장음표시 사용
161쪽
tota vetus sapientia , qui iure fatentur Est demum principium omnium re- Deum esse primum in entibus ,&ante . rum hac eadem ratione,omnium cntium primum nihil esse ponendum, sed post - fons, Conditor, opifex,& Pater,ut satis Primum omnia, quae ab ipso per emanaia abundo in superioribus libris visum est.
Deus tandem describitur hac ratione ab innumeris Patribus,&Theologis,&praesertim a D. August. quae omnes d scriptiones , coincidunt cum illis quae ab Ethnicis dantur. s. Mercurio, Platone, di alijs ut patet lib. 3. netirpe 91 Dcus sit.
Primus omnium. Prima causa : LCausa causarum.
21 Causa mundi. si . - . Principium omnium rotar - Omnium entium fons. tifex. a Conditor uniuersi,&.Opifex,sive a Demum Pater omnium. Quae omnes Dei proprietates attribu- tales, ab omnibus Theologis nostris no iniuria admittuntur tanquam verae, omnino indubitatς, quoniam si Deo n quaquam hae conuenire dicerentur, iam recta ratione no appellaretur Deus,nam si conuenitent superiori, ipse non esset
De ,sed ille superior,&sic daretur Deus Deo inferior, vel Deus supra Deu quod est omnino falsum, di absurdum.. Est primus omnium apud nostrates Theologos, quonianeste August. non
erat mundus, non erat Angelus, noria
erat homo, & tamen erat Deus, in sua , essentia, & poten tia,sic Plato in Parin nide, & alibi. Est Primus omnium apud Platonem, Mercurium , & totam vetu stam sapientiam, quoniam producens erat latens,in sua artemitatae, antequam fieret patens in producibilitate. t e r.
Est prima causa, quoniam sicuti Phia
losophi omnes unanimi consensu non piauerunt processus in in lanitum, in cau--xDEtialiter subordinatis, ita de The logi omnes, nullo dissentiente. Est causa causa ru, hac ratione utrisq;
. s. Philosophis, di Theologis,&ob id primaria mundi causa, fic Orphio, te cutione Platoni communi.
Dicitur itidem Bonus Deus per sientiam iuxta illud: Ronus es tu, et in bonItate ira doce me iastificationes rura, aliud nostrates; dicitur itidcm talis apud MLrcurium, de Platonem, iuxta illud , Tomuerat, cr quod Sonum es, nunquam aliqua de re inuidia ta itur.
. Dicitur deni uin iustus, sapiens, omnipotens, actus primus, &c. quod patet in omnibus libris tum vetcris, tum noui testamenti, sic itidem appellatura Memcurio, Platone, & Asseciis ubique. - . Concludamus, quod in Dei descriptionibus, ves sint pcr attributa, vel pernegationem, vel per Analogiam, S metaphoram , vel per contradicentiam sine c6tradictione, Vci per relationem, quod nulla sit controuersia inter Mercurium, Platonem, & T heologos nostros. Concludamus, Deum no esse corpus,
sed simplicissimum actum, cum D. Th ma, & caeteris positi uis, & Schola iticis TheologiS. Hoc idem a firmemus cum Platone ,&cum fidissimo Assecla Plotino. - Nec est alteri componibilis, cum omnibus sicctis, quorumcuq; Philosophantium, nec non cum Scholis nostrorum
Theologorum: sorsan dubitari posset desecta Stoicorum , qui Deum sed perpe
- Cocludamus, quod si ubiq; , quoniasine loci ocu patione, omnia implet, D. Thoma assertore, cum omnibus Scholasticis, quibus assentit Plotinus, qui coriis spicue eandem protulit sententiam, ut visum est lib. a. longa vciborum serie. Concludamus, eum ei tacm Ihcol gis,& Philosophis, quod non sirmut bilis, neq; voluntate, neo; et Scntia, cum sit purus actus absq; alter atii ne,& mi tionc alicuius potentiae. D. Thomas, Plotinus ibidem. Concludamus tandem, quod omnes
162쪽
-rxrfectioncs habeat , nulli victi situdini Mercurius in Pimandro.&Jn Mona iubiaceat, aeterinitate gaudeat,&c. qParo Ii nan audent ne re Philosoplu cu- .i fairoq; sectae,ncc i licologi cuiuscunq;
QV x qua ii Deus sit inexplicabilis
a nobis, ut a.de 3. lib.probauimus,' ad avr s nos nutum Theolog rum. Dionysi j.Uamas. & Tertulliani, iater positivos, ID. Thomae, D. BOn uent Scntiq. inter cicholasticos, necnon Platonis, ela Platonicorum, attamen vi'ribu ς iupernaturalibus isti, naturalibus vero illa cundem unicum cile praedi aie
PT com. polliciunt, ut cuin his Omnibus cosentis ni L . August. de Trinit. qui & ipse elatis I indli 1c id cui demonstrat ; cst incxplica
bilis inquarii quoniam incomprehensi
B is, est talis,quia no est in generc, nam si dii inodo tua citentia constat ut ibi imae diximus est huiusmodi jecundu Philosiophos,& prs sertim scit Plat.quia ipsuinuenire, quouis modo, qua uis inueticiane, no potest intelle eius noster,& ii fomte fortuna ,aliquo modo inueniat, vulgo eloqui, cst omnino impostibile, ut patet in superioribus libris; sicuti igitur apc- steriori cognoscitur, ita dia posteriori. unicum elic concluditur, 'Est unicus, per D. Hom. quoniam est simplicissim si ens,quia est infinita se sectionis, &ob id linud multiplicabilis. Est unicus, per D. LOnauci. pari m do, non solum quia simplicissimus , sed etiam , quia est omnipotentissiunus, simpliciter summus,&C. Est unicus, per Doct. subtilein ,rone infiniti i mellectus,& infinitar volutatis. His nimirsi ionibus solidissimis concludunt tanti Palics unitatem Dei, his, e similibus,concluditur etiam lisc indubitata unitas, a vetustissimis Theologis, Mercurio. Zoroastro, Orpbso, & Pl tone , nccnon a caeteris cujuscunq; sectae
, de ait, Deus verus est v sata tem nomine,
es .n.m es e nomme , Deo igitur nona unon cit,quia olus, nec opus cst proprio vocabulo, nisi cu dilatimine cxigit mul
Orphsus sic ait, de unitate Dei, di Ia Irm. Uamgemtor est Drincipium Oeas, es, vis
Zoroastersiconit, de Dei unitam , in
Plato in Timeo, & alibi colum unum, Timm& Deum vnu esse ait, ut alibi ostensu est. s. 6. de Rep. in Parme uide, in Sopnista, in Philebo,io Rep. ratione Boni,in Parismenide ratione unius;inSophista ratione principij, in Philebo ratione pariter primi, sicut etiam in Phedro. iEHaec doctrina singularis unius Dei, .desumpsisse Platonem i dicunt no ignobiles doctores,' a Mercurio Termaximo, qui in Cla. ut dictum est, habet lisc ver-
Dcus est unus per Iamblicum, cuius Demist Ashic vel ba leguntur,ita Niamr rogasti
primum, fer aud2primum ante res eas, qua reuerasant , C ame et uerserum p mordia est Deus unus.
Deus est unus per Porphyrium, ius vel ba sunt, primus Deus es iocorporeus,
Deus est unus per Proculum plurib. in locis, sed praesertim in lib. suae Theo, 'logiae Platonicae, qui liber non est latinitate donatus, neq; implestis, quod
DcuS est unus, per auctorem Theo. 3 earin logiae Aegyptiae , qui ostendit eius vestatem per existentiam actus m i, ut Pan h. tet lib. 2. huius voluminis. γ tno i sol Deus est unus per Massilia Ficinum, etiaΔLmas nec non per Iomum Piccum Mirandu Iaam qui unanimi taed&Pari voto, On- , ,r 1 ''
163쪽
cludunt unitat em Dei ad aures non s
lum Pla tonis, sed uniuerss veteris The logiae, ut patet lib. Concludamus igitur Deum csse unicum, tum apud nostrates, tum apud Antiquos,& priscos Theologos, & licet diuerse apparcant rationes hac unitat in
demon strantes, tamen sensu, & re concludunt eandem absq; vlla dubitatione, nam langum esset oes sentetias tot vir rum adducere, tot carmina O: phsi, Arati, bucillidis, C. aecilij,& Omerij atterre pro confirmatione istius veritatis, & eo magis, quod in fine istius voluminis, liscDei proprieta &singularitas,prout canunt isti Poetae Graeci, & Latini, in speciali librq sunt a nobis afferenda, pr ut etauit με ex varijs Patribus tum Antia quis, tum neotericis, prout ibi patcbit. . videamus.modo,quod sicuti concordat nostra res,ct ipsi in Dei 'nitate, conueniant cliam in Trinitate sanctissima, vel sicuti unum cum nostris concludunt Deum, sic Trinum eundem agnoscant,
EThnici Philosophi, ut solum lumine
naturae praediti, sed fidei unde a que destituti, nihil cerium, nihil verum . de mysterio Trinitatis prodire potuere, sed tantum illud adumbrare valuerunt. errare cosdem constat, in hoc sacratissimo myItcrio,quoniam per propriam nequaquam personarum constitutionem, determinare potuercis per relationes,&per originis signa, hoc ust paternitatem,ntiatiotiem, ili processionem, sed dum nutat per eisdemiappropriata', hoc est per attributa es acti alia in liquid quasi sub numero innucrificorsi nil potestas,quod quid si modo negatuta nostris Thebilogis, sed multa etiam cum admiratione considerantur a D. August. Ee a Cyrillo Alexandrino, ut diximus supra lib. I.nec
a dii D. Thomas hoc secure satetur dicens, ne anti . quod antiqui Philosophi, & si diuinata γι i*-RI' personarum mysteria per propria, quae
iunt Paternitas,Filiatio,&Processio minimc cognouere,quibusdam tam cessen- . tialibus attributis , quae personis appropriata sunt,proinde atq; potentia Patri, Semen sapientia Filio, Bonitas Spiritui sancto D Thφφ contribuitur: constat cosdem cognouis-.se, quare nos iure optimo concludimus, quod a primo ad ultimii hoc mysteriuin solii adumbrare potuerunt, & inter hOS. i. Zoroaster Rex Baltria uorum,
oracissis Caldaicis. a. Mercurius in Pimandro,in Asclep.& alibi.
3. Orphaeus, in Serm. Dc.&c. q. Plato, quem secuti sunt multi eius interpretes,ut patet in Timeo, hoc est in Commentario Procli super cum ; at hos ponamus in comparatione cum nostris, ad hoc, ut haec veritas elucescat.
D. Thomas. Deus cs Vnus raraonees l. p. q. 3
sentia, quae se habet vi fima, ct es Trinor in sanis, qυρ habent, τι firmam halem
plures ratione essentia, nxtas illorum totam perfici laxem cc xchcnderet, fax lures ratio pes: narum,quianen implicis contria ctimem ratiore mmmcalissitatis et Nares
164쪽
δε anima, oe. haee Theologi nostri pro
abloluta probatione , quomodo naturad tui na sit una, dc plurcs . i. vi a cilcntia ,& plures personae. Iri Oiaculi, Z Oaster ait,qir mus est unus,quo- Caldaios. niam est Monas , quae dicitur unitaS, unum, sed quia haec protenditur, cx hac nimirum protensione generatur Dyas, ius cum ipseMona degenerat Tiladem, qua cx eius sententia ubiq; apparet rc- splendere ; Monus haec ab eodem appellatur Pater, siue paterna Monas, cui omnia inseruire dicuntur. was appellatur potentia Patris, ii, codem,robur Patris, mens Paterna, cui rerum omnium productio iure attribuitur,tertia huius Triadis substantiam vocaretia in secundam mentem, principium rerum , nccnoa dctcrminus vocatur Patet ni profundi, hoc est totius Trinitatis,quae remanet in co, nec alio diffunditur, nisi quatenus Op
rando ad extra producibilia producit, quia & ipsa producit, cum prima Mon de , &cum Dyade uniuersum mundum, non solum hunc materialem , sed etiam mundum Empyreum. Es his sententih Zoroastri circa hoc - sacratis senuin mysterium multa fiat nulor colliguntur veritati Trinitatis nostrae sere consorinia , saltein adumbrate. 1. Quod Deus sit monas. 2. Quod haec monas sit generativa. . 3. Quod dicatur mens Paterna. q. Quod i i otensa generet Dyadenti 3. Quod cu Dyade generet Triadem. 6. Quod Trias sit principium, & te minus profundi Paterni. Τ . Quod ubiq ; resplendeat. 8. Quod demum cum Dyade,& Tri de produxerit mundum empyreum,
. Quae omnia minime negari posse in nostra Theologia, putamus cum multis Patribus Orthodoxis, &praesertim cum D. August. de Trinitate in multis locis. Ab hac igitur, tanquam a postrema, incipiam incomparationem ponere pre
Etenim Pater, Verbo mediante, universum ci cauit, iuxta illud I 'tal. Veriam mmcaeti firmarisum; Pater cuin cipiritu meto etiam omnia produxit; und se-q uirin ,σ Spre ita oras eius, esis et inus corum. Praetcrea Icrum omnium productioost opus ad cxtra , quod indivisim conuenit Patri, Filio,& Spiritui sancto, tu
ta illud: Opera Trim tutis ad extrusum Ind
ubiq; resplendent haec opera harum trium personarum, quoniam ubiq; Trinitatis vestigium conspicitur, ubiq; cxcellentissmi operis ratio apparet, in CS-lo, in terra, & sub terra, quod manis statur exemplo. Figura In uniuersi machina apparet et Crux.
In Hierarchi;s cslestibus ter triplic tis Angelorum ordo , ut i b. de Angulis ostensum est.
In homine κ N Merus. Postdus. vel Mensura. Memoria. Intellectus. - voluntas. Potentia.d Urdo.
In omnium scientioli orbe . Naturalis.
Sed de his vestigijs pro nunc hax dicta suificiam, infra latissime in unaquaq;
re etiam minimas haec inuenimus. .Hec igitur,qus pro nunc ubiq.resplendere videntur,quae cunctis huius Triadis videntur representare insignia, minime
L Praeterea quod haec Trias sit princia pium cum Dyade,& terminus paterni profundi,in hoc nimirum sensu miciligatur, quod .ssit principium indiuisuin, ut supra,& terminus quo ad Originis Q sua ; nam in primo signo Pater generat. filium
165쪽
Comparationis. si Liber IV. i iis
filium, unde est Smitor, sed no genitus: - Alibi conciudit, hanc opificem men-
in secundo filius est genitus, &ino gene- tem,siae ulcum verbo, omnia condidissz, rans, de spirat cuin Patre Spiritum , qui iuxta illud ri l.superius allegatum, Vem est spiratus,&non spirans,&quoniam os Domini Caeli frmura sene, Π Sstratu ori ultra non progreditur harum productio- eius, O c. nam explicite ait, sc pisim Iccionum ratio,idcirco dicitur iure in hoc senia res ambo creasse .s sepic in Planctas.su terminus, &c. Alibi dicit Deum inudum eondidisse, Praeterea dicitur generare cum Dya- non manibus, scd vcrbo, quoniam absq; de Triadem, haec videtur esse spiratio a- verbo nihil factum est, iuxta illud, omnia Gua, communis viriq; per modum v per i u actasum,orsime ipse in tum sm-Iuntatis procedens. IV. Quid amplius dicendum est ξ Quid, Praeterea quod protensa Monas, ge- consormius huic sacratis limo mysterioneret Dyadem,haec potest videri a terna nostro Θilla filij generatio, quae est a memoriata Esse hasce hypostasis eiusdem naturς, munda Patris, quς dicitur iure fieri per etiam secure fatetur alibi. Quare con modum intellectus, & hac de causa dici- cludere possumus, huc virum scire in om-tur etia Mens Paterna ἱ θ postea sit gene nibus circa hoc mysterium concorda eo, ratiuae, in ante dictis conspicueapparcti &circa essentiam ,&circa personasn Demum quod Deus sit Moras, sic pa- biscum. tet, hoc est,quod sit talis ratione unitatis - Alibi reperitur expresse decantatum
essentiae communis tribus communitate abeo. m smaraim gignit, o rum Im
essentiali,&praedicationis. se refectis amorem, hoc est unus Pater, giar, asscsim dicta pro comparatione Cal- gnit unum Filium ,&ambo Spiritu san-daicae huius Theologiae istius sapientis i ctum spirant, secundum commvncm e Zoroastri,qui fuit magicς artis inuentor, positionem, ut patet alibi. non superstitiosae,&vanae, sed verae,& orphatus hunc numerum in diuinis diuinae. cum superioribus pariter excogitauit, ac laris S, Mercurius Termaximus, clarioribus suauissimiscarminibus demtauit in Tho. verbis, ut patet a. lib. huius Diadis naia mare Sacro. turamwxplicare videt .s. Patrem, quem Dibus hac rerum creationem,&oria
Ialatholis V AtDominum, num ua munitum, ginem tribuem videtur,eosdemq; miro
Lincem Menum, o S ritum, hinc inde . ordine disposuisse costat; Primus est Phrila Creteie. Sed,ut ex multispauca perstringam,eius ne l. Deus Primus, Optimus Maximus, verba adducam,in quibus expressam h qui Pater iure appellatur, de Phanes aliobemus, trium personarum mentionem, vocabulo; Secundus Vranum .i. Mens a Quinimo Fili j ex Patre ortum, & Spiriia primo genita .i. a Patre, quae & Coelitistus sancti ex utroq; admirandam procesi appellatur; Tertia Cronum. i. Mens Opusione fex, quae & Saturnus nuncupatur. r. Pimand. In Pimandro ait. Mens autem Deus M. Sed quoniam iste parum distare a s trium sexus incunduare e imus, iste, perioribus videtur,quinimo cum eisdem . estis cum verboseo, mentem alteram ori conuenire, idcirco itidem nobiscum,cum Nepent, s. ijs aliquo modo concordare dicamus.
Hic Dei Patris, patet explicita metio. Pharueta, seu PMnes, si est Pater, ergo u appellarur mens prima. habet filium, sed quem nam Θ V nimia, Hic Filij aeterna emanatio ab eo. Tui quae est secunda substantia, prima mens, pellatur mens sicunda, Θ c. quae & Celius, ut visum est, nuncupatur. Hic Spiritus ab utroq; mira processio. huic sequitur mens alia, Opifex,quae Cre- κις luetur unius seo umo, orne s. num, de Sumn udicit ab utraq. depe P a denS,
166쪽
dςns, haec doctrina parum disteri a Pla- niam Plato,& sequaces; non audent Pa tonica cui proxime videbimus haec iti- trem, qui est prima substantia appellaredem Orphaeus Maximus ,& Poeta intellectum,sed dicut supereminere ocin Vates, alia appellatione nuncupauit Io- intellectum esse causam originalem Mem v num, dc tres I vnuna inquam uia essentia, irca in substantia i unum, vicit primum principium, qui cum caeteris est medium,&finis totius via uterii, in hoc fere concordat, non solum cum nostris, scd etiam cu n Pythagoricis,qui omnium
Trinitatem esse ne lunain iure potucrum, Sed iam ad Platonis comparationem
cum Patribus nostris Oithodoxis, cirin hocmysterium accedamus . Nos perspicue vidimus 3 lib. cius in tena,videlicet quomodu prunum Deum ι mimalia suta stantiam in Diuinisvpp. et primum v rum, psi iam dii numi& mura Vnum, de quibus prosertim sermonem iacis lanissum hibet an Rc p. 6cia Parmenide i vi dimus quomodo haec prima sub Ilantia , etiam appclletur Pater,& ratio istius a Dpellationi 3 in hoc consistit,quoniam h det filium, dicunt pis stantillimi interpre.
tes,dicitur Paxcr,quoniam dum contine3 in se omnes periectiones, hac non dicitur carere .s t munditate, citus omnes re munda , de illius praesertim videntur esto
Ira d tae,ii hoc inditate gaudet, ne sui tu
Primini mundum fi heripum. Primum Boni filium Aeternam Dei i tionem. Aeternum eiusdem verbum. Sapientiam Dei ummam His omnibus nimi tu nominibus hinc inde appellatur a Platone secunda Diui-nt Tria dis persona,appellatur primo diis uinus intellectus, quoniam ab ipso Priamo perfectissi inoperfectissimus genera tur incorporeus, unicus, sine ulla paritatis ratiore, quoniam iam non esset perfectissimus sςcundum doctrinam Plotini, de multorum aliorum Plutonicorum. Divinus intellictus inquam appella
tur , secunda Tri dia substantia, quo.
Primi intellectus,igitur iure dicitur filius hac ratione, ut suo ii co latius diximus. Dicitur intellectus in diurnis filius, terni Patris, apud nostros, di praescit ima pud D. Augii ii. q ui expresse dicit,q uod . inteffectus Humus .Li Dei Filius , es inspm
, item dicit, quod intes lactus diuinus, qui est sapientia Patris , habet infinum. Thelauros rerum in telligibilium,& pria.
ducibilium .i thesauros omni v Ideatum, -i Dicitur cadem ratione mcnS diuina ..ina et tant via in Platonica filius Dei ne aua participat , in se continos IdiloIles omnes, dc idea saeimnium rerum producendatum, quae alio nomi ue,ut patuit 3
i ita appcllatur ideat is mundus, & interuligibilis in doctrina Platonis. - . ait nostra Theologia omnia. qi suntis vcibo, dicuntur este in menteletum .nuae ea de est cum ipso rei ut iure ab om-bus ad Mittitur. .
Quantum ad Ideassciddum est,quod Nariu videtur vagari opiniones circa in entionem Platonia de ipsis udinciuniac si superiori h bim . Ld maior pars Academicolum conciuuit, quod sint sol mae; ternae,& immobiles in diuina mente,de non omnino simplicet notioncs, nec e Li en tiae verς a materia, qua uis separatae per se existentes, & h opinio tanquam magis vera non solum tenetur a multis
Philosophistilius sectae, vi videri potest apud Macrobium, De somno Scipionis, sed etiam confirmatur a praestantissimis Theologis, ut ab Augustino, Dionysio,&a multis alijs Patribus, quibus assenti sit Scholastici multi, ut Alexand. Alensis, Franciscus Marronis, Ricardus d Media uilla ,&demq; omnes alij The logia celeberrimi viri, quare hic cones dere possumus nullam esse discrepatiam circa hanc materiam inter nostros Doct.
167쪽
Sunt inquam formae aeternar in lita. Dicitur Boni ipsius primi filia etiam a prima mente diuina imparticipata , quae NMm solet appellari, Se sic allucinantur
contrarias tenentes opiniones, sequaces Hi Aijst. qui contrarium tanquam LII orcm- impingunt Platoni,quem quidem Arist. cum sitis, optima ratione, impugnat E stratius in Ethicis, dicens, Almasentiebat
Plato, aliud euertis Arist. circa Ideas, minnum Ideale, dum Plato vult illud efaeticermus humane otiectam inum, nam ipse νasserebat Platone voluiste tale objucium e quodam separatum, S: talc. ideo, quod esset erroncum G dcre. Sunt tamen quidam,qui volunt Arist. Ideas non absolute nefa sic, in. ait 7. Physic Osdem formas quasdam csc, a, quibus caeterae formae omne. Otiantur. . Hac authoritate putat veuisti Philo sophi ipsum a Platone Praeccprorc, aut nihil, aut parum dissentire; hoc idem au. sus est. allirmare Boetius inter latinos,cui allentire Ioannes Picus Mirandulanus, di cum eo multi videntur.
Sed si quis perquireret sunt ne ita ilia
me te diuina prima, imparticipata solum,&non in ipso primo ino, Bono, Vero, di Vno Res detur, qJ1unt in primo si cuduin esse causale, & secundu unicum modum essendi; in mente vero prima se eundum esse formale, di plures, sicut postea in Ideatis secundum esse participa
tum, sed de his essendi modis latissime
Dicitur haec secunda diuinae Triadis substantia, in Hatonica Theologia, primus mundus Archetypus, ad cuius simi. Iitudinem hunc matGraium mundum creauit Deus.
Dicitur etiam in Theologia nostr
mundus, quoniam omnes rationcs, Omnes notiones rerum omnium, quininio,& mundi ipsius, erant in eo, antequam per creationem haberent exord ium.
Dicitur prima Boni summe filia i Platonicis, quoniam a primo Bono vero, &vno, habet immediatam ori sinem,ut du
no st iis,quoniam Deum per essentiam esse Bonum iure fatentur, sicuti caetera perparticipationem nuncupatur Bona; Vnde si Bonus est Deus, bona est cxconstaquenti eius diuina proles, quae est est se cunda persona, igitur dicitur jure Boni
Dicitur diuina ratio invia Platonica, quoniam nihil est factum in uniuerso, quod no sit optima ratione constitutum, quae ratio est illa idolis sorma, ad quoi in omne quod factu cst, ad simili tudinem, ut latu vidcbimus in libro de mundi pro ductione, factum est. Dicitur hac cadem ratione haec si cunis da subitantia .ratio diuina, in via nostra. quoniam mundus hic creatus verbo, se clicitan quod in ipso erat ad intra, ad pxira,ab eo productus cst i ad intra inquam .io secundum quod erat in eo exemplar, dosorma silius inundi producendi, pro ductus est, Dicitur Verbum Patris, apud illos, quo omnia producta sunt mediante, ut pcipue vidcbimus, de latissime suo loco. Dicitur Verbum a nostris, per quod
Dicitur u cinum bapic Ptia a Platone, qua gubernat Dcus uniuersum, & pr dentia utitur, ac prouidentia omnium xerum, non solum diuina i um, sed etiam rerum inferiorum .i. sapientia diuinarmentis, Dicitur SapientIa PatrIs, a nostratib. innumeris in locis, ut omnia in sapie- ς eaure mas: omnia insapicnti erim, πίμιον , o c. quibus auertionibus conci ditur, quod in hac secunda Triadis diuina persona, mirifice concordant,& communicant Platonici, & nostri, & sic quoad hanc partem nulla est discrepanti inter ipsos, Dicitur etiam haec substantia causta,
nia produxit, di omnia ducit, causaesiaciens, exemplaris, di finalis cui videbumus in mundi productione Rex,quonii
168쪽
summa prouidentia cuncta regit, perop- tune gubernat, de disponit. Dux, quia omnia ad optimii finem ducit, Se dirigit. ita sub. Tcrtiam etiam Plato ponit subitano n. Pu . tiam in diuinis, cuius meminit tribus in locis ut supra lib. 3. ostensum est , Qeandem varijs nominabus appellat s.
Animam mundi. Regem uniuersi. Ducem Omnium. Causam totius.
Hsc nomina tertie huius Tria dis su stantia',a Platone sic facile probantur,&eidem conuenire demon strant, ita Anima mudi dicitur, quoniam secun-
, dum eius doctrinam mundum totum viis uificat, vel vitam omnibus eius partibus tribuit.
Dclesia In hac reuera parte Plato pugnat cum nostris, quonia hoc nomine minitis v catur haec substantia apud ipsos, sed spiritus, qui totum mundum replet, quia ubiq; suam vim diuinam spirat... Dicitur Rex, & ipsa. sicuti etiam Rex dicuntur & Pater, & Filius, sed diuersa ratione. Rex primus est circa Ideas in mente ecundus est cina rationes in anima,tertius vero, qui est iste,est circa soria
o mas in natura, sue rerum omnium natiralium; in hoc discordant nostri, & in tonici, quia Rex non dicitur quod ego sciam, haec tertia substatia apud nosti Os, sed bene potest hoc nomen ei conuenire, eum & ipsa indistincte, cum Patre,& R. ' Ilo,ut eis consubstatialis, sicut omnia ad. - cxtra secit, di facit, ita rexit, & regit. Potest hae de causa etiam appellari Dux, & pari ratione causa,quia cum pruma, & secunda, produxit, & producit in sit perioribus usq; ad haec inferiora,& sic,
Iicet quo ad haec nomina non dicantur concordare,nihilominus concordare vitidentur in re.
Ex Plotino etiam, ut visum est sup riori libro, eruitur Dei unitas,& Trinititas, unum,inq uam, quod dicitur,& i ure, Deus Pater, qui huiusmodi nome habe .co quia lubet etiam potetiam generan-
di alium, ideo generat, & quem nam generatὰ tillum.i. Diuinum in tellectum,qui dicitur sempcrab co generari, quoniam
ipse generas semper cit perfectus; hic appellatur a Plotino varijs nominibus .f. Aenea1 s Intellectus d. vinus. N 6. Mens Diuina.
Imago Dei. Hisce reuera nominibus appellant mtiam nostrates; & Patrem, & Filium it . diuinis, ut conspicue supra ostensum est. Imago etia iure appellatur filius Dei, sicuti nos eundein nominamus, ut facilacruitur ex D. Paulo, cui assentiunt, optimo iure omnes Patres,&praesertim D. August. de Trinitate, & alibi. Iste intellectus perfectus,ita existens, Aeaea L s. generat animam uniuersi, qus secundum m
ipsum est tertia huius Triadis substatia,
enim uero sicut cognouit cum Praecept re Platone, has tres hypostases in diuinis, ita cum eo, quo ad numerum communicat, licet posta pugnet, quo ad c tera, ut infra late videbimus. Porphyrius eiusde discipulus, harum ne Πῖa- meminit trium perspicue ut supra cit
to loco visum est Patris primo genera iis, mentis secundo genitar ab eo, animae demum uniuersi, & in hoc non videtudesse discors, neq; a Platone,neq; a Plotiano Praeceptore, idcirco cum nostris co cordat in numero pugnat vero in teris, ve videbimus. Primus ab eo dicitur supremu bonum. . Secundus, Creator totius. Tertius, Anima uniuersi. Nec citra has tres substantias in diuinis procedit diuina emanatio, secundum mentem istius Philosophi. Amellius itidem tres statuit cum Praria Citaturaceptore, in diuinis substantias. Primum c. ' Deum summu , quem vocat Regem cum Platone in Epi itola, & Existimem. πSecundum Verbum, quem vocat s cundum Regem, & Bia enum ii Tertium Animam uniuersi, quam v
169쪽
Concordat nobiscum itidem , non - Iamblicus Porphyrii discipulus, non
luna in numero subli antiarum, sed etiam in conditione earum, suininus Deus dicitur &iure Rex primus, &est Pater,s cundus Rex est Verbum, de quo commendat D. Io. nostrum,tertius vero Rcxestat.i,quae summi debet in sensu,visus'. Num lius,sive Numenius tres itidem poni t s ub ltantias in diuinis .f. Patrem Plimum. Taetorem Secundum. Mundum ipsum Tertium. Concordat nobiscum in hac prima diuina persona,sed in his duabus disco dat, quoniam unam esse determinat,&vult casdem inhaerere materis, quod fessum est. Primum . s. Patrem nequaquam creare fatetur , sed filium soluinmodo, & ir hoc conspicue allucinantur, quoniam in nolira Sacra Theologia,Opus creationiscit opus ad cxtra, quod indivisim conuenit Patri, Filio, & Spiritui sancto. Hanc doctrinam sequitur Harpocratio, ex relatione Procli in Comm. Tim. qui etiam cum eo in hoc errare videtur. Atticus etiam creserente Proclo in e dem Com. tres ponit substantias in diuina natura LPatrem, quem vocat Creatorem, opificem.
Animam uniuersi. Et in his concordat cum superioribus Platonicis, & cum nostris in numero, in caeteris autem nequaquam,cum Platonicis,cum nostris aute utiqi, ut videbimus. Hic nimirum errare videtur in via Platonica,quoniam nullo modo volunt, primam substantiam habere vim prodi ctivam creandi mundum materialem, sed soluinmodo mundum Archetypum. In via vero nostra in hac parte mini-mh errare lidctur, quoniam creandi facultas primo conuenit Patri, posteacst ris, ut opus ad extra,vnde in bymbolo legitur in principio. Credo in Deum Paraemra unum, Creudorem Cis, o terrae.
apparet discorsa Platone ipso in positione harum trium lubitantiarum,nam cumco,cu Plotino,& cum Praeceptore ponit. Primo, Patrem summum. s. Bonum, Vcrum, de Vnum.
Secundo,Mundum intelligibilem,vel
Archetypum. Tertio, Animam uniuersi. unde, sicuti videtur conuenire cum suis in hoc,cum nostris etiam haud videtur discors,in numero,a Porphyrio vero,immciliato Praeceptore,dumtaxat dissentire videtur in tertia Hypostas, nam h ius mundi, causam opificem, non vult cilcanimam cum eo,sed uniuersum mundum Archetypsi,seu intestigabilem,quod non est inficiandum,cu in rcucra salicm dicatur causa cxcmplaris, ad cuius simia litudinem, & formam mens Opis ex hunc fabrefecit mundum ut suo loco videbumus) unde cum nostris concoidat in numero, in cxteris autem discordat, qucmadmodum sui sequaces. Theodorus Asneus, sicut concordat cum Amelio in hac parte, ita nobiscum cum eodem concordare videtur, it supra visum est. Syrianus magnus, Procli Praeceptor, tres cum caeteris statuit substantias in diuina natura, quas quidem sic ordine dus ponere videtur. Primam, Bonum appellat, & causam primam. a. Mundum Idealem cum alijs. 3. Mentem,quam appcllat opificem. Et in hac discordata Plotino, & a criteris, ut supra, qui tertiam substantiam ponunt in diuini sani piam mundi, neq; nobiscum hic in hac parte concordare videtur, & ratio est, quoniam licet Spiritus Sactus noster cum Pati e,& Filio Opificium mundi crcauerit, ut est opus ad extra, nihilominus praecish, non dicitur mens opifex. i. sola uniuersi creatrix, Patrem .s. & Filium excludendo, a quibus pur spirationem proadcre, & emanare nin dubitam . .
170쪽
ImΠro a chii tudine materiali, quae est radius di- .i umae, la Idea lis pulchritudinis eseuatur, standit ad illam, quae nil aliud est,quam Deus, qui sicut est primum Vnum, primum Verum, uec piimum Bonu n, ita c stprimum pulchiu.n , a primo ad ultimum Conclusio. conciuilitur, quod Deus cst secui dumtavtram' i hcoli gialia,&quod ut iam in hac parte peroptime apparent concor-dcs, videamus an communicent in clusidcin quidd: Orc.
QVid Duus sit quidditatiue, secun
dum veram dii sinitionem minime cognosci potest,&ratio est, quoniam Deus non est in genere praedica- . sint. mental licet a Gregorio Ariinjnes,colu: ή , ,.. locutur in prsdicamento; Doctor Ange 1 gεiik1. licus, & Subtilis cocordant in tiCc, quod omnia sint in Pr.aedicamento, praetcri' sum Deum ; & hoc idem fatentur Asie-esar, utriusq; Scholae, quorum rationes' hic afferre superuacaneum putamus, at
cum huiusmodi sic se habeant, igitur di finiti non potest vera di linitione, & vn-
ii iis 2 gnoscitur a nobis, nisi negati ue , hoc est via remotionis, dicendo lacum non esse lapidem, lignum , dic. sed quid eminentius, & praestantius ; quid autem praecisEa sit secundum talam eminentiam,&praestanti na, omnino ignoratur. Vnde diaritia . . nainime dii sinitur, quod a uicin.non co- gi; ,scatur in iis nisi sic, & ob id, quod non possit diuiniri, confirmatura uotori-D. Dron. tare D. Dionysij Areopagiis, qui ait, ac d pati ncs de Deo esse vςras, at natio .
ncs Vero inc actas, &eli verillimum, quoniam viator non potest habere arsi h i. maiioIUS Xprimcntcs quidditatem rei, , et p. sed tantum conuiuii cs, Se uniuersales. t. sent. dist. Et licet cicotus vclit, quod possimus et cognoscere inum etiam affirmatiue,hoc
ueconcipiatur Deus, exh9c quod n- cipiantur cius proprietates attributatus, tamen cum haec perceptio sit improporta Onata nostrae capacitati cx tutae imbecillitate, quia ipse est in linitus,noS autem finiti, liniti autem ad infin: tum nulla sit proportio, ob id no valemus ips umtalltcr cognoscere, ut vere eundem dii si-nire pol simu S. Nec valet, quod sit primum cognitum Eadem dissia nobis , quoniam cst tale primitate persectionis, in quantum est primum in cntitate,&ob id in cognoscibilitate, unuucrsali confusa, & non distincta, ita taliter, quod possit reuera diriniri a primo ad extrem Vm. Potest quidem describi, prout describitur a Patribus nostris, ut visum est,tib. pi imo, nec non a Platonicis, ut similiterraici lib. 2.
Describitur ab Anselmo, quod sit illud , quo nihil maius excogitari potest:
illud . s. Bonum, a quo omnia, tanquam a fonte rivuli emanare dicuntur. bic itidem Plato, qui ait Deum ess id Rehoninium Bonorum, prima causa, &s tum causa, cum ipse sit Bonus per cile
Describitura D. Augusquod sit prin. August. decipium naturae, veritas doctri mr, foetici Ciu N)ς. ditas vitae,quia est natura naturans, est so- re.
lus veritas, & humanae Delicitatis obiectum , eo quia nillil verum, nihil syncorum inuenit intellectus in uniuerso praetcripluin Dcum. ' a In hoc pari modo cocordat cum Pla- In Plii elistone, qui primum Verum, Bonum, . Vnum, vult c sic omnium rerum princia
pium, & finem, quin imo ultimum obicictum, in quo acquiescit menS humanae , ut suo loco videbimus. Describitur. ab Athanasio, quod sitcsscntia sine causa , & omnium essentiai uni supersubstantialis causa, nam sn ca usa cii cssentia Dei dubio procul, tu niam si haberet causam, iam no esset pri naum , erum, & sic non esset Deus. Concordat cum eo Plato, Mercuri &