장음표시 사용
271쪽
ae in Iqud asserebat cu superioribus isod Caute in hoc proposito lagantur ve 'do allatis. ba ctiam Platonis in Timeo, ubi dicit,. Hoc petiimum dogma assirmare,est in quod de pice stantissima animae nostraehrasiani opinionem incurrere Seleucia- specie ita sit sentiendum. s. quod De ις noctimi& Enthesi liliarum, Masialiis, unicuiq;v'um tribuerit monem, lumrum, citi en si dii an uin, qui puta ny ipscis' su iam a parie corporis, i nquam de maxima iniuria2 animas nostras non in archa minerua sedeat, quae sententia a Deo immediatq;sed ab Antalis, origi- a quibusdam Acadet lucis sic interpret nem trahere,quare hic fons errorum,qui tur, ut duo conuiuant Daemoncs nobi- suxit ab Aubora, maximo est eustandus scuin, nos ducentcs, quorum unus si rea nobis, qui optimo iure, Omnia imme- istum fationis die a meiQuater vel ovcludiate habere ortum a sanctissima Triade ti Upetitus sensitiuus; quia cises a resis credimus nore via tribus principiisivi excpanda i&, tanquam pestis, apio Ca- inique asseruit Proclus 2 sed ut ab uno tholico expellenda, cum revera duo sint principio , ut omnes fatentur TheoJ0gi. Caute procedendum est circa Angelorum custodiam. cquod Angeli, ad humanam curam praeposui, non sint mcntes reales Angelicae , sed quod bonus sit dictamen recte rationis, malus vero ap. retitus sensitivus, idcirco, quod sentcntia Platonis in Theage sit mistice, & non realiter intelligenda, quonia haec praua assertio, esset noua ,& haeretica opinio, ciCatholico paenitus reijcienda,quam s cutum filisse Proclum, totamq; Acad natam Lyciam, multi non ignobiles Pistonici asseruerunt.
Angeli,unus bonii, ducens hominilania mam per viam rectam, alter vero malus, quaerens eundeae ducere per viam perditionis. Concludamus igitur Angelos non esse creatores, sed subitantias creatas, ut
omnes copcludunt, & iure, Theologi:&qui huic veritati aduersari videntur, oppositum sustinere nitdtur,omnes sunt Patres Diaboli sui fili j, ut ait Io. Damascenus, & D. Thomas Angelicus contra Gentiles. Haec, circa cautiones naturae Angeliacae, dicta sufficiant.
272쪽
Cum Platonica Comparationis. i ,
Qui est de mundi creatione, secundum unitatem sacrae sTheologiae nostra .
inundum esse, necnon .iuctoritatibus confirmare , omnino superta acaneum esse putamus, cum
ex se perspicue apparcat, sensuiq; optime pateat. Quae videntur, quae audiuntur, Jc quae laguntur in mum do partes, ordine, & scite admirandati ita disposts sunt, ut mundum non modo esse putemus, verum etiam cuilcm lyram esse Dei prout dicit Boetius fidibus temperatam sonantibus admiremur. Tanquam igitur indubitatum axioma, hoc admittimus. cmundum csse,& immediate ad inqui titionem ipsius recurrimus, videlicet quid sit in Theologia nostra, qupin eius diffinitione nequaquam ab illa, quae Ethnicorum est, disci e stare videtur. Sed antequam ipsum diffiniamus, ne
in aequivoco Iaboremus, videndum est prius , quotuplex sit mundus, de de quo hic agere modo sit nostra intentio. , let hoc nomen,mundus,varie in Theolo sia nostra usurpari,inodo secundum realem, modo secundum metaphoricam significationem, siue denominationem :secundum realam , communiter dicitur
mundus esse triplex . Primus dicitur mundus Archetypus, Exemplaris, siue Idealis, Primus in ordine naturae pu-
lissimus, in substantia principalis, inedicellcntia, & conditione sua eminenti mus, & hunc nihil aliud putant Theol si nostri grauigii ni,nisi esse cognitum rGrum creabilium eu Ideale exemplar o nium rerum creandarum: Iste est admiarabilis, aeternus i parte ante,&a p t post, quoniam nil aliud esse concluditur, quam mundus ad intra, liti in mento summi Opificis exitiit, ad cuius imagunem,& formam hic materialis mundus factus est,qui mundus ad extra iure nuncupari potest. Iste est demum intellectus diuinus, sons omnium rerum produce Gruin,in quo omnes fuere unt,& erunt notioncs simplices rerum, speclarum, &pallium istius mundi excinplari, & materialis , & de hoc hic pertractare princia paliter non est nostrum consilium, quia de hoc primo lib. stilissimc tractatum est; quiq; cum sit aeternus,& increatus,est altissimae indaginis,& speculationis, sed agere intddimus de mundo materiali, &
Secundus dici inr& ipse mundus non sensibilis,nec materialis,quoniain est imia natura Angelica, de qua longe, lateq; in superioribus libris tractatum est , quae fc dicitur mlidus, quia ad imaginem prumi excellentissimi est productus: est insensibilis inquam & immaterialis,quia
273쪽
Comparationis. Liber VIII. H in
nulla modo per se sub sensu cadere po- cies, & pars istius inundi unIuersalis,ap- Homo inu
test,& in omni conditione materiali de- pellatur & ipse mundus, sed paruus, 'et ponstitutus ; dicitur factus, quoniam in pri- Micrarasmos, ad ditteretiam nugni mun- mordio mundi, & ipse creatus fuit pri- di materialis, qui hac de Gusaia mo-mus, ante omnia, nam est illa lux, secundum D. August. sententiam, quae prima die fuit a creatore creata, & il la sa pientiain, quae ante omnia creata est ,& totus hie mundus sumitur pro tota natura Angelorum, incipiendo a sumino ordine, de
dignitate, usq; ad infimum ι Sed de hoc
satis. lax ma Tertius mundus dicitur mundus ma-ής - terialis, sensibilis, horii inferior, qui statuto tempore suit a Deo creatus, qui tandem,cum corruptioni subiaceat, finietur ad Dei nutum, quando sibi placuerit, &hoc quo ad generationum, & corrupti num vicustudines. Hic est ille, quem
videmus rerum multarum, ac variarum repletum materiarum,quoniam eA mate-
Tia praeuia constat, a Deo tamen &ipsa creata ut videbimus sensibili', quo niam selibus percipitur, quoniam in hoc situ positus conspicitur, ubi generati nes, & corruptiones innumerae vidcntur pertransire, ubi varietas, & decor apparet admirandus , itaut summopere Dei bonitatem conspiciamus in eo. Parim tria. Istius mundi varia solet fieri diuisio: zz partium, & unaqusq; earum mundus di
sellarim, ci solet. Pars aetherea, quae est illa caele-- stis, in qua stellae lucent,& mouentur,di xi citur mundus testis,qui demudus sphγrarum dici potest, eo quia ex pluribus circulis,& splis is constat,& apud Astr
Dd palliis logo p ici. Pars vero clementaris,qui se sita est in ira orbem Lunae, quatuor comprehendit elemcta, q uar ex tota sua su stantia incorruptibilia sunt,corruptibilia vero secundum partes,& dicitur mundus Hementaris. Terra demia, quae est unum ex quatuor elementis,&iniimum in o dine, cum ipsa constet ex varin circuitubus, quae ordinate ad inuicem cohaeren t,
solet mundus infernalis, sed improprie, meo iudicio, appellari.
Homo tadem, qui est nobilissima spe-
fmes, siue Meca senas non in i uria nunc patur. Sed hac distinctione omilla, has omnes partes pro uno sumamus mundo, & hunc. - Primo, diffiniamus. ordo 2. Declaremus,quomodo per creatio-- '
nem habuit exordium. Inudi Grain
sed unus dumtaxat. 7: Demu,quae varia sortiatur nomina. Dimissis etia his sensibus, quibus ap- Quae 'e' 'pellari solent metaphorice mundi, ut pu- sen inrra, quando in sacra Scriptura per meta undi. phoram mundus appcllatur, vel sumitur pro mundana conuersatione, liue pro his ' hominibus, qui fecitduin carnem potius, quam secundum spiritum vitam ducimi,
iuxta illud: D mundus exm non cogntum ves: Regnum meum non eis de fac mtini, hoc est de hac mundana conuersatione,
vel pro rc bus delectabilibus, siue etiam
pro viiijs, de quibus dicitur a Ioanneia r Iom. I. se Nudire dii gere mundum, hoc est, mundi ip--i iasus delectabilia, NeZ' ea, q sunt inmundo, hoc est vitia delectabilia, neq; viti inquam quoniam inquinant animam,& ipsam tandem in perditionem dedi
His nimirum, tanquam intentioni nostrae omnino iliconuenientibus, sensibus relictis , quid sit mundus materialis, in Theologia nostra, perquiramus,& more nostro declaremus, nec non alijs, de quibus mundi istius variae circule mn tur de scriptiones, quae quidem ex scriptis sanctorum Patrum desumuntur,na in hic reia serre,& plene declarare nequaqua Ops ici, cum ipsae etiam potius in seii sumetaphorico intelligi debeant ; hinc D. Au-CC a gust.
274쪽
gust. modo variis in locis mundum ni
litim. ' Udinum, si ad instat moledini facturuesse denuntiat i modo deser tum horribialem eundem appellat, in quo vitam in seram hominem ducere videatur i modomare vastum nuncupat ipsum,in quo ea dem ratione demergitur i modo spelu cam, &carcerem, in quo seruum peccati, , di mortis mancipium mortalem agit vitam i modo suuium valde fluxilem, Sc ra .pidum; dimodo tenebras, dc Regyptum videtur nominare; unde hrsicum ali x sacrae scripturae posthabitis, tanquain m taphorice prolatis, ad alias distinitiones, quae magis mundi cuditiones declarant, me coni ram, quarum prima haec sit Ic.
Gersonia Cancellaris Parisiensis. oundus, secun amsententium Ioannis Gersonis Theologi Parisiens, Mitii. T Oannes Gerson igitur, non ignobilisis crastini 1 Parisiensis Theologus, sic videtur
mundum describere lib. de dcicriptioneterini nurum sicrae Theologiae p.-M--δει est uniuersietas rerum ab ore diuina ceu duarum, νω ab eius damnantissimo ortile rimo regimine sins legibus ortatiantur. Haec
descriptio, licet ex se clara conspiciatur,
, i tam e sic breuissime declarari pote ii .Mumd s. i. mundana haec machina , quae oc lis cernitur, υ rerum vniaerstas, hoc est totum quoddam continens cuncta im- materialia, de corporea, immaterialia .
inultigentias, de inuisibilas potestates,
sphaerarum motrices,de corporea. i. sphs-ras ipsas caelestes, de elementa, elementataq; omnia, de simplicia, de mixta , et ab eius daminin .erisse rimo regi ne. hoc est a virtute, de prouidentia sui coditoris, de rectoris,qui huius habet absolutum,deliberrimum imperium , nequaquam ab alio dependens, ordinantur, disponuntur,de gubernantur ordine pulcherrimo, de prouidentia admiranda.
Ex hac mundi dicinitione facit Ecollu
si potest, quod mundur, ut Dei summi
opiscium, sicut ab eo fuit creatus, ab eo. dem quoq; itidem legatur, de Subc In turi de per consequena eiusdem, de partiueius sollicitam gerat curam, de prouidemtiam, quae nihilominus in rebus superi ribus, de caelestibus clucesciti necnon is rebus inserioribus, etiam minimisi iuxta illud Saluatoris apud Matthaeum. Nomne duo Hsereri inquit,sse veneant, et xvi
ex illo non cadit super terram si se paueve unus vestri autem capilli capitu omneI num rati fonti Crc. Ide Doctor mundum ibidem ens a '
quatenus Omnia in se continet periecta,
tum quia a perruetissimo suo conditor iactum, tum q dia peri. eiicines omncs in se comprchendat, de nihil ei dest, quod eidem deiectum , de imperfictionem im pingat. Appcdatur eadem ratione uni
Haec alia descriptio datur m udi istius, munda quam omnino haud spemEdam esse du--:
c Dei siboriana lausu premi nem Deum. Quod sit uniuersitas. iam pa tet supra , cum vni ucisa in i contineat substantiatum,tum spiritualium,ium corporalium, quoniam Omnia, quae in eo sunt, dicunia ' itur cadere sub piadicamento subitantis, quae diuiditur a Philosopho in in corpo. r. Metam
ream, α corpoream, ut sunt corpora, intelligentiae, de animae nostrae, M sa Garitiίν quoniam nulla admittitur se stantia, quae accidetibus omnino careat, diuatapers era, species . O indoidue
quoniam omnes itidem substantiae sub genere continentur aliquo, quae quidem senera de ipsis praedicatur speciebus vi xijs,quae eadem ratione de indiuiduis di-
cutur , quat oia ad inuicem mirifice ordi. nata sinu, Elper motus, quonia hae omnes aliqua passione motus sunt reseris,quara aliae in actu,alip vero in potentia cernum
tur ad fines subordinatos suo nobilita
275쪽
Comparationis. Liber VIII. et o s
ino c5ditore determinatos, qui sicut fuit sortitum est ; Secundum est mobile pri-essiciens, 2 exemplaris causa in eisdem , mum, siue decimum coelum, Quod motu faciendis, ita est finalis ipsarum. Licet haec dissinitio totam mundi naturam, & conditionem declarare videatur, attamen nobis placet aliam adduco. re ad uberiorem cognitionem dandam omnium partium eiusdem, quibus pubcherrimus, de ordinatissimus constare videtur mundus. Mundar igitur, secundum propriam opinionem nostram a pirua, o Gherrima straesiccaram ma
. Haec dicinitio est ii cessario ad verbum declaranda, quoniam totam conditionem mundi uniuersi latissime videtur aperire i Jc primo, quod iit Ordinati sima ei, patet ex hoc, quod semper alccndendo, quasi per scalam pulcherrimam scandit intc licetus humanus,& usq; ad coelum Empyrcum ascendendo, perii nit, semper gradus persectiores inueni do. Terra est imperfectissima omnium elementorum a Aqua terra est perfectior, quoniam in dccupla proportione ipsam superat te ite Pii losopho Aer aqua est perfectior, di purior, aere ignis, loquendo semper de perfectione raritatis,& c. tensionis. Sic est etiam de alijs sphaeris, incipiendo ab illa, quae est Lunar, v iad supremam, ordo hic non est temere, di casui natura naturante constitutus, sed maxima cum ratione prout alibi, Decisa uente,vidcbimus at ubi est ordo miria ficus,ibi est absq;dubio pulchritudo ex mia , quare hac ratione pulcherrimus ditici potest, sed de eius pulchritudine infra. Sed melius descendendo,hunc admi randum inspiciemus ordinem, si dixeriamus,hac seriem in coelis reperiri,qui sunt
numero I i ae non octo,prout perperam
existimauit Arist. Primu est coelum Empyreum , quod a splendore tale nomc velocissimo fertur semel quotidie ab oriaente in occidentcm, iccumq, rapit sim nes inferiores orbes. Crystallinum te tium sequitur, quod & aqueum appellatur , eo quia ad in itar aquae, via cry stallist perspicuum: Firmamentum quartum ponitur, infinita multitudine, tyderum decora id, motuq I proprio, ab occidente
in orie niem vetius reuoluitur. Sequum tur ordine inli planctarum. Saturni, I
uis, Martis, Solis, Veneris, Mercuri j, de Lunae, qui septem coeli planetarum vnia cum habent astrum, mouenturq, motu proprio ab occidente in orientem, sicuti tirn: ament uni super polos Zodiaci.
Sequuntur clumenta , ex qualitatum
primarum coniugationibus ordinata,ijsdemq; qualitatibus diuersificata ut tactum est, nam ignis est calidus, & siccus, rarissimus,& leuissimus; Caelum Lunae
attingens, nutritione non egens , maxumeq; perspicuus . Aerest calidus,& humidus, lauis,&rarus, ad aliquid inter ignent, & aquam constitutus. Aqua et mentum frigidum, & humidum, aliquid graue habens,& perspicuum,ac dentum,
circumquaqi terram abluens, eamqἱ naturaliter operiens. Terra demum, et
metum sccum,& frigidum, graui ismum, densissimum, de opacum ; sed totum immobile centrum uniuersi: Haec est caelorum, & elementorum ordinata stries, &hac de causa pulcherrimu est coelum t
tum,sive ca li omnes supra clcmenta in teriales, non tamen eo modo , quo sunt,& elementa ipsa, Ae elemen tata, scd n biliori materia insigniti: sunt intelligent ijs praediti,quoniam unumquodq;suam babet usiam, siue substantiam motricem,& hinc dicuntur vere, & materiali,& im- materiali subitantia constare. Non autem sunt hi cili omnes anima univcrsali, vel propria animati, simul cum mundo toto, ut falsci putarunt quidam Philos pili ut suo loco vi, bimus quoniam &auctoritate sanctissimorum, doctissim Iumqt
276쪽
rumq; Patrum.s Damascen i, Basilij,Gr gorij Nazianaeni,&al Iorum , necnon sanctione Conciliorum , de rationibus Scholasticorum cotrarium facile proba
Nam ubi non est anima vegetatiua , qua nutriantur, nec sensitiva, qua se tiarit, non est dicendum, quod ibi etiamst anima rationalis, quae has supponit, secundum Arist. sententiam. Caeli igitur non dicu tur hac ratione animati, neque mundus totus, quoniam est opinio erronea, no solum in Peripathetica Phia Iut ophia,sed etiam in Christiana The logia, in Platonica vero tenetur omnino vera, de omnibus instanti js, quae pro ea impugnanda adducuntur, ficile occurrit Proclus Chalci dius,& csteta interpretes
Timei. Necodicit dicere, quod D. A sust. hanc opinionem sub dubio reliquerit, quia i e dubia haec pars, ut tutior est tenenda, cum superioribus Theol gis , ac etiam cum Scholasticis Doctoribus , di praescrtim cum Alexandro Alense nostro,qui postquam dixit D. August. tenuisse mundum animatum cum Platonicis , subdidit etiam, cundem se ipsum xetractas te lib. i. Retractationum cap. . diccbat Doctor sanctus, quod sicut Microcosmus . paruus mundus, suam hahet periectionein. i. animam rationalem,
ut c si homo, ita Vc cosmus, suam habet itidem,S hic Est an ima mundi totius, unde pro retractanda hac opinione in supra at lcgato loco, habet hiac verba cx-preta. Irir animam corpus mucrassi, sistit, & eo ipso est, quod animatur, siue uniuersaliter, ut mundus, siue particulariter, ut unumquodq; animal intra inumdum , post pauca subiungit seipsuin co rigendo; hoc prorsus totum temere a inedictu est, sed in cautionibus videbimus, quomodo id asserere, esset erron sum tepere dogma, Parisin incommunicatum. , Purgamus nostram interpretari dissinitionem, post hanc longam, sed necessariam digrestionem. . II inmemoram simplicium corporum,
quoniam cccs,&elementa dicuntur eo pora simplicia Ruga te ipsis, & no aliunde, motus habent principium, coeli dicuntur corpori simplicia, motu cuculari, eoqiperpetuo agi tati, omncs aifcctus corrumpentis expertii; elementa, corpor etiam simplicia sunt,secundum se tota imcorruptibiliater partes vero corruptibilia, recta sursum, vel deorsum mobilia,in quae caetera corruptibilia rcsoluuntur. . h- Dicuntur coeli, & elementa simplicia, ad disset etiam in iactorum eor I un qu mixta ab ip sunt dili ercn tia , nam mi Mano a seipsis mouentur, sed motu clumci ii dominautis, nam non aqualiter ad ipsorum conititutiorum omnia elemcnta comi iccntur. Specierum igitur variarum
mixtorum est icterius mundus, & haec mixta sunt tu .n per tecta, timaumperi eta, persecta corpora naturae constanti r is Iunt, magis i ; ordinata, ut animalia, homines, & bruta, homines,vitae sensus, atq; ratium Scapaces, erecta iacie ad c
luna, animo immurtales. Bruta anima
lia rationis expertia in terra prona. Pla tae .l. arborcs iuuetices, suifructices. i. me. dia inter herbas, di titudisces, ut sunt stipa,&spongiae. Herbae, quaecrescunta&d. crescunt sine caudice. Minerali , quae in visceribus terrae gencrantur. Fos.
sita, ut Ia pidos, stices, saxa, marmor,gcmmae, multaq . alia. Metalla ex vapo re vi L igoris con gc lata, a ulum. .f. at gemtum, aes, stannum, tetrum, plumbum, amicalcum, quorum omnium materi proquinqua est luitur,& argentia. 'tuum, lecundum mentem Alberit, re,&cogn mento magni. Imperscet, mixta sunt igneae, aerea',&aqueae v. p iliones, igne supremae acris regionis uti cometae, Draconey, Ianc 'ae a i iamc sydera cadentia, de praxam dcxiet istae mediae veto regionis, ut sui incit S corruicatio, infimae tandzm,
ut ignis quidam,qui ausi ore constat e
pbiae, que viniorum dici possunt species,
277쪽
Comparationis. Liber VIII. et o
modo tamen quodam a ventis distinctae. Propter mans alienem se e bonitatis , crAqueae postremo, quae naturam aqus retinent ,& gignuntur ex vapore, nunc
in media, nunc in infima aer is regione , ut concreta quaedam, veluti illa, quae ex materia condensata fiunt, sicuti nubcs, nix, grando, & pruina, sue quae ex materia stillante fiunt , quae resoluta dicum tur apti isme,ut ros,pluuia, imber, ac varia huiusmodi.
Ac variarum specierum mixtarum ex his
possestrum, quonia mixta corpora adeo dicuntur mi ata, ut ex miscibilibus partiubus iure dicantur esse composita , ad disserentiam simplicis corporis, quod non potest dici mixtum ut dictum est) qumniam ex partibus componentibus mini-- mξ constat, quae partes mixtum compo, nentes, esse elementa ipsa, uno ore concludunt Sapientes. An postea concurrant ad illud componendum virtua liter, vel sormaliter, non est praesentis indagianis, te speculationis. A summo opifice creara: hoc est a.Deo ipso, qui solus potentiam creandi, veluti
omnipotens,retinet. Sunt creata lisc O nia, quoniam eY praeiacente materia munime dicuntur facta, non creata, hoc e st lecta, ut dicitur de Pontifice, de Imporatore, de Magistratibus,& neqὲ pro ducta mediantibus secundis causis, sed creata, hoc est, omn in6m n hilo tacta aerea tore, qui nullo alio praesupposito adesse, quicquid vult facile producit, nullo impellcnte, nullo cogente, sed libero sus
voluntatis actu. Ad exemptim idea P. hoc est secundum . illam notionem, quam ab aeterno habet, secundu quam statuto momento omnia
de repente produxit, ista notio est illa sapientia Patris, quae secum semper fuit, de ante omnes creaturas est illud verbum, quo omnia de non esse ad esse deduxit, est illud verbum linquam quo coeli fimmati sunt, & omnia deniq; creata ad ex tra. Hoc exemplar, haec Idea est Deci adeo coaeterna,vt neq; etiam Deus absq;
ea cogitari possit, neq; illa absq; Deo ipso concipi posset.
omni potetia, quoniam nulla alia causa impulima potest rite assignari , qualia Dei bonitas, creationis mundi ait Augusti Autust minus ad Marcellinum postquam curiosos aegre exploderi t,ac in eosdem strenue inueherit. Bonitas in omnibus apparet diffusa rebus ab eo creatis, quas ut vidit, simplici iussione ad extra eductas, bonas nuncupauit, quin imo valde bonas pronuntiauit, sed de hoc paulo infra iusius. Fuit manifestata Dei omnipotentia in
creatione, quoniam est actio, quae a simia plici crea tura fieri nequit, haec indicat in Deo esse omnipotentiam, omnipotentia autem ponit creationem, quae ex nihilo
est, quoniam si non possct producerc,nisi cx aliquo, cflet alligata malet tae ,& sic
non esset Omnipotentia : ut bonus igitur omnia bona fecit, & ut omnipotenS Omnia ex nihilo creauit altissimus, qui dicit de se ipso: Deus omnipotens, & Eccle- Gen '. siast. de ipso ait: Vnus es ali simus creazer .
Hae sunt mundi diffinitiones,& earum perbrcues interpretationes, videamus modo, quare, de quomodo creauit mu dum diuinus opifex, & creator.
od mundus a Deo per errationem
ponit materiam, creare a uictria
minii ne nullus Theologus audet rati vn ibus assit mare, sed auctoritatibus dumtaxat persuadere. D. Thomas Doct. Ang. D .suinis mundum non semper ni ille, sed initium habuisse, sola fide tenendum csse, cum caeteris orthodoxae fidei articulis, optimo iure putat, & rationem adducit veram,quoniam mundi cicatio naturali ratione probari non valet, hoc est demon- istratiue,quod patet ex hoc, quonia Deus est agens voluntarium', unde Psal. Omnia νω. i
tas mi non potest in stigari ration G,
278쪽
n i si circa ea, i absolute necesse est Deum velle, talia autem non sunt, quae circa creaturas vult, igitur non potest detnon- strat ide sciri,quod Deus mundum creasset ex sua voluntate, sed quia voluntas Dei, circa creaturas, potest hominibus per reuelationem manifestari , cui fides Rib innititur; quoniam fides te sic Apostodilo2eli de non apparentibus , id comundum accepisse per creationcm a Deo est solummodo credibile, per rc uelationem diuinam in sacra scriptura traditam... lim. dist. Hoc idem cofirmatur per scnt. D.B nauent. quoniam mundum ponere aeternum, est valde erron cum, propter nox rum sci iptura tu testimonia, igitur crevium, at creatio ratione demonstrativa non potest haberi, igitur fide tentat debet a Deo habuisse initium per creati nem , hoc etiam per rationes quascia sua, Lib i. cop. sibilas in tapendio expl: citas lib. 2. coin firmari potest, dimittis pro nunc Aristin . telicis,& Averroisticis, quae minime o ceptantur a Thcologis, praeter auctori tates, quae clarissim cappalcnt. i. iva iones Rationes, quibus conixi potest mu
D dent dum i n esse ciernum, simu in promptu, Geste nisi quarum prima est, quoniam vacimt Mnes innumerae videntur accidere in mundo, tam in temporum varietati bii quam in mutationibus, psnes sapientcs, & p tentes, quae fiunt, unde si mutatio fit in partibus mundi, cx consequenti luducare quis potest , &factam-suturam esse in toto mundo; hicta est siqui defit in creatione mutatio mudi, quonia ex non esse totali ipsius facta est totalis existen. tia eiusdem; & sutura est, quoniam tria continua generationii, & corruptionum vicis tardine mundus conseruandus sit, quale in aeternu non est hac ratione d raturus , sed ad con sumationem hac caridem ratione d cuenturus, igitur creatus. ri tim. Itidem si mundus aeternus esset apa
mae qu. 46. te ante, infinitae reuolutiones,& sph a pia. rum caeli,&omnium generationum,que secundum nuxum naturae procedere via
dentur, essent factae,scdinfinitu nonpotpertransita teste Philosopho) igitur hoc
non pol esse, quoniam infiniti dies iam pertransistent,hanc rationem,' tDpximGconcludente tagit D.Tho. Doci,Apsci. Aliud absurduin hoc adi iusso, suque retur. quod aliud a Deo esset aeremum, quod cst omni apnegandum , cuin solius Dei propria sit ae tonitas, Uixur creatus est mundus a Dco , Ac non est iijc aeternus,dicant Philosophi Arist.1ς qua ces quicquid volunt. pSed ad quid de hacre in Theologia .
nostra rationibus pugnate, cuin scripturira sacra, tum vetuita, lum noua, cui maximam di indubitata adhibemus fide myhoc uobis firmis me masuadeat ξ Molases, sapicitum Alpha,hoc nobis patete
ipsim factas es - & II. Clurisca me Pater claritate, quam hiabat, ' quam mundus ferat. In Symbolo. huc luem ex prcssς
dum habuiste initium per creati sene, ni felle liquet, nec dubitari potast. ii Sed per quam creatione,cum hoc non men, creatio,sit multiplex,dubitare Π-, tingit; per i iam re vera, tuae est Vm'inta aliquid de nihilo sacerri non de is.l,quaἰ de non esse culpae, reducit hominem adbesse gratiae, quae aptiori voce,&melius recrcatio dici pot., neque de illa, quae in bonum Unuciso, si mali ad bonum. ordinatio dicitur, de qua dicit Dominus.
Creavit igitur omnia Altissimus pri-
mo modo, nullo impcllente, nullo adiuuante, nulla repraesupposita; &creauit
eadem in principio dicit Moy scs dum,
In principio creauit Deus caecam , o terram quae vcrba Ouanes tollut ei rores, non sc--.lum Philosophorum, sed etiam dubita-,tiones Theologorum, cuin ait: I princ
279쪽
Comparationis. Liber VIII. 1 oo
nentium mundum aeternum, & a parte , probatur, quia essentia Diuina, quae est cremio est an te,de a parte post,cum dicit eauit en una , & eadem in tribus, e it principium rorem aufert quorundam Acadcmico, quoni uiri,cmisis productivum .s.cre . i. a. rum, qui coaeternam posuere cum Deo turae, atq; ita impostibile est, unam per materiam; unde assoctes, dc confrimam. Anain, sine alia creare : de confirmatur ites mundi exordium, negabant illum cunihilo productum cum dicitetari nec cludit errorem illorum itidem Academicorum, qui, ipsum dumtaxat produxisse seperi ores creaturas,ad in i reunt; inscri res vero mediantibus mcntibus partici
patis, sue Angelis. Citauit ipse solus Altissimus coelum,
dc terram , de creauit in principis, de non .
in incipio, hoc est in in lianti temporis, ut dicit habitudinem inclutae, aiunt sanctissimi Patres DD. Tliomas, & Bona-
uentura, quoniam ante mundum notia erat tempus, quod cst mensura motus,
qui mobile supponit ncccssario , quod
nondum crat. Non tu incipio, hoc cit, ante omnia, ut dicit pure Drdincm, qu ni,m omnia in instati creauit Deus, i - Ei . ta illud Ecclesiastici. rus vivis in aeternum creariit onmtasimul. sed i ii principio,vt importat habitudinem causis effcietis, hoc est in principio .i. Filio, cui appropriatur etia ratio principij exemplaris, per modum artis, quoniam Filius ipse dicitur sapientia, di ars ipsuis Patris , licet cum i , & cum Spiritu sancto omnia sit ope. ratus ad extra tui infra dicemus laquam causa, sicuti exemplaris, et a m efficiens, quinimodi finalis. . In principia igitur,hoc est in Pil io ere xitDens, hoc est Deus Pater coelum, C terram, di omnia,quae in eis sunt,de quia paulo infra subd it: Spiritus Domini ferebatis 'per aquas: volcns his verbis annuere, Spiritum sanetum,& cum ipso Patre, & Filio omnia in lucem emisisse. Psalmi sta hoc in spiritu recte cognotiit, dum
rat iri cecinit: Verbo Domini cis se ii sem , hoc
est creati, & sosmati sivit, D spirio oras
Quod creatio,vi opus ad extra,ad omnes personas speetct, de qui id una non creet, aut producat, quin & alia, ex hoe subtilissi Doet pei similitudinem in creaturis, nam quintad moduni si eadem sol ina ignis e fiet in tribus suppositas, tin post bile estur, unum agere sine alio,ita si
militer in propolito. Hoc verum cst cliam, non modo ratione essentiar, que est una in tribus comam unis communitate reali,& praedicationis, veruim tiam rationc propa ictatumia, quoniam Ucus summus Omnium opifex, creat per potcntiam , quae Patri appro- .priatur, Filius per tapiet. tiam, quae tibi ladaptatur, & Spiritus sanet peram rem, qui ipsi adscribitur, quare omnibus
personas,dc non uni tantum conuenit ratio,&potellas creandi. .
Hoc idem auctoritatibus confirmatur eisdem supra allegatis. Nam in Symbo- Ia Symb.lo Apostolico Pater dicitur creator coeli,& terrae, & apud I laniam dicitur de Filio: Omnivregsa acta sunt: ratione sapien- Io.cap. t. tiae,&de Spiritu sancto apud cunilcm legitur: Spiritus est, quι Crutfcat. Hinc re- Io. 6. stat probatu, quod tota salictissima Trinitas sit creationis uniuersi totalis causa,
necnon de auctoritatibus remanet con- si rinatum, & comprobatum.
Post mundi creationem sequitur bomi-
- nis producito. ΙNter haec omnia,i sanctissima Trinita- rmet om te creata, hominem primam tcnere scide, non est cur dubitetur,de licet sicci ea . turarum omnium postrema, non ob id est caeteris ignobilior, qui mino est notatior, Selonge cxcellentior,quippe cum
imaginem altissimi gerat, ad quam ipsum
creasse opificem , scriptura sacra testatar, crat ultimo loco ponendus, sicuti vhimo dic secius. Complevit Dominus prius eius habitaculum mundanum, cuius dc-bebat cita non modo habitator, sed om-
280쪽
pium dominator, fuit primo in intentione nobilissima haec humana creatura, ῆι-ui postrema in executione extiterit. Hoc facere naudanos opifices, in Ciuitatibus, ct Aedificijs coaliruendis, quotidiana docet experietia, nam prius omnia cominpicnt Principes, menia, delubra sua, &pobilium palatia, de priuatas ciuium a dei,antcquam sua collocent in medio ij ri simulacra afrea, vel lapidea , quae quidem eorum representent imaginem. Hic taber diuinus in sex diei si spatio omnia . in hac mundana viri balatatione pers cit prima die lucem produxit, quae est Angelica naturai secundum D, August, i mysticam expositionem, secundum verduliteralem se lum,i roduxit nubeculam lu-γω cidam, prima secundum Lyrani sente tiam, qua omnia lucida apparerent,
haec perobscura chaol l tirundia tua bras i Sauit Secunda die perfecit firmamentum . . coeli, visu pulcherrimum, luminibus va rijs pnditum, in euxu secundissim uin, &diuisit aquas, quarum alteram Parte super firmamentum reliquit, altarum v tu sub ipso firmamento reposuit Tertia die fecit , ut aquae inieriores ad inuicem congregarentur,ut appareret situs inter eas aridus, qui terra non iminerito appellatus est, sicuti maria aquarum illa cogregatio, in buc quippe arido sphtio secit, quod apparerent productae v xiae herbarum viriditates, Sc praescrtim lignorii poma in genςre suoi uberrimu listoestum afferentia Vitellus in eodem firmamento lumi inaria magna, diuidelia tempora in dies,
& maximum per diem spicdesceret,suo licursu in Ecclysin per mediu Zodiacum,
heiu autem per noctem circumcursaret. Post haec, alia in codem sydera, quae per noctem lucem effundere conspiciuntur. His peractis, fecit, aquae producerent reptilia antina vivente praedita , . cete grandia, in mari vitam ducentia ,&
ves tilia punii ta et sub coelo in hii iast
rioribus elementa fabrefecit, & dedit eis potestatem propagandi genus suum, di
cendo: scite, es multiplica vi, ac tota replete Ierram, & aerem deinceps,ut terra iumenta reptilia,& bestias omnes prinduceret inanimam viueiuem, iuxta Semnua suum, eadem iussione obit rinxit. His perfectis, ad hominis, non modo habitationem , sed adesum,& usum perennem , quid demum egit summus optusex Θ suum creauit re vera simulacris, pro priam gerca imagincm, propriam repretentas similitudinem, unde dixit: Taria
mus hominem adima nem, Ursimilitud nem stram. v resiliscibus maris, se volatili
bus u. er besysummersa terrae, or bened Mi ιssis, dicens: Crescite, es mulis euomi. ct replete terram. dedat licis iacultatim propagandi,nam hac de causa ,masculum. or mioam creant eo et subdidit eis dicensi δε namim piscibus maris , ct volatilibus octi , ct et inersis ammotabus, 'a --nemur super terram a ulterius ait illis: Ite dedi vobis senem herbam aufer rem smen . h super terram, se uniuersa tigna, quae habensiusemet si emcntemge rassis, et usu et a
Mant ad vescendum, o factam σι ita. Ecce iam iactam hominis habitati nem, ecce omnia iam csculenta, & poculenta eidem tradita,& assignata poli eius creaticinem,qui sitit omnium producti num postrema, ecce quod iam excelleniissimus Architeetus persccta statuit umbem, omnibus ierictain bonis, usui hi mano necessariis , iam suam statuit ima ginem in medio fori, iam suum erexit si mulacrin sed ex quana materia factum
e terra nimirum, nam ait celcberrimus Propheta ; Farmavit Deus homnem de Ematerrae, quo fisi malo inspirauit iaciem eis spiraculum vita, quod est sanc anima rationis compos, air Magister sent. . . .
Posuit deinde Dominus hominem in
Paradito voluptatis, ut ibi re vera in sic inum permanetici immortalis. Iste est sta tus