Christianae theologiae cum Platonica comparatio quinimò cum tota veteri sapientia ethnicorum, Chaldeorum nempè, Aegyptiorum, & Græcorum. In qua primò secretiora dogmata de Deo, de angelis, de mundi, & hominis creatione, de anima, de dæmonibus, & de b

발행: 1627년

분량: 609페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

241쪽

ni philo rhia. lib. 2. rapta

Comparationis. Liber VI. I I

Dicerent itidem protervi , quod utiq; paruos . i. Angelos, beatam, & selicem

ducere vitam, quibus cum animae nostrorum, ab omni labe purgatae caelibem, de ipse degunt aevum, & quod eli mirabile di tu, non negalle Arit t. pronuntianthos admittit Deos Plato, sed non inuisibiles, ut sunt Angeli, sed visibiles, & apparentes , ut Sol, Luna, & Sydera coeli, cum suis animabus, sed hoc etiam ratione hac conuincisur,quoniam in Cratylo,oppolitam huic aisertioni videtur a stirre sententiam his verbis. Non m par est Mylasis Dis incipere, rationem mis gare, qua μὶ vocarisiunt ' Heri nempe Soc. equidem lia consera, .dentare vis: miti Gracora risii Dras salum putone eos, quos etiam his tem

ribus Barbarorum plurimι aristratntur Solem, Lunam, Terram, serus, Caelum. Cum . u. haec omnia perpetuo incursu esse cons cereus ab hae natura ζ τοῦ30ν θεμι nominasse, &c.

ex his vel bis com tui tacite, quod tacite hinc lententiam non approbat Plato .c quod Dij minorus sint materiai cs, cum explicite dicat hoc cile Barbarorum

comm cntum.

Nec turbent nos alij, dicendo si Sol, di Luna, aliaue Sydeia non sint Dij minores,de quibus in multis libris agit Plato, ut visum est,sed sint eorum intelligentiae motrices illorum orbium, quod nos non audemus negare, sed admittere, ut dictum est in superiori lib. sed praeter has, non dari in eiusdem do trina aliae mentes infra ipsam primam imparticipatam abiumstae ab omni materiali, corporeaq; mole, quae medient inter ipsam ,& Daemones: illices rc spondemus cum noliris, quod nuquam legitur Chaldsorii ii, Hebrsorum ,& Aegyptio tu vetvicin rhe logiam,admisisse critiin, deas ira pro Dijs iunioribus, licet admittant corum intelligentias, ta multitudinem mentium post

rimam imparticipatam, ut intra vid imus, quae iure optimo Angeli appella , ii possunt.

Et hoc revera probatur auctoritate Augustini magni, referente Augustino Eugubino, nam cum Plato vetustam il-Iorum doctrinam sit amplexatus,non iniuria in Phedro, in Gorgia,& Phedone, praedicat supra celi verticem,ubi nec Sol, nec Luna, uec alia bidera sunt, Duor multi, qui ipsuin allerere volunt in libris

de coelo extra ciusdem vertiginem vive

re Deos Oninus, de in libris de moribus, Deos prospicere rebus humanis, dc p naia reddere bonis, & iuliis. In codem Phedone Plato ex prcsse diu cit cut alibi vidcbimus animas nostras, corpore exutas, ad Deos alius sapientes, bono'; migrarc, qui quidem sunt longe meliores his, qui apud nos lunt, qui esse non possunt nisi Angili. Nec est tenendum iccundum alios ἰquod praeter haec listia corpora, intclligenti s praedita, ctiam adinittantiir Dij ntinores, siue Angeli, sed isti non sint tit- si Daemones boni, qui hoc nomine nuncupari possint nam saepe saepius cornix.rim,& indifferenter contingit in Phil sophia Platonis, Deos iuniorcs pro Da monibus, de Daemones Pro Dijs acceptari, & appellari. Quia iam dictum est Platonem constituit te differentiam inter Deos,& Daemones, in Epinomide, cui Plutarchus assentit, non solum cum tota sere Academica familia, scd etiam cuin antiquis Philosoplais, emph cum Chrysippo, Eiris docie,& Dcui ocrito, diccns Daemones. i Dijs disterre, non tantum ratione probitatis, di improbitatis, sed etiam specifica disterentia, & habitatione ; nam, Hi coelum, illi vero aerem, dicatera elementa inhabitant. Sed ad quid circa hoc amplius imm randum cuin hoc luculenter in Timeo P . exprimat Plato, dum statuit unum crea- τ α torem animarum, qui est Deus primus V crus, de Bonus,& multos creatores, qui aestimantur Angeli secundi in Platonicos illos,qui Christianam profitentur religioncm, inter quos est i . Aligustiniis maximum Ecclenae lumen, qui qui doni expresse ait, hos a Dco conditos csic, si

242쪽

humanorum corporum coditorei, qui in 'imo caeterarum rerum ei sectores, quia scuti ab uno summo Deo immortalcm

partem sumpscru ut patet in Timeo) se

ipsi mortalem partem attexersit, hinc e liquod vult Plato, quod ranquam parentcs ,&conditores nostri colantur, de v nerentur a nobis, ut iusius alibi dicemus,pon tamen approbat Deorum Ortum , dc genealogiam, co modo, quo enarran

Poetae, quoniam Deorum histo iam sub velaminibus fabulatu .lcbere reponi renuit,adeo quod a primo ad ultimum illo et putat veros Deos, qui a Deo summo immediatς origi'ςm habunt, &.vii LOpcrativam circa motus copiorum ,& alius res producendas in haec intcriora ,secundum quod ad varia fuerunt creati, Se dc it i nariti Oilicia.

Isti equidem sunt hi Dij parui, siue iu

niores , respectu primi maximi, de s cni ta6, qui re vcra, Angeli nomine dia taxat, non iubstantia, non re, a nostris Angςlis differentes appellari possunt. Et quod haec veritas, sit luce meridia. na clarior, apud Platonem, confirmatur hae irrefragabili ipsius auctoritate, in Dialogo, qui Epi nomis inscribitur: Prin

Deos ex hac pulcherrima auctoritate Platonica cilla in reium natura, scd varia ollicia cxercere, Lirca res maximas,& minimas pcrhibetur, quod nostra non respuit affirmare Theologia, ut iam visuinest, de etiam libro sequuti , id c bimus, , bicomparatio absoluta cit in incilium adhibenda a

Qiod maximarum curae rerum, & Winimarum Dij minores, hoc cli Angeli

uidentia, confirmatur etiam sintenti Platonis i t. de Legibus, ubi etiam, tua

Nec turbet nos, qJ ibi videatur Plato appellare hos Deos nominibus genti

mina non fas iunt, quod non sint haec nimminu .i. Dij minorcs in ira ipsuin prunum, de summum, quibus ille tanquam seruis s. is lias cinni sit opcrationes, pi optur bonum rcginio univosi recte perficiendum, ut id vidimus iupra,minimc faciunt ; nam fabulosa gentilium Theologia hsc var a

Deorum nomina excogitauit, ad LX prcssionem diuersatum operationum unius Dei summi, qui cit lupitcr in regina in univcrsi, ut etiam alibi iactum eli, c congitauit,& ut peroptii .e animad9ertunti pulti de Ethnicorum familia, & etiam .

alis quam plures cx nostratibus, ct prae, set tim Ehubius Casaiichsis, Lactantius Firmianu , Tcrtullianus, alij, qui qWidem inulta per i bulas uin vetamina ,ea initiis ille icssantur, quae nihil pininus, non ad plures refellitur, ut idei i s citc stapud ilicis in t xpositionibus tabulatum,

. s. Honacri, Orphaei, Caci iij, Epicharmi,

Lini. Musaei, Sc aliorum His sine auctoritatibus sulii .pos taxus in doctrina Platonica minores Iacos as firmar , cini: ssis innumcIis alijs,q pati niloguntur in Dialogis huius cclcburrimi Philosophi ; nam non cli liber, in quo

clarissima coi uin mentio non reperiaturi

idcisco vidcamus modo qualit cr ctiam svotum argum cniis into prcium , quod Deos cile, sine ulla mentis hestationerat cat. Aisul T. cnN Nuicn non si ni im

243쪽

Comparationis. Uber VI. . IXI

sius Platonis, scd suorum expositorum, est re vcra stabilia fortara , igitur perre-eu praesertim Marsili j Ficini, inta ac d ctior ca,qua est in Obllis,&hacpcitcstcs istinia cxcellentissimi viri, quartamen ra- se ratio sua scrifietionis quoni in virotioncs, ct argumentationes soli dissiluis momento, S: illico potcs suum opus ab- fundarnentis Platonicis innituntur ; vn- soluere, quCd non contingit c , R e i - se ad aductiari; iacito Atinqueri non

multisint rationibus etiara probatur.

MArsilius Ficinus, primo Theol

giae Platonicae, poliqua in valida de inon stratione probauit, quod supra formam in corpotu diuisam, .lia cxtabat sarma indivisa, vcl ii lius m diuidua , Probat ex consequenti, primo, quod illa per iubilatiam sit immobilis, per D pcr,tione inobilis, per x istuco aut parti in mobili & partim immobilis; hoc suifcicterprobato ossedit, quod super hac iaccellario extat subitantia quadam, quaercp ritur immobilis omnino secudum totam suam naturam, & actionem, di istam nil

aliud concludit esse, quam Angclus, qus

tura poli prima imparticipatam, ut multi Platonis sequaces unanimiter, & pari voto tenent, ut inti a vid c bimus, scd multiplicata ad maiorem sui per tectioncm, eius rationes sunt infras cristis,quas incoiudicio ab aliis desumit Platonicis, .. ipsis indoctrina Platonica cclcberi imis, ν-t in sua uti est Iainblicus, tu Proculus, cum alijs horisiam'. tenentibus, & non imuria, hanc substanta , Uat uim separatarum multiplicitatem post tapito' primam imparticipatam. Videbimus pilus, quibus rationibus Angelos esse probetur, cum iam auctoritatibus Platonis satis abunde dcclaratum lit i postea itidem rationibus, multos, & undequaq, ab omni materia separatos, & abiunctos esse probabimus.

Marsilius sic proccdit, probando loco citato. Pericctior est operatio fornas stabilis , quam mobilis, seqvcns suam cntitatui a st billisunam , sed operatio aliqua digct lcmporc , ista est Anscii, illa an iamae , igitur ilia pericctior illa, igitur di- tur aliqua opcratio ali urus Limae supra animam, quae cst pci lectissima, quae quidem es c ucin porcst,nisi Ai scius; igitur ex hoc Angelum csic cos ludi potes i. . Hac ratio huic iunilaincirio inniti via dctui . . quod sicuti aliqua forina intcllcctualis, vita is,quae est omnino in bilis spectatui,& liaccitanima ita dat ut 4b- qua omnino immobilis, & ih c est A ngclus, dicerct s Oilan aliquis in aenio subti- Cb lactis.lis, quod haec usi Dcus, scd ici pondctur, Solimo. quod hoc omnino clic non Poteli, cum iptu sit unus,& non multi pic X; unde curnentitas, d forma animae sit multiplex,c sc luens cst , supra animam aliam amm

bilem dati, sed tamen multiplicatam, lascquidem nil aliud esse potest,quam multi- itudo Angelica,quae est supra animan si- .et uesupra animarum multitudinum. Ex quodam Mago tum cnigmate, si videtur etiam argumcnt axi, sicuti i ncor poribus est res undiq; lucida, x t licita,&vndi ii obscura,cx se,ut acr, di partim lucida, & partim obscura, o luna, ita inor dine spirituum citui et s omnino lucida omnipo ob*ur , 6 p rtim Obs ira, p.utimq; lucid.; prima citinens Angclicae , secunda est anima ratione destituta , hoc . est,anima irrationabilis ,rcitat,quod ici tia iit apinia rationalis, quae iuretcncat medium; quoniam partem habet in t lectualis luminis,parte cita in cardi: prima, qtis est vel iri siclia,seinper ab ,se coiicia modo li: me habens, cst Angelus. r. inciis semper codem modo lucida; eo quia immediate est infra ipsum primum: sicunda est omnino obscura, vclari uisitionalis,quia nullam habet in semctipsa rationalis luminis patiem: tertia vel O rationalis partim obscura, quia non cs, ut prima Angelica nobili 'Sc.xcestes paritia: q.

244쪽

i in Chris . Theol. cum plat

Iucida,quia ratione praedita,atq; irrationali nobilior, & excellentior; & ideo e dem ratione superior, igitur ex hoc ordine Angelicam reperiri natura astruitur. Et quemadmodu ostedit sua insuperi ribus corporibus in tetionem, ita in inserioribus hoc ide demon strare sic nititur.

Reperitur corpus unum, ex intellectuali substantia, hoc est, animarati nati,& naturali mol hoc est,corpore co- stans; reperiuntur etiam multa corpor

animae substantiae expertia , ut sensibus patet, quid igitur prohibet mentes plurimas, corporibus haud unitas reperiri Phi quid citi sunt Angeli, qui super omnes animas corporibus alligatas collocatur. Ex hac ratione facile liaec alia deduciatur. quod cum mentes corporibus uni-

toe, ex se ipsis specid animalis haud compleat cum compositae speciei sint partes ;atque, ut plurimum, ut intelligant sensi. bilibus indigent, quare imperfectae censeri possunt, cum impersccte agant; ab imperfectis, in quolibet genere ad ea, quae sunt persecta ascendendum fit, quae

persecta natura priora sunt I consequens est, ut super has coniunctas mentes, ad separatas ratio nos manu ducat, qua P-fecto separati mentes re vera Angeli uici possunt. Alia ratio sic etiam produci potest, impossibile est naturam inferiorem superioris absque medio summum consequi, ideo cum multa corpora sint apud Plotonicos mentibus praedita. s.csticolarum Daemonum, & hominu, restat ne sequatatur, illud maximum inconueniens,quod dentur aliquae mentes sincerissime, super has omnes existentes, ut mediae, hae i. sincerae, ac simplices collocentur, & illae

sunt Angeli puri, & quibuscunq; corporibus destituti. Multe itidem aliae rationes a Platoniacis adducuntur, quas omnes hic affer superuacancum ccnseo ; idcirco cum iam auctoritatibus ipsius Platonis, necnon argumentationibus exusdem, & suorum hoc satis probatum siit i restat modo, ut quomodo no vnica sit haec mens particupata , sed multae immediate a prima i participata pendentes, quae iure dicu tur Angeli, videamus.

tantum.

QVoni m maximam controuersiam

inter Excellentissimos Platonicos' an . s. post primam imparticipatam, immediate sequatur multitudo metium participatarum infra ipsam,&supra anima uniuei salem totius naudi conspicio, idcirco adducendae sunt eoru opiniones, & quae magis erit consona,nobis seligenda, & approbanda, veluti veritati Christianae magis consentanea. Plotinus, di Porphyrius discipulus, ex vetustioribus aliqui coi ii asseclae,tenent multitudincm mentium, inter primam, & nima mundi minime reperiri, cxaduerso Proctus, Ermias, & Syrianus, quorum sententiam approbant Neoterici Plat nici,ut Ficinus, & Ioannes Piccus Miradulanus, & a i ,1 seq uaces, oppositam via dentur tueri sententiam. Primam asse runt quidam magis Philosophicam esse; secundam veto magis Theologicam, v pote, quae magis vcritati Christianae nostrae Theologiae accedit,quod omnes as- firmant nosti tempe statis sapientes.

Qui partem Plotini ,& suorum tuentur, id minime ratione solida ossedi posse aiunt, quia nullum usum id exposcere volunt, nam ad quid aiunt ips) multiplicare entia sine necessitate P E contrario Platonicus insignis Proclus , & Syrianus, hoc idem rationibus subtilissimis, iure persuadent. Etenim quid sibi volunt

Plato,& Socrates,cum multitudinem i niorum Deorum .i. mentium , post prumam admittunt 8 cum unamquamq; ad cuiuscunque custod iam deputare viden

tur,ut tactum est supra,& infra fusius dicetur cum in inundo ad ollicia explenda , & multa, di varia, a prima de Itinatas esse prodiit, ut ad si eratum motionetv

tium ma

245쪽

Comparatio

ad hominsi custodias,& ad alias functiones obeundas P quam quidem veritatem , isses ad. ipse Arist. noluit infringere: quin imo eaia.. adeo admittere, ut unicuiq; orbi sui tri- in ilia ab. bucret usiam.i. substantia,&tot esse usias, sue intelligentias in cplo, quot sunt mmius ι & quoniam deprehendit, motus ibi esse quinque, & quinquaginta, idcirco

tot esse eas determinauit,ncc forsan intelligentias a materia undequaq; separatas negauit ut opinantur nonnulli ex eius a Lsiclis Averroisticae interpretationi nim j addicti sed easdem generose admisis,cusuper coelos entia immaterialia reperiri,

. optimam,&beatam vitam ducentia, impassibilia, & incorruptibilia, tempori, & vicissitudini haud obnoxia fassus est,quoniam ibi nec tempus, nec locus, nec va cuum cst, scd dumtaxat illud spatium, in quo distinitiue cile in loco immaterialia, Tatione optima determinant Theologi

nostrato.

Si igitur Aristotelicae opinioni hoc

dogma consentaneu esse apparci. Lquod multa , & non una mens, post primam r Periantur, & hae participatae,& ab ea de- Pendentes , multo magis Platonicae omo conformes cite potest, & debet admitti,

cum ipse tam frequenter carum mcnti

nem faciat in omnibus fere Dialogis,nec vero haec doctrina esse solius Plat. atq; illius interpretum iudicari debet,sed etiam totius veteris sapientiae ante ipsum citet constat. Videbimus paulo infra, tuom do non solum multitudo mcntium apud

veteres reperiatur. l. Zoroastrem,& Mercurium, sed etiam quomodo mirifico o di ne distributar in uniuerso spectetur,sed Prius qualiter hoc rationibus ostedi possit ,& quibus auctoritatibus valeat comis probari, videamus. Rationes multas in confirmationcm

istius veritatis adducit Ficinus, quas i ' Procli Theologia, It ab Academia Lycia quidam Neoterici illum desumpsi si ea

tum ant; quarum praecipua est, quod sicut in corporibus multae mentes vitam mobilem ducentcs apparent,ut mctcS huma-

iis . Liber VI. spue

nae,ita non inconuenit multa ε itide absq; Quia An. corporibus reperiri; quin imo multo plures vitam tamen immobilem ducenteS,cu unus immseorsu a materia mentes melius se habeat i .i uniuerso, quam materia adhaerentes, hoc ratione optima confirmat, quoniam incorporeae substantiae , secundu generis sui conditionem,& naturam magis vid tur couenire, quod sint extra corpus, qua

in corpore, & ideo plures illius species a corpore seiunctas, quam coniunctas et Iedebere ex cod sequenti,& isti sunt Angeli, plures re vera, & non unus, secundum nostrum loquendi usum. Pollet quis utiq; plurcs esse mentes,&non unicam,scd tamen numero dc terminatas admittere,uci,ut opinatur Atricenna s, decem, vel, ut docci Arist. tot, quot sunt motus coelestis,ut supra ictigimus. Nos hoc persuadere no dumtaxat n bis nimirum placet, sed ultra et fateri cogimur maximam entiu multitudinem rein periri, ut rationes istae cogunt. Si species rerum naturalium in matcria eλistentes,

quamuis in subiecto angustae re vera sint tamen inter se, non per stibi tantiam, sed per te ipsas distinguuntur , atq; in num rum , quam plurimum dilatantur, uiuito magis substantiae ipsae, quae super mat

ria vivunt in seipsis, & per se ipsas distinctae sunt, atq; mira quadam absoluti generis sui foecunditate, in species quasi innumeras prorsus amplificatae. Itidem intelligibile genus suapte natura magis multiplicabile, quam corpo rcu es le videtur ut quidem numeri dimensiones, figurae proportiones, raritas comporum , velocitas motionum in ipsis coriporibus scin per terminata sunt, in mente autem absq; termino pro arbitrio prsten.

duntur, si illa igitur terminata, & limitata conspiciuntur, ista interminata quid prohibet fateri illa ab istis in numelo excedere ξAdiungitur ait Ficinus ad corrob randam hanc veritatem quod illa,qus in

materia particularia sunt, in mete uniue

salia fiunt, quare concluditur, quod ista

246쪽

magis multiplicabilia , & multiplicatia nedo affrmare conati sunt, sicutiprimas sui, q uam illa, quae certo numero recluis literarum Homerus, Callimacus ex Grp. se videntur. ii cis,&alij, ut Virgilius, Catullus,& inul- actu α Concluditur haec vetitas tandem hae solidissima ratione,cum hoc gelaus in teulistibilium genere sensibilium amplificati lius sit potethi talis in uniuerso inanis,& frustranea esse non debet; quare suta stantiae separatae multo plures esse debet, quam corporales, etiam hac ratione prς- sertim cum potentia praestantior, & magis , & prius in uniuerso actum sibi suum asciscat, quam debilior ι ne igitur tale in-

conuenies admittatur, iure mentium abstractarum multiplicitas in uniuerso stabiliatur. i Concludamus tandem cum hoc viro, qui ad mentem Procli, & Syriani loquitur, quin imo cum veritate ipsam metium multitudinem etiam ex ordine uniueisi; nam q. ordo exposcit, cu sub infinito b no , quam optime dispostreas existat ; ut, quae in ipso sunt meliora, quatenus fieri potest super deteriorum quantitatem, de numerum multiplicetur;& praecipue cum inferiora superiorum gratia sint costit ta , quod manifeste licet in uniuersi machina conspicere sint iuremerito igitur plures, & non unica mes post primam ex his rationibus,& etiam ex auctoritatibus philosophantiu diuersarum sectarum, &iint oino a materia abiunctς,& separatae. auab iis . Auctoritates, quibus hoc dogma de MF- onfir mentium multiplici discretione cofirma' ' tur, sunt primo Zoroastri, qui vetustissimo metro hae in primis multiplicitatem cecinit, ut proxime videbimus, cli eorum ordinem explicauerimus: secundo, A syptiorum , qui eandem doctrinam sunt secuti; deinde Graecorum priscora . LOG phari,& eorii, qui eiusdem dogmata sunt amplexati dehinc multorum; Platonis. s. ipsius, ut latissime visum est supra,plat

nicorum q. omnium: atq. Stoici hoc non sunt ausi negare,quin imo pro viribus aia firmare, quod auctoritate patris clo luc-itiae Ciceronis,pluribus in locis coctrinari

potest; Poetae excelletissimi hoc idem cati ex latinis, quoru verba, & carmina hic referre tedium afferre posse putauimus,& ob hoc hanc sentutiarum scriem cnam rare omittimus, & eo magis, cum in his mentibus ordinandis horum auctorum mentionem facere debeamus: qui tamen tantorum virorum placita,auctoritates s circa hoc dogma in fonte videre cupit, prae manibus eorum sci ipta, si potest, surimat, saltem August. Eugubini volumen

de perenni Philosophia conspiciat; ubi ,,Ic ' 'per totum octauum librum haec omnia la se videre poterit . . I

I Stius mentis a materia omnino seiu ctar, non est aliqua dissinitio in Plat. eηacta, adaequata, & explici ta,quae possit hie afferri a nobis, sed variae ab eiuldrin

Philosophi assectis affersitui descripti nes,qur passim apud ipsos summi doctri GL, a

nae viro conformher accomodatae leguntur, quarum prima est i sta. Mensimaru - doct. Fiat 'eipata, P.e en Angris, dicitur animal rinio mis Immortale, optimam vitam degens apadpri-νm, o quo rerum, se originem trahis. ira

Circa hac descii ptionem est aduerten dum, quod Platonici arbitrantur exaniamatibus rationalibus aliqua dari mortalia, ut nos homines, aliqua vero immo talia , &hae sunt mentes psnitus a mat

ria separatae, quae Angeli iure optimo di. cuntur, hoc patet apud Porphyriu in di finiendo hominem. Alij ex eidem familia rectius mentera imparticipatam, siue

Angelum, sic describere nituntur.' Mens se sidam. imparticipata esi creatura pniat anti ima in .si ptiret ibitis, libera, conrancter musissens, cre rae ab imparticipara mente, siue a Deo, vi ei famulitur.

Haec descriptio sic declarari potest de

verbo ad verbum,& primo, quod sit ere tura, eo quia a prima imparticipata habuit exordium per creationem proastis

se , eo quia a prima imparticipata hinbuit i

247쪽

Comparationis. Liber VI: i

bult exordium per creationem praesi-f αuomodo maris ordine, a metu Has

finis, eo quia infra se alias habet mentes, corporibus implicitas, ut sunt Daeinonia. cae,& nostrae In Q gibitis, eo quia est i ta in intellectione posita. tiberis,quia cum sit eminentior, & perfectior mete hum na, quae libera existit, non caret, & ipsa

hac facultare.continenterimelgigo ad diti ferentiam itidem nostrae mentis,quae cum

discursu intelligit, ipsa vero sine discursu, vel dicitur continenter intelligere, quod est idem, coquia non syllogi Eat, ut anima nostra, sed unico intelligendi modo,

is mente imparticipata creara, eo quia Angeli & ipii dicunt, ipse fecit nos, di noria

ipsi nos, ut e umuletur, quoniam ad Cificia aliqua est reuera creata ut patebit infra quae omnia sunt in Dei obliquitania dilecta , tanquam ad uniuersi fictorem,

α rectorem.

Aliae descriptiones mentium participatarum, siue Angelorum elici utur a Platonicis, utpoth, quod Angelus sit imm bilis multitudo quod proxime mon stratum est quod sit mens,&qua ration , caq, materiar inquinamentis non implicata δε quod sit itidem mens, siue spiriatus a materia segregatus immortalis, o rationalis, &ci quod sit tandem circulus duplex,tum quia ad illud redit,unde manavit, dum suum diligit, & intelligit auctorem, tum quia semetipsum conside

Hae sunt Angeli descriptiones, quas varijs ex Platonicis collegimus; alias multas omisimus, quae cum in idem redeant, breuitatis causa referre nobis minimξ placuit. Iam habemus ni fallor in doctrina Platonis, Angelos clis,& auctoritate linsius, & rationibus persuadelibus suoru in

interpretum,necnon auctoritatibus veteris lapientiae hoc conspicue conti i manti-ous: habemus, qJ multi sint, cotra contrariam tenentes,ut Plotinus,& Porphyrius: restat modo videre, quo ordine ab

eisdem disponantur. pientia, tr a Platone,in Platonicis Angeli disponantur. CHaldaei ut ab his tanquam a Vct

stioribus incipiamus no modo hoc dogma de mentium multitudine cognouerunt, ct posteris scriptum reliquciunt, sed etiam ordine sic miro, illud disposuerunt, ut videatur in multis fere conuenire cum illis, quae D. Dionysius nostera D. Paulo edoctus,&diuino numine aia flatus, nobis admirabili serie descripsit, de quibus superiori l: bro, ubi Angelica natura, secundum Theologiam nostram, licet per compendium, explanata est. Hoc idem Michael P sellus, vir in Platonica doctrina apprime versatus, facili methodo & expressit, & ordinauit, & i tres generales ordines recte distribuit ;etenim datur primo una suprcma natura ,

seclidum Zoroailrem, & alios Chald cos, eiusdem doctrinae sequaces, quae unam. supremam constituit Triadem,& hsc profundum, appellatur paternum, & ex hoc, quoniam ex patre, mete, te potentia constat,quas substantias, Triadem hanc constituentes, nuncupat intelligibiles; post hanc alias quoq; duas constituit, ex rei natura diuisione necessaria distinctas a prima, quae est intclligibilium, & intellectualium , siue & intelligibiles, & intellectuales possunt appellari, iuxta sua verba, quae sunt: Inies ilitia, er intelle.

bguntis' Tertia cit intellectualium tantum , siue intellectuales tantum, possunt .n. sic secundum eos appellari.

Breuiter hanc doctrinam n bis sic libet explanare. Intelligibilium primus ordo is dicitur, qui tantum intelj igitur,& est supremias .4Secundus, qui ct medius est, intelligibilium simul, & intellectualiu dici iur, & est trine diuisus .f. Iyngas, &Synochaeas,& Teletarchas, hic sic dicitur vii Zoroastri ab oraculo dictum est quia & intelligitur, & intelligit. Tertius vero est intellectualiunia,

Z qui

248쪽

im 8 Christ. Theol. cum plat.

qui . s. tantum in telligit, quoniam vel intellectus ellentia cit, vel participatione. Ex hac praeclara diuisione nole iudicari potest, piimum ordinem supr, intellectum csse , quia mentibus mcdijs in M-- δα teli igitur. Medium vero, qui superioris sie particeps , mentibus tamen constans, ui .Ma i . quae superiora cuti diximus & seipsas in telligunt.Tcrtiuin tandem csse me usum, quatum munus cst intelligere, dc scipias, de superiora ,de iniuriora pariter, ut existi-

in Platonica disciplina diligontissimus in terpres insequenti libro, in ovo comparatio .

nem constituemus, inter Plator citi ac nostratesTheologos,quomodo haec doctriana dili erat a veritate Chri itiana, & a D. Dionysio diuine declarata , in coelesti

Facit deinde mcntionem Psellus il alijs mentibus triplicatis, eodem loci, hix

& catinam recenset Pscllus ad nenter Zoroaliti spirituum immaterialium, usq ad c rporeum mundum materialem.

Ex his coni, imus, hac doctrinam non elle notiam a Platone ipso,& Plat ir icis excositatam, scd per uetuliam, de revera diuinam ab oraculo reuelatam, & a

maximo vate decantatam

Alius oraculorura eiusdem sapientis intcrprcs , que putat Patritius estu Geor-

nem audit ud tamen pauli abiit a Plallidiuersam. Nam post primam Triadem paterni proluod i , in qua ait cilc ut ipse

ρου est tis Trans , post hanc tres Amicim , O

tur quo li tontanam Triadem, fidei, veritatis, de amoris. Alios etiam quosdam fontes,& fontanos enumerat idem auctor bolis .f. sensus Iudicij, sulae tuis, fontanas sum Inlratcs, de materiales,& ipsius animae,' so tanam animam, unde addit. Post velo sontes aiunt esse principatu 2 sontes .n principaliores sunt princi- . patibus, principatuu vero vi uigenorum, jummitas Hecatae vocatur, Medictas v ro anima principalis extremitaS, Virtus

principalis, &c. . Videbimus i sequenti lib. compar. &

annot. quomodo etia D Dionysius noster his nominibus utatur in Hierarchijs Angelorum dii pones dis, de ordinandisia Mercurius Alpha Aegyptios usipien- - A tuni , iamltitudinem Decii u post primum d docet, & pra dicat , sed quia cand c miro hoc ordine non disponit, idcirco,ut , ab eo coniectam, & credi tam, ad Haesens omittimus in sermone lacro, in mincruλmundi , de alibi eandem fatetur cvresse. Oipliaus hane etiam non modo ca- orphaeu nendo docet , de promulgat, sed etiam ' a ' r uominibus Angelorii ereplicite uti tui his vobis, inum summum alloquendo: α

his, de multis alias locis & Mercuiu, Orphaei, claram habemus mentione Angelorum, adeo quod no est ambige dum, quod ipsi cum Platone, I hlatonicis hanc multitudinem recte scirilantibus

non conueniantia

Proscquamur harum mentium diuinarum Oidincm pat lacere, Plato post hos, intra 'aio. de vatcs, de Theologos peruetustos tria

medium ei l congruo ordine adducenduS, uunt. qui re vera hanc mentium , de cat Enam

plusquam auream, de seriem non liquido cxponit, scd pei pulcbie ex sentcntia Ficini potius adumbrat, dum lib. a. de lagiub a

249쪽

Comparationis. Liber VI. I s

bus, Din Minone saepe saepius quendam Daemonum natura, nihil halici commu-

novenarium numerum csi memorat,quasi

necellarium ad leges,a Deo addiscendas, hominibusq; tradendas,& hunc significare, quod amodo apparet illum, qui nouem Angelicarum metium ordines comprehendit,iuxta veritatem Theologis nostrae : exponit Ficinus insignis dotarinae , ct pietatis vir, huc locum Plat. qui tori .m, a Veritate non recedit,nam potest iudic, at, quod Deus Optimus Maximus i,sm tibus utatur, tanquam suae voluntatis interpretibus , circa leges uniuerso traiici das, & exponendas, siue quod legum iationes, per ipsos, quasi per interpreto ad homines legislatores dcierantur, qui in stea quasi ab eisdem aulati, eas promul-

η a Sent, & curent ab omnibus obseruari.

-' Sed quoniam haec doctrina non citita clara,& adeo constans, quod possit tanquam vera a tirmari, idcirco, admisi ano a tanquam ut dixi Jucia, sed adum- ' brata, pertranseo ad harum mentium disponendas ordines, prout exponuiu PIPelai tores Platonis i plius sequaces, & prima, prout & ponunt, & disponunt Ian blicus lib. de Mysterin Aegyptior unia,

Proctus, Hermias, de cum eo byrianus,

Apuleius, de alij, qui tamen circa hanc dispositionem, non tandem videntur habere sententiam, quod tortasse a magna rei difficultate euenire potest

re inxstet . Iamblicus istitur, volens harum me tium, vel horum nummumst 1 ple vocat, subitantias ordinare,&, quomodo appa reant, docere, in nouem classes corum

seriem diuidit. In primo situ ponit Decis quosdam inuisibiles; in a. Deos conspucuos, qui sol san sui quidam putant 2 sunt Sol, Luna, Sydera,&c. in 3. Archangelos; in A. Angelos; in 3. Daemones; in o. Principatus;in . Principes; in8. Hero si

in s. animas, & incipiendo a Dij x inuisibilibus, dicit,quod eorum visa uniformia

apparent. Archangcllarum vero vis .

quoad aliqua, dicit, quod simi diuinis

causis propiora I Angelorum a uicin sina.

rectora, interiora tamen diuinis causis,

ne cum his superioribus metibus, eo quia suam degunt vitam in clemcntis, ut v Idc bimus,quando de sua speciali natura agemus. Principatuum functionis, ponit in mundi regimine, & clemcntorum , quae

variae erunt, sed cum ordine, & ornatu pulcherrimo. Principes dC minanti tria la- .icitae. Heroes habent potestatem cuncta conficiendi, quae optant, sunt magnificia spectui, & celeriter o 'cra n tiar, quae volunt, animae itim motrices sicliarum cxiitcntcs, tum hominum partzs,cUrpora

non informant, scd ei salsiliunt varijs iti demi nodis,a Iainblico haec numina figurantur, sed quoniam harum notitia nihil prode is negotio nostro, ideo tanqua inu. tilis ad pissens omittatur, infra,de Opcr tionibus inentium, secundum istorum doctrinam, fusius aliquid dicemus. Plocius Acadciniae Lyciae Ante signa- Pioe 'nus, Platonicus ingens, & praeclarus,has . mentes dii posuit poli primum tit plicato gelor. diu'. ordine, sicuti reeitis me dii ponit Dionysius noster verae Theologiae Coryphaeus.

Vnde in lib. ubi de Platonis Thcologia agit, qui liber nondum Quod ego sciam Jest vel in latinum versus, udi typis caecia Llas, scd ipsume init vidi apud Franciastum Patricium Ferrarir,dum publice ibi Platonicam Theologiam profitcbatur, in eo cin quam post primum unum vcrum,& bonum, necessariusia cile putat agcrede Dijs minoribus. Et ipsum piimum ccnset; Qvcmadmodum natura naturaliter, mens mentaliter, & anima per modum animae operatur,& generat, sic illud,tanquam supremum unum, siue supremam unitatem unice, siue per modum unitatis debere operari, de gignere,& ante omnia producere quasdam unitatis o Graece ipsi viai vel unitati simillimas,tiis apudi pium itidem vocantur bonitates, ab ipsa

una suprema dc pendentcs,taquam a pri-

mo omnis bonitatis iante, unde dicitur etiam haec natura unica multitudo,ab uno multi plica inti deri u .ins, tanquam ab Ori- sinaria ,&sen crante causa, de ista diui.

250쪽

Christ. Theol. cum Planito

τῶνlex ab ditur in triplicem mentium ordinem. In

ατ primo collocantur intellectus,qui intelleia

Pitinium. cti dicuntur; in a. liuel lactus, qui intellecti,& intelligentes sunt ; in 3. intellectus, intelligentes dumtaxat. Prima horuin acies in haec inferiora , suas dirigit vires, secundum i stius Phil sophi sententiaminam ab ipso uno,a quo dependent ,& facultatem procreandi, &vim generandi corporea cuncta obtinu

runt, & iiii sunt intellecti Dij ut dixiamus, in tripliccm itidem diuisi classem,sic

tamen appellati sunt, quoniam ab ins rioribus intelliguntur. Secunda vero acies illorum,qui dicu tur intellecti,& intelligentes, & pari m do in triplici ordine diuisa, horu ossicium est annuntiare maxima Dei arcana, colligere , & custodire cuncta, pro sua conditione appellati lunt intelligentes, eo quia intelligunt superiores ; primi ordines tripartiti, qui hac ratione dicuntur intellecti dumtaxat, dicuntur etiam intellecti, quoniam ab interioribus intelliguntur Lab intelligentibus solummodo Sequitur tertia acies, hoc est eorum, qui intelligentes tantum dicuntur a Pr clo, & haec est ratio, quae non discrepat a sententia Dionysia nostri, ut in sequentiit,patebit, quoniam intelligunt, di aspiciunt superiores, a quibus postea verit tem,& sapientiam acquii unt, dum ab eis- dem irradiantur,& illuminatur; i sta acies est ultima, in ordine mentium,secundum Procli placitum, eo quia totam absoluit Hierarchiarum circulatione, quibus sun- , ctionibus praeditae sint hae extremae in or-- dine intelligentes mentes, expressa non extat mentio apud Proclum.

Vult tame Philosophus iste quod primi ordinis mentes, a Deo sumino originem ducant,quo ad essentiam,& substantiam ; secundi ordinis a primis; terti j v ro a secundis; quae opinio tanquam erronea a nostratibus reprobatur ,& iuretia ritis, quonia omnes ab uno primo bono,& vero protectae,ia creatae sun t; sussiciant

igitur haec P enarratione opinionis Pr est, circa hanc naturam nobilissimam, i sequenti lib.fusius videbimus, quomodo

a veritate nostrae Theologiae videatur ro. cedere , & in quibus appareat cum eadem conuenire, quod, perspicacissima intellectus acie, animaduertit diligentissimus,& pariter doctissimus Steuchus, in libris Liks. de perenni Philosophia, videbimus sin-

quam) haec omnia, quae tamen conson veritati sun t,quomodo ista a nostro Di nysio dc sumpsit, scd eiusdem verae doctrinae innumera nugamenta,&figme ta admiscuit. Hunc tere in omnibus secuti sunt He mira,& Damascius, ex abjs Platonicis

Graecis. Certum harum incut um non adinvenio Ordi non, sed cai uadcm dumta xat conicissionem elurium. s. participatM CIrea Luaerum, post primam, omnino imparticipa-

tam, vel subcadem unu in reperio, tamEn Apuleius

inter Latinos Lucili Apuleium D. Augii. ς p sini conterrancum, hanc diuinam sic di- Mai. dedis.sponentem naturam ad aures Platonis l. Sex gradus adhibet iste Philosophus Cn- dem-tium intellectualium. I ii primo, tanquam in apice collocat Deum, per se unum verum, & bonum; in z. secundas quasdam bonitatcs, quae immediate pendent a primo ,& dicuntur Dij secundi ci. illi iuni res, de quibus Plato, ut supra; in I. intellectus quosdam separatos,& omnino incorporeos , qui secundum alios intelligentiae nuncupantur; in g. ponit cς lorum tanimas, quas vult esse eorum motrices;in i .' I. animas Daemonum,nam putat Drm nes esse animalia, prout ipse ibi videtur

dissinire, & eius dissinitio a divinitione Macrobi j non discrepat; in 6. & vltim'

gradu ponit animas hominum, caeteris superioribus ignobiliores,ct ex hoc tales, eo quia corporibus corruptibilibus uniuntur, licet intellei tuales rc uera sint. In his gradibus tota natura intelliges,& cognosces clauditur, scd quoniam haec doctrina no adeo constans censetur ad c issimis Platonicis, ut eam sequi debeant veritatis amatores, idcirco nos etiam dem, ut incertam omittimus, sussiciat igiatur

SEARCH

MENU NAVIGATION