장음표시 사용
261쪽
- Cum Platonica Comparationis.
LIBER SEPTIMUS. In quo absolutissime comparationes utriusque Theologiae
Christianaeae di Platonicae, Circa ea, quae suerunt a nO- bis tradita in materia Angelorum, examinantur.
Ro colata, tam Christi nae Theologiae proceres, quam Ethnicae Philos
gelos remini,& sine ulla dubitatione, & ration bus, i cauctoritatibus in utraq; via pro- batur, ut iam visum est superioribus lib. de licet Plotinus, & cum eo Porphyrius, z.. -- ac multi sequaces, multitudinem men- tium, post primam imparticipatam, minime concedat, & auetoritate illu sitium
uia i virorumco probare nitaturiverinitamen,
cum ex eodem cospicue multorum Deo-mm mentio habeatur multis in locis, laesum dubio procul cum caeteris hanc mul titudinem admittere fateri cogimur,alioquin sibimet contradicere, nec bene sibi. met con stare doctiss. virum ,& grauis s. testem in Philosophia Platonica, eadem ratione eonfiteri cogeremur,dum etenim ostendit, quomodo intellectus noster Deo fruatur, pro hac conseisione haec ba.
alibi clarius, pro conlassiuae nou inodo unius Dei summi, sed pro multorsi confirmatione, habet haec alia . ConUM μὲ ε
xnc tantam Deum, verumenam Deos om
nes, iatq; esse' euies, ipsaq; ratio,ita es se concludit. Stantibus allegatis, ego in cons Milonem veritatis, dilemmate pro Plotino
sic procedo, aut Dij multi sunt post pri- .
mum, aut non, non est dicendum, quod non, ex superioribus consessionibus, igi- con sq,Mtur re vera sunt, de ut tales,intellectuales
mentes omnino admitti debent, Se in Ob- ori Pui.
sequio Dei semper existentes. At quia mentes illae a materia unde qu. iq; abiunctae, qui Angeli apud nos nuncupantur, , in eius doctrina reperiuntur, igitur Angeli sunt, & multi po si Deum summum, secundum Plotini doctrinam. Sequitur etiam, quod si, secundum praed ictas auctoritates, & rationes, multi sunt,de no vnus; vel quod sibimet Pimtinus contradicat, vel quod nobiscum concordet ; sed diceret sorsan aliquis ingeniosus, volens dc ncndere positionem Plotini primam, quod non negat ipso ν Λε. posi. multitudinc in metium post primam intadiate, ut sunt mentes Damoniacae , quae 'suut isti Dij, de quibus loquitur , sed n gaz
262쪽
rat immediate reperiri mentes materiaia quod sit annites rationale, quod si iis destiuitas post primam,cui ego sic occur- mobilis. Quod si tantina sis icta Plato, ro, & dico, quod tutius, & conducibilius omnes fere mentes infra antinam uniuer est credere, hos Deos minores, has men- Lalem aicunt multi de sua fami H vult, tes immediatas poIs primam, habitari , quod sint iacies in anima scd allecimn-cce lini supremum eum illa mima mente, tuῖ n hoc, nec nosticum Dattulit, pi & semper diuinae praesentiae assisterea, viat' Vt in sum, quod Plato, & multi quam lJgissime ab ea distare, tacuin sint sequac s alnis mcntcs admittant ut dire vera bears, non degere vitam cs libem, e tu e M quae lipt Dij omnino intellectua& felicem in Uenientis mundi, qua sunt i les, hinc igitur non meretes dici animal Angelus, licet sit immortalis.
prima corpora,in continua vicissitudine, di m uotione existentia, Ut Daemones, sed in aeterna permanentia, de in aeuo sempiterno, in quo habuerunt Origincma suo diuino conditore, nec minus in Mementatis,ut apiniae nostrata& sic vidctur, quod etian Plotinus convcni-t cunὲ IJU- stratibus in conscssone multatum mentium post primam.
Et re vera, si ies serio,& sano perpendatur oculo, sic se habet, quoniam ista entia ab Omni materia immunia oportet sic admittere,ut sint semper diuino mini sterio prompta, & ad nutum Dei parere parata, nec dicant ur eiusdem coditionis esse,&naturae cum alijs,procliuia ad materiam , in quibus semper vitam ducunt, ut Daemoniaca, vel ad tempus, ut nostra, quae,' si aliqualiter in opificio diuino operari dicantur, ut a Deo pendentia, ata tamen non immediate id agere dic litur, quemadmodum hi Dij minores,qui Angeli noti inii; i ta nuncupari dcbent ι sint igitur Angeli iterum, non solam secundum nostrates sed secundum Platonicos Omnes nullo excepi & lint multi per consequens, & sic dicantur omnes idem sentire circa eorum essentiam,& multitu
Di is niuntur etiam in utraq;via, piout in superioribus libris ostensum est,sed in modo ,&ratione dilhulendi, non ben hi conueniunt. Conueniunt inquam quod Angelus sit substantia intellectualis, in- rcorporea, immortalis fra id per gra i iam praessantissima, intelligens, continenFer Deo , tanquam suo creatori famulatum . tribuens. Sed vice velis, non coueniunt,
re rationalta dicuntur ex eo, quod rati
de hoc fusius infra. In corporeus. In hac nimirum condiatione, communicantetialii hostiates,
Platonici, sed non ita nec fretantur . Etenim pra stantissimi quidam,di Latia
norum, de GH rccrum existimam Ange
Ios corporeos, corpore tam 'fi ζ2 pila ditos,sed indissolubili,& ratio eorum est: quia in eis praeualent elementa agentia & vis inciens, in D. Augustinus6Edali. ruper cesbi, D. Hilarius ι Tmullianu thiar Latianos, Basilius, Io. Damaseenps: Laeta lius': inter Graecos, exaduerid: Di anysius, Chrisostomus, Cyrillius eiusdem lia miliari nostrae uero, D. Thomas, Sc tus, Capreolus , omncsq; sindlast:ci pi
corporibus matὰHahbus lteriissioribus1 destituti, & sic diei potest quod in hoc.
ne communicent, vel quod a corpo-i rei, scutieriam potest dici allima: noli Iratione habita ad Deum, cui ux mpat Ilione nihil est, quod omnino incorpo .
reum dici queat,scutust ipsed cus. Nil Dici potvst etiam n quo Platonici cm De niuiar, cum O. Augusi ino, ct eum his, qui sunt eiusdem sentcntiae, qui putant.
263쪽
Comparationis. Iiber VII. Is 3
spiritus omnes infra Deum habere vehi- modo declinare ad mundi uniuersi cau-cula, vel aetherea, vel aerea, illi ver qui satiuain productionem , siue miti icam, tenent substantias separatas, seu Deos modo ad realem, & temporariam , unde minores immobiliter se habere circa im si causativam ipsum voluisse, teneamus,sum,minime; quia nulla ratio ipsos vehi- cum Plotino, di alijs, eum in hac patio rari ni, seculis praeditos esse exposcit, cum nullo sequentibus, per consequens diccre co- pacto dimoueatur de loco ad locum, sed gimur, quod sicut mundus nunquam ha- semper eodem modo immobiles existat, b verit exordium reale, secundum Arist. secundum illorum opinionem. dogmata, ita nec ea, quae in eo sunt Non est cur dubitetur per cosequens, praesertim mentes illae diuinae eidem ass- quin sint immortales per specialem gra- stentes, rectore'; coeli, & uniuersae natiam sui creatoris, cui semper adstant ,& turae, quas nostrates Angelos appellant, indeficienter persistunt in utraq; via, di qua' semper fuisse ait Proclus,dum eas in his nimirum communicant nostrates, gigni,& fieri semper, praedicet,& quasi ε .ia. di Platonici. semper nitescere, ac immortaliter a pria Sed versa vice, non sunt eiusdem sen- mo, ut coni jcitur dependere, etiam extentiae,quod Angelus sit animal, eo quia confessione, Platonis in illis verbis in I i- iis Timeo. hoc nomen solum competit animatibus meo prolatis. i. qui est, qua semper in ca corpore, &anima constantibus, quod rens generatione' quae verba sccundum linnon mereatur dici rationalis, sed intelle- sum intelliguntur non modo de Deo i Detii alis, iam dictum est, quod non sitim se primo, sed etiam de mentibus,a mate- mobilis, sed moueatur ad nutu Dei om- ria separatis, quae tamen possunt dici h
nino pugnant, quia mouetur de loco ad here a Deo hanc eternam dependentiam lacum, secundum quod Deus eo utitur causativam, non autem initiatiuam, ad aliquod hominibus an nunciandum. temporariam,quare in hac parte minime Fuit hic nobilissima natura,secundum cum nostratibus concordare videntur. communem Theologoruin scholam,cum Ex aduerso mundus uniuersalis, hoe loempyreo creata, necnon cli alijs c - est coelum, & omnia in eo existentia, si iis, vel immediate post ipsum, ut aucto- verum, & temporale habuere exordium, ritas venerabilis Bedς videtur innuere , ut Plutarchus,& alij rationibus,& auci allegata suo loco .s. Mox, isset creaturatia ritatibus freti, fassi sunt, tenemur, & nose amem eumfanctu gel simpletaram est, fateri cum ipsis, metes has habuisse prin- Iicet aliqui ipsam per creationem produ- cipium ,& hoc non solum in primordioctam esse ut visum est suo loco9 dicereis mudanae creationis ut iure tenet via n non dubitarint. stra sed etiam in loco eminentissimo,ubi Fateri tamen nos cogimur, stantibus diuinam,&immortalem degunt vitam praedictis, hac naturam,& quo ad locum, cum suo cicatore,& sic concordare no-α quo ad quando, siue ad instans crea- biscum, quoad moram, siue quando suetionis, in coelo eminentis limo fuisse pro- re creata, & quo ad ubi, licet postea non ductam in via nostra; in Platonica vero quo admodum,&rationem luae creatio non ita conspicue apparet,&de quando, nis conueniant. 4siue instanti, & de loco, siue ubi sit crea. Minime conueniunt in hac mare in rbes./;s te. ea; nam si Platonis,&suorum dicta spe- quam &praecipue Proclus, quippe,cum in x ehemus,circa mundi uniuersalem produ- tres posuit Iet mentium ordines cui suo Oione contrarietates innumeras in di- loco abunde dictum est I primi ordinis numetis eius,& expostorum videbimus ut mentes dumtaxat vult a Deo immedia clare patebit lib. de mundi ortu ad auro tam trahere originem,& dependentiam,
264쪽
secundi ordinis metes a primis, terti; v ro a secundis,quae opinio est veritati omnino contraria, & nostrae Theologiae aduersaria; cuius doctrina, tum Deum es, se aeternum aifirmat, supercaelestes vero substantias, & si maxime lin t diuinae, nihilominus dependetas immediate a primo independente, & aeterno, cuiusculiqς sint ordinis,astruit, na oppositu firmiter a s serere, esset coinittere prauu Avicennae errorem , ut infra in cautionibus patebit. Sut miro ordine, postea dispositi Angeli in v traq; Theologia, licet non eodem modo apud omnes, ut ex scripturis nostrorum, te suorum Doctorum colligitur , nam hoc dogma de mentibus a m teri a seiunctis, multis sane saeculis ante,
Dionysium nostrum fuit & cognitum,& promulgatum a Chaldaeis, ut patet in Oraculis Zoroastri illorum Principi cuius doctrinam secutos, in tres communes ordines eosdem distribuisse fatetur Miaehael Psellus, de alij, sed tamen cum aliqua differentia, ut dictum est suo loco Haec oracula hinc inde notata sparsim in unum suerunt cornpendium,collecta a Francisco Patricio Platonicae Philoso phiae interprete primario, in Ferrarienti
Gymnasio,praeter ea,quae fuerunt inceriapta , & conscripta ab eodem Michael GPsello Platonico insigni. Et si quis percunctando dubitaret,
quomodo Chaldaeus ille primus,Zoroa ster potuit hoc dogma intelligere de me-tibus his a materia separatis , quod reuelatum esse nostris, asseuerater credimus,& pro certo tenemus,a supremo illo D mino,qui fuit omnium opifex,& creator, tot saeculis ante eiusdem Domini nostri apparitionem, cum ipse Ethnicus, Gentilis extiterit ξ Respondetur, lir Glasse hoc habuit ab Abrahamo , qui quidem fisit eiusdem coctaneus , cui ex gratia speciali suit a Domino reuelatu, sicuti alia diuina,&caelestia arcana, quae postea doctrina sorsan ab eodem fuit scriptis mandata, tu sca Gentilibus excerpta, dimetro decantata. i Vel melius,quod Deus immediate e dem reuelauerit doctrinam Zoroastro per gratia particulare, gratis Lxhibitam; sicuti etiam & ipsi, & Mercurio, tenentinoitri fuisse reuciatum sanctissimae Tri nitatis mysterium, quod poste accideri allirma ni, no soluin auctoritate summorum Theologorum, sed Pauli Apostolidqui primo ad Romanos dicit: Deus Era Romi
In hac igitur tum manifestatione,tum Iti vi K c, triplicata Ordinatione,concurrunt Chaliadaei cum no stratibus, sicuti etiam conue niunt harum mentiu s. Sy notheon Ille letarcharum, Potestatum, Principatu is
Archangelorsi, Angeloris,&huiusmodi. Nullo modo pollea assentio ijs, qui tenent , sicuti harum mentium doctriana, & ordinem habuit Dionysius a Hi irotheo, Hierotheus a praeceptore Paulo, Paulus vero a Gamaltiele ,& Illelo R ibinis, Rabini vero,& tota vetus sapientia, hac postea a Chaldaici haustam esse doctrima, quinimo teneo, hausta ab Haea braica , docuisse, Sedecatasse Chaldaeos, inter quos fuit primus hic Zoroaster. Nec teneo Paulu, hec pertradi tionem tantum habuisse, quos certe eadem pe obscure intelligere potuisse con hci licc ex hoc, quod nec Trinitatem aperte ipstintelligere valuerunt,nisi per figuras,&c.
sed teneo D. Pauluin,exactam horum cognitionem obtinuisse,quando raptus estvsq; ad tertium coelum, in quo audiuidarcana verba,quae no licet homini loqui. vi ipsemet aperte testatur. Audiuit n- me . t
quam non solum illa, sed haec .idit ocibilis mentalibus, & nobis postea aperuit,& docuit, ut videri potest in suis Epist lis,&praesertim ad Romanos, haec conia Eoms uenientia eruitur ex scriptis Pselli, qui hanc materiam scrio pertractauit, ad a res horum Chaldaeorum, cui adstipulaatur Plethon, licet in aliquibus a Psellia discordet, sed quoniam intentio nostraea non est ponere in comparationem Platonicos inter se discordes, sed Theologos Ethnicos,& nostrates; ideo haec mise
265쪽
a m nune iaciamus , di ad propositum eisdem, intestigibilem autem propriam a nostrum accedamus. I se ipsis:&quod tandem haec doctrina sie Non coueniunt ullo pacto nostri cum ipsius Platonis in Parmenide, in Timeo, Iamblico in ordine harum mentium, li. & alibi. , itcut in numero nouennario cocurrere vitideantur,quo simul esse omnes referratas mentes volunt,quoniam nostri oderunt,
ct nci iniuria,ponere inter Anselos Deos conspicuos, de animas hominum,&ra.' tio est,quoniam non habent locum inter se illarum mentium choros, qui perenniter g .: circa Devin adstant, di complent eius mandata ad nutum , sed quia sunt ab eis realiter distinctae, ex eo quod longe sint a Deo, habitantes elementa inferiora , hinc non possunt appellari Angeli Aea liter, ut illae, istae autem nuncupative ea
ri 'πι Proclus verὁ Lytius, in quibusdammis uri, cum nostri scdsentire, in quibusdam ve- at M., rodissentire vidcxur ι consentiti inqlia quod tres sint harum mentium ordines,
quod primi urdinis dicantur Angeli i tellecti solummodo i secundi intelleeti,de in telligentes; tei iij vero in teli i geA s tantum: consentit etiam, quod primi secum dis, secundi infimis communicent vertitatem, lucem, mysteria, & quali initientio quod superiores sint semper vclutima gistri inferiorum, ips verodiscipuli, qui ab ipsis accipiant irradiationes veritatis, ct sapientiae, sicuti omnes a Deo post has omnes dicantur habere, quod habeant etiam isti ab illis illustrationes, afflatio. nes, disciplinas, Arhu iis modi. Λ uibus In his nimirum dilata dat Proclus cum C ' - . . Dionysio nostro,quin imo cu tota Theo-
αMin. logorum nostro lum Caterua ,sed dissentit, postea in multis,& maxime quidem, - , quod maiores generant minores, suo quod minores per maiores subsistant,&
quod post psimum ipsi ; coelestium
terre litiu fiat immediati progenitores, quod unitatem accipiant ab unitate pri ma, quae est ante intelligibilia,quod sit stantias habeant ab intellectis intelligibiles, di intel lecti vitas uniuersales con tantivas, & Macrat juas diurnor hin ab
Quo ad primam dissensionem, omniano allani est, secundi ordinis mentes, a primis habere dependentiam, tertij a se
cundis, tanquam a suis causis,& auctoribus, sed a primo omnes laquam a supre- moinde pendente omnes trahunt originem, quod quidem primit, & supremum nil aliud est, quam nostra saetissima Tri- Ah Vnonitas, quae est sola productrix omnium,
tamen ut tria principia, ut perperam i nuit Proclus, sed ut unum principium, a quo habcnt omnes mentium ordincs, ac deniq; mundus totus,& uniuersa natura,
originem cut suis locis probatum cst nec quod in seliores a superioribus, aliquid ha bea n t praeter i rradia tiones, & q uae t tigimus, & quadam etiam a se ipsis,quo
niam si hoc admitterctur, etiam harum mcntium, & aliarum, & semetipsarunia. iaced cietur creatio, quod est absurdums ebriis/bis imo in Theologianos ira,& Ethnicorum, tui. Ucte quam tradiderunt Zoroalter, di allectae
Proclus igitur haec salsa veris adin, proti nior scens, est tanquam mendax, ct adulternostis doctrins,in hac parte rei jciendus, sui artis in quod ii in primis, de veris sisteici dccre vide Εωx.tis, nobiscum conuenirct,&cum Diony- d:ῖ''isio istius Theologiae veracissimo Docto-rc, a quo ipsum, quae vera sunt sustulisse constat, sed eadem cxpinxisse nugis, sabellis. Si haec igitur a doctrina Pr cli adimeretur, nobiscum facile ipse co corda ret ob id tamen sibi nulla debetur laus, quoniam quae vera sunt, ut sua immerito protulit, & quod peius est adulterauit,unde concludere possumus,quod pro bonore ignominiam sit cosequutus. Valeat igitur, &c.
Sed videamus,quaeso, an conuenianti vel dissentiant in numero harum men- gn qu ntium , de hac re magni momenti tractam ei 'ta.' ica ὀnostrates inruc quippe revidentur
266쪽
io 6 . Christ. Theol. cum plac
discordes ut iam visum est quidam putant, in via nullam dari determinatam cognitionem quatitatis Angelorum, cum nulla necessitas ad hoc cogat. In Patria
vero , sic eo, quia tunc reserua tur haec cognitio , quae modo solum Deo ,& Beatis
est conspicua . . ta iAlij vero, quod sic, ut patet apud a ctorem Compcdij, in quo dicitur cvt suci
loco ostensum est quod cum nouem sint ordines Angelorum, & quilibet horum suas legiones habeat,quae corinet o 666ώvnitates, siue Angelos . tot in singulis ordinibus sunt legiones, quot in legione
sunt unitates, quae Omno numciu complent. s. 39993O OOq. Platonici cocordarit, quod detur exacta cognitio numeri harum mensum ut dictum est suo loco nam ipsi cociudunt, poli primam imparticipatam, his num e
ralcm qualitatem, d in denaria dari me sum pal ticipatarum,&quod sicut primaduodcnaria quantitas oliginatur a prima tin participata, sic secunda Originem trahat a prima .f. a qua dcmum Ortuti ducat duodecim legiones alia i um memtium pari. qus complent numeru 79992. Vnde cx his apparet, quod coueniunt cum nostris, tenetibus dari cognitionem determinatae qualitatis Angelorum, sed non conueniunt , praecisam hanc quanti. talem in utraq;Theologia dari,cum to
te plures sine ulla comparatione dentur apud nostros, quam a pud illos, si tamen est vera sententia illorum allegata in prς
fato compendio. Circa iunctiones vero & munera Angelorum ,quae eis a primo conditore i prima sui creatione tradita suci sit, no vitidentur onurinis concordes , scd tantum . in quibuIdatn , quae nihilominus vidc tur ei se coni uni ora,& generaliora ; comveniunt inquam quod eis sit coae missa cura ordinis diuinae prouidentiae rerum superiorum , quod habeant facultatem mouendi coelos,licet a quibusdam dican.
tur intelligentis citorum, antinae illorum orbium ad aures Platonis;quod habeant mundi totius gubernandi potestatem , a Deo tamen pend cntem, quod hominibus in custodiam sint positi, quod Regnorum, & Rugum, de exinde subdito, rum populorum cura pari modo gerant,&quod demum maΣimarum rerum iaminimarum cursum ininatura dirigant,& eaduui ratione secundum voluntat
primi indupendentis disponant. iEx Doctrina Chaldaeorum, secuta a PEoeso,a Ptellii,& ab alijs, de quibus supra, eliciuntur etiam, Uica eorum Oisciaqusdam colitamst Mes, & de krmitates, sunt nimii um conisines,quod sint diuinae voluntatis interpretes; quod supcii res in serioribus mandata Dci cxponant, mystcria communicet, inadiationes im mittant , aissationes, & doctrinas. ut diactum est iniundant, quod est idem dictu cum nolitis, qui d iupcitorcs inscitores
non solum illum incnt, purgent, Se peri iaciant, sud etiam animas noli ras;& ita hac re Omnes utriusq; Thcologiae sapientes
Ex aduerso dii sciuiunt, quod a primo
facultatem habeant expellendi Daem ncsi quod promouete ptissint homines ad fidemsed amo si quod pollini homines excitare, ut puta Piaelatos, ad pugnam spiiitualem i quia haec munera praesertim competunt Angelis in via nostrai in Platonica vero nequaquam. In his igitur videntur disentire, quia hac munera,a L signata ipsis a nostro D. Dionysio, D. Gregorio,ne 5 ab alijs nostis The logiae proceribus, suis mentibus negata apparent. D. Miunt specie ab animabus Ang li, dubro pi Ocul, in utraq; via ; nostra .s& Platonica ,sed in modo probandi hanc dinerentiam sunt omnino disccides, Gcutetia omnes Theologi nostri ad inu cem diti dentes apparcnt, & praesertinia classici,& primarij, ut patet secundo sentiditi. a. Sunt item discui des Platonici in modo probandi, quia animae sunt semper vehiculis praeditae apud illos. s. ath rco,ignCO,aaco,aqueo,vel demit ostrea
sentiunt. 2dissemiuir nostri. A
taeteris anima dis sitit specie in utraque .ia.
267쪽
ceo : melites vero Angelicae, abiunctae sunt semper a vehiculis, de ab omni se de materiae immunes apud nos. In hoci inquam differunt, quia nostri nullam prorsus mentionem iaciunt horum vehiculorum ἱ praetet ea differunt, quia istae e r ruentes simplices secundum illos neq; actu,neq; potestate sint ad corpora sum ci da procliues, Angeli vero utiq, in via iam stra, licet per accidens adeo quod de ratione vehiculorum, & ratione illius procliuitatis, sicut poenitus disterunt istet dur naturae, ita per conlequens ainbs nosti rum, & illorum Philosophorum viae. Quod pollea ct cx hoc differant,quod Angelus dicatur intellectualis, anim velo rationalis, non e si ver idistincti nis ratio,quoniam anima, sicut Angelus, est intellectualis, Se in hoc naturalitcr revera convcniunt, quia licci anima pro statu isto dicatur rationalis, in statu thmen beatitudi ais erit de ipsa mere intel- Iectualis, licui& Angelus, Se hoc est, ordicit D. Augustinus .f.quod Angelus, Scanima in hoc dicantur natura palis. Sed qwd dicendum css ad illud, quod ab anima diff. rat Angclus,ex h ic, quod animam ipsam in ordine,& gradu praecedat periectionis,&cminetiae Respo
detur quod in hoc facile possut d :ci con-
nirc;na nostri ci imat cum Psalmographo; Mi-m eu 'ulominus ab Angelis, Platonici hoc idem minime nc gant,du.n aiunt, quod in gradu, & Ordine e sum eminentiori collocetur Angelus.
In alijs itidem modis ponendi hanc differentiam inter Angelos, & animas, nspicua apparet diuertitas inter utraniaque Theologiam, quare in hisce modis utiq; discord re eos perhi mus, licet in principali consessione coueniant. quod Angelus, de anima disserant specie. Nec sorsan potest sane concludi, verum esse Angelos ,& animas specie differre ex hoc, quod Angeli sint omninosinplices, incorporei, & immateriales ;animae autem e contrario sint corporibus quibusdam aereis praeditae, cum cui tet,
gimus de mete D. August. de muliorum, tales concludatur, & sic Angeli censeantur etiam corporei, quemadmodum d animae his nimirum corporibus praediti.
Dicendum est, quod si haec esset vera excellentissimi Patris sent. quod in hoc etiam probadi modo pollet dici eosdein
conuenire, si autem hoc recitatiue, de ad aliorum mentem dixerit, nequaqua . conuenite dicerentur.
Sequitur postea, quod Angeli sint in
utra livia aliquali compositione compoliti .s. primo ex actu, & potentia,nec non apud Platonicos etiam cx essentia, Δ ei se, non autem ex partibus quatitati uis, cum sint omnino simplices a materia in munes,& per consequens incorruptibiales. Nam si essent corporci ut videntur supracitati Patres opinar :) nulla esset dubitatio, quod non con starent ex materia, de forma ; at quia secundum opinionem D. Dionysi j de diurnis nominibus cap. 7.&aliorum, qui sequuntur ciusdem scia-tcntiam,sunt re vera tales,idcirco tcnc dum est , eosdem hac nimii lim compositionc carcre, haec est sane tui or, S pr babilior sententia circa compositioncm Angelicam. Possunt similiter dici compositi ex genere, & differentia, tum in notira, tum in eorum via micant Avicennistae quicquid volunt nam sunt in genere nactium participatai si,ut nulli dubium est.quae differunt ab se in uicenat ut pariter suo loco conclusum est) si quidem mentes simpli-ccs paenitus tenentur differre aliqua specifica differentia,tinia a mentibus daem num, tiun a nostratibus; quare &c. Et sicut non dicuntur iure compositi ex partibus quantitati uis, ita nec ex materia,& sorma, prout perpera Ricar. opinatur,quia partes quantitatiuae materiales sequuntur conditionem materiae,&formae. Haec opinio fuit ipsius Ricardia. sent. dist. 3. quaest. a. quae Omnino r
ijcitur tanquam falsa, quia non est vali. da, neq; proba bilis, tum in via nostrata, tum in via Platonica.
268쪽
opoliti evsubstitia. δε accidete in
Sed quid dicendum est de composi
tione subitantiali, & accidentali sunt ne compositi in utraq; via, hac nimiru compositione λ Dicendum est resolute coneci quidem iudicio' qu id sic ν probatum est. n.auctoritate subtilissimi Scoti de distin
cognoscendi modo Angelorum, in Platonica itidem de modo eord cognoscendi non simul omnia, sed seriatim, ex conscssione Plutoponi maximi Peripate eici, necnon Excellentissini Platonici,ut in calce superioris lib. conclusum est. An postea conueniant in constituti, ne specifica nostrates, Se Platonici,vid licet, An unusquisq; Angelus propriam constituat speciem, ut existimat Angelicus Doctor, vel sub una specie multi existant solo numero di Grentes, ut videtur asserere subtilissimus Scotus, cum tota
subtilium schola P pote si dici, quod cum
de tacto veritas istius positionis ignor tur, & possint ambae opiniones este verae, sine repugnantia, & fine ulla fidei offensione,quod 3t Platonica viriq; potest a cdmodari, & ratione, ut carent materia pro prima, & ratione qua sunt quid di i tes communicabiles, & multiplicabiles sine ulla cotradictionis implicatione prosecunda, stante quod in utraq; via sint substatiae intellectuales,qus possunt censeri habere easdein proprietates s esse tum, potentiam, & actionem.
sed quomodo, & qua mesura isti n
bilissimae mentes in utraq; Thcologia . mensurari dicuntur l spondetur illico,
quod aeuo mensurantur etiam apud nostros, & parnes illos. bi quidem sccundum veritatem nostrae doctrinae, sicuti Deo c5uenit sternitas,sic Angclis suum, quatenus L sunt immortalis vitae capa
ces, rebus vero corporeis conuenit tem. pus sternitas igitur re vera com petit pr cise Deo secundum nostros, euum autem
Angelis, & secundum cosdem, & secui dum Platonicos, adeo quod in hoc pe optim Edicuntur cJuenire sine ulla repu-snantia. .
Dissentire videmur postea, dum nostrates iure aeternitatem ab aeuo stgrega re videtur,Platonici autem nequaquam, qui aeuum conuenire, & menti primae ima participatae, & alijs participatis putant, Deo vero aeternitas .i. primo, vero, bo no, & uno, qui supra mentem colloeatu ab eis ut ostensu in est suo loco cui imimen neq; aeternitas tribuitur a Plotino M'. Vuum, cum supra a mni, & aeternutatem ressideat. Quid sit aevum, de quiamcdo differat a tempore,secundum Pla . tonis doctrinam, patebit libro de mundi ortu secundum mentem ipsius. Haec pro hac comparatione turiciant . . Nulla est dissensio, nulla est controuersia inter nostros, de Plat.circa loci o cupationem Angeloium meo quideri iudicio & ratio est, quonia iii secutid utriusq, Theologiae iumentiam, sunt psenitus uinplices, de immateriales, uti Milics iam dictum est, I conditio, & natiara rerum inaterialium,dimensibili una tri. ne est occupare locum, seclidum circumscriptiuam dimesionem, rerum vero si Ilicium , de absq; vlla materia secundumum taxat diis nitiva in terminati Oncum,
ut suis locis optima ratione pari modis
conciuium est. Versa vice dissentiunt cῖica ipsoriinia
motum, nam in sententia nostra Scotiaca, verum de unde quaq; indubitatum te netur, & iure optimo, quod moueantur,
quod quidem facillime pioba tum est suo
loco, de rationibus, di auctoritatibus , Iasententia vero Platonicae contrario tuanetur, quod nullo modo moue antur, sed sua exciceant munera, si a cilicia compleant etiam immobiliter misistentes ii quomodo autem id agant super i ii libra abunde dictum est, & infra dicenius. Sunt tamen quidam, qui putant no stros coirenire cum ipsis, proptcrea quod Durandus, Gaietanus, & multi Thomiastarum, Angelos non moueri essentialia ter, e realiter dicant de indie D. Thoms, sed solummodo ope tetur pcrcontactuiri virtualem ; sed bi erant toto coelo, cum
haec opinio sit min us probabilis ,&obil
269쪽
son siidemente nisi mea fallat opinio ne, quia in via Platonica,nunquam a tua
D. Thomae, & eo magis, quod Duradus recitans hanc opinionem, dicit se loqui de aliorum sentetia, qui non videtur ab solute, & asi ertiue, sed solum in odo recutatiue loqui. Quomodo intelligant huiusmodi A geli in utraq; via, nulli dubium est,quod non discordant nostrates, de Platonici; nam cuncta intestigunt intelligibilia, s Periora, media, Se inferiora, de ratio intelligendicit diuersa, prout intelligibilia ipsa sunt varia, namq; intelligui diuinam naturam per ipsa inmet essentia diuinam, seipsas utem per propriam essentiam, &cuncta alia inferiora per species innatas, vel infusas a prima, seu per Ideas, quae sunt causaliter in primo, in ipsis aute tota
maliter , sicuti participatuae In rebus om,
nibus alijs inferioribus ut communiter opinantur Platonici i quibus postea nostrates dissentium, quo.s .ad hanc idea iupositionem, nam multi Platonis familiarideas essentias stabiles, in m sido illo Amchetypo, & ideati esse autumat,quae perfectiori modo se habeant in eo, quam in ipsis ideatis in iericribus. Alii vero eiusdem doctrinae sequaces, simpliccs noti nes, in mente illa diuina eminentissima, de imparticipata ut visum est suo loco dixerunt, & cum his optime concordant Theologi nostri,ut asserit D. Augustinus pluribus in locis.
Communicat etiam nostrates, & Platonici, quo ad Angelorum actiones, colloquutiones,nam idem actus Hieram chici, qui ponuntur a nostratibus in Angelica natura, nequaquam a Platonicis negantur, utpote illuminationes, irradiationes, purgationes, perfectiones, de haec similia,cum sint ipsius Dei mediat res,& internunc ij, ut dictum est suo loco.
Communicant, in eorum muta ali cutione, nam cum careant naturalibus
Ioquendi in strumentis, non possunt v caliter suos cImmunicare conceptus, sed mentaliter dumtaxat, quare &c. Pugnant ex aduerso in eorum missio- sede dimouentur, in via vero nostra, praeserti in Scotica, utiq, mouentur, mittuntur ad varias legationes complendas, prout placet Altissimo. Praeterea in Angelica nedum conu niunt custodia, sed in modo custodiendi nequaquam communicant: custodiuntur
m. ab Angelis homines, Dei permissu, gratia, & dispensatione, ut non soluata suam potentiam , & sapientiam ostendat, scd etiam suam immenlam bonita tem, it clementiam, quin etiam ad hoc, ut habeat viatores solatium, & ne a Da mone superentur in pugna spirithali, &, dum sic cultodiuntur ab illis, secundum
realein prasentiam dicuntur antinabus nostris allistere. In via velo Platonica non sic videtur accidere, quon iam cum a suis locis nunquam dimoueantur, nec ea deserant, solummodo dicuntur homines custodire,bonas. s. inspirationes mitia tendo , vel metum ab eisauserendo, vel iproposito male agendi ,retrahendo, quare illa opinio praua de ratione, dis en suest omnino expellenda,ut paulo intra videbimuS . Quo ad missionem postea, quae iam dicti sunt lassiciant, quia in hac sane Ie nullo modo concuriunt, & qua ratione, iam dictum est superius. Non coueniunt consequenter ullo pacto in nomine R geli, nam cum hoc nome sit ossici j,& non naturae assertore D. Gregorio iure a nomstris nuncupatur Angelus, quod nomen resonat missus, a Platonicis autem minime, cum apud illos nequaqua mittantur. Possen t fortassis in hac parte conciliari Platonici in missione Angelica,si dicamus cum D. Thoma 2. sent. quod solum quinqi inferiores ordines mittantur ad cxtra, quatuor aut E superiores ad intra.
quod est dictum illos mitti realiter, istos
autem non sic, sed solummodo eo naodo, quo Platonici intelligunt, de sic quoad quatuor ordines concordant cum Thministis,quo autem ad quinq;nequaquam, sed distinuunt a Scotistisa quinimo a clatcris
270쪽
et o o Christ. Theol. cum plat
teris sacrae Theologiae professoribus. Haec sint dicta pro comparatione a solutissima utriusq; Theologiae circa naturam Angelorum, qua quidem liquido constat, quomodo in aliquibus comm nicent; in alijs vero pugnent nostrates,&Platonici, dimissis innumeris sophisti is disputationibus,qus solent potius interulectus obtenebrare,& coniundere,quam sincerant veritalcm docere.
cautiones , quas obseruare Met pius c bristianus, ne m prauos errores incidat circa Angelorum
M Vlia caute sunt legenda in hoc li
bro a Catholico Cluilliano, ne in prauas incidat haere ks, & ne sacra P-phanis admisceat,& praesertim via vid
tur Platonici admittere in creaturis creationem activam, quae tantopere ab Omnibus rei,itur Theologis,& iure optimo
exprobratur. Creatura se ne creare non valet,sicin dum mentem omnium Theologorum, cum ipsa creatio virtutem rcquirat infinitam cui suo loco fatis abunde dictum est & id agere posse absolute Theologi
negant,nec principaliter,nec instrum taliter, cum potentiae finitae, & limitatae existat,&re vcra in sacris Iitteris innumerae patent sententiae, quae hanc verit rem conspicuEa firmare videntur,ut putar 8. Ecclesiastis. Mi visuro οπα- creauuommissimul; haec in vcteri scriptu Iasenno ua Paulus ad Hsbreos 3. 'as arartim omniae
creauu Deus, orc. quae veritas tanquas
indubitata ab omnibus assirmatur Patriabus, & praecipue a D. August. pluribus in locis, sed praesertim in Genes lib. s.
cap. I . ubi ait Panesscrevisti Morme aluo ista mat, Ηἴc veritas rationibus solidissimis co- firmatur, nam si creatura posset crearo ait subtilii simus Scotus) vel Hic t creatura mere spiritualis, vel alia,non primum,
quoniam Angclus, quieti talis naturae, nihil potest agere,nisi per intellectum,&voluntatem, quae in eo eit accidens, sed nullum accidens necessario praeexigitue ad creandam subitantiam, quare &c. Vnde si Angelus hac ratione nequie creare,multo minus alia sibi in serior creatura id agere poterit, quod sic patere potest , cum operationes, formis ipsis tui adscribantur, hoc fieret per ipsam forma, sed hac minus dependet a materia in is agendo,quam in essendo,cum non possit cile sine matcria igitur nec agere. In Primis ergo caute legatur opinio Avicennae, quam desumpsit a Platoniacis,& in suam transtulit metaphysicam a. quod creatura superior valcat a Ioha aeriorem,& hac in serie quadam ab eo excogitata, quae alio nomine appellatur Colaodea ,&hoc intelligitur, quod primae, primi ordinis mentes, solummodo
habeant originem per creationem a priaruo,secundae vero a primis, & tertiae a s cundis , usq; ad extremam, quae poste iaceniatur animarum nostrarum creatrix, quod est impium asserere,&admittere ν, Angelos esse rerum sublimarum creat res, & prod inores, con tra omnes sacrorsanctae Ecclesiae Doctores,& veritate
In hac re etia magna cautione Iege diis est Procius, qui ab Avicenna parum distans,ci oesi suminopere damnadus, dum ait, maiorcs Angclos creare min res Icum vis,& ratio creandi sit dumtaxat in Deo summo, & non in alijs mentibus inserioribus, ut tactum est alibi. Idcc nimirum a siet ere,& indubitanteramnare let assirmare pcr consequenti Angelos esse aliquo modo creatores, ut .ppcraatamar ut Arnaldissis Η retici,qui abAriialdo Brixiens fluxercrasset toribus Alphonso Castrense,& Gabrielle Praiateolo hoc fater etiam esset omnipotentiam creatori adimere, creaturae vero conccdcre potentiam, quae virtutem requirit infinitam cui paulo supra probatum est9 esIetq; in errorem incidere Petri Mailudi, qui Angelos aliqua creari pos-