Christianae theologiae cum Platonica comparatio quinimò cum tota veteri sapientia ethnicorum, Chaldeorum nempè, Aegyptiorum, & Græcorum. In qua primò secretiora dogmata de Deo, de angelis, de mundi, & hominis creatione, de anima, de dæmonibus, & de b

발행: 1627년

분량: 609페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

231쪽

Comparationis. Liber V

non per propnam essentiam nudam, inhabitu hoc scientiali representatur esseniatia sua, sicuti ix aliorum . haec opinio, ut Crronea, reprobatur a nostris.

Alij tenent, quod Angelus intelligit se per suam essentiam, ita quod intellectio Angeli sit idem cum suamet essentia, ct potentia,& haec itidem opinio iurer probatur,quia iniciactione eandem esse cum sua essentia, est proprium Dei; ideo

cum non copetat creaturae, haec proprietas non potest sic competere Angelo. Vnde pro germana responsione in lius est dicere cuin nostris, quod Ang Ius intelligit se per suam ellentiam uta ta men , quod essentia sua non cit ratio cognoscendi se, non tantum per habitum, ut ponit prima opinio, necessentia Angelica est idem, quod intellcctio, vel cognoscendi ratio, ut ponit secunda, inicutigit se Angelus per suam simplice essen tiam, & alia per species ; ita q uod dicitur primo, quod Deus intelligit se, &alia

per suam essentiam eminentissimam; Ampelus secundo , qui est medius inter Deum ,& animam nostram, intelligit se per suam essentiam, sed alia perspecies, anima vero nostra tertio, intelligit se, &alia per speciem, sed hoc intelligatur de . anima pro statu isto. Haec ratio conti Ne nisa. matur per philosophum asseretem,quod anima intelligisse , sicut alia, sed alia per species, igitur de se ipsam; pro statu futuro autem potest dici,quod anima intellia git se ipsam per essentiam suam. Hoc igitur modo dicitur, Angelus cognoscere essentiam Dei, se ipsum, di caetera alia ι caetera in verbo, quae dicitur a Theologis cognitio Matutina, cognitio autem rerum in se in genere suo, dicitur cognitio Vespertina,clara autem Dei imsius visio, siue cognitio dicitur cognitio Meridiana, & sie concluditur Angelum tali pacto habere Oimodam cognitione.

uom. Angeli agant, F colloruuntur. omodo autem agant, & coli quantur ad inuicem Angeli, sica-

mus modo, quod Angeli sicuti habent stilom. εἰ actum primum. Desie, quod etiam ha- δ'''ὸ

beant actum secundum . . Operatione S, cem age πω

non est cur dubitari queat,&ratio potis.' h*qμή sima afferri potest, quoniam non a Deo

summo rerum condatore creati sunt, ut vel otio torpeant, vel ta nquam casu csse.cti nihil in natura peragant, sed ad hoc,

ut non modo ipsi alli liant, verumetiam ut ad eius nutum, siue placitum, varia O- pcrentur,sicuti igitur luntre vcra,vdost sum est,ita etiam sccundum Dei volunta

tem operantur.

Aerus, siue operationes Angelorum Actus HI, actus Hicrataraci nuncupatur; &ditan δ λην turtalem sortiri denominationem, a n mine Hierarchiarum,cum in tro Hic rarchias sinu, ut visum est, distributi ; sunt igitur actus Hierarchici, sccuduin Thc logos in triplici ordine triplicati, in primo sunt Visio, Ruitio, & Tentio, & isti

tres aetiis dicuntur competere omnibus Angei is cuiuscun κ .Hierarc his,nam omnes claram habent Dei visionem menta- Iem,eo modo,quo disimus,omnes essentia fruuntur diuina, omnes tedunt in idistin , tanquam in suum finem , de intendunt suas cogitationes in Dc u, tanquam mobiectum execllentissimum, quod perfecte satiat eorum potetias intellectivas. In secudo ordine possunt isti tres cotilocari . s. Loqui, Audire,& Mitti . Quomodo Angeli colloquantur ad inuicem, paulo infra late vidcbimus, dicun tur itidem isti actus Hierarchici, eo quia indiffereter unicuiqέordini pollunt apte comis petere , nam unusquisq; Angelus potest actu locutionis proprie uti,& unusquisq; potest alium ea de ratione audire, & p stremo etiamini ab eo, in quo sistit mi, tendi facultas, quod proxime pari modo videbimus, Deo annuente. In tertio ordine ponuntur illi actus Hierarchici , de quibus clara extat mentio apud Dion. Theologorum Princi Fciles Riscpem, videlicet Purgatio, illuminatio, & Perfereo; di isti sunt persectiores omnibus ali s actibus Angelicis, quoniam in .l hcc i

232쪽

i 6r Christ. Theol. cum Plat

hoc 'sesu utuntur Theologi actu Hierarchico principaliori modo, & dicunturi j actus Hierarcilicitatam, quoniam cui libit conueniunt Angelo, ut caeteri sumriores. Prima Hierarchia Angelica ducitur Purgari, Illuminari, & Perfidia Hietrarchia omnium suprema, quae proprio notnine dicitur Thearchica lue Dillina; secunda, Hierarchica Angelica a prima

tertia, a secuda eadem ratione purgatus, illuminatur, & perficitur I tertia molire nobis, haec tria secundum communera

consensum agit. l . o

Sed si sunt lignobilissimae creaturae ab

omni inquinamento,&niacula proris immunes,quomodo dicuntur purgari Θ si nuncupantur a Dion. in diri nitione data, secundum eius mentemspecula clara, splendidi uima, quomodo dicuntur si nil uariὸ ii dicuntur Dei ima g. in tuam.& incoinquin . quomodo dicu urur pti sin

ei Theologi praestantissim i pari astensu

dicunt, quod in initio purgantur, ex h/Apurgatio non debet intestigi t illa ab liri quo inquinamento,siue immcui dic , , ta peccato aliquo: scd a nesciuntia. Naim purgatio ibi sumitur pro doctrina, qu niam aliqua sciunt superiores, qui omninno inseriores ignorant, &sic per iunici doctrinae isti purgant illos: itidem djci ritur Angelus superior Angelum i ta Loorem illuminare, inquamum ille tradit et lumen doctrinae, I ille recipit ; dicitur critiam illum perficere, inquantum illud lumen dirigit ad actualem' cognitionem. Purgatio fit in principio, illuminatio si in medio, perfectio autem fit in fioc, Ii igitur modo dicimus Angelum superio 1em Angelum inseriorem pingare, illuminare , de perficere; ct hoc nobili cona probatur exemplo a Theologis . Ac prius intelligitur purgari Ienebris, scicundo lumine illuminari, di tertio calore perfici ita in Angelo purgatio est remo tio impedimentorum,vel nescientiae; secundo, illuminatio est retentio in specu, latione veritatis; tertio, persectio inadimore beatitud inis aeternaea vii diei Miactus Hierarchicust Sed qualiter liaee fiat illumi patio, per Angelos superiores in serioribus doctrinnam insundendo, no idem sentiunt D ctores, sed omnino distordes ipsi apparent , vel saltem diuersimode loquuntur circa hanc doctrinae infusio dem. ei Ganda usius ut aliqu δ sic obiter di camus) ait, quod quadrWplici modo potest intelligi,quod superior illuminet i

seriorem. Primo modo lini en insuaden- .do causa uue', licut sol illuminat ac icio,& hoc modo solus Deu4. illuminat ; se cundo modo iii minosum otiarendo,sicut

iacem deserreps lucentum illuminat d niun, de isto modo Angelus illuminat Angelum ei loquendo de aliquo noto si vi, non alteri itertio modo obstaculumam uendo, licut adaperiens senestram, de diridui itat Domum ; quarto mod aliqui a laci cndu , q uo facto causa tur ii muri in I Lptiuo , sicut citus Medicus a minuendo initiationem, sanato lupat titanu, 2 illunii luit ad v idei uui du

bus ultimis: dirangelus illuminat limmin ivdi Angulum, quod auctoritate D. Audusti. i probatur,qui in illud 'ta

ae I et,ners meret. h D. Augustinus. - Doetor ;anctus, quem Anguli multa docuere, vel citi multa reuesaiunt, aliam sequitur viam, dicendo, quod Angelusi imis at Augelum confortaliue, cilca obiectum; ita quod supcrior Augelus est quasi lumen ri spectu instrioris, consor

dio, adiuuat visuin a d videndum. Scotus suo more subtilissimus, aliam inisequitur opinionem. supericulbus di iter Iam, iam his redargutis, di it t&pre L

se, quod illuminatio tu Andilo, est sus, dam locutio de noto sibi vero persecti in esse, secun d S:st reueli nilo est diffis

cundum Dei voluntatem ionesi endri

Quatuor rodi, fili,

luminalia

ris.

233쪽

quoniam solus Deus potest eficere. .ut & hoc fitaliquibus signis, & nutibus, &aliqua veritas in verbo videatur, sed di. ista signa, & nutus vocantur conceptus ponendo latum, ut causas unda. ii Moci,causati tam quam in audiete, per Astaciae istius nolui doctaris tria vi. stam actionem manifestandi. Haec est dentur animaduertere in hac sua positi .e ne; Primum,quod illuminatio est species locutionis Angelicae; secundum,poncn

do, quod de aliquo, Vel aliquibus fiat iu. . Iuminatio, hoc est de vero persectivo subi noto, ex quo patet, quod de malis, falsis non fit illuminatio, nisi latum per modum speculationis , quoniam repugnat,quod Angelicus intest ectus talibus inficiatur; tertium, pone do, in quo con sistit, quia inesse secundo, tum quia illi minatio in Angelo est non de Deo, sed de effectibus, qui sequutur cile primuna, tum qui est in actione,& non solum inhabitu, tum quia talis notitia prius est in illuminante Angelo , & secundo in illuminato; sic intest igitur rgo,quod Angelus Angelum illuminet illuminando

ad mulcem.

AT quomodo demissis innumeris

dissicultatibus, & quaestionibus quom coia dicuntur colloqui 3 vel unus Angelus di- ω ἱ-- - ' citur alteri loqui E Non est cur dubitatio animum sulpendat, quod . s. Angeli loquantur, sed modus in eis loquendi, est ad praesens a nobis enarrandus Doct

x. DA . dist. Ium auctoritatibus. D. Thomas, Doctor

egregius, dicit expresse, quod locutio Angeli non est, nisi expressio suae mentis alteri Angelo , non quidem vocalibus, sed intellectualibus signis expressa, adeo quod, si quis interrogaret,qup est lingua Angeli, statim respodeatur,quod est illa virtus,vel potestas prim Edi metis comceptum,dicitur haesexpressio lingua A gelica, non isi proprie, sed metaphorice,

x Coi dc est illa, de qua Apost. ait: Si tinguis h miης sequam Angia I. Ibi Glosia dicit, quod angeli perrores uiscar minarabus, quod Dei voluntate se auunt morsi audiam, sententia D. Thomae, circa Angelicam elocutionem ι sed una se offert non pa ca dubitatio, & est, quomodo unus Angelus dicatur alteri loqui ι Cum Dama- mi, id . r. scenus virmagnς auctoritatis dicat, qd Angeli non indigent lingua corporadi, sed sine sermone voce prolato, uadunt .et. Uri sibi suas illuminationes Θ . . Respondetur, quod illa Iocutio, non est locutio naturalibus instrumentis in digens, &ob id non est proprie locutio, i di,tri sed per mctaphoram , sed est expressio , P, e

quaedam nactatis conceptuum, eo modo,

quo diximus, secundum D. Thomae placitum:qus quidem non vocalibus Adin. tellectualibus signis exprimitur. i Hoc igitur modo dicuntur loqui A geli, hoc loquendi modo utuntur spiri tus a malaia immunes. Unde, quando legimus, quod Angeli loquuntur ad i uicem, quod Angeli clamant, ut patet in i Esaia, quando dicit; Duo Seraphim ciam. Ea αiarer aherum in Zac. quando dicit, quod , Angelus loquebaris Angelu,&c. dc bimus i

intelligere dubio procul,quod de hoc loquendi vis, & ipsi iure intelligant, sine

ulla controuersia. Hsc igitur sint breuiter dicta de Angelica et sicutione,iam, quo modo homines custodiant, dicamus. i

Angeb custodiunt homines.

Vod ex Angelis quosdam ad ho- De eustod. min si custodia deputauerit De , non est controuersia inter pios,& re vera sanistos Patres, unde pro con- .e a fesso hoc habent, &Magister sent. hne L sintivis . itidem probat validissimis rationibus,& auctoritatibus Sanctora Minniunt Theologorum.

Custodiunt igitur Angeli homines sune ulla dubitatione, non tamen in rati ne auctoritatis, quonia hoc modo Deus solus custodit homines, iuxta illud Psal. .. t.

234쪽

hominibus voluit ita.deie Ange los ad custo

dram

. Rati . a. sent. dist. a. q. l. ratio

a. r.

3 . Ratio.

Dominin e Myrte, Daminus mersistud, inuise lementiae, quoniam ex quo limneq. ctiam ratiunc mimit LM , quom iri foeti triret aduersarios, Iduo. IJulci hoc modo essent Angoliri inimbus inici nentia pinu lait, ut nulla ex parte homi-rior lici in asinores quod non cli di di deestet adiutorium, ne lapsus in inisecend lum,sed cuit Aliunr,es c diuina gra sia culpae remaneret. itiatio InmeS, Sullam ex eoru .n indigi lis 2 Quarta ratio est ex humana indigen- 4. Ralla. tia. I . tia, o a' primo coceptus homo in utero

ii iuvere, desine dubitat ne hoc eL indiget eusto ab Angelo , ne sui lac

ficiant, ostendunt audioritates diuitiae tura Diabolo. secundo, ne iam utero c-

scriptura ex Patrum : legitur apud Psa si inus, puriclite ur sincB apti iso itertis,

mographum: Angeis uir Deus mantanis vi ius in rusido,nu ad multa peccata pr de te, &c. Itidem Eccles. Inetna gaums etrahatur a Gabcio; quarto, morici S, de te κε possit 'Deus recorem Ange ram le- aegredieris de hoc tumndo, ut tunc ab incundum sinissam. Saluator apud Matth. dijs caueatui illius per Angelium, nam Angeti eoru . s.custodra,si viden L aeo lcmpore plus indiget homo Auxilio, ciem Patris, ibi Hieronymus Sanctus in quoniamnagis insidiator tunc videtur confirmationem habet iisc. ibae Magna illii in velle vin re, di secundum D. Au- dignitas ariminum, ut una uis saleat .gusi. tune magi 2 ipse allegadcontrahoenu μκ natiuitatis Angetam is custodiam sinitiem omnia mala tacta crus, igitur n

suam deputatum, cu itodes igitur iunt no- - cesse est de congruo, Angelum ibi adeste bis deputati Angeli; sed sequamur ar- allegantem eius bona facta coram iudicerare,quomodo, quave ratione id elliciis. Deo; 3Iindiget homo Angelo post ino Quanqua Daus per seipsum sulficeret tem, ut deferatur ab eo in casum, vel saluad hominis custodia, vel ipse allistendo, tem ad Purgatorium, unde Luca de La- vel taliter ei sciendo, ut hesmo s ua libera 1aro alti Hum ure, is moreretur en- Luc is voluntate sese tueri a nequitia Diaboli aerus,res portar uria Getis iustinu Abrah.e. possct , attame ob multas rationes homi- I ii ae sunt igitur rationes, quibus con-nibus tutores Angelos tradere voluit, & : firmant supra citati Patres, homilieni in- cuilodes eos eisdem destinare', ut tutius i digere custodia,&non est unicus Ange- ad eundem tendere possent,& eidem hac lus totam custodiens speciem humanam,

ratione inseruire. Prima ratio, quare hoc . sed sunt tot Angeli cuilodes, quot sunt voluit Deus prout notat D. Bonavent. homines custodiendi,prout notat Magi & quidam ali sest ex diuina potentia, l .ster,& meo singuli Interpretes,& Pa- melius ex ostensione eiusdem diu in s p tres positivi, quorum sententias adducit tetiae, quoniam magis ipsa apparet, cum ipse, & praecipue D. Hieronymi , de Dis aduersarios suos,hoc est, Dae in oncs,non Gregorij I & est notandum, secundulia .. modo per se, sed etiam pcr alios suos & istorum doctrinam,quod nos olum unus-mini inos,hoc est, Angelos, ordinis infe- qui'; homo proprium habet ad custorioris vincit. c d iam Angelum bonum, sed etiam unum Secunda ratio est ex cistelione diu las malum ad exercitium,bonus traditur ho- sapientiar, quoniam ipsa Dei sapientia mini a Deo, malus Diabolo, dec. ordinauit sic,quod inserioribus per supe- - Sed quo tempor jucipit homo custoriora prouideat, secundum Dionys. diri a suci custode Angelo dicitur,quod Vnde dicit ille Doctor S. δ te si .in alvo materno, secundum D. Thomarnem, 2 pulchrituinem uniuersi cregrait ho- . scnt. de si quis diceret,quoi nodo indiget

ces et arareI , per Angetis Ian rara persem homo tunc Angelica custodia, cum caperto crincto n. . reat rationis usuὸ Vnde nec mereri, nec

Tertia ratio est propter ostensianum . idemerat potest ξ respondetur, quod is x-

235쪽

Comparationis. Liber V. '

digetinea Diabolo necatur,prout supra Teriise , Congrin est ad nos. mitti 3. ausa. Anges os,propter mici iam, de ut LX h-

litate tribuit. , litaui .: . limo

Vnde ex hoc. se cupiunt Angeis mittit, licet amet t. iam , cile in coaqcun . Deo gloriose, uφς iii dein d ici t. V.

Bona uenquoniam Angcli diligunt nostpropter Dei charitatςm, & plus dcle igitur implere Dei voluntatem , cum sciant hoc multum ei placere, est noS adiuucnt, quam delectentur cfla in coelo empyrco

Mittuntur ergo Angeli , sed non om-AT tandem videamus,quo modo di- nes,sive non codem modo, quoniam alij . cantur Aneeli mitti ad sua ossicia sunt, qui semper diuinaeas liliunt Maie- tactum est in rationibus.

Sic igitur dicuntur homines custodiri ab Angelis unusquisq; a proprio, dum

hanc inhabitat terram, post obitum autem, si ad coelum evolat, nulla indiget custodia, neq, etiam si ad locum aeteri rum pa uarum vadat, siue ad locum purgationis. . Vnde Angelus, qui iam alium

custodiuit homine, potest itidem alium succesIme custodire, & plures custodire homines,no simul, sed per successione

mittantur .

T tandem videamus,quo modo dicantur Angeli mitti ad sua ollicia obeunda, siue ad madata Altissimi cuius sunt nuncij complenda. Deus ipse, licet sit ubiq; per essentiam, potentiam, praes. ntiam, & possit facere per seipsum quicquid Angeli valet efiicere; attamen, per nuncios intermedios , hoc eis revoluit, ut magis suae potentiae, & sapientiae Ius appareat, voluit, ut infima haec, per media in sumina deducantur, ut mirifice notat Diumus Dionysius. Potest. Omnia facere de sua potentia absoluta, non tamen facit,& Misan,quoniam non sibi rationabilia hoc modo fieri videtur. Vnde dicitur, quod Deus semper facit, quod rationabilius est , hoc secundum eius legem maxime rationabile est, .c mittere Angelos deo eosdem ab sterno mitti ordinauit, & hoc pluribus de caude sis ; I Primo, propter charitatis diuina erga homines manifestandam beneu Antea miti lentia in , quonia sic ostendit, qutid summopere nostram diligit salutem, dum tam nobiles spiritus ad eandem procurandam mittit, prout patet de ius isonibus,de quibus supra satis abude egimus. Secundo, Mittuntur Angeli, propter nostram indigetiam, quoniam nostrum liberum arbitrium gratiae Dei cooperari piget, exercitatore Angelo indiget, ideo& eius instructione, & perfectione erga' insidias Diaboli.

Causa a.

stati, iuxta illud Danini da mi dum sit δε- 'bant ei: alij mittuntur realitur,qui sempcIDeo assistunt, & dicuntur mitti, sed non realiteri unde pro clara intelligentia ii iarum inissonum, dicendum est, cum Patribus Theologis,quod est misso d*pl cx. s. ad intra, de ad cxtra: ad uatra, quando. s. dς ι upqrioribus ordinibus mittuntur in interiores Angelos, faciendo cis reuelationes, & illuminationes , Alia est misso, quae dicitur ad extra, quae est usq; ad nos: prima autem sit usq; ad minores solummodo Angelos, hoc igitur modo omnes Angeli mitti, sed diueria mittendi ratione dicuntur. Sed quinam sunt, qui ad Intra mittuntur & quinam ad extra, sic cundu Doct. D. Tliomas dicit, quod Angcli quinq; Eidem di ordinum mittuntur ad extra, alij vero ' se quatuor superiores ordincs. s. Dominationes, Throni, Cherubim, & Seraphim mittuntur ad intra . Vnde etiam Angeli custodes dicuntur ad extra mitti, quoniam semper nobis prasentialiter ass-stunt, tanquam notiri rectores, ut iam vidimus. Doctor tamen subtilis tenet &non s. sint. sine sorti ratione quod etiam Angeli superiores, siue stiperiorum ordinum mi tantur, ex causa tamen speciali,&in magnis casibus, quonia sicut ascrit D. Ber

236쪽

166 G1ris . Theolo cum placi

nardu Angelus,qui annunclaui t Chri- si incarnationem Mariae, suit de summo ordine i unde, licet D.Tho. Gabriellem fuisse ordinis Archangeloru teneat. Alii eame huic assertioni se opponunt, dic res suisse altioris ordinis. l. Seraph es,&ratio esse potest, quoniam Deus Patermisit proprium filium unigenitu in mundum pro nostra salute, a sortiori ergo denuntiare voles eius aduentu, congruum est, maximum misiste nuntium ad hoc denuntiandum. Mittuntur igitur maximis de causis eistiam superiores Angeli sublimium ordi num. Nos Minoritae pro certo tenemus,vκει -- Deum benedictum Seraphico Patri novisis hostiis stro, Vnum ex ord ine Seraphinorum mi milia, est iti sisse,quando voluit ex sua benignitate in ψ- - - eius carne imprimere vulnera, e2 cicatrices humanae redemptionis pignora. Unde canimus. CH Seraph hoc c it, cui ex ordine Seraphinorum unus ain paruit.

Et quid mirum est,quod Deus Angelos superiores mittat, ii ipsemetivi unus,& trinus apparuit in Iordane in Baptismate filij, & etiam in Monte Tabor in Transfiguratione ξ mittuntur igitur sine ulla dubitatione etiam ipsi. Haec est igitur natura Angelica nobi- Iissima post Deum creata a Deo in conlottapyreo, Uo ut, & bene, notat D. Thmmas, non in gratia tamen gratum facIen. 'te, quoniam non cecidisset Lucifer cum suis socijs, sed creati boni bonitate naturae, non gratiae, quae natura tunc peccare poterat,modo autem non,quoniam sunt

in gratia confirmati. Haec est natura illa, quae est infra Deum,&supra nos, quae ideo dicitur media, de hac compendiosEhic egimus, secundum mentem omnium Theologorum. Dicitur harc natura, Angelica, scutinatura Dei dicitur diuina, & nostra, humana, & sicuti humana ab homine d nominatur, ita Angelica ab Angelo. De nominatur Angelus, non ab alia qua intrinseca proprietate,sed ab ossicio, ut ex Greg. iam diximus, dicitur Grece ἀψε- , hoc est Latine nuntius .a Umnes Angeli sunt spiritus immateriales, suta stantiae abstractae, incorporeae, quae tammen, secundum Dei placitum , a sumunt corpora, prout necessarium est; de hacnosilissima natura agit ex professo M si iter in a.& cum eo omnes Patres sch lastici. Haec dicta de ipsis pro nunc sus-ficlant, hinc alium augrediamur librum de Angelis, si cundum quod Philosophi de ipsis sermocinantur, e praecipue Platonici, qui,ut magis ij, atque veraces cir ca hanc materiam melius caeteris Philo

sophis philosophati Juat. I .cFinis Quinti Libri.

237쪽

CHRI ST IANAE

THEOLOGIAE

Cum Platonica Comparationis

LIBER SEXTUS

De natura Angelorum, secundum Platonis, &Platonicorum

doctrinam; nec non secundum uniuersam veterem sapientiam Chaldaeorum, Aegyptiorum,&Graecorum.

ArvRAM: Angelicam

in Platonis, & veteris sapientiae Philosophia, ita conspicue es la appa

ret , ut nemo unquam,

eandem iure negauerit Platonem agnouisse, licet eandem non Angelica ,ppellasse. Etenim multoties, mittis l. in locis, qdos nostrates appellat Angelos, ipse Deos minores,siue mentes participatas , non immerito nuncupare videtur, quae tanquam Dei summi, mentis primae imparticipatae administratores a temo assistunt obsequio. Quod huiusce naturae mentionem faciat Plato in omnibus Die libris, nostra intentio est modo de non strare, & per consequens,quomodo Angeli sint,&admittantur in doctrina eiusdem aperire, sed prius est cauth animaduertendum, ruod hoc nomen, Angelus, quod signi cat Nuntius, clare explicatum apud i sum non apparet,sed bene multoties Di, minores ab eo nuncupatur, qui a nostris Angeli hac ratione nuncupari solent, sicuti aliquando, etiam in eiusdem doctrina, hoc nomen, daemon, frequenti Ismeusurpatsi reperitur ,& pro bona quadam in ligentia ministra diuini mandati, di pro praua quadam mete a voluntate mi obstinatissime aduersa,&cotraria, Vnde de Eudemones , & Cacodaemones avi mittit,ut perspicue videbimus infra, quiabus sic stantibus, Daemon et large sumptus apud ipsum aliquado pro illa me

te, quam nos Angelum non iniuria numcupamus, sumitur.

Modo nos quotiescunq; praecisam de Dijs Mincii ibiis mentionem taciemus ad aures huius celcberrimi Philos . volumus, vi de Angelis sanctis dumtaxat intelligatur, siquidem de daemonibus infra in particulari agemus libro I . de I I. . Angeli itidem, siue hoc nomen, Anselus, de in bonum, & in malum sensum usurpari solet, eteniin datur apud Theo logos nostrates Angeli lucis , qui iure Angeli boni dicuntur, nccn5 Angeli te nebrarum, qui etiam Angeli imaIi re vera nuncupantur,&ipsiquOq. sunt Darm nes. Vnde quado sermonem habebimus de Angelis, precise volumus, vide illis intelligatur, qui boni sui, de quibus egi. mus, seclidum nostrorum Theologorum placita,in superioli libro;qui quide coin. eidunt cum Dijs Minoribus Platonicis,fue cum mentibus participatis bonis; ducant quicquid velint hi Academici, qui ad aures Platonis , quod Dij Minores sint, vel Daemones ipsi, vel intelligentiae

238쪽

Christ. Theolo cum plat.

motrices orbium in sensu littera , vel sint quibusdam nominibus nuneupii solet,

virtutes exi lientes in ipsis orbibus, in sta vi sunt illa, quibus utuntur Poetae. s. Iusti mystico tenent. piter, Saturnus, Mars , Venus, &c. At accedamus ad demonstrandum, quod in Da latius patebit Da triones quomodo ijdem sint,&ratione solida, & autem non sic sunt uniuersalitercapti,eo confessione valida, in via Platonis, & qisia sunt circa panicularia deputati. veteris sapientiae. . , Haec primaa acie in medium adducere Plato in omnibus stre Dialogis cla- nosis plachii or liquido appareat, qu ram adducit mentionem de his minori- modo utraq. natura distincta etiam iudibus Dijs, quos quidem nostrr, non im cetur a Platqhι de ab as hesis, licet ali-ria Angelos appellant, 'uinimo eorum quando,immo saepe una pro alia usurpe- naturam perspicue a Dainoniaca , &e tur,durn hoc ubin , Daemon, modo inplicite segregare videtur. In Symposio, lonum, modo in contrarium desumatur non modo ait Deos esse, sed clarissimis. sensum, sicuti nomen hoc, Angri M, in verbis utranq. naturam separat in ota nostra Theoloses tione Diotimae fatidicae, euius haec verba Modo petrati ius demonstrare, quo ibi expressa leguntur a diutamquam est, o modo in tanti viri doctrina auctoritat Laetorimis. dicit Socrates, amor' Re Odet: bus, & argumentis probetur, quod An- Magnae o Soctrines Daemum etenim ασπα ra geli sint. In libro de Deo, secundum d Damonum, infer monaos Demue ea meae . cirinam Putonis,scuti ossedimu quod αρ' m Mἰrim ex his ni fallor fatetur de Deorum .s. Deus sit ratione ordinis .s unus primus. s. Minorum, reperiri naturam, & eandem in causatus, a quo omnia alia sibi inseri s.. I. diuersam a Daemoniaca mimo e prosese in ortum ducunt, sic in hoc loco, eadems1ωνΣ re videtur. ratione utentes , quod plures sint Di; H

Et si quis perquireret,qu am distria fra ipsum primum, qui Angeli secundum

mina praecipue inter Deos minorcs,& nostium loquendi modus uni in via Pla- Daemones, secundum Platonem, & Pla- tonica demonstrare possumus, nam ibi ronicos, cadunt 3 Respondetur, quod unum conclusimus ordinatorem , sicuti Plato explicitam constituit dii serentiam unum motorem adtolledam abitionem,

in Epinomide , dicens, quod Dii sunt &progressium in infinitu, sed multos o

passionum omnium expertes, Daemones diuatores ,& motores ad ipsum inseri vice versa sunt passionibus obnoxij. res admisimus, qui tamen omnem vim,

Praeterea Di j solummodo sunt boni, DP & potentiam, & ordinandi, &mouendi mones & boni, Ic mali reperisitur quod habent a primo, & ilii sunt Angeli ,quos

suo loco in ira late monstrabimus contra hoc verum pateat,verba Platonis eo loca illos Academicos, qui solummodo bm expressa in medium adducantur, verba nos volut Platonem posuisse Daemones. sunt. Gn. que, b A ire, furios hanc vo- Veiis m. Alij Academici aliam etiam ponunt, ritatem tendere,quod D sias, A. T. II. γο xl' 'differentiam , dicentes, quod Dij uni- ρ- η'nsmmum quidem terra,set, de P. uersitatem quandam seruant, & indi- ipsumq; et niuersum, temporumq; o et suma dicant, ut patet de substantiis, siue intelli- et arietas anms, mense mi H ncta idos ea

genti js, quae sunt cflestium orbium m dum Graeco u praeterea, Barbaronunq; -- trices, patet,quae quidem, dubio procul, nium consensus Deos essestemium. Ecceta recte Angeli, secudum nostrum loquen- quomodo ex his multitudinem cofitetur.

di modum, appellari possunt, ut tactum Deorum, sicut unum fassus est alibi, ista est in principio superioris libri, probado multitudo, seu pluralitas non debet i Angelos esse secundum metem Alexan- ligi, nisi multitudo, & pluralitas P

239쪽

. argum

geli sint

4. argum.

Comparationis. Liber VI.

In eo lib. his itidem verbis utitur, ad

probandam Deorum multiplicitatem ., clusa ,sive via motu iam uno tamen m torEptaestipposito supremo, A. T. H. se

igitur me L. magis,quam et NaamDeum omn/Liudio sub erius Deum, in ocemus. Primum

cenemur, rationeriri ingrediamur rudentibus

omnia, nihilq; mouetur, an cantra nihil cuncta movemur ' sequuntur multa verba,

qui hic afferre superuacaneum esset,quibus liquido unicuique constare potest, quod cum sint plures motus in mundo, plures itidem debent esse motores, quoniam subordinati stant in suis moti bus, & sunctionibus exequendis, ideo oportet, quod ab aliquo supremo subo ei nentur, & moueantur, & dirigantur, ne in infinitum in motibus,& motoribus sequatur processio. Supremus est Deus primus, verus, & Bonus, inferiores sunt minores Dij . s. Angeli. In eodem lib. de legibus, eosdem ii mana curare perhibet, & omni virtuteis esse refertos,in primis';prouidentia,qua tamen potius gubernandi facultatem, quam prouidentiam debere intelligi sa temur. Ij igitur Dd iustitiae amatores, temperantiae cultores, fortitudinis possessotes, prouidentiae deniq; oecutores, nil aliud reuera sunt quam Angeli,qui'

se qui omni persectione pollentes a sumiamo Deo omnia habuerunt, & ab eodem sic creati suerusivi uniuersum ordinatum spectaretur,& tanquam pulcherrimum admiraretur a mortalibus: Angeli igitur his rationibus sui in doctrina Platonica. In Apologia Socratis, insignis extat locus, qui in Deorum apertam nosm nuducit cognitionem,qui locus non m do est maxime obseruadus, ex hoc, quod nobis Deos esseclarξ in hac via ostendat,

sed quod unusquisq; homo proprium habeat Deum monstret, quod optime ad Angelorum eustodiam adaptari videtur. Verba Plat. sunt. Per Dras 1 os st Verba reat. Melite, de quibus nunc nolis e P sermo, aper tis omihi, se his narra, nam ego quisem nondumptinὲ mi et a virum dicas docere me Iuuenes , ut urens aliquos Didem Dres esse, quodsi ita est, ego Deos esse ut , neq; omnino ego fumarique Dra , nerim hoc iniustae agri quamuis non eos, quos habet cim x,se alios esse doceam . Socrates accusatus, ilavi iceri mancipatus, in his declarat verbis, iquod ipse nequaquam Ggat inoscis , quin imo affirmat, & non solum esse , sed

unusquisq; proprium habere Deli quasi

ad propriam custodiam dc putatum, & si ivideatur ipse Deos Emedio sustulisse, si- Lai ue negasse, eos iure negauit, quos Ciuitas absq; iure recolit, qui sunt Dij gentium fictilis , ct mendaces, inter multata, quae ipsi Socrati obi jciebantur ab aduerusarijs, quibus in carcere detinebatur. Hic erat insignis articulus, quod nequaquam

Deorum multitudinem, cu caeteris consteri voluit,hic alit multitudinem aflirmat Deorum. paluorum,qui Angeli possunt sine iniuria nuncupari, unum inum pri mo,summuin verum,& BOnum aifirmati& post ipsum multiplicitatem non fictutiam, & vanam gentilitatis, sed veram Platonicae pietatis, quae forsan cum nostra Christiana concordat,ut lib.seque nisti declarabimus. In Phedone itide Deos esse affirmat, s. atrum.& nos sub eoru tutela etiam ponit, quinimo propriam Deorum possessionem nos eadem ratione appellat his verbis. V

ratamen id mihi, o Cebe recte paret dicta, Deos quidem curam haere nostra,nosmero se mines unam quandam ex tofusiombus es Deorum. An non ita tibi viae-r e mihi quidem inquit Cebes . In eodem paulo infra, Deum .s sum Mi 1. mum nostrum vult esse curatorem,& nos

in eiusdem rebus esse positos , dicit deinde minores infra ipsum primum Deos rorum omnium gubernatores, prodit his verbis. Giavero diaetas mori Philosio eope fres vine mora absurdum, . Sterares, et LY LIar

240쪽

rviorem . Nos vero ιn rebus eιus essessus.

Lamo id rationem habet prudent: imos

.f. homines, non aegreferre ab ea sera Ie a moueri, Pam sibi praestant Dy ενιμι omnι- r

In his latetur verbis primo Deum no- , fram curam habere, deinde alios minores Deos, post ipsum uniuersi gubernacula ab eodem ut par e si credero habui L sedcnunciat . Ecce igitur non modo ex Plat. Deorum paruorum conlc ssio , sed Osticia etiam, in uniuersili tamen, prolata admirantur.

In hoc lib. etiam Socrates poculum cicutae bibiturus, in concione in extremo suae vitae, habita in carcere, ad amicos eos admonet quod amodo, ne de eius salute dciperent, postquam ex hac vita nai- grauerit, sed putent de rato ipsum ad Deos bonos , quin imo ad homi ncs probos euolare dc bcre: vciba furit. I PLdem in Syma,a , Cebes, nisi me migratDom putarem, primum quidem ad Deos ait Γ'etes, o bono deinde ad homines defunctos,his, qui hic sunt meliore t iniusta agerem, μωon moleste ferrens mortem. Nunc certe halerat operare,ad vir bonos i erum sed hoc qui e haud omnino asseverem. Euoduero ad Deos Dominas, valde bonos iturus , certum habetote, si quid alius elusimod, h, utiq; meas inmaturum. Propterea haud stiter montem molnste fero: sed bono animo sium ,s peresse aliquid his, qui δε functisent, atq;

Verba haec ni fallor excorde summa pietate asscino, non possunt,neq;debeii tantelligi, quando mentionem faciunt de multis Dijs, nisi de Angelis in coelo locatis, qui vitam coelibem,& beatam simul cum animis hominum purgatis , d beatis pariter traducunt. In Euthyphione, lib. sic inscripto, ubi de sanctitate, luculcter,&doete mole suo agit 'nultoties de multitudine paruorum Deorum piradit nictioncm; modo quod Hephanum GP, sit Dys odiosem, quod et exo

sanctum amicum cenica tur ipsorum modo,

quod sanctitas sit eorundem ora,modo clasacrificarest munera offerre Djs; in quc missensum autem fisc verba intelligantur, in sequenti libro patebit: concludit in e dem loco, quod ille re vcra dicatur De rum.amicus, qui est Deo dilectus, Deo summo dilectus putatur,qui sanctus . est, & Deorum timore concitus. In Prothagcra, vult expresse, quod homines, cx cunctis animantibus, solum diuinae sortis participes sint effecti, eo quia 9b se luin modo cognationem hanc, Deos esse putarunt, & ob id aras, & delubra, statuasque illis dcdicarunt, & ere

xerunt.

Sed quoniam posset quis forsan admittere, Platonem ponere Deorum multitudinem, eo modo, quo ponunt cliam P etae,& Gentiles, non autem istos ab

eo Angelo ςenseri, sed numina coel si ia parcna pote ita te in rebus moderandis, & gubet nandis habentia; hoc stari cohsii, non porc si,quoniam ut vidimus iam v- num determinat Deum ab omnibus potentia, eminentia, de virtute distinctum, . . . deinde alios infra ipsum commemorat, os

nequaquam huic potcntia, & virtute pares, scd longe di biliores, ab eo tamen vim agendi utiq; habentes, & hi Angeli line dubio pctioni nostro loqucdi modo appellari, dicant quicquid velint quidam Philos criti, patu in Academia versati, qui sane maxima iniuria Deos mi

norcs Platonis esse coelcstia corporata, quibus.coniuncis sint anims illorum m triccs, quibus comissa sit a Deo cura prouidentis, vel ciscientis ictum inferiorum arbitrantur, sed si interrogentur quanam vii tute corpora illa moueantur, pro lincatur 3 ,cuncta in his inferioribus e statim res podent, hoc fieri vigore illarum menis t tum, at nos dicimus, quid obstat, quin

ills Ingeli,appellari possint,si sunt men

tes, re vera intelligentiae capaces P qu

quomodo sint Angeli, hac ratione dici potest.

SEARCH

MENU NAVIGATION