuique iure, quomod

Plito duobus nominibus ipsum Deum appellet unum in Parmenide, Bonum in Repu qu per negationes indagat in hoc, bonum per compar tiones in illo; unum' , quia negatio nibus Deum principium omnium uni cum simplicissimum caunentissimu essed gnatur sui recte exprimit Ficinus, nurn ibi , eo qui comparationibus ex limilitudin re tu ad primum infusa bonitate ducitui ..H .unum dicitur overa unum omnium principium priamum, quod est super omnia, omnia ab illo, di est extra omnia, de in omnibus, de omnia per ipsum,& ad ipssuad huncinue medum Plato sic processit ex proprietatibus. I. unius, de multitudinis,na sicuti uno ablato, mestitudo eadem, si,ue numerus, nec cogitati,ncccxistima ri potest isic remoto uno, omni u entiu Principio, entia alia non essent, sicuta etiam ex positione numeri, siue multitudinis, ni cessitas vetatatis concluditur utique, ita ex positione multorum en tium , quae lentibus sese oiiciunt, ne

cluditur, i secte quip Rosem principiu, de quid a puncipium istud e est reuera I cus, qM dclybici suppositionibus nqucin adhibiti sente superias,cuoci principilus sine patim

quae vide uua,non tu ii de quid ditate indiuiti bilis, ii Lit di tum, quia super. eminet partes, ncc principium habet, ita nec mςdiu,

mensuraris pol modo terse, sed vi mente, pec line,quia est infinitus; non

98쪽

nusquam est,nee diffaitur parite iura mi fare diis est,se Miseris. r PHUori ut diximus infinitus Mi. Nusqua iu- vlula subiungitur, quod itant Mi p

dem permanet,no mouetur motu locis

hὲqui est ad ubi ; quia non occupat I

cum, nec motu alterati uoiqui est ad Atmam, quia eis expers alterationis, me

fit, quia qΤ fit ab aliquo fieri dicitur, quod est eo superius; de iste nullum ses petius babet, nec sibi, Me alteri idna ut diuersum est, quia alteri as, & di persitas non cadit in ipso, quia est rei perceptibilis,nee ess simile,nee dissimi. e, quia similitudo, de dissimilitudo p

tius rei limitatae quam illimitat* cdc ditur, nec dicitui aequale, hec iii NIn te, quia aequalitas, di inaequalitas som- petunt pari ratio emi finitae; necantiquus, nec nouus, quia non subiacet vucissistudini, & mutarioni, nam res, quae omnibu , nullum et nomen ut indicii

sit hmptium,& peculiare, unalibi Dod Ite videbimus, nulla dissinitio dati nquia no habet inde post ei finiri uninta sitin senere, nee sit rapax disiere,

xiarum prout unicuiq; notum, di ext

plorat 9m est. Nulla deipla scienti csse possit, cum non sit scibile tanquam

improportionatum nostrae capacitati

Nurua st sensus, qui nop potest vix

cogitari, multo minus sensibus perci

pio Nulla opinio, quia quod est opitinabile est materi ei musaytam s.cu se habet, Plato ipse alibi latetur Deum,&a. Ἀ-lia supra mam immaterialia inici leetii per rationeis, siue dianiam per innough; 'ri & inuetergit; ur ut ita du sipi resset infra i Wm auxem omni

cam tempoyanee mutationi subiΚiun, materialia opinione cum seu I9 irrat io, tur ; inopi ii nonne visore, qua ex re, nili comprehendi posse, si hoc verun nec genitus est, nee generatui in diem, in ex mente eiusdem, verum ex cons ini quod genes lirhosti o esse ac- quenti erit, ipsum Deum nequ quam hi. qiuirit esse vitaria generario in Messo, opinione,&iensu deprehendi posse, dnec unqMm ςrat, nec modo sediles'. se Wra erit eius sententia, . aliis,

quia ei e prius, & essς 'etst imp Nec nominatur, quia non potest raris subie monem, gemutatiungri india adaptari nomen ratione, ut supra nccς or, duae omhi Hon 6squis 3 cfit dicitur, nec cogitatur eadem rati παςaesiis ron νος est hoc quini intellis qfia supra ς nec cognoscitur, quia si nadebet, quodna st, sicut saetera esle di, potest percipi, prout est, ita nec cog tantur in 'Nriim n iura, mu tepori se tarii nes cognosci, nec ab aliquo ente biiii a cim siliciunt it,imori mine dici, senti iri nari δορο tur esse, ixta illud de se prolain Exod. ςmiat; omnibu' aso se . nec post fietinec gerie H e omniti de ipla ut o rerum omrabitur,nec eri ij dem rationi bu ,quas nium principio a Platam Parmenide supra attulimui, nec submittiae partu disi per excinum quendam de ipsori isse prolata in Niligendumvit, v bNam habenx Plato , & sequaςes in signiores inturpi Eret, quod oporie rverecundare, in apprilaresn eaqqius esset tile utiq omnibus superio mus passionibus subi jcerraqKnoa igiani est i sed ben musam nisenus supereminent,&omnia piuia euellisi igitur ijsdem passi pib non subiacet: seps est, quia non est in re iera,nisi secundum Musa si is,

uos afferremus alibi .

t Est hic animaduert Mum, prout habet ut apud Bessarionem cap. 3. 2.lib. in Calum. Diat. qit ista verba, rat, Mari fenerat, is etpraeterita tempus signifi-ςant, erit vero, fiet, & gentrabitur fu-

99쪽

Comparationis. Liber III. 6

cplum n erosum, & pundius non est ste Dionysio no stro, Theologorum quantum, sed principium omnis quan ii continuit se Dcus non est ens, sed

Haec sunt verba Ha de Deo in Par men Ide, p rirca cx multis collecta ab Ila Iustris LBessatione, a nobis notata,EX quibus liquido conijcitur,quod de in te Philosophi Deus est,eigo hac rati ne D us est,qui reuera unum dici tui, apte, erga per negationes ex supposi.tionibus nouein clicitas, quas quidem suppositiones ne sistidium astcrant, i lantio pertransiuimus. Vnuin,quod cit Deus, inuenimus

Istud unum, quod est Deus, dicitur

unum, la individuum, modo tamen Omposito nu neri principio, & pucho, nam

haec dicuntur unum,&indiuiduir, qu niam stit infra omnem magnitudincm, di multitudinem. Vnum autem, hoc est Deus,de quo agimus e contrario se lia bor, quia & magnitudini, & multi iudini superemine nant Deus cum vnii di catur si nul est omnia, causaq. est inum sine unitatis amissione ,&Vt sit reuera

unu n, multitudine naturaru non eget,

sed e contra, multitudo sine ipso uno stare nequ aquam potest. Hoc unum itidem, cum taliter ain pelletur, n6 eius primi natura a firmatur sinapi citer, sed partim negatur ciriaca ipsuin multitudo hinc e ii, quod ipsum per negationes in enimus partimeompositionem in eo esse etiam negamus, 'c cum alijs conueni etiam, & partim declaratur omnia ab ipso fluere, ab

ipso perfici, ab ipsol seruari, necnon

unionis munere assici, partim tandem exprimitur, qtiaedam in omnibus ingranita ad illud unum propensio tanquam ad vitimum finem, qui finis ab omnibus intenditur, ab omnibus. secundum cond tione rerum nariaratu aptat itur. Huius nodi unum dicitur unuin,&vnitas aliqumdo a Platonicis, eo quia est unitas, unitatis omnis effectrix t minentissimoδSed huic uni, quod est Deus, nonnEmulta opponunturὰ nequaqua. de ratio est, quia est supra,&non infra multitudi nem, cui, & si multitudo quadam

ratione opponitur aequidem, non, ut Contraria opponitur, sed tanquam ne

gatio, & recellus ab ipso, hinc a primo ad ultimum, quod est, per negationes

ipsum ad inuenim unHoc deniq. unum cst, quod sup a mim collocatur, nam est ipsius copiit, & sicut ut paulo an te dis imus iastud pcrVncgationes ad inuenietur in Palin. ita illud bonum P comparatim nes in Republica reperitur. Videamus modo, quomodo, de qua ratione,& via inueniatur Bonum,quod est Dcus, ad hoe, ut etiam hac eadcnia ratione fateamur, dubio procul, Dcum esse ad mentem Platonis.

Mnia in rerum natura existentia bona aliquo modo cristimatur, di reuera sunt, qua bonitate reserta e propria sibi natura comparata, an p tius ab aliquo superiore sibi ratione opistima tradita Θ utiq. ab ipso primo, ab ipso uno, ab ipso bono tradita, nam si ea iecit, omnia etiam persectione con- comitantia dedit, si dcdit formam, dodit etiam omnia conicquentia, omnia

perfectibilia ipsam formam ,& ipsius

formae, hinc singula in suo viroq. gradu, ptima in dicuntur affectare bonitatem, siue primum bonum. etenim sicut multitudo sol diximus procedit ab , no , qu Id c st multitudinis expers, ita omnia bona, ab illo primo bono, & si cut pcr negationes ad illud unum asc&ditur, ita perco parationes ad bonum.; comparationes. n. inquit Facinus cc uersionem omnisi ad primum. bonum

indicare videntur, quippe cum appetiti I a tub

100쪽

tu boni omnia ad primu conuertulitur, tera a Salijs appetiatur,ab alijs neglia guntur, bunu autem dicit excell. viocxoptatur ab omnibus, di necessario, Au . ia 2- iuxi . illud: Tons es, γοά-νω Vpetum. - Alibi Deo auxiliante qpomocio,& iuqu , se iasia omnia dicatur bona referta , hac suprema bonitatu, licci aliquando alicui mala censeantur,& indicentur demente Proculi excellentishmi Platonici, & Maximi Tiri; videbimus, pion sic omnia illud bona appulere, illud bonii assectare, illud bonum qua iure, & ad

istud sese coii uertere, tauqu.an ad ultimuin finem sibi natura inscrtum,ct hoc lato, per comparationes, concludamu .va ii Ro. Vari j reperiunt Wr in cntibus gradas

.... ά ' bonitatis in si se supremo Bono , Iehoc primum in spectinus copii Lim v,

licet una sit alia peri citot, igizur m lior usque ad optima.quae tamcn LX linsa ad ipsum bonum ordinantur, v lii quod dari aliquid melius recta ratione

negatur, de illud est inus. ne . ta

sunt idem re, licet diuersa vidcantur , nam haec diuersitas est linia ratione, de solummodo distincta nostro in tali'gia di modo dicuntur. Nectuntur ad ua. . uicem h. aec tria, e primo, unu in cn inci, ut caput, mediat bonuin, de ex ligo postea pulchria n rei ultat, imo rcfulget, die ius spicndore cinnia apparent i csul ge re, est itidem latissima, vel melius lati illina cius vis,cu n ipsa susu per omniam inles . ei sun dat, Dionysius hac ratione, iure rivi D merito bonum, sui inci diffusiuum appellauit, quia per omnia enusum, cademinet sibi sub jeere videtur, & ca ratione ornare, de perficere I sed inclius hoc, in bono conlideratur, quod. l. ius immensa vis omnia intime latcnter, acvchementissime ad se trahit,&hricintelligitur de bono uniuerso , quod est super omnes Ideas, de est Idearum ori go, in quo Idea: rcrum omnium habcnt esse originale, vel causale, sicut potica formalc in mepte, vel in mundo lauel

Iigibili, & in hoc sensibili participatum

ut suo loco,Deo annuete, debimus.

Hic non est locus disputandi,an hoebcsium sit idem, vel diuersum a Bono id ali, quod quidem platonici ab eo distinetu autumanissed concludendum

t sl,lecundum nostrum propos tu,quod hac rati Onc. bonitatis, Deus est. vi Qui clariore cuidentiam de ipso ha- Muneta bere cupiunt, munera eiusdem esse , ' u adeo pcrspicua reminiscantur, ut nemo suae ri in me fallitatis ca nc gare possit. hac sunt Ficino tu sic et avias, emia, Ia Coa. 'cier, quaeit ita quomodo in Onaui bus rebus ali a uo modo re pei latur,cuiuin omnibus aliqualis radius semper a R, parcat, no est ad praescias nostra in id-llo explicare, sedi indum cum Acaci micis tui coibus assii mare, ad ipsunt ipςctare,x t sit admirandum,ut si amand ii, ut iit sua , quae omnia pertinuptia in Niuiesciti reuela bono,conventui I,na ε di atrandum ipsum, dicimus, quia nos nu Fis

excitat, di ver i l. ab alijs,&ad scis suin

conuertit, tanqu. an ad finem, ad que in omnia tendunt ut dixi mus) amandum,q uia de se boni, a nobis si ut bilis cogni rione parit, laxue, quatenus, & ingcati

laetitia implcmur. I

Illud bonum ergo sic per comparam recetione si uicatuin, ite probatum, sic fir- si

missime declaratum est Deus ipsc , igi- tui hacs Midatione platonica, D uS cst, Quanquani ui , meridiana clariu . Dcum esse senibilonunus nonnulli

in X ima impietate cori pii, audactapa serre, nequaquam inuin cile non dubitarunt, litui ex nec rericiS, conti . tercs, Pl. itonis extant imiectivae ali

SEARCH

MENU NAVIGATION