장음표시 사용
171쪽
tota vetus sapientia , qui iure fatentur Est demum principium omnium re- Deum esse primum in cntibus,&ante , rum hac eadem ratione, omnium cntium primum nihil esse ponendum, sed post - fons, Conditor, opifex,& Pater, et satis Primum Omnia, quae ab ipso per emana- abunde in superioribus libris visum est.
Deus tandem describitur hac ratione ab innumeris Patribus, & Theologis,&praesertim a D. August. quae Omnes de-icriptiones, coincidun t cum illis quae ab Ethnicis dantur .s Mercurio, Platone,& alijs ut patet lib. 3. nempc Dcus sit.
Primus omnium. Prima causa. Causa causarum.
i. causa mundi. i. . t - . Principium omnium rotin-- Omnium entium fons. aia nifex. Conditor uniuersi,&Opifex,sive a Demum Pater omnium. Quae omnes Dei proprietates attribu- talas, ab omnibus Theologis nostris no iniuria admittuntur tanquam verae omnino indubitatς, quoniain si Deo nequaquam hae conuenire dicerentur, iam recta ratione no appellaretur Deus,nam
si conuenirent superiori, ipse non esset in ,sed ille superior,& sic daretur Deus Deo inferior , vel Deus supra Dcu quod est omnino filsum, & absurdum. Est primus omnium apud nostrates Theollagos, quoniat teste August 'non
erat mundus, non erat Angelus, non
erat homo, & tamen erat Deus, in sua , essentia, & potentia ,sic Plato in Parin
Est Primus omnium apud Platonem, Mercurium , & totam vetustam sapientia in,quoniam producens erat latens,in sua aeternitatae, antequam fieret patens
in sua producibilitate. Est prima causa, quoniam sicuti rei
se, phi omnes unanimi consensu non .p6suerunt processus in infinitum, in cau-λι sterialitei subordi totis,ita di The logi omnes, nullo dissentiente. Est causa causa ru, hac ratione utrisq;
.s Philosophis, di Theologis,&ob id primaria mundi causa, se Orphzo, Mem
cutio,ila Platoni communi. Dicitur itidem Bonus Deus per sientiam iuxta illud : Bonus es tu, ct in bonitatebra doce me iustificationes nω, apud n strates, dicitur itidcm talis apud MLrci rium, & Platonem, iuxta illud , Tanus erat, o quod num es, nunquam aliqua
. Dicitur demum iustus, sapiens, o nipotens, actus primus, &c. quod patet in omnibus libris tum vetois, tum noui testamenti, sic itidem appellaturi Mercurio, Platone, & Asseciis ubique. Concludamus, quod in Dei descriptionibus, vel sint pcr attributa, vel pernegationem, vel per Analogiam, & metaphoram , vel per contradicentiam sine cotradicitione, vel per relationem, quod
multa sit controuersia inter Mercurium, Platonem, S Theologos nostros. Concludamus, Deum no esse corpus,
sed simplicissimum actum, cum D. Th ma, & caeteris positivis, & Schola sticis Theologis. Hoc idem a firmemus cum Platon , ct cum fidissimo Astacla Plotino. - Nec est alteri componi bilis, cum omnibus scctis, quorumcuq; Philosophantium, nec non cum Scholis nostrorun
Theologorivmforsan dubitari posset desecta Stoicorum , qui Deum scd perpe
ran fecerunt corporeum. Cocludamus, quod sit ubiq; , quoniasine loci ocu patione, omnia implet, D. Thoma assertore, cum omnibus Scholasticis, quibus a s sentit Plotinus, qui conspicue candem protulit sententiam, ut visium est lib. a. longa vciborum serie. Concludamus, cum eisdem 4 hcol sis, ct Philosophis, quod non sit naut bilis, neq; voluntate, neo; esstcntia cum sit purus actus absq; alteratione,& mi tionc alicuius potentiae. D. ThomaS, Plotinus ibidem. Concludamus tandem, quod omnes
In Timeo. Io Pimanes ec alibi. In pimandis in Timeriti alibu
172쪽
- rLrfectiones habeat, nulli vici studini. t sutilaceat, aeter uitate gaudeat,&c. quae Gi n m audent neptae Philosoplu cu- . talauiq; sectae,i cc l licologi cuiuscunq;
, Vanquam Deus sit inexplicabilis
. P troia is, ct Platonicorum, attamen , ribus supernaturalibus isti, naturalibus
n P vero illi eundem v mcum cile piaedi a te
P i. min. potiuLIunt, ut cum his omnibus cosentix' ἐ- - S August. de Trinit. qui & ipse clari ilia is ' ' in hoc id cui demonstrat; cit inexplic , bili qu.ina quoniam incomprehensi- . I scoli.' Bigis,est. talis,quia no est in gencrc, nam hi si modo s au cstentia constat ut ibi l . . t ac dixitnusAst huius rutilli,secundu Philos phos,&prssertim si Plat.quia ipsuinuenire, quouis modo, qua uis inlicii nc, no pote it intellectus noster,& si fora . - t tUrtuna,aliquo modo imieniat, vulgo eloqui, cit omnino impossibile, ut patet in superioribus libitis; sicuti igitur a posteriori cognoscitur, ita&a posteriori unicum elle concluditur. Est unicus, per D. Thos n. quoniam Nisup p/. est sim pilaissim siens, quia est infinitae μ' - sectionis, & ob id haud multiplica bilis. Est unicus, per D. LOnauet. pari m , se l. i. do, non solum quia simplicissimus, sedari. i. etiam , quia est omnipotentissimus, simpliciter summus,&c. Est unicus, per Doct. subtilem, ron eis. s. fit. dia. infiniti intellectus,& infinitae volutatis. His ni nati si ionibus solidissimis concludunt tanti Patrcs unitat in Dei, his,ed similibus,concluditur citam hec indubitata unitas, a vetustis mis Theologis, Mercurio. Zoroastro, Orpbso,& Pl tone , nccnon a caeteriS . cuiuscunq; sectae
Mercurius in Pimandro, te in Monaia Ini de ait, Deus verus est, unus autem mmine,
es .n qui essive nomine; De O igiuar nona cnon cit,quiastius, nec opus est proprio vocabulo, nisi cu discessui ne cxigit mul
Zoroaster sic canit, de Dei unitat L , r.
Plato in Timeo, & alibi csIummum, Tun & Dcum vnu esse ait, ut alibi ostensu est .s. 6. de Rep.in Parmenide, in So; ista, in Philebo in Rep. ratione Boni, in Parismenide ratione unius;inSophista ratione principia , in Philebo ratione pariter primi, sicut etiam in Pliedro. i, Haec domina singularis unius Dei,. desumpsisse Platonem micunt no igno biles doctoreu a Mercurio Termaximo, qui in Cla. ut dictum est, habet lisc veta
Dcus est unus per Iamblicum, cuius Demiras haec vel ba leguntur, itaq; quod interroga
primum. hoc auae primum ante res eas, qua reuera sint, CT anu uniuersarum primordias Deus unus.
Deus est unus per Porphyrium,cuius . Mais,
verba sunt primus Deus es iocorporeus,in mobilis, o unus.
Dcus est unus pci Proculum pluries in locis, sed piaesertim in lib. suae Theo, l0giae Platonicae, qui liber non est latunitate donatus, neq; impressua, quod
ego sciam. I Deus est unus, per auctorem Themlogiae Aegyptiae , qui ostendit Hus vestatem per existentiam actus merio Vlpa' 8. rtet lib. a. huius volumini S. . t ni O l
173쪽
rmauerunt Ei,n circa principali xa in tryst. init. -- sentia D. Ciuitare Dei lib. 2.
cludunt unitatem Dei ad aures non - tum Platonis,sed uniuerss veteris The
logiae, ut patet lib., Concludamus igitur Deum csse unicum, tum apud no strates, tum apud Antiquos,& priscos Theologos, & licet diuerse apparcant rationes hac unitaten
demon strantes, tamen sensu, & re concludunt eandem absq; vlla dubitatione, nam langum csset Oes sentctias tot vir rum adducere,tot carmina Orphsi, Ara
pro confidinatione litius veritatis, & eo magis,quod in sine istius voluminis, ii se Dei propndras,& singularitas,prout canunt isti Poetae Graeci, & Latini, in speciali librq sunt a nobis afferenda, pr ut eri uit*r ex varijs Patribus tum Anti-l quis, tum neotericis, prout ibi patcbit.. v idcamu modo, quod sicuti concordat nostrates' ipsi in Dei unitate, conueniant etiam in Trinitate sanctissima, vel sicuti unum cuni nostris concludunt Deum, se Trinum eundem agnoscant, ct quomodo.
EThnici Philosophi, vissium lumine
naturae praediti, sed fidei unde ab que destituti, nihil certum, nihil veiunia. de mymo Trinitatis prodire potuere, sed tantum illud adumbrare valuerunt. errare coiacm constat, in hoc sacratissi mo mystcim,quoniam perprbptimue- uaquain personamin constitutionem,
e terminare potuercis per relationes,&per originis signa, hoc cst paternitatem, filiationem, & procestionem, sed dum in X.lt per eisdem: appropriata', hoc est p r attributa es scit alia,aliquid qua si submunem nanucrificossi filii potestas,quod quid si modo iacgatur a nostris Theonlogis, se multa etiam cum admiratione; considerantur a D. Auguli.&a Cyrillo Alexandrino, ut diximus supra lib. et meum ni multis. I . l. t a
D. Thomas hoc secure saretur dicens, Uti m
quod antiqui Philosophi, &si diuinae 'r
personarum mysteria per propria, quae sunt Paternitas, Filiatio,&Processio minimc cognouere,quibusdam tame incntialibus attributis, quae personis appropriata sunt,proinde atq; potentia Patri, Sement a
sapientia Filio, Bonitas Spiritui sancto D Ih- .
contribuitur: constat coiacm cognouis se, quare nos iure optimo concludimus, quod a primo ad ulti uni hoc mysterium solu adumbrare potuerunt, & inter hos. 1. Zoroaster Rex Baltria uor I,
oraculis Caldaicis. a. Mercurius in Pimandro,in Asclep.& alibi. 3. Orphaeus, in Serm. Dc. &c. q. Plato, quem secuti sunt multi eius interpretes,ut pater in Timeo, hoc est in Commentario Procli super cum ; at hos
ponamus in comparatione cum nostris, ad hoc, ut haec veritas clucescat. D. Thomas. Deus es Vnus rarum es r. p. sentiae, pi se habet vis ma , se es Trinis inpersonis, quaese habent, ut 'mam sub mira, ct non es repetrantia, ' mam et Ira ct inelytas in dimnis censideriarur,secum
D. Bona uentura. Deus es Vnus is effemia, o est minus in per finis, necessepu
174쪽
Ee anima, Gre. haee Theologi nostri pro abloluta probatione, quomodo naturad mina sit una, & plurco . i. vira clientia ,&plii respersonae. ino Mulii Z,roaster ait,qirmus est unus,quo mia uia. niam est Monas, quae dicitur unitaS, unima, sed quia haec protenditur, ex hac nimirum protensione generatur Dyn is, ius cum ipsaMonadc genera i Tila dein, quae cx eius sententia ubiq; apparet rc splendere; Monus haec ab eodem appellatur Pater, siue patcrna Moras, cui omnia inseruire dicuntur. Duas appcllatur potentia Patris, ib eodem,robur Patris, mens Paterna, cui rerum omnium prodii Ilio iure attribuitur,tertia huius Tria dis substantiam vocat etiam secundam mentem, principium rerum, necnon &tcrminus vocatur Paterni profundi, hoc est totius Trinitatis,quae remanet in eo,
nec alio distunditur, nisi quatenus op rando ad extra producibilia producit, ' quia &ipsa producit, cum prima Mon de ,&cum Dyade uniuersum mundum, non solum hunc materialem, sed etiam mundum Empyreum. Ex his sententiu Zoroa stri circa hoc - sacratissimum mysterium multa ni fallor colliguntur veritati Trinitatis no strae sere consorinia , saltein adumbrate. et ' 1. Quod Deus sit monas. a. Quod haec modas sit generativa. 3. Quod dicatur mens Paterna.
q. Quod pi Olenia generet Dyadem 3. Quod cu Dyade generet Triadem. 6. Quod Trias sit principium, & te minus profundi Paterni. . . Quod ubiq; resplendeat. 8. Quod demum cum Dyade,& Triade proauxerit mundum empyreum,
Quae omnia minime negari posse in nostra Theologia, putamus cum multis Patribus Orthodoxis, de praesertim cuimD August. de Trinitate in multis locis. Ab hac igitur, tanqualma postrema, incipiam in comparationem ponere pi
Etenim Pater, Verbo mediante, ULuersum ci cauit, iuxt.i illud Plat. VHOD m coeti firmari sun , Pater cum 2piritu sancto etiam Omnia produxit ivndusequitur,cr Spirita oras eias, .sis onus eorum. Praetcrca rerum omnium productioost opus ad cxtra , quod an diuitim conuenit Patri, Filio,& Spiritui sancto, I rui liud: Opera Trinitaris ad Iraseunt rata,
ubiq; resplendent haec opera harum trium personarum, quoniam ubiq ; Trinitatis vestigium conspicitur, ubiq; cxcellentissimi operis ratio apparet, in Cs-lo, in terra, & sub terra, quod manis statur exemplo. Figura.
In uniuersi machina apparet Crux.
sit spiritibus super citum 'μ'
haec reperiuntur χActio. In Hierarchi, silest ibus ter triplicatis Angelorum Ordo, ut Lb. de Angulis
ostensum est. In omni composito naturali Materia. ON merus. Potentia. Forma. vel ondus. vel Urdo. Virtus. iuensura. ' utilitas.
Sed de his vestigijs pro nunc haec diacta suffician t, infra latissime in unaquaq;
re etiam minimas haec inuenimus. Hec igitur ius pro nunc ubiq.resplendere videntur, quae cunctis huius Triadis videntur leprcientare insignia, minime discrepare videntur.
f Praeterea quod haec Trias sit princi pium cum inade, de terminus paterni prosundi,in hoc nimirum sensu intelligatur, quod .ssit principium indiuisuin, ut supra, & terminus quo ad Originis λgna; nam in pinno signo Pater generat
175쪽
filium, unde est genitor, sed no genitus: in secundo filius est genitus, & no gen rans, despirat cum Patre Spiritum , qui est spiratu&, & non spirans, & quoniam
ultra non progreditur harum pi oductionum ratio,idcirco dicitur iure in hoc sci su terminus, &c. Praeterra dicitur generare cum Dya de Triadem, haec videtur.esse spiratio activa, communis utrique per modum V luntatis procedens. , Praeterea quod protensa Monas, g neret Dyadem,haec potest videri aeterna illa fili; generatio, quae est a memoriae
Decunda Patris, quς dicitur iure fieri per
. modum intellectus, & hac de causa dicitur etia Mens Paterna ιθ postea sit generativae, in ante dictis conspicue apparc t. Demum quod Deus sit Moras, sic patet, hoce st,quod sit talis ratione unitatis essentiae communis tribus communitate essentiali,&praedicationis.
et ita tam dicta pro comparatione Caldaica ,huius Theologiae istius sapientis Zoroastri,qui fuit magics artis inuentor, non superstitiosae, & vanae, sed verae, di
diuinae. ratis a. Mercurius Termaximus, clarioribus verbis, ut patet a. lib. huius Triadis naturam,explicare videtur.s. Patrem,quem
In cathoi vocat Dominum, Fontem,ritam, Potenuum,
Lucem. Mentem, se S ruam, hinc inde . In Crete. Sed,ut ex multispauca perstringam,eius verba adducam, in q uibus expressam h bemus, trium personarum mentionem,
minimo Filii ex Patre ortum, & Spiriatus sancti ex utroq; admirandam processionem Ia Pimaad. In Pimandro ait. Mens aurem Deus ia
. se lux cum verbosio , mentem adteram vi cem erat, ore.
Hic Dei Patris, patet explicita metio.
Hic Filij aeterna emanatio abeo. uia pellatur mens sic unda, circ. I iHic Spiritus ab utroq; nura processio. ui appellatur viri em eoumo, ct nexus. - Alibi conciudit, hanc opificem mentem,simul cum verbo, omnia condidisse, iuxta illud Ps l.superius allegatum; Vembo Domini Caesa man sunt , O Spiritu oris GAEA GN. nam eXplicite ait, sc pi cm rcet res ambo creasse S. scpic in Planctas.
Alibi dicit Deum inlidum eondidisse, non ma nibus, sed verbo, quoniam absq; verbo nihil factum est, iuxta illud, omnia per ipsum ac sent,o sine ipsi ictum es nihil. Quid amplius dicendum estὸ Quid consormius huic sacratis limo mysterio nosti o ΘEsse hasce hypostases eiusdem naturq,
etiam secure fatetur alibi. Quare con- Eudere possum us, huc virum late in omnibus circa: hoc mysteri uin concordare ,
ct circa essentiam,& circa personasn biscum. - Alibi reperitur expresse decantatum ab cor Monas manarim gignit, os umse re Gramorem, hoc est unus Pater, gignit unum Filium, & ambo Spiritu san-etiim spirant, secundum commvncm positionem, ut patet alibi. Orphaeus hunc numerum in diuinis cum superioribus pariter excogitauit, ac suauissimis carminibus decatauit in Thrumate Sacro. Ioibus hac rerum arationem,&oriaginem tribuere videtur, eosdemq; miro ordine disposuisse costat; Primus est Phoneta. i. Deus Primus, Optimus Maximus, qui Pater iure appesta tur, &Phanes alio vocabulo; Secundus Vranum l. Mens a primo genita .i. a Patre, quae & Coelitis appellatur; Tertia manum . i. Mens Optifex, quae & Saturnus nuncupatur.
Sed quoniam iste parum distare a s
perioribus videtur,quinimo cum eisdem conuenire, idcirco itidem nobiscum,cum ijs aliquo modo concordare dicamus. Phanetis, seu Phuaedira, si est Pater, ergo habet filium, sed quem nam Θ Vr murias quae est secunda substantia, prima mentiquae & Celius, ut visum est, nuncupatur. huic sequitur mens alia, Opifex,quae in num, di Sina in dicitur ab utra' depen P a den S,
176쪽
dcns, haee doctrina parum disterii Pla-ronica cui proxime videbimus haec itidem Orph eus Maximus,& Poeta, Vates, alia appellatione nuncupauit Ioiavem unum tres ι unum, inquam ii essentia, tres in subitantiai; unum, ut est primum principium, qui cum caeteris est medium,&finis totius uniuersit, se in hoc fere concordat, non solum cum nostris, scd etiam cu n Pyliragoricis,qui omnium
Trinitatem esse nes uici in imς polucrum. Sed iam ad l)ιitonis comparatiotic meum Patribus nostris Orihodoxis, cir hoc mysterium accedanimi : Ni ,s pc spi-α. a n cue vidimus 3 lib. ciua in tena,videlicet quomoda primum, Deum ι pInnam tu
stantiam in Diuini suppestet primum V rum, psi uuar non umi&primu n Vnum, de quibus prs tertim sermonem iaUa ion sum habet in R c p. in Parmenidei via dimus quomodo haec pruna subitantiata, etiam appulletur Pater,& ratio istius i ellationis in hoc consistit,quoniam haeset filium, sicunt pii stantillimi interpre. tes,dicitur Paxer,quoniam dum contine in se omne spei tectiones, hac non dicitur
carere L Decunditate, curas omnes re
murus, & illius praesertim videntur est Irad tae,ii Gunditate g.iud clinc siti tu
ra. ab ud generati&quid D uinuta inici lectum, ni rimam mentcm imparticipatam. Primul a mundum Archetypum.
Aeternam Dei lationem. Aeternum eiusdem verbum
Sapientiam Dei uiuinam His omnibus nimii ii nominibus hinc inde appellatur a Platone secunda Diuing Tria dis persona,appellatur primo di uinus intellectus, quoniam ab ipso pri mo persectissimo perfectissimus genera
tur incorporeus, unicus , sine ulla paritatis ratione, quoniam iam non esset ρομfectissimus sςcundum doctrinam Plotini,
de multorum aliorum Platonicorum. Diuinus intellccti inquam appella
tili ui ' turi secvada Triadu substantia , quo
niam Plato,& sequaces; non audent P . trem , qui est prima substantia appellarei intellectum,sed dicut supereminere Omintellectum, & esse causam originalem Primi intellectus,igitur iure dicitur filius -hae Tatione , ut suo icco latius diximus. Dicitur intellectus in diuinis filius,a terni Patris, apud nostros, de praefatim apud D. August. qui expresse dicit,quod
ilem dicit, quod intellcctus diuinus, De Clin.
i qui cli sapiζritia Patris, habet infinitos. Thelauros rerum intelligibil tum,& p .
ducibilium .i..thesauros omnisi Idearum. -i Dicitur cadcm ratione menS diuituta, in vitari. via in Platonica filius Dei,mensau parricipat , in tu sUr I incns Iaciones omnes , de ideis omnium rerum prod cendatum, quae alio nomine,ut patuit Dissi. appullatur ideatis mundus,&inte, ligibilis in doctrina Platonis. - 2 ait nostra Theologia omnia. qus sunt
finxerbo, dicuntur esse in menta diuina. Mupe ea deest cum ipso rei ut iure abominbus admittitur.
Quantum ad Ideas,sci Edum est,quod H
atae vidctur vagari opiniones citcain- ri z
entionem Platonia de ipsis ut tactum est superiori libro scd maior pars Aca
xternae,& immobiles in diuina mente, de non omnino simplicet notionc , ncces- sentiae vere a materia, quavis separatae per se existentes, & hsc opinio tanquam a magis vera non solum tenetur a multis
Philosophi sillius sectae, vivideri potest apud Macrobium, De somno Scipionis, sed etiam confirmatura praestantissimis Theologis, ut ab Augustino, Dionysio, lini quaest
&a multis alijs Patribus, quibus assentitit Scholastici multi,ut Alexand. Alen-ss, Franciscus Marronis, Ricardus det, Media uilla,&deniq; omnes alij The logia celeberrimi viri, quare hic conci dere possumus nullam esse discrepatiam circa hanc materiam inter nostros Doct.
177쪽
Comparationis. Liber IV: . II 7
Sunt inquam formae aeternar in illata Dicitur Boni ipsus primi filia etiam a
prima mente diuina imparticipata, quae Noran solet appellari , 2 sic allucinantur contrarias tenentes opinioncs, sequaces Arist. qui contrarium tanquam Luorem impingunt Platoni,quem quidem Arist. cum suis, optima ratione, impuSnat E. stratius in Ethicis, dicens, Aliuissentiebat
Plato, aliud euertit Arist. circa Ideas , ct L. num Ideale, dum Pluso vult illud ef G. μω humo e o ectam . i. Dcum, ni ipse
asserebat Platone voluiste tala obsuctumiae quodam i eparatum,& Nic. Idcas, quod citet erron cum cscdcre. Sunt tamen quidam,qui volunt Arist. Ideas non absolute nefa , euinait 3. Physic. easdem formas quasdam csc, a quibus caeterae tormae onmes Otiantur. Hac aut horitate putat vetust i Phil sophi ipsum a Platone Iria: scptorc, aut nihil, aut parum dissentire; hoc idein a sus est alfitniare Boetius inter hi tinos,cui vitentire Ioannes Picus Mirandulanus,& cum eo multi videntur. .:
Sed si quis perquireret sunt ne ita ilia
me te diuina prima,imparticipata solum,&non in ipso primo Deo, B O, Vero, de Vno Respodetur, qd sunt in primo si cudum esse causale, & secundu unicum modum essendi; in mente velo prima se eundum esse formale, di plures, sicut postea in Ideatis secundum csse participa
tum, sed de his essendi modis latissime
ins M. Dicitur haec secunda diuinae Triadis substantia, in Platonica Theologia, primus mundus Archetypus, ad cuius simi. litudinem hunc malaialam mundum ereavit Deus.
Dicitur etiam in Theologia nostra
mundus, quoniam omnes rationcs, Omnes notiones rerum omnium, quinin is,& mundi ipsius, erant in eo, antequam per creationem haberent exordium.
Dicitur prima Boni summe filia a Platonicis, quoniam a primo Bono vero, &vno, habet immediatam orisinem,ut disiam .
no stris,quoniam Dcum per es lentiam es.se bonum iure fatentur, sicuti catera perparticipationem nuncupatur Bona, Vnde si Bonus est Deus, bona est ex consequenti eius diuina proles, quae e st est secunda persona, iῖitur dicitur iure Bonisti Dicitur diuina ratio invia Platonica, quoniam nihil est tactum in uniuerso, quod no sit optima ratione constitutum, quae ratio cst illa ideatis forma, ad qu.unc ne quod factu cit, ad similitudinem, t latu vidcbimus in libro dc mundi peto, ductione, factum est.. Dicitur hac cadem ratione haec secunda subctantia bratio diuina, in via nostra. quoniam mundus hic creatus verbo, se Ludiun quod in ipso era i ad intra, ad ζxtra, ab eo pioductus est; ad intra inquam .iosccundum quod erat in co exemplar,&sorma litius mundi producendi, pr ductus est,
Dicitur Verbum Patris, apud illos, quo omnia producta sunt mediante, ut pcipue vidcbimus, ct latissime suo loco. Dicitur Verbum a nostris, per quod omni actasunt, ses ne iba factu es mM.
Dicitur u cinum bapic Ptia a Platone, qua gubernat Deus uniuersum, & pr dentia utitur, ac prouidentia omnium xerum, non solum diuina i um, sed etiam rerum inferiorum .i. sapientia diuinarmenti S. Dicitur sapientia PatrIs, a nostratib. in n umeris in locis, ut omnia in saguentia creauit Deus; omnia in sapimi fecisti. πίμιο*m, o c. quibus assertionibus conci ditur, quod in hac secunda Triadis diuina persona, mirisce concordant,& communicant Platonici ,& nostri ,& sic quoad hanc partem nulla est discrepantia inter ipsos, Dicitur etiam haec substantia causa ,
nia produxit, di omnia ducit ,causa etiaciens, eXemplaris, & finalis cui videbumus in mundi productionc Rex,quonii
178쪽
rati sumina prouidentia cuncta regit, perOptime gubernat, di disponit. Dux, quia omnia ad optimii finem ducit, & dirigit. Tetiis subia Tcrtiam etiam Plato ponit substans . ris . tiam in diuinis, cuius meminit tribus in locis ut supra lib. 3. ostensum est)eandem varijs nomi bus appellat a.
Animam mundi. Regem uniuersi. Ducem omnium. Causam totius.
I sc nomina tertis huius Triadis su stantimi Platone sic tacite proba latur,&eidem conuenire de inon strant, ita Anima m si di dicitur, quoniam secun- , dum eius doctrinam mundum totum vivificat, vel vitam omnibus eius partibus tribuit. ysici . hac reuera parte Plato pugnat cum nostris , quonia hoc nomine minimh v catur haec s ubstantia apud ipsos, sed spiritus, qui totum mundum replet, quia ubiq; suam vim diuinam spirat..- -r Dicitur Rex, & ipsa , sicuti etiam Ro H dicuntur & Pater, & Filius, sed diuersa ratione. Rex primus est circa Ideasi mente secundus e st circa rationes in ani--. ma,tertius vero, qui est iste,est circa for- in mas in natura, siue rerum omnium natu.
in . ralium; in hoc discordant nostri, & in tonici , quia Rex non dicitur quod ego sciam, haec tertia substatia apud nostros, sed bene potest hoc nomen ei conuenire, Gre ἐπι- cum & ipsa indistincte , cum Patre,& R--' Ilo,ut eis consubstatialis, sicut omnia ad extra secit, & facit, ita rexit, & regit. Potest hac de causa etiam appellari Dux, & pari ratione causa,quia cum priama, & secunda, produxit, & producit insuperioribus usq; ad haec inferiora,& sic, Iicet quo ad haec nomina non dicantur concordare,nihilominus concordare via dentur in re.. 2,, 4 EX Plotino etiam, ut visum est superiori libro, eruitur Dei unitas, & Triniatas, unum,inquam, quod dicitur,& iure,
Deus Pater, qui huiusmodi nome haberi. quia habet etiam potaciam genia a di alium, ideo generat, & quem nam generat Θ filium. i. Diuinum intellactum,qui dicitur se inperab co generari, quoniam ipse generas sempere it pericctus; hic appellatur a Plotino vari is no aibas .s Aeneaε s. Intellectus d. vinus. x
Imago Dei. Hisce reuera nominibus appellant mtiam nostrates; & Patrem, & Filium in diuinis, ut conspicue supra ostensum est. Imago etia iure appellatur filius Dei, sicuti nos eundem nominamus, ut facile eruitur ex D. Paulo, cui assentiunt, optimo iure omnes Patres ,&praesertim D. August. de Trinitate, & alibi. Iste intellectus perfectus,ita existens, Aea ἀ s. generat animam uniuersi, qus secundum U ε
ipsum est tertia huius Triadis substatia,
enim uero sicut cognouit cum Praecept re Platone, has tres hypostases in diutianis, ita cum eo, quo ad numerum communicat, licet postea pugnet, quo ad c tera, ut infra late videbimus. Porphyrius eiusde discipulus, harum De Missi, meminit trium perspicue ut supra est to loco visum est Patris pcimo genera iis, mentis secundo genitar ab eo, animae demum universi, & in hoc non videtur esse discors, neq; a Platone,neq; a Plotiano Praeceptore, idcirco cum nostris concordat in numero,pugnat veru in teris, ut videbimus. Primus ab co dicitur supremu bonum. Secundus, Creator totius. Tertius, Anima univcrsi. Nec citra has tres substantias in diuinis procedit diuina emanatio, secundum, mentem istius Philosophi. - . . Amellius itidem tres statuit cum Pra ceptore, in diuinis substantiatis. Primum Deum summu , quem vocat Regem cum Platone in Epi stola, & Existimem. ISecundum Verbum, quem vocat s cundum Regem, & Halentem. - Tertium Animam uniuersi, quam mo
179쪽
Concordat nobiscum itidem , non solum in numero subit antiarum, sed etiam in conditione carum, summus Deus dicitur & iure Rex primus,&cit Pater,s cundus Rex est Verbum, de quo commendat D. Io. nostrum,tertius vcio Rcxest aia,quae summi debet in senis,ut sui'. Numelius,sive Numenius tres itidem poni t sub stantias in diuinis .f. Patrum Piimum. Faetorem Secundum. Mundum ipsum rtium. Concordat nobiscum in hac prima diuina persona,sed in his duabus disco dat, quoniam unam esse determinat,&vult casiae inhaerere materis, quod falsum est. Primum .s. Patrem nequaquam creare fatetur, sed filium solummodo, & it
hoc conspicue allucinant ut, quoniam in notira Sacra Theologia,Opus creationis c it opus adcxtra, quod indivisim conuenit Patri, Filio, & Spiritui sancto.
Hanc doctrinam sequitur Harpocratio, ex relatione Procli in Comm. Tim. qui etiam cum eo in hoc errare videtur. Atticus etiam creserente Proclo in codem Com. tres ponit substantias in diuina natura g. Patrem, quem vocat Creatorem, opificem.
- Mentem primam. γ Animam uniuersi.
Et in his concordat cum superioribus Platonicis ,& cum nostris in numero, in
caeteris autem nequaquam,cum Platonicis, cum nostris aute utiq;, ut videbimus.
Hic nimirum errare videtur in vi Platonica,quon iam nullo modo volunt, primam substantiam habere vim productivam creandi mundum materialem, sed sollammodo mundum Archetypum. In via veris nostra in hac parte minime errare lidctur, quoniam creandi facultas primo conuenit Patri, posteacst ris,utis pus ad cxtra,vnde in bymbolo legitur in principio. Credo in Deum Patrem omm unum, Creatorem Cali, o terrae.
Iamblicus Porphyrii discipulus, non apparet discorsa Platone ipso inposition e harum trium lub stantiarum, nam cumeo,cu Plotino,&cum Praeceptore ponit. Primo, Patrem summum. s. BOuum, Vcrum, de Vnum.
Secundo, Mundum intclligibilem,vel
Archetypum. Tertio, Animam uniuersi. unde, sicuti videtur conuenire cum suis in hoc, cum nostris etiam haud videtur discors,in numcro,i Porphyrio vero,immciliato Praeceptore,dumtaxat distentire videtur in tertia Hypostasi, nam h ius mundi, causam opificem, non vultesic animam cum eo,sed uniuersum mundum Archetypo, seu intelligibilem,quod non est inficiandum,cuin rcucra salichia dicatur causa exculptaris, ad cuius similitudinem, & formam mens opifex hunc fabrefecit mundum ut suo loco videbumus undecum nostris concoidat in numero, in caetcris autem discordat, qucmadmodum sui sequaces. Theodorus Asneus, sicut concordat cum Amelio in hac parte, ita nobiscum cum eodem concordare videtur, ut supra visum est. Syrianus magnus, Procli Praeceptor, tres cum caeteris statuit substantias in diuina natura, quas quidcm sic ordine dus ponae videtur. Primam, Bonum appellat, & causam primam. et . Mundum Idealem cum alijs. 3. Mentem,quam appellat opificem. Et in hac discordata Plotino, &a c teris, ut supra, qui tertiam substantiam ponunt in diuinis animam mundi, neq; nobiscum hic in hac parte concordar videtur, & ratio est, quoniam licet Spiritus factus noster cum Patre,& Filio Opificium mundi oecauerit, ut est opus adeXtra, nihilominus praecise , non dicitur mens opifex. i. sola uniuersi creatrix, Patrem .s.& Filium excludendo, a quibus per spirationem procedere, & emana non dubitam . . .
180쪽
Huic assertioni adstipulatur Proclus pendentiam a Deo primo, sed neq; ra- discipulus, in cortice Timet Platonis,lia quam unicam, indivisam, &dislociatam
cet secus teneat in Theologia Platonica, dicant essentiam, adeo quod tres, & non quar cst opus, neq; in latinum redactuin,' unam solam, videtur ponere in diuinata, neq; imprestum, exponendo verba Pla- hac subita otia Proclus essentias. , tonis Epistole magias. Lircs Reges, quo- Hanc vero a Plotino unam .inc perhia 6. d. Et prum primum vocat imitatem maximam, betur ad aures sui Praeceptoris, quae pii-a secundum mentem impartitam, tertiam inum ens, primus intellectus, & prima cmum insidi animam, quam tamen po- mens imparticipata dicitur, a Patre tanqsitionem magis consonam,in quibusdam tum,&ab anima mundi, esseruia diis nostrae veritati censemus. rens,adco quod secundum Proclum,non Nam unitas illa, quae Monas a Zoroa- solum tres csentiae, sed quinque in dii i-stro, necnon a Mercurio appellatur,dici- nis enumerati possent, secundum velotur de Deo ipso, & de Patre; mens vero, Plotini scntentiam, tres dumtaxat, cuius quae ab eo est genita', immediatd dicitur' opinionem sequi videtur maxima turba&mens,&intellaetus diuitius ut visum Platonicorum, di propterea. cedere a cib& sine repugnantia in utraq; via, id- veritate Christiana, quae unicam indiui- circo in hoc coco: dant, Oo vero ad ani- nis, & optimo iure ponit, di non tres cs-mam mundi nequaquam. sentias. Huic opinioni assentiunt omnes po- Vnde in hac parte, quae est principa- visi Z isteriores Platonici, post Proclum. s. Her- l ssima, minime cu nostris assentire vide- 2..ci, tamias, Damascitis, Priscianus Lidius,& tur,&ob id allucinantur, quoniam nO- alij, quorum placita hic referre superua- strates Trinitarem metuutare, e et rutarem caneum est,cum&ipsit, asscietes,con- in Trinitate et enerunt ν; iuxta illud Sym- cordent cum eo in hac seclida positione. holi Athanasij,hoc est.Trinitatem perso- Astura in H ic modo tota vetus sapientia, post- narum in unitate essentis,& vnitalcitia quam Deum unum conclusit, sic&eun- essentia in Trinitate per narum, namdem Trinum putauit,&ante Platonem, alia est persona Patris, non alia essentia, id post ipsum. &sic de alijs, secus autem in diaci The l: logia Ethnica , in qua sicut plures perso- An barum trium personarum si uva es nae, ita plures cssentiae earum &re, & ra- sentia, minostra fatetur Theolo tione dii ferentes, secundum eorum ia, mestres essentiae e R RHem Opinionem, qui hanc materiam
e, serio pertractarunt, enumerantur.
λή , , M. C Ed iam videndum est, sicuti in nume- Sed videamus,pro clariori veritatis ra- h. ....t O m, barum trium substantiarum con- tione, quomodo in hac diuina naturata,chii. cordant,& in quibusdam nominibus, & istae tres personae se habeant ad intra,&,
proprietatibus earumdem, in csteris con- ad extra. t bt . . . l. .
ueniat. i. an sit harum una essentia,' na- Vidimus iam Deum ipsum Trinunia, thra, in via Ethnica, sicuti& in Christia- non solum secundum Platonis mentem,na veritate. sed etiam secundum intentionem anti- proclus tenet, quod primus intella- quorum. l. Zoroastri, Mercurij,&Orphsi,ctus, primum ens, scprima vita, sit tripicX qui ipsum Platonem state prscessere il- . ν. subitantia,tripliciter diuisa,quarum pria' tem si cudum aliquam sympathiam,id eos uia dicatur mens prima, secunda ens pri- hsc infra notata inquiramus itide,secur ,
mum, tertia prima vita quae tria in unum dum communem omnium illorum sent. Ἀconuenire in tantum dicantur, inquam Videamus,mquam, an sint consub-ltum ad inuicem habeant originalem deo stantiales, in utraq; via, increatae , ikα- ,