장음표시 사용
221쪽
ruunt, v tu te vivant, &c. . . Is usi Iesita Angi. lorum omniti, qui& Deo assistunt, & ciclem admittit trant,h icuit multiplicitas huius diutim natu sine uillincta mirifico er triplica.. to dispotita,circa Deum lisclunt corum -POPij cratcs, tum communes, ill m prosii ias; scit inquiramus parum; An lint nu-
saneroti tuto, Sc determinato, quo ad nostram cognitisue m. i
Hicuit cus inquirendi, quasi obiter, an Angcli, quo ad nostici cognitioncm, sint uini cro liniti, vel an viator possit Gomprehendere pro statu isto Angelorum discndiam quantitatem. Quidam dicunt, quod non, & haec potest cile ra--tio, quoniam haec cognitio nihil prodest pro statu is hu ni viatori, ideo soli imi eo,&Beati sthaec reseruatur cognitio, Virdo qua res c nor crimus comprehen, sole in Patria , quod nobis diuida con- Vando creata furi it haec nobilita. cedat Maiestas,haec cognitio facile pate- im creatura a Dco, non omnis
quomodo diiserat specic ab anima rati
irati; An sit compositio in ca , virum habeant propriam mens Mam , qua incias urentur,quoniam .s . ad esse in natura, hoc est, quo ad durationem. Vtrum Occupoetlocum. Quomodo mouean .ur. Quom
do cognoscant diuinam cilantiam, & cstera , & quis sit modus cognitiones in ipsis. Quo nodo ad inuiccm agant, & inter semetipsos colloquantur , I quom do bomines custodiant, cum sint ade rum cura in habendam a Deo deputati. Quomodo mittatur ad varia officia adimplenda, dec. multa scitu digni thina δε ne ccssaria,qus nos ordine resoluto, sed et collic pertractam intendimus, sicundum nostrativi' Thcologorum Doctrinam.
bit, nam sicuti nuc per i peculum tu cui Drnate, Deum ipsum cogasscimus, tunc vero facie ad ficiem,itatu propuli eo,&c. - E contrario alij tenent; quod utique pnssumus etiam in via hanc adipiscino. - titiam.' num ex parte obici rei,&ex ' Parti potentiae, nulla est rcpugnandi , cum numerus Angelorum non sit infinitus, quoniam nullum infinitum cit praeter I euaeiciliat igitur absq; vlla tergiversatione,qd notae sunt ordines Angeloria, quilibet ordo habet suas legiones, quarti una lusq: continet o 666. unitates, siue Ang los tot a latcm in singulis ordinibus sunt legiones, quot in legione sunt viritates, siue Angeli, adeo quod ci u ut omnes numero I9992OCO . . e i Sed quomodocunq,r s se habeat nobis haeci cognitio, cum haud sit simpliciter neccssai ia, omittatur, de ad alia necessariora, & scitu digniora accedamus. Considerantur praeterea in Angelis alia multZ, praeter cssentiam, & multiplicem eorum discretionema Theologis. s. quando initiu habuerit a primo condit re natura haec mirifica, ubi creata fuerit.
Theologiconueniunt, sed varij, Varia censere. M igi lcr ut incipiam a compilatore sacrae Theologiae tenet, qJ
dignitate naturs,ante rimnia reuera crca
ta sit, & producta, non equidem tempo- re,&ratio illius est, quia in Ecclesiastico . 'legitur, quod primo omnium creata elh ..iati isapientia, quod intelligi dcbet de Angelica natura, hoc conmari potest per mul- - tas sententias in eod lib. conscriptas. cita.Nondam erant abis, cdiciac huc terram I ib. f. ou fecerat,ante omnes collas e partisi ebur. y φuζib ε&c. huic sententiae adstipulatur D. rhomas Angelicus,cui multa fides scmper in omnibus est adhibenda, sed praecipue in litic,quia in rebus t heologicis potest iure dici Angelorum discipulus. Et si quis diceret,quod intelligitur de Dei filis,qui dicitur sapientia Patris; RG spondetur, quod sic non potest intelligi, di ratio est , quia Dei filius dicitur utiq; sapientia Patris, sed sapientia a terna, &increata. An gelus autem creata sapientia , hoc est initium habens, eo quia per creationem a Deo exordium habuit. Hsc tamen natura secundum comm
222쪽
Di linνεα- nem Theologorum metem dicitur si nulduratione esse creata .i. cum coelo zmpy- ab ardote . reo,quod sic nuncupatur non ab ardore,
ut quidain putant, leda luce, licet possimen dici dici ardens non ardore consumptiuosscdmdo ...ti' periectivo, cum tempore,&cum mate. sumptiuo. ita rudi,& confusa quatuor clemetorum,uo.&α1stia non autem dignitate, ut supra diximus, .. quia ca omnia, ut dignior, iure praecessit. Fuere quidam tamen insignes doctrinae viri, & sanctitate perinde celebres . s. Gregorius Na Ziaaenus,& Dai nascenus, i qui secure proferre non dubitarunt, Angelicam naturam, ante coeli constituti nem fuisse creatam, quorum sententiam minime approbarunt caeteri eorum P steriorcs.
Ubi errata fuit natura Angelica.
SEd ubinam creata est haec praeclari natura Angelorum respondent f re omnes Theologi , rationibus, & solidissimis fundamentis fulti, quod in coelo Empyreo,ex quo ceciderunt mali Angeli maledicti Luciferi sequaces,quia habent ubi eis, a testimonium Chri sti Domini apud Lu-
, i ..' δ' cam , ubi expresse dicitur, Videbam Suth.
Lucio. tamIuam stur, de coelo carintem. Hoc non
potest intelligi, nisi de Empyreo, undoce n. quando dicitur Gen. In principio creauri
caelum, hoc est Empyreum, quod potica factum, Angelis repletum est, ex testimonio Sanctorum,& praecipue Bedae ve- astati nerabilis, qui expresse dicit. Hoc superius
caelo, quod volui litare mund secrerum est,m' ut creatum e sanctu angetis inpletu e duit. Sanctis Angelis,& omnes tam
nequaquam sancti fuere, quinimo praui quidam, ut Lucifer, di sui scquaces, qui quidem sancti erant omnes inpulitat naturae creati, sed praui post casum iure merito estem sunti sed si in cflo supremo
creati sunt. in Empyreo, cur dixit Luci-γSi. i. fer,in calum conflandum,&c. Respondetur
secundum Magi strum, quod ibi coelum pro celsitudine Dei, cuius aequalitatem appetebat, sumitur.
An Angelus, tν anima diserant specie.
Solent communiter assignari rationes Aa λε' quatuor, quibus probatur Angelus, ct anima, esse specie differentes. Vn- e de in Compendio, sic ordine disponuntur, prima est, quae attenditur penes esse naturale, & est, quod Angelus, & animadincrunt, eo quia anima est uni bilis cor- 4 dist κεν pori, Angelus autem nequaquam:secun-'cita da est,qus attenditur penes est e logicum, 'τύοι hoc est distinitionem, quia Anima dicutur rationalis ,&Angelus intellectualis, nam Anima apprehendit per inquisiti nem, di collationem, Angelus pertim plicem intuitionemr tertia attenditur pinnes esse Metaphysicum,hoc est a materia seiunctum,&perinde a motu, quia Aim gelus no habet passibilitatem, nisi respectu superiorum, anima autem respectu inseriorum , quia immutaturia tensi bilibus: quarta, de ultima, quae attendiatur penes esse Theologicum, & est, quia anima est vertibilis a bono in malum, dia malo in bonum, Angelus autem mini me,quia manet in eo,ad quod se conuer
tit, ut patet de Lucifero, S alijs Angelis malis, siue illud sit bonum , siue malum; qδ' it
hae rationes eliciuntur ex doctrina Alexandri Alensis, Doctoris irrefragabilis. Prima ratio istius disterentiae, quae etiam a.Mevo saffertur a D. Bona uentura Doctore Ser
phico, solet sic impugnari a q uibus dam,
ex Avicenna habemus, quod materia no potest esse causa distinguedi se am, quoniam materia,secundum se est in potentia,igitur in eo nulla est diuersi las,vel dioinctiua causa eius, quod est in actu. Vnde in confirmationem potest adduci x Maximratio Averrois dicentis, quod membra cerui non disserunt a rnem. leonis,nisi et a Anima dissert ab anima. Secunda ratio, pariter posset non in- Immi,
iuria impugnari, quia licet anima P st tu isto dicatur rationalis, pro statu venia ''turo tamen, non dicetur rationalis,l
223쪽
& Ipsa est reuera intellectualis ; Vndera- Thomae,& Bona uenturnpossunt.n. contionalitas, & intellectualitas rationem tinentia dicit subtilisse. Doctor differre distinctionis praeses erre non valent,& eo magis, quia no est distinctio inter ipsam, Animam,& Angelum, quq importat disserentiam temporis . Nec oportet dic re etiam, quod ratio istius distinctionis sit maior, vel minor gradus intelligendi in Anima, & in Angelo,prout D. Thom. asseruit, quia Anima Beata, in obiecto beatifico, non discurrit circa illud,unde potest dici ,& intellectualis sicut Ang lus, licet discurrat circa obiectum natura Iiter cognitum, quoniam hoc alserere es.set dicere, quod in homine sunt duae antia mae cognoscentes obiectum. Tertia ratio est sorsitan vera, si fit c paratio inter Animam ,& Angulum pro statu isto .c in via, non autem pio statu futuro, hoc est, in Patria,quoniam ibi Grunt,& sunt Animae Brais, & Angeli e cie modo impassibiles, de passibiles respectu superiorum. Quarta ratio, non est pari modo omnino vera , quoniam licet Angelus perta stat in illud, ad quod se conuert i t, hoc fi lex sua natura,qus lic cificaciter vult illud, quod eligit Bonum, si Bonum eligit, in
quo pollea,ex gratia Dei cofirmatur malum, si malum es igit, in quo ex sua obstia natione persi stit, tamen ut natura liber, potest illud nolle, ut vidimus supra, licet potio, Deo permittente, semper malum velit. Ratio altera istius distinctionis Te dist. tur a Scoto, subtilium Principe, quae ta- Iis est, quod Angelus, & anima non ditastrunt specie propter aliquem actum secundum, sed propter actum primum, in quantum .s. Angelus est talis naturae, vel essentiae, & anima est talis naturae,distincta di stinctione,quae est per proprias eo. tum essentia S.
Et subdit,quod,nd propter hoc,quod
differant specie, oportet eorum intellectus differre specie,quod facit ad cons mationem eorum,quae diximus paulo I Pta,reprobando ravoncsDoctialias S . specie,& con tanta nequaquam,sicut potest exeplificari de homine, di equo,quae animalia distetunt proculdubio ip i ,& tamen virtus vitiua in eis fortas lenon differunt specie, sic de aquila, de bouc,ac de caeteris animalibus perfectis dici potest ;vel melius homo, & lapis disterunt specie, sed unitas in eis nequaqu/m I ves ii demum cignus,& illa, disserunt c quIdcin secundum speciem, & tamen secundum albedinis spccium coueniunt, usi milia. Sed quomodo si disterunt specie hoc Lib. libet modo, dicuntur, a D. August. & anima, i id & Angelus rationales,& hac ratione natura parcsὸ Respondet D. Bonaventura, quod dictitur natura pa res,ra tione Obiccti Beatifici, quia ut intcllcctuales, non possunt quietari nisi in obiecto infinito, di parificantur non scium ratione Obic- .eti, sed etiam ratione finis, quia ad candem ordinantur beatitudinem, licet essentiae eorum modo superiori disterant, haec quo ad differentiam specificaln An- geloi um, & animae, videamus an in Angelis aliqua reperiatur compositio.
An tu Angelis aliqua compositio sit.
ANgelos esse compositione aliqua m6ctainpositos, Omnes Theoloni pro Angeli: est
contii habesu; etcnsin D. August.p o ε.deri itisundis s. doctrinae Pater, aperte Dullam creaturam esse omnino simplidem dixit, is itur nec Angeli,omnino simplices censendi sunt, scd quanam compositioni compositi dicantur, videamus,adducta
prius in medio distinctione, de multiplici compositionis modo, siue grad v, quae a Doctoribus adduci solet, ut recta illius dubitationis habeatur solutio , est igitur multiplex copositionis gradus, quorum primus est, compositionis ex partibus quantitatiuis, sicut componitur aliquod
corpus mixtum, utpote homo, eta parti- mesortibus licterogeneis. Secundus est partium
ellantialium, sicuti componitur quaelibet
224쪽
species in pridicto ex suis principijs dieta
ni liuis, ut homo componitur ex genero .s. Animali, di differen tia hoc est, rationali . Tertius est gradus compositionis exinatcria, & forma. Quartus ex essentia, V supposito, ves melius, ex es lentia,&cile. Quintus ex substantia, de accidente, sicutic x homine fit hoc totum .s. h
mo albus. Fil. rra Jus Hac distinctione praeimissa ,sic respon- ωui dere dubitationi, cum Theologis pergamus. Angeli nulli dubium est, omnino sunt immateri alas, atq; si inplices, & nul Io inquina muto ina teris labefactati,ideo indivisibilas in partes quantitati uas,
tin partibiles, unde, cuin compositio ex parte quantitativa,&simplicitas opponantur , est omnino dicendum, Angelos hac compolitione nequaquam composi-
ilici tos esse i& licet Magister asserat, quod
ἡist. s. hic sunt opiniones ainbiguae, quoniam .
D. August. Angelos habere corpora aerea, de per consequens dimensibiliata, i, o h. lib. & diuisibilia esse dixerat, hoc nocxpr pria sent. asseruit, sed ex Platonica; ideo concludendum est pro sua parte, quod aliorum opinionem recitabat, sed notia, ut veram assirmabat. Vnde pro conclu--dIo n.. sione istius dubitationis,dictis Dionysij, mn 7. Pauli Apoll. discipuli acquiescere debemus, qui fatetur omnino AngeloS, noria esse hac compositione copolitos, eo quia non sunt corporei, ergo nec materiales,
nec diuisibiles, &c. Secundus gradus compositionis est ex partibus essentialibus. s. ex gentae,& dii serentia intrins o, & hac compositione Angelos esse copositos negarent Philos.
Meth. e. t. Metaph. dc maximh Avicennas , qui omnino negabat intelligentias,quas nos ipsi Angelos appellamus, esse compositas
a. omposii. eX genere, & differentia, & eius ratio Gli du . rat, quia sunt neccile este, quodcu sit penitus la lium,quonia nullus praeter Deum
potest dici recta ratione necesse esse,ideo
negatur secundum hanc rationem, nan secundia veritatem, sunt re veraco positi
Angeli ex genere ,& differentia, sumen, do genus,& differentiam, prout sumit Scotus noster, ab alia,& alia realitate, de hoc ab ipso probatur sic; tum quia genus alias complete distiniret,ium quia in dis- finitione esset nugatio, quod potest a 'tissime confirmari hoc modo , quoniam
color est qualitas, aut igitur color est color in q uatum q ualitas,& sic omni qua litas est color,per argumentum Philosophi, aut per aliam realitatem supei addi tam , de habetur propoli tum secudum intentionem nostram: adiungitur in confirmationem haec allia ratio. Illud, quo aliqua conueniunt,no sumitur ab eadeiniealitate cum illo, quo ipsa distinguutur, sed diuersae species conueniunt in gen re, Ic disterunt per differentias,igitur &c.
Sunt tamen,qui hanc compositionem Aureolin negauerint,dicentes, quod natura gen
ra, cli differentia sumitur ab eadem realiatate, sed eorum positio non admittitur a Doctore subtili, sed pisdiet O modo confirmat suam opinionem, quam nuc sequi circa hoc intendimus; caeteris omissis, ad alium copositionis gradum accedamus. Tertius gradus compositionis est ex x M in. materia, & forma , an hac compositione pφώ sint compositi Angeli, videntur non iniuria dubitare Theologi, nam aliqui aD firmant, aliqui vero omnino negantes, oppositam videntur habere sententiam,& rationes afferre pro sua parte no ignobiles; qui negant in primis hanc compo D.Tho. pr.
stione in Angelis, sunt ipse Doctor λ qu sic tax,&eius fidissu Assecla, ct discipulus Aesidius de Roma. Ratio S. Doct.
Prima hac est, operatio res sequitur eius substan t iam, de quoniam Angelica op ratio est imm terialis,v tpote intcssigcxe, ideo de eius substantia dicitur immat Italis, de ex consequenti dieitur Angelus esse ab hac compositione immunis. Hac
positici confirmatur auctoritateri Dionia De dimidi
substantias spirituales, sicut incorporales,&itninaterialas omino esse assereri
tis, nam si sunt sine corpore, igitur sine ,
materia nccellaria quidem cosequentia.. Alia ratio ab eodem alibi affertur,&est,
225쪽
est . quod sicut anima rationalis non ha- secundum veritatem fidei nostrae, passi
bet materiam, ita nec Angelus; at multo minus anima est immaterialis, quoniam si materiam haberet, sequeretur cum linsa sit forma corporis, quod materia informaret materiam, quod est nullo modo dicendum; laidein in confirmationem adiungitur, quod cum Spiritus sanctus recipiatur in anima, recipitur per modurecipictis, taquam immateriale. s. in i inateriali, igitur &c. Aegidius hanc candem opinionem pro viribus tenens, alias fert rationes, Gcut i,quod materia est illud ,per quod res potest cile, de non esse, stante quod sit inpotentia contradictionis, quod sit primcipium corruptionis. Vnde si in Ange. Iis reperiretur,sequeretur,quod in eis camderet corruptio, quod apparet falsum,&absurdum. Materia unius est determinate illius, Se non alterius, sed est deter. minata per quantitatem, igitur si eskt in Angelis unusquisq; esset quantus, quod est, secundum suae doctriaae positionem, falsum. I stas rationes tenentes oppositum δε-
cillime ut ipsi putant 1 soluunt,sed modo
nostra non interest, cum potius, h4nc quam aliam opinionem sequamur. Vnde in confirmatione istius veritatis,nunc
placet nobis rationem quadam etfeactia sit nam Gul. Varronis afferre, & est talis. Nulla forma materialis est super se ipsam reflexiva, at Angeli, & animae sunt formae super se reflexivae, quonia intelli
ne reali, igitur,&c. cuius poderis ista ratio sit, unicuiq; contemplanti remittitur. Adiungitur haec alia ratio roborando primam.
Nihil est per se in genere substantiae,
nisi compositum ex materia, & forma , secundum Boetium, sed Angeli, & ani- demae sunt in genere substantiae, ergo &c. λις 'ph Sed quis potest negare Angelos esse in genere substantiae, cum subtialia scindatur ab Arist.in corpoream,& incorpo ream, incorporea autem non possit dici nisi Angelus, siue intelligentia, siue usia. νή igitur si est inco . est sine materia, igitur incomposita ex materia, & forma.
Alibi dicit Philosophus,quod ideo intelligentiae non corrumpuntur, eo quia ca- Icnt materia. Concludamus igitur primam esse im Conclusio tiorem,& magis consonam veritati,
de hae satis. Quartus compositionis gradus est ex 4. gradiuessentia, & supposito, siue exessentia,&esse,& hac compositione esse Angelos compositos asserere non dubitarunt Scotistae, nam Theologi caeteri, sicuti diue simode loquuntur de esse, & csten tia, ita etiam de compositione sentiunt, sed nos modo gratia breuitatis, eorundem rationes ad inuicem altercales omittimus, ct breuiter,ac succincte Angelos compositos esse hoc genere compositionis assi rimus, sed non cst tamen intelligendum, quod huiuscemodi compositio sit tangui se intelligere,ergo,&c. Itide pJt pro quam ex duobus realiter distinctis, sicuti hac confirmatione dici, quod in pombi Ie est unam formam dare uni materiar, &quod illud compositum sit incorruptibile,cum igitur Angelus sit incorruptibilis,
materia ciconuenire minime poterit.
Opinio opposit. tenens est Ricardide Media Villa, & multorum, & probat se, propria passio alicuius non potesti
periri sine suo subiecto, sed pati est pro
prium materiar, igitur non reperitur pro prie realis passo in aliquo, sine materia,
distinguuntur accidens, di subiectum, ut tenebant D. Thomas, ct sequaces; Nec est intelligendum,quod lisc eadem compositio sit laquam ex duobus sola rati 'φne praecise distinctis, sicut differunt currere, & cursus, vel sicut Buxus, de si uereo, uti ponebat D. Bonaventura, sed est in telligendum, quod talis compositio, sit tanquam ex duobus intentionaliter, siue forinaliter distinctis, ves melius modali
ter, de ex natura rei, prout asserit Scotus,
sed Anseli, & animae nostrae patiuntur &Asseciae: omissa igitur ingenti copia
226쪽
rationum, quas afferunt isti altercando, concludimus Angelos hac compositione reuera compositos esse. uimuν Quintus,& postremus gradus compositionis est ex substantia, di accidente, inquirentes, an haec compositio competat Angelis ilico respondent luod si loquimur de accidente corporali, haud dubia tandum est, nam sicut Angeli non sunt
corporei, ita nec accidentia corporalia habent, cum talia requirant quantitatiuam extensionem , quae nitia inun in An
sciis minime reperitur; sed dubitatio potest este de accidente spirituali , si . l. tria '' Angelo spiritu altu accidetium sit aliqua compositio. Aristoteles videtur esie illius .i . Opinionis quod in Angelo , siue in intelligentia, vel vita, est idem intellcctus, ct intellectio essentialiter, quo stalii , nulli dubium est, quod in Ang. non esset hare compositio; sed contrarium nititur in ti, lib. probare subtiliss. Scotus, ut Theologus .q- acutiss. 3ο ingenio plane diuino. Quar ro ait an intellectus angelicus ex se , ct per suam propriam einentiam cognoscat omne intelligibile. An distinetis cognitionibus e si sic habetur propositum, quOniam cognitiones distincte in eo lum acicidentia ; si ex sua essentia propria, ergo multa sequutur absurda, patet, quoniam in sua essentia haberet potentiam infinitam,quoniam de omnibus obicistis iniculigibilibus, quae sunt infinita, eadem haberet natura cognoscere coelum essest li-
euius persectionis, & cognostere hominem este alterius perfectionis,& Vltra, sequeretur hoc aliud inconu niens. s. quod ex ista potentia infinita existente in intellectu Angelico, poterit produci verbum subsistens,non accidentale,sicut D. Pater in diuinis producit Filium , itidem posset quis argumentari de voluntate, u volitionibus, ct c. V nde melius eii dicere, ae haec inconuenientia sequantur,quod in Angelo est huiusmodi compositio ex substantiata, ct ipso accidente, cum Doctore nostro,&suis Asseciis, intellisendo de accidente spirituali, quoniam de corporali non est
omnino cur dubitetur , sed quomodo, cupaenitus cocludatur Angelus, & substan-- tia, & operatio spiritualis, potest, ut talis , facere opus corporale, ut est coelum mouere,& huiusmodi possumus,& reeterespondere, cum D. Diony sio, quod ea, quae sunt in inferioribus dispersa, permanent in superioribus coniuneta. Vndαν Quomodo ga,qus nos oculis videmus,&mente concipimus ; alia,&alia sunt, sed Angest, ct opera in quod nos oculis videmus, ge quod mem
te concipimus, solo intest ectu simul a prehendunt. Vnde in proposito psis
la voluntate cum executiva potentia . ilia lud operantur, quod nos varijs organis,& i n it rumen iis per icimus, & ita coelum mouere,& alia exercere opera corporalia possunt, quod minime repugnare vid tur, cum etiam anima ipsa, quae est substantia incorporea , moueat corpus per Platonicos, ut suo loco videbimus, quod non est dicendum euenire ratione veliticuli; sed de hcc satis.
.An subunaspecie Angelica snt plures
AnPli solo numero disserentes. V Aliae circa hanc inquisitione The
logorum circunfer utur opinioneS. iVarro Scoti praeceptor tenet, quod omnes Angeli sint eiusdem speciei,ut recitat Scotellus, hac prscipua ratione mota in V tus, quia ruina Angelica, est reparanda 3 ις 'per homines, & cum ipsi sint ei uiae speciei, igitur de Angeli, sed haec ratio, uti
Contraria huic est sententia D. Th
mae, asserentis unumquemq; Angelum P. t. su σε
propriam con stituere speciem,& est eius-dcm potissima ratio, quia multiplicatio indiuiduorum sub eadem spccie fit per materiam, sed in Angelis non est materia; quare &GEandem opinionem tenet Aegidius eiusdem discipulus, sed ipsam aliter probat . s. quod haec multiplicatio fiat per quantitate, at quia in Angelis non repe ritui quantitaS, quare dic.
227쪽
Corroborantur iste summorum vir rum sententiae, auctoritate Ricardi dosancto Victore, dicentis,quod sicut positis extremis, oportet ponere medium necessario,ita in hac re exemplo mani testatur ab eo hoe sua positio,reperiuntur pi res personae in una natura, sicuti in Trimitate; plures naturae in una persona, vel
supposito, sicuti in homine; igitur est dare me diu, in quo est una persona in una natura, & hoc est Angelus. Vtraq; sententia reprobatur a Scoto,ee ab Astaclis, & rationes reprobationis sunt multae, quas hic referre non cit ad praesens nostra intentio, ne metam epiatomae transeamus: solum dicamus ad aures ipsorum pro absoluta conclusion G,
quod quaestio potest esse, vcl de possibili,
vel de facto, si primo modo, non vidcturquomodo non possit teneri,quod sub eadem specie stent plures Angeli, cum nulla fiat implicatio contradictionis, nec ex parte caulae, cum potentiae existat infini tar, nec ex parte effectus, cum nulla quid-ditas sit sua singularitas,&c. cum igitur ex his non appareat repugnantia, ita nec falsita S.
Si autem quaestio sit de facto, distinguitur, quia aut quaerit sententiam affrismativam, aut probabilem, si primo nam do, rc uera ignoratur, cum non possi demonstrari, ut optimo iure etiam fatetur
Magister sent. si veris quaerit sententiam probabilem, dici potest,quasi mediando, quod utiq; possunt esse plutes Angeli sub eadem spccie, tum quia omnis quid ditas, quantum est de se, est communicabi sis, da modo non sit repugnantia ex pa te causae, & effectus, &c. tum quia animqhumanae distinguuntur distinctione numerali, alioquin sequeretur, error maledicti Auerrois, tenentis unicam animam inesse uniuersae humans speciei, cum non
si igitur maior ratio de his, quam de Angelis, sequitur propositum. Nec obstat dicere, quod no currit haec similitudo, co quia animae habent inclinationem ad corpus inlarmandum,
per hoc distinguuntur, & est ratio potissima, quia inclinatio non est entitas a soluta, sed relativa, igitur non est ratio essendi hanc antinam, scd supponit cam, sicut absolutum pissupponitur relationi; quare &c. de haec resolute sint dicta circa hanc inquisitionem
An Angeli habeat propriam mensuram, qua quidem mensurentur quantum ad se.
CIrca mensuram Angelorum, modo Quomoda sit sermo noster, quam secundum omnium fere Theologorum placita , esse aeuum affirmamus , nam sicuti dicimus, tempus este corporis, & corporallia mensura ita, ita aeuum spiritus, & spiritualium, quoniam sccundum modum naturae rei inensurabilis,debet accipi eiusdem iv.en
Videamus palumper, qui sit natui ae Angelicae gradus pi imo inter spiritualia
di catera ,&quid sit aevum lccundo, ut melius mensura aptetur mensurato. Nulli dubium est, quod natura Angelica est medium quoddam inter Deum crcatore in , & creaturas, hoc est, quo ad na turae periectionem , quoniam in natura uniuersali dicitur Angelus perlaetioriquam rnos homines, di caeterae creaturae; quamuis tam Angelus, quam homo, aeque ad eundem finem sint a creatore dispositi .s. ad beatitudinem, assertore D. August. Aeuum autem videtur varie a variis, Caram ex diuersis dieiniri; Thomiliae, aut hanc . . . ' η' proferunt dissinitionem: Aeurum est uas
bili secundum actionem, scd, meo iudicio, istae dirinitiones in aliquibus possunt dici defectuosae, quoniam nO plene intrinsecam naturam aeui patefaciunt. Vn diis. de cum Magistro Richardo de media vil- ὸi ita, aptius sic dissiniri potest. Aenum eumenfra esse creara, et mformiter se talem is, ad racionem relata. Po med ame esse, cums
228쪽
eris missis,petes intege s menserare omnem
issentiam crearam umformiter se habentem, lipc dista nitio eui totam naturam eius aptissime declarare vidctur. Dicitur aeuum, medium inter aeterni- tatem,& tempus, nam aliqui, quos redarguit D. Thomas Angelicus, dicunt,
quod Aeternitas es messura mortis, si per honus E secundum prius, ponem , euum eit inensura permanetis secundum Disto. iniet posterius, non secundum prius, tempus dilemyuc' me sura moe . sic Eumpri Ac pol tenus.
Vel aetat nitas sccudum alios principium, ct finem non habet. aeuum habet principium, sed non finem, tempus habct principium,& finem. Vel tertio aeternitas non habet prius,&posterius,suum habet
prius,& potierius sine innovatione,&im ueteraruwe. Tepus habet prius, & post rius,cu in nouatione, Se Iuueteratione. Vnde sic quoquomodo determinado e uim , in medio semper sistit,tanquam naturam extremorum participans, unde ob hoc etiam dicitur aliquando aeternitas; ut talis igitur mcdia mensura, mediam naturam dicitur mensurare,& haec cst natura An . gelica,vtiam ostensum est, in medio existens gradu . s. aeternitatem sequens, &lcmpus pr. Tcedens. Vnde canit Boetius
Quom An Ed videndum est, quomodo dicun- ...ta ' O tur locum occupare, ut ordinem promissum seruemus, praenaissa distinctione igitur praeclara,assumptum prosequamur
DTh. p. a negotium. Omnes Theologi in hoc uno' inueniunt, circa locationem rerum to Ico .i sent. cabilium . s. quod aliquod locabile, pr.
4 a 3 q sentialiter potest cile in loco, siue locum Occuprie, aliquod dii sinitive,& aliquod circumscriptiue, Unde illud dicitur esse in loco circumscriptiue, ut ab hoc postremo incipiam, quando illud, ita se habet ad locum,quod ultima pars ipsius locati, ct extrema ipsius loci, sunt simul,vel lunt contigua ,& hoc modo omesa materi Ita, siue corporalia, siue omne corpus na-1 ir e , turale materiale, dicitur esse in loco. Illud vero dicitur esse distinisue in loco, quod. s. in uno est loco, & non in alio est, sed in uno dumtaxat sistit in uno instanti, & non in pluribus locis, sine ipsius I ci circumscriptione; di ita Angelus dictitur osse in loco hoc modo,& confirmatur haec veritas auctoritate Damasceni dicitis ; modo Angeli mittuntur ad nos, ne ssent in citas, o quani sunt in caelo, non m
tuntur adnas , c. Illud tertio dicitur esse ii se .
in loco prs sentialiter, quod est per essem tiam, praesentiam, & potentiam , in omnibus locis, & iste est solus Deus Ben dictus , qui est hoc modo in omnibus i
Vnde circa hoc notandum est, quod illud, quod quidem est in loco circumscriptiue, est etiam diffiiitiue, etenim valet consequentia , est in loco circum scriptiue, igitur dillinitiue,e conuerso nequaquai valet et consequentia, est in I co circumscriptiue, &distinitive, igitur praesentialiter, non autem e contra, praesentialitate modo declarata. Angelus, igitur hoc secudo modo diacitur esse in loco, secundum Omnium Theologorum consensum, omissis inni meris quaesitis. san sit in loco magno,ves paruo,in loco punctuali,&c. quae ad n stram primam intentionem nihil facere liquet. Propositum sequaInur. ε
Guomοὐ Angeli moueantur de loco ad locum. SEquamur videre,quomodo moueantur Anglii de loco ad locum. Quod
non moueantur non est omnino 'ne is
dum ; etenim dicitur Angelus ex ossicio, quia interpretatur Missus, sed quomodo nuttitur a Deo Benedicto, cuius est nuntius , si non mouetur Θ at quomodo in oblini uetur, si motus est quantus,& est actus entis imperfecti & Angelus no est quatus, nec impersectionem habensὸ Resolui tui ,quod reuera mouetur,&auctoritatibus
229쪽
tibus Omprobatur solidillimis. Et primo. i. sa. est Magi stri expressa sententia,quod dubio procul moueantur,quoniam lunt spuritus creati in loco, di de loco ad locul transeunt. Esaias ante ipsum di x crat,q tutique Angelus mouetur, nam affirmat,
quod ad eum unus de Sensium euo rarat.
Praeterea, quid importat illud: Missus est Angelus Gabnei' & illud Tobiae: Et missus es' Angelus Domini reus Raphaese dic. Haec opinio est quorundam, quos sequi-ia i a.3r tur Durandus, qui non assertiue hoc ia-tetur, sed disputat, secudum eorum sensum, cui assentit Caietanus, qui laetathanc esse opinionem D. Thomae, di est eorum ratio, quia putant motum localem non competere substant in separatis,& liforte tortuna apparet Angelos per actus suos moueri ad diuersa loca, li est per operationem, non autem peressentiam; vel percontactum virtualem, & non peressentialem, seu praesentialem piud con spicue allucinantur, ut subtiliter suo more probat Scottis noster, qui perperam reprehenditur a Caietano, sicut saepit si- me in multis ei contingit. Scotus iubtilium Princeps hoc ratio ne praeclara demonstrat p. nitIa hac prius distinctu,ne . quod perlectio quaeua est substantialis, Ne ad hanc Angelus nequa quam mouetur. Alia est accidotalis, qua Angelus caret, 'e ad eam mouetur, ut elide ubi ad ubi, siue de loco ad I iasi. Cum Angelus non sit immenses, uti uti Deus, sed finitus, & limitatus, & cum possit esse modo in uno loco, modo in alio sine ulla repugnantia,& sine ulla alteratione sub stantiali, qua igitur ratione ab eo potest aute iri motus rinouetur igitur Angelus,
di licet vi labiungit idem Doet. iubtilis γ
dimensio permanens, ut est longitudo, latitudo ,& prolandum, non recipiatur. in non quanto, ut in Angelo, quantitas tamen iaccessiva, ut est motus, potest re cipi in non quanto concluditur igitur, Angelus utiq; mouetur de loco adlocu, quod satis clarum apparet ex scripturis
hoc idem attestantibus pluribus an locis,
ttim vet. tinu noui testamenti,ut patat de inrisionibus, de quibus iupra claram i cti
Sed quanam motus specie mouetur, cum plures motuum s pcclcS cnumcretur a Plutosophis, nec on a Theologis ni stratibus e nam inotus ut hoc diuisio:motus alius est dis tus, alius cotinuus, itidem alius est inliantaneus, alius succcssuus, itidem alius de cxircino ad cxti citius in e naedio, alius per medium, & dc quolibet illorum oritur dubitatio. Sed iacillime hae ab loluunt ui dubitationes a Scottitis,& primo, an moueatur motu continuo, vel discontinuo, o cunt, quod viro limodo moueri potest,etcnamimoueri potcst motu continuo, dimittedo
partem post partem,& appli do se parti post paraem. Potcst itide moucii motu discontinuo,siue discreto, dimittendo simul totum locum priorem, riciendo seipsum totum in locum kq uox n,dec. Potest etiam Angelus a firmant Sc tus noller,dest quacus)inoueri in initati, eontra Oppositum tenentes, dκ etiam inis tempore , sicuti sibi placet, quod potest assii maii mr locum a minori ad malus, tenim lux assertore Philosopho in inii ti illuminat medium,sic A ngelusinu vult in in itanti mouetur, sed rei nas pol n-tiam tuam, potest in tempore in Oucri, adeo quod insitae si triaria te umq; modo mo risciplam ; dicant alia quicquid
velint, contra quos nunc disputare non intendimu S.
bed potest ne mouere seipsum ab e tremo in extremum sine transitu medi; respondetur,quod non potest sic inouci imotu continuo, non transeundo per me
dium, d eo magis , si medium sit aliquid
extremorum, quoniam tale medium est eausa continuitatis motus, motu autem
discontinuo potest moueri ab extremo ad extremum sine transit medii. ' 'Non solum mouetur Angelus, ut iam ostensulis est, his motuum i ciebus, de quibus actenus egimus, secundum quos
allerunt, de dei non lirant Theologi, sed etiam
ab extremo ad ex tenuadi quom do non
230쪽
etiam mouet alia, ut coelsi,corpus assumptum,&c. dc non tantum potentia volitiua, ut quidam opinati sunt, sed etia ex cutiva. Vnde possumus concludere, Angelos seipsos, & caetera mouere, iam ad corum coSnitionem transeamus.
V T igitur nobilissimae creaturae intel-
peti dicatu ν cuntur non modo cognoscere, scd maxi-
. n. ις ni ξ cognoscere, & zntestigere. auoin An- Et pri:no videamus nos , quomodos .i Deum. diuinam essentiam cognoscant, & quali- sophum, d ter; secundo, quomodo scipsos,& qualiteri tertio, quomodo caetera, de quibus cognitionis modis , siue inleslecticinis, quod idem est, num haec omnia cognoscant, di intestigant Angeli Θ dimissis i
men innumeris controuersijs, ct ingenti copia rationum, quae solenta Din circa hanc perarduam materiam adduci,& Ω- lectis dutaxat his sentent ijs, quae maiorem veritatis apparentia habete videtur. Inquiritur primo igitur,quomodo An selus dicatur naturam cognoscere diui nam, siue inclitis esciat iam diuina me Aninmitive, vel abstractive, vcl etia discur sive Θ intuitiue,cum sibi prs sens obiectum existat ; abstractive, cu obiectum absens est,cogitat de ipso,& abibabit a praetc tia, existentia, & motu; discursiue, duindiscurrit circa id, cuius notitiam liabet, non persectam, sed aliqualem , qua me di ante ad pei sectissimam tendit, licet a liunde incipiat motus. Ad primam inquisitionem respondeintur, secundum D.Bonati,& quorundam, quod Angsus nequit per suam naturan intuitiue cognoscere diuinam essentiam,di ratio potissina est, quia beatitudo corisistit in Des cognitione intuitiua,& dii etione. bi igitur Angelus hanc haberet
cognitionem per naturam , esset M turi quod est omnino falsum,nam Dii non CS,
hanc eandem haberent gratiam Dam nes , cum in eis, teste D. Dion. Iemans runt naturalia integra.
Concluditur igitur, quod diuina lux coeti propter sui eminentiam, a nulla creatura potest per suam percipi naturam, siue via deri intuitive. Potest bene ex diuina clementia,& ex immissione supernaturali eiusde lucis diis uinae, sicut .n. impossibile est oculum .leuari ad lumen Solis alio lumine,quam Giusdem Solis, ita ad propositum. Sed quomodo saluatur, D. Dion . eX- m diuix presia sententia, dicentis, Angelum i tellectum Delionriem habere P Respondetur, quod Angelus in se non habet intellectu Dei formem, Dei sormitate gloriae, quam habent Beati,sed dicuntur habere intellectum Dei formem naturaliter pro tanto,quoniam sine adminiculosen sus, & phalasmatum, per id, quod habet in se actu inditum cognoscendi, nec di peditur a clara Dei cognitione,& visione mole corporis,vel obscuritate velaminis, vel culps,sicut homo,attamen impeditur ex altitudine ipsius obiecti cognoscibilis. hoc est Dei, qui lucem lava e bilem inim
Si igitur Angesi hoc modo nequaqua
possunt diuina pei spicere essentiam. intuitiue, nec etiam abstractive, si tameno
intestigatur, quod abstractive eande cognossent, hoc est per speciem innatam di ii inete, non autem facialiter, ut quidam ex nostratibusaeoncludunt. Quod autem Angelus possit per innatam specie sicco gnoscere Deum,tali modo probatur: cognitio Angelica naturalis perstastior suit. quam mgnitio naturalis Adt, sed Adam in statu innocentiae habuit aliqua disti clam cognitionem de Deo, igitur & Aria. scius in naturalibus, sed hoc nos adiungamus non potuit habere per suam si na-plicem naturam, ut vidimus,& coclusum
est, igitur per aliquam innatam speciem. Sed quomodo intelligit seipsum de pex