장음표시 사용
301쪽
Comparationis. Liber VIII. a ri
aeelititudo, tr tissimi gloria, iuxta illud Psalmogrethi; P..i etiam in eorum diu ei litate, & propor i Cesienarrant gloriam Det, se operum inmmne , ex qua primi Musices praeliantissimi mu .m verat firmamentisnt vel dicitur ce- priuessore Lista comam inὐenere seno tum a cernendo, eo, quia in co eriesiei rum , si uti ex nia' arui ctiam pro p --.tiora,&eminentiora onera Dei ceci Un-1io n is, villi coi qua ex cogi tarii et tui; dicitur mundus etia' a motu, e. qainstrumentum omni suavitate relictum. cst in continuo motu, & pcrpetua vicillia
Haee igitur sit uniuersi pulchritudo, gi irum: sed quare sicet ingeniosus ap- prout ex nostror ina Theylogorum placi-ὶ pellantuI nudi , cum Archetypus, e Antis,&praesertam D. Augum clicitur; qui gelicus, nihilominus motui non lubia- quidem id hac e ihihil au parum i l si-- ccant i ita spondet up quiris mutulus Am
crepant Haec ut nimirum pulchritu clo,' motu prae caim Alche
dans, si uc e contra,quae a primo talenti liter pulchro ortum duxit I in hac quippe scite umqium yniuerit partium admirat nem , &delact.itione n mens humana suscipiali clys auctordyla opificem laudibus extollat, atque admiretur.
Mundus erum a maria sertiatur no-l vina apud Sapientes christicotis.
t L stat videre, pro extrema istius libri parte, quae nomina cide munia do a vari s indita sint, & quare is ictus sit mundus. Mundus dicitur lati ne, oelum commixtim , eo quia C lum est uniuersi patri magis pi incipalis,secundu igitur diuersas parti si rationes, dicitur uniuuerium imi mo,quatenus omnia vili bilia. 'ia se prebendit,&cum dicitur uniue Q. . ium CFlum, hociςu Omnes comprehen dit splieras, &mundum, hoc e ii omni:
clementa , ct Hemcntata. Munδusce. . Dicitur Cflurn, vel a celando, praesem
- lim de firmamento, eo quia celat nobis lios superiores cstos, nempe primit m bile, cristallinum, & cmpyrcum, vel dicitur ritum per antiphrasim,eo quod nihil, quod sit de eius perfectione epulani itudine cflat, dum colici di tota , illa δ' p tentiam, sapientia, & bonitatem Dei no
bis patefaciunt; qui tanno de eiusdem Al
schetypus c d p tius ainuis uiarium ipsi lint reuera m uiti ni labe, & macula mundi; es n. Idea,&illud ciste cognitu rerum creabilita, quod in mentediuina residet, & dicitur mucius Archetypus, ab Archi, qJest princeps,& Ma/- A.
principalis dici potest, nulla macula con- ditis. taminatus; ideo om uino mundus ab Omni immunditia. Mundus, itidem Angelicus non a ni o- tu prorsus dicitur, cuni non Omliano moueatiar secundum luperiores ordines, secundum metem D. Tor 3mae, unde pote it 44.
dici a modo, eo quia ad modum superim aristit, secundia lubit intiam a Deci ciea Q 'tus ; solus igitur mundus coelestis, et melitaris dicuntur a motu rone, ut supra. Sed haec de Macrocosmo, hoc est deo magno mundo: quid aut dicendum est.
de . lictocosmo. l. de homine paruo nisis db Θ dicendum est , quod dicitura motu, ' Modis, ε. sicut ci Macroco nos ; coquia motu inc - uus homouetur&ipsse, quamuis non circulari ni t PT ita', iuraliter, salid progrestiuo . habet in il e . ant udus, ut compendiu univcrsi, in se par- tcs, quibus posset dici, Qua munditia, ta a m udo, sicuti Archetypus, & Angel:cu axicit anima ab Omni labe pcccati libcrtar, qu edici potest in sidus animalis ab omni, macula mundatus, que quidem cum in loomnes rerum specie, retineat, dicitur est
se ficta ad modsi superioris mundi, ct in hoc sane sensu dici potest,& ipsa alii 4 do, mundus. Et de hoc satis. i
302쪽
Cum Platonica Comparationis. '
De Mundi ortu, iuxta Platonis, & Platonicorum sententiam, cum quibus communicant vetustissimi sapientes Chaldaeorum, & Aegyptio Ium .
v N D V S cum ceme tibiis c6spicue appareat,& sub sensibus, secudum corpoream substantiam omnino cadat, ipsum csse in natura minimE n gadum e si I hoc peroptime iudicauit Plato esse superuacaneum inquirere in Timeo , dum ait, quod Mundus, sue calum,
se care rodetur, Ongitur . Videtur revera, & tangitur mundus, cum sit natura corporeus, nam corporum haec est ni
xima , & praecipua condi tio, ut sensibus,& maxime ijs duobus, visui videlicet, &tactui se se subiiciant. Non ob id excluditur, quin etiam inuisibilibus sit pote
statibus praeditus , quae tam si ex hoc coni iuntur inesse mundo, quoniam motui perpetuo,&indeficieti, iuxta Arist. me tem,videmus eundem destinatu,& cu ratio, & origo motionis, ullo modo corp rear natur e cx se comperat de mente Platonis,sed incorpores substantiae,hinc est, quod iudicamus de non absq; ratione easdem sub stantias inesse inundo. Qua tenus igitur corpnie' videtur, tagiturq;,& corpus habet; quatenus vero motioni subiectus conspicitur ex nobili stimis his substantiis constare iudicamus, ac pro
certo a firmamus. Sit igitur re itera mundus sine ulla mentis haesitatione, quoad has corporeas conditiones, ac rationes sens tales,&quoad incorporeas, etiam ex motu pro rato arbitramur,& pronui
ciamus, di ob id quaestionem, & inquisitionem, an sit minimE tenta bimus ; sed immediate ad ipsum dissiniendum,& hac
ratione declarandum accedemus e sed prius ne laborem' in gqui uoco, dicamus quotuplex sit, secundum Platonicos, de quot partes in eo reperiantur, quae nomen mundi sibi ipsis vendicare dicantur. Alibi in ordine diuinoru multos posuimus gradus, qui quidem ordinatissimi esse dicuntur post primum in via Acad mica , quos aequidem mundos appellari Quotus is
posse, non recusant a firmare Platonici ; ζά. . u.
primus univcrsorum auctor Deus. s. unus, cum compositus nequaquam existat, prout est mundus, qui hac ratione mundus,
hoc est ornametum appellatur quod in calce istius libri magis patebit etenim ornamentum paenitus simplex, dici non potest, sed ex varijs compolitum, Deus aute ut actus purus, dicitur omnino simplex, quin imo omnium simplicissimus. Post ipsum sequitur mens in participata eius proica,quae quidein vii mrim duri
303쪽
ctas, nuncupari potest & de tacto dicitur
Prim mu mi diu Arci typus, & Diuinus. ad cuius exuplar sacrufeit iste murialis ut infra i ii. latit simu videbi.nus de hoc longa ver i borum serie in superioribus libris dictum Mi dui estia Post hunc laquitur mundusi Ange-α - licus, &est illa natura ab auctore immindorum oui uui creata ,&hac iure optimo pote it diei mundus, ex hoc, quia In se aliqv.ilem ad inittit compositionem, ut luo loco itidem dictum est . . II IC 'IPost hanc sequitur mundus animalis, hoe est anima uniuersalis,de qua pari modo tractatum est suo loco, α haec dicitur, aliquali copositionc praedita fur ab demost clima est de latillia e vidcbamus mira suo loco. .n I tio i i i ii, ill l eadtin. l. Post hanc sequitur uniuersa lis machi na, quam canidius, Miatagimus, & de qua sumus etiam RcIvpari cS,SdqUaema gis propria significatis ne dicituI mulus, prioribus igitur mundis, Anῆelico .s anti' rnastico go si politis, tanquam a nobi usu L
iri ficienter ni nera Us, Sc declarat Is hunc. ori risii. Primo, diffiniimus. I l ' . n. an .
T. n.': z. An habuerit uiuium de mente Plautonis, Ac totius veteris sapientiae, & qua la ,& i quo, inquiramus. l. na 3. Aniex praeiacenti materia, lan ip sa ii ibuerit cum ipso exordium, vel fuerit conditori coaeterna, pervelligemus. : a In quo tempore, siue qirando cω- tus eii mundus, secundum horum sapien
quem finem creatus est, percu actemur.
est, sciscitetmar. ' . An plures fuerint creati, vel unus dumtaxat, disseramus. 8. Vno concluso,quomodo admirada pulchritudine sit pro itiis, in lac stigdmus. s. Postremo, quae nomina eidem imposita sint , secundum se totum, &quas secundum partes habeat appellatibnes,
. Postpositis igitur partibus illis , quae sibi mundi noliten vindicare dicunt in
doctrina Platonis, ut est Regio coelestis, elementa lis, & homo, ijs itidem relictis msi di destinitionibus,que per niet haph ram a var ijs sapientibus datur, ut e ii illa, quae datur a Ciceronc, ncm pci, aron
tis,uel quod sit .d taures Heliodi, Orphsi&. Anomae hum uda drnem reductam, vel quod Mox en PromeIhaeio M. Neseri--a 'vi aiebat Plotinus in do ad veras Enead mundi dii finiti Ouus leta undas, di d. clarandas acccdamus, quae ex simplicibus verbis Pilatonis aitai .i ilunt. st . . Ex Platone igitur haec clicitur desini ptima issi.
tio in Timeo .i. quod andus es
nral cxli ac d cducitur an via tua, quoniaest anima praeditus; quod alibi sutuosum . rest,&Eie ostendere rationi Ru luis iii-terpretabus ei:citis, facile hoc moduvato mus.oTotum re vcra eli praest intius suis Munflu es p nibus, at homo eli pals mundi, igitur 'eo praeliantior est mundus, cum ipse littotu,& ho in pars, homo stan ima py enditus,ergo a forti ciri, Sc ut udus totus, hi aetargtimentum, sicuti militat, di valet de anima , potest cad in ratione valere d mente, quae cst in animo humano , ut caput. Hoc utitur argumento Alexandcr In quaestim Aphrodisiensis, ad proband si mundum n bM q- i. vile anili ratum ,& hac Iatione metri pididitum P terea non posset dici mundus. pulcher,& re vera omni ornatu praeditus, scesset vita dei titutus, at vita pilaedmiscit ergo nequit esu sine mima , ' posset animali, litaberct ealcini, nisi i cum hiaberet , I mcntem dicit Proclus in Tia coiat quia cit pulcher, vinciatis apparet,&vt de mente eiusdem Piocli infra multis arsit montis probabimus, igitur est anima praeditus , &secundum sententiam cxcvllentissimi niter pictis ipsius Aristotclis, de secundum cundum, quin imo secundum doctrinam i 'raeceptoris Platonis, & mnium AOdcia :corum. Quare errat i dicit
304쪽
ita morabilia Arist. circa Dei piovident.
Proctu s,dum negat mundum esse animatum,& nititur probare inanimatum,naqἱ ipse unicuiqi orbi propriam assignat animam, di propriam mentem, &uniuerso negat inditam esse animam, naent pIa ditam, animatas vult, & non iniuria, minimas muqdi ipsius particulas, uti plantas , ct minuta animalia, ct totum, quod est nobilius, & praestantius, negat est eanimatum, quare allucinatur: est igitur animatus,& per cosequens appellari ania mal potest, secundum Acadcinicol si sententiam. Gumat Vm demia cantrata . cx hac
clara mundi diffinitione, siue ex his vcr-bis, in dissinitione prolatis,cospicue, Platonem diuinam admisisse, & iure optimo prouidentiam, cospicismus,candeq; Deo opifici tribuisse,tanquam vini agcndi nec stariam, di hanc triplico fecille,liquido
con stat, unam . s. rerum communiti Deo praecise propriam, quae ad creatione muimmaterialium, & Miscnsim Ilium v dpote Angelorum, seu Beatarum mentium, Demonum se cxtendit: aliam vero rerum
minus communium caelicolis, seu Dijs imnioribus . i. Angelis astignatam, qui vir tutem suam in hec inferiora ad ipsius Dei nutum cstundunt, ut est productio rerumma tei ta lium corporu videlicet omn i una,& piae sertim humanorum; prout elicitur ex ipso Platone in Timeo, & alibi, nccno confirmatura multis eiusdem interpretibus celeberrimis, & praecipue a D. Aug. Tettiam demum daemostibus commis. sam, qui hanc mundi inferiorem panem secundum ramen placitum Dei ipsius administrant. Huius prouidentiae Platonicae vera doctrina confirmatur a Pli tarco, de fato, nec non de placitis Phil
sophorum itidem a Iamblico, Proeso, &ab alijs prsciarissimis Platonicis,qui quiadem vulgatae Peripatheticorum sentcntiae assetite no poterant, circa illam nempe, quod prouidentia, nisi usque ad globum Lunae no pertingat,prout eruitur caeipso Aristotele t et . diuinorum,ut ex Al
xandro Aphrodis ociata colligitur lita
quaest. naturai. a. Sit igitur mundus haeratione diuina prouidentia ccnstitutus in lvia Platonica, & non casu fictus, ut falso ruo putarunt Epicurus, Leucippus, atq; D
Sed posset forsan quis hic in sui gere,si
mu dus totus est animatus, ut habetur ex
Platone in Timeo, ergo &cceluessantismatum, taquam nobilissima, & pracipua pars mundi, vanisphaeras cα te stibus, &elementis, istiuS sententia , suae assignantur animae ut in lib. de anima late infra declarabitur aqua sententia nequaquam 'dissensit Arist. qui explicite dicit, quod racorpora crlustii sunt vita pWdita, eo quia 'habent operationes animalc , & cum his duobus Philosophiae Coryphae askntit 9. Mα
Avicenna S,Huin ait, quod Coelum cst animal obediens,Deo,& hanc icntentiam ex ipi et Arist. sumpsit, qui mundum esse animal sempitet num prius expresse dixerat. h iv. t tu. l uli '. Videtur ititur ex alle statis Arist. sibi Alist.
ntinatu laco allegato, scd quid ad tiose si
Ar ist. in hac re parum sibi constat, iussi lciat nobis probassi,mundum ese animqt,& diurna prouidentia constitutumem,ut mox probatum est, & sic comprobari potest, iuxt.1 Platonis dogmata . a Modo si mundus est diuina prouidentia constitutus, non igitur est casu factus, ut perpera somniabant Epicurus,ila Lem cippus, quos iure nacrito redarguit Pro- clua, in Timeo Platonis, dicens ; .ne .
gitis nihil es. Et ob id non potest dici causa constitutionis mundi, qui a mente opifice, tanquam a causa nobilissima, determinata productus est: at uberius d q
b uigitur mundus animal a prouidentia diuinae mentis re vera constitutos, pes conseques crit etia intelliges: nam sicut animatus est, ita de intelligetia praditus, ut argumcntsi peroptime probati est, in quam
305쪽
Comparationis. Liber JX. 1 rue
laquam perfectus, quoniam in se omnes breuissime, & facillime eislanari potest.
xiis Mercur. Prat. ει tot veteris sa
habet persectiones, vel omnia requisita ad Idealem persectionem c ut in processu susius videbimus9 haec est prima diffinitio mutuli ipsius Platonis, ct eiusdem absoluta declaratio.
Alia datur ab asseclis Platonis mundidissinitio, di est talis. Mundus est incor porei, & imissibilis mudi, visibilis,& corporea imago. Ham nimirum dicitii tricta se patebit, cum mundum hunc mat rialem factum esse ad exemplar mundi Archetypi,demonstrauimus; ideo aliam adducamus dicinitionei ab alijs Plat nicis allatam. Mamaevi in inpas sensiti . - ei, is inseras bii De statur quod sit corpus sensibile patet, quoniam sub semsit cadit, & ob hoc dicebat Plato Visib iis, in Ab corpus babet .i. mundus, quod sit Dei filius, patet etiam,quoniam ab eo pendet per productioncm , tanqua causaei iente;&etiam per exemplumstaquam a causa formali ; sed de his latiussio loco, & tem PO re.
Mundus itidem dicitur ab alii sens
db; sensibilium, hoe est coelorum Heme torum, dc ex his compositorum οῦ insensi. bilium veto, hoc est substantiatu earum, quae in eo necessario poniatur immatcri hum ad curam iptius habendam, de mo
Istae omnes diffinitiones, ex Platon ipso, & ex eiusdem interpretibus, excemptae sunt ex varijs locis, & a nobis collectae, sed s meo iudicio pollet alia aiserrid nitio, plenissima quidem, & quae t
tam mussi naturam patefacere vallar, quae nihilominus ex Platone , A Mercurio, necnon ex variis. sequacibus desumpta est,&est huiusm6di. Mundus es orae natis μ
stas em suae senitrum es glanGμη; refectioms drarinae. Ho dissinitio partim ex Platone, & Platonicis a nobis excerpta est, partim ex M curio Termaximo, quae lico in inflama et Iuer tas', quoniam in mundo ampla rerum multitudo,
admirabilis conlpicitur ordo, & in rebus omnibus no temeraria positio, quae prae claram praeses erunt symphoniam ut i tissime videbimus infra dum in demonstratione mundanae pulchritudinis insudauerimus Rermn Physicanem ,-Meta etsi carum, quoniam in m sido res tali modo Ordin tae,alis apparent generationi,& intutatui subieetie, aliae vero minitae, sed atcrnae, de incorruptibilo, quae licet conspicue sensibus non se Oferant, nihilominus ii dicantur absq; dubio caedem in esse mundo, quin imo dici prasidcre, & sunt illae pote statcs incorporeae,de quibus cgimus suis locis, di ctiam egemus in tractatu de mundi ornatu,&pulclultu dii. e. Primae sunt de consi de ratione Physici,vtpotu i Diadi, quae vcIsantur in continuo fluxu na-ltuu Meuudum singularem condit Onem, nomautem secundum specificam I secun
su secta sed creata, dide m hiro producta, quod demente ipsius Platonis, S Mer
euris inferius ostendemus. i. tra snt . . 4
ad /xemplar ater Mn. hoc est mundi Ideali qui est prima tarma, prima Idea istius m udi materialis, de quo simili m do egimus , de agemus demonstrando, mundum ex hoc dici, de esse pulcheiri. mum, quia faetus est ad illud cxes laringenitum, L aeternum, quod est in primata
mente imparticipata tali - In aurici oc cit aeuticinitate , non intepore, nos polt tem pus, quod itidem suo. loco laetis non strabimiis. In I- έλι mam sationem suae bonitatis, Ularia, 'sed imis, quo uiuua hac bonitas, tui causa impulsiva, secundum Platonem in eo, aliae vero, secundum Mercurium In Tim. in
in Epistola ad Aklepium. Haee sit dissi.
nitio descripti a nobis allata, se uni lius relata ex Platone, di Mercurio, accstei collectu, quae naturam uniuersi ple-
306쪽
Comparation e Liber IX. et et o
Circa hoe video magnum dilidium Preclusi & causam hi ius asserti nis de-
no modo in ter innes sectas Philosophatium, sed etiam inter Academicos ipsos sequaces Platonis; hi nimirum maxime ad inuicem se torquet, idcirco e rum ad ducendae sunt sententiae, & rationeS, qu bus hoc astruere, & affirmare videntur.
In illius igitur grauissimi Phil sophi
opinione expi canda,in animo climuli rum adducere sententias, ea . rimari, ut
veriore iacmeti prsceptoris,ipsiq; veritati magis cens me seliramus. IGn ci, & Pithagorici mundu p duere genitu ex supe-
ducunt,uel ex dictis eiusdem, vel ratisin bus, ex eo tamen petitis probant, vel tandem exemplo insigni inprobare videntur. D cta Platonis sunt, quae in Timense ser pia leguntur. Principium mihi itis vrabato. edis inguendum videtur. Eutast, quod semperes carensgeneratione' quid vero quod gignitur, neque in quam Egis, quod intellecta per rationem percipitur, quod semper hidem est. & haec sunt cla m ct Procius supra aiam posita, ut alibi dictu est a nobis. Hi cautem est, qu d opinione mediante ,
riori rone. Stoici genitu itide,&ccrrupti- sensu irrationali, percipi pot: & sunt,quae x:m-GM . -Σ-- ην ivira alam posita s sit, ii cest se ibit acta. Ex his sane verbis, quod . s. semper gignitur,nec unquam est .nlpcue Hic tur
aiunt hi grauissimi supracitati Phil si phi Platonem patefacere voluisse din
rentiam inter c Orea, & matcria carentia omnino . i. incorporea: unde haec comporea ut est mundus) dici ab eo non este, sed heri semper, hoc eis moueri semper, dependere semper, & fluere semper, cum sint in perpetua vicissitudine, & nactu, &hac ratione sub sensu cadere aiunt,&hanc
dependentiam hunc fluxum aeternaliter per continentiam a Deo derivare, qu lenaeternus, eiusdem mundi motor, gul Gnator, & conseruator, alterunt. Hanc dependentiam appellant, cum Chalaidio, in commentario Timet, causativam, non temporariam , seu rationalem, non realem mundi generationem,ut
alij putarunt: & confirmant hanc suam .sententiam dictis Platonis in eodem Timeo,qui dum causam generationis mundi ass gnaret, non eam dixit, quia prius non erat,' postea fuit, scd quia visibilis, tagit, ili'; est,& vili bile,& tangibile corpus a se esse rcpugnat, sed ab alio depenia dere per aeternam hanc dependentiam. Ex his igitur mundii csse aetcrnum ad auia res Platonis,concludunt isti in Platonica doctrina grauissimi viri. Ulterius eliciunt mundi aetemitatem ex illa oratione, qua habet Deus ad C Iicolis, in eodem Timeo, dum ait: DyFF α De bile asteriit: rrisi sane ex igne infinities,&in eunde etia infinities interiturli, & hoc assimarunt Chrysippus,&Cleantes, licet postea no conueniat in ratione ignis, cum Chrysippus ex splendore genitum putet; Cleantes vero ex pruna: sed his Opini nibus reiect s,qus : e rapi dutur a P sidoni ν, de B etho, qui in eadem familia sunt grauissimi testes, ad alas traseamus. Peripathei ci,cum Praeceptore, Occcl-lum secuto,ingenitu omnino posuere mu-dum, Academicorum vero at j v dentur in sententiam declinare P thag tae, at j vero in hanc extrema ;& utraq parsis rum pro sua opinione firmanda, & rob
randa, ratic nes,& auctor tates ex Platcne elic tas, quilius derat,it c dogma affirmari possit, habere putat. Alij vero medij, dicta Platonis, de rationes istorsi ponderando, nec ad unam, nec ad aliam accedere videntur partem, cum n n benξ sibi ipsi Plat nem in innadi oducticne csi stare ex dicts appareat. Nos utraq; sententiam in med iam assiducemus, nccman viriu'. rati nes,& du
cta sapientiss. Physiphi, quil us conti
niantur, asseremus, ac pollea illam, quae magis cinsentanea,& veritati Clitistiang ns, icr erit,amplexabimur,ac eade inratic ne tuebimur. Pars Platonicorum asserent um, Pra cepicrem valuisse mundum aetern si , ciam
Thalete,& occesso, est Pl ,tinu Iamblia cur, Nomennis, Syrianus, S inpicus, di
307쪽
ιυ inae fetu crc. at dicimus nos,li in diuolabilia sunt,indcpendentia,quam habent ab eo, vel ex eiusdem voluntate, licet per naturalem conditionem, solui postent,dicule ipi o,quoquo modo indiciolubilia dicuntur, & hac ratione,aeterna dici possun tiat si omnia ab eo facta,indi L ne iter. Elubilia sunt, ipso sic volente, igitur Iaz ... mundus indiliolu' itis,igitur aetereus. ita
ote se mundi aeternitatem probant. Pinbarum ma Rationibus alijs cx codem Platone a... si ' Plotino deductis, hanc. xternitatem pro-ntim iα via bant. Mudum,voluit Deus sibi sp i ii Llimuin lare,at Deus cit aetcrnus, igitur de Philotaph. mundus: imilitudo haec non modo rati P m - ne causi exemplaris attenditur, sed ctiam durationis: Deus semper suit, cli,&erit, igitur de mundus: valet consequentia a simili. Secundas Praeterea Aeuum superfuit, quod est aeternitas diuidae metis, igitur de tempus, in .ia eloc quod eius imago mobilis dicitur, pi ob
tur consequetia ,dicit Plotinus,quia tempus cum coelo factum cit, & ad exemplar aeui factum est, per Platonicos, igitur riternum est, quatenus naturam eius gerit; at si tempus hac ratione aeternum est, igiatur & mundus, quoniam cst subiectunc, motus, cuius ipsum est mentura, na mundo tu , lato, de motus, de tempus, ne statio aufer utur, igitur a primo ad ultimum aeternum tempus, ut imago aevi, ariemus motus, Jc per coiequens aeternus inu dus. Praeterea anima cit aeterna, secundum Platonis sententiam, igitur de mundus, valet consequentia ita cius doctrina,quOniam ii mundus cit cuti easserit, &est probatum animatus,nunaquam sine ani ma fuit, quoniam luillet Chaos inordi natus, de ablq, sorma, at si talis cilci,non suillet in udus, igitur ut mundus tu. t, semper anima est formatus, dc pcr conseques
Ulterius, mundus dicitur animal, d aeternum, ex consesso ne ipsius Platonis
ia dissinitionς allata, quod sit animalia
tet ibi, & ex superiori ration quod sit a temus, ex hoc coni jci potest,quoniam liacet secundum parteScorrumpatur, DO t
men secundum suam totam substantiam, quae sem per eadem est: & licet indiuiduas pecierum corrumpantur in eo,non ob id species eiusde an nihilantur,quae faciun
quod iure ipse dic tur lycorruptibilis, de
Mitto, quod id Io, de Repub. dicata να de Re Viam hominum, ad uniuersum tempu, re 'i' ' Qtam, nihilose. Id 3. de legib. Peri nitum , rempus prae sie hoWine se annos tris segisse innumerabiles, quod no potest ex inoi iam senten tia, niἱi referri aci mundi a ternam
Has, & limides affer ut rationes supra- citati Philosophi, qui de mente Platonis mundum a ternu esse a utumat, & qui putant minime in hac re dissentire ab Arist. sed quoniam video multos circa hac positionem ex his viris tergivcrsare, &diuersas afferre rationes illius mundanae diternitatis Pl. tonics, idcii co mi , ut dubia ,&inconstan cxanimo videtur rei, cienda
Audio Porphyrium in doctrina Plat
nica grauissimum in hanc cadere sententia, ut putet, mund si ex eo dici genitum, quαὶ quod ex communibus constet principi;s, materia nempe, dc forma , quς expolitio minime Platonis nititur vertit, . Audio alium nomi et Taurum velle in vise sis,
m udi geneti generabile it sumi, ut id sit, Ph
quod quamuis ortum non sit, in geacra bili tamen genere conlittere dicatur. Audio alios referente Philopano de x. mundi aeternitate, contra Proci uni vesic mundum dici genitum,.quatenus in ster- Procliumna exi iiii motionu, nec ob id abolendo' putant, quod patet in coelestibus sphsri uin hoc igitur ingenti numero opinionum circa mundi sternitarcua in Platonicad istrina , dum magnam dissidiam , & controuersiam intueor paruam iidem, huic positioni adhibendam esse censco. Confirmant suam sententiam Ii iusimodi Philosophanto. ponentes hanc: cai,
308쪽
Proclus lib. a. ia Timeo Fundam. serationis pio
tausativam productionem hoc notabili tem emanatiuum, vel ut aiunt causati- exemplo: nam eo pacto mundum a Deo
esci dixere, quo lumen a Sole, & umbra a corpore: iam haec corporea,& sensibilia sutarunt esse idola, imagines, & umbramupernarum substantiatum, idcirco unuuersum hoc materiale volunt hac de camsa pendere a mundo incorporeo, hoc est Archetypo , di diuino, sicuti sua umbra: at semper est hic diuinus, igitur & mat rialis, cum semper tanditi erit lumen, umbra, quamdiu durabit sol, & corpus, ait Philopon lib. ut supra. Quicquid sit de hoc exemplo, cde rationibus pro hac opinione allatis, an .s.
possint facile aboleri, nihil ad pr alens dicam, sed alibi fustis, ubi apparebit, quomodo facillimε possut propulsari. Ad s
cundam igitur positionem, circa mentem Platonis de mussi genesi accedamus, quae est magis veritati nostrς Theol iae con- setanea, de facilius verbis ipsius Platonis
Fuere igitur exaduerso reserentihus Philopono, de mundi aeternitate contra Proclum, & Proclo ipso in Timem multi mundum genitum este in principio tem Iori , d aures Platonis existima ites, &i fuere Atticus, Plutarchus, Nestorius, Alexander Aphrodisiensis, cberrimus Peripatheticus, sed in hoc verus, & geri manus Platonicus, Philoponus, de alij,
qui tamen ex Dei voluntate incorrupti ibilem eundem putarunt. Horum sundameta igitur, & rationes adducemus, uti adduximus in prscedenti. Explicita verba leguntur apud Plat
nem multis in locis, quibus facillime suadere sibi unusquisq; potest, ipsum mundum voluisse, non solum causativae, vel ratione productum, sed etiam re . s. tem
horarie, de in primis ut ab hoc incipiam
in Timeo, in quo ex professo hac pertractat matellam inquirit, an mundus genitus sit, vel ex aliquo principio sumpserit exordium, an potius continenter fiat, adeo quod annuere videtur, perscrutari velle eiusdem temporalet initium, no au-uum sternaliter. Itidem in eodem ait,materiam ante mudi ortum fuisse ex inordia nata , in ordinem redacta, pari modo ibidon, mudum totum constare ex materia
communi asserit, unde composita ex his vcia ortui, & interritui esse videtur subi cta, quare re vera ex hoc mundus, debet iudicari per ipsum genituS. Vlterius in eodem ait, dies, noctes,
menses,&annos, qui ante coelum n niserant, tunc, naseente mundo, nasci iussit opisex; inquiens ante coelum non suis menses, liquido demonstrat mundu non
semper fuisse, igitur initium habuisse. Itidem alijs in locis apertissimEloquiatur de hoc temporali mundi principio, ut
lib. de legib.f. asserens, anima antc Cm nia ortum habuisse, di transmutationis, ornam utiq corporum eandc in originem
esse,quod mi fallor late indicat mundano. semper fuisse, sed exordium habuisse
Demum in Euthi demo habentur hareverba: Cmstat itan quo uersitebas,o qum do genuus es, o quando natus , ambor ant quam nascerem, es ante cis, terraeq' ortum
sciarasi omnias modosempe ras, cyc. Ex his sane verbis demonstrat Plato mundum non semper suisse, cum dicat, ante creti, terraeq; ortu,sed incepisse realiter, di non per fluxum emanatiuum, vel causatiuuin heri, quae est eius generatio mystica,
Haec sunt sundamenta Platonis, quae iacere videntur, asseren cs, & probantes mundi genes e sentctia eiusdem. Hara sunt auctoritates inquam ὶ quibus innituntur supracitati Philosophi , ad proba-dam hanc genesim mundanam, de consensu Platonis: ex ijs desum ut argumenta, & in primis Alcxander Aphrod. gra-
utissimus in Philosophia testis,& precipue
in hac una re,qui ut refert Simplicius validissimis utitur tribus argumetis, pro hac veritate probanda, quorum primum est tale. Cum Plato in Timeo mundum se ctum nominet non fient neces alium est
309쪽
1 1 8 Christ. Theoli cum plat.
dicere cuni eo, sium realem habuisse ori. doctissimus, & disertissimus libro de m&
ginem, & non ratione, notioneq; tatum, ideo allucinantur,qui secus tenent, de leuiter probant. Praeterea si incorruptibile sumitur a Platone secundum tempus, cur no, di g sexta nerabile cu sit, quod corruptio propria generationem hanc causalem necessiariosequatur copulata est. n. talis generatio, tali corruptioni, cui respondere delicti Haec sunt praecipua argumenta Alexa-dri, ex dictis Platonis, mundi genesiuia optime probantia, quae,ut vera fatear,videntur dine, & vera, & valida, probantia mundum non esic aeternum in via Plat nica, de hanc nos sequi debere, tanquam mcbabiliorem, & conformiorem Christianae veritati manifestum est. Sed alia afferamus argumenta, & adiungamus signa in confirmationem istius veritatis, prout afferun tura Fracisco Pi colomineo Prsceptore nostro colendissimo tu Philosophia Peripathetica, quae quidem ex ipso Ari st. de ex alijs grauissi mis Philosophis excerpta sunt. Ex Arist.
inquam,elicitur hoc, quod mundus, cum sit mole fiuitus, etiam l nitar debet esse virtutis, nam ait expresso 8. Physicorum tex. 79. quod in magnitudine i inita non potest elle, nisi virtus finita, ratione com seruationis, quini mo&durationis. Itidem ex eo eruitur, quod in udo comis petat contrarium, nam mundo i ae si materia, quare iure debet dici mortalis,
eorruptibilis , cum ex contrario, materia siluat ortus , 8e interritus rerum ,
& cum mundus sit forma in materia se Κ D inla dem Philosopho agettore idem omnino sequi necesse est. Ex his elicimus mundii esse corruptiabilem ex eo, quod habet corpus,& csistasibile, ut prius dixit Plato, quia omne tale per ipsum tenetur solubile, & mortale, imo per sententiam Pythagoraliut tactum est. Signa etiam rationibus adiunguntur, is, iis ri quae ex Theophrasio, Arist. consobrino,
eliciuntur prout rcfert Philo Iudaeorum
do non interituro Ie sunt talia: primum, quod si mundus essct aeternus, de per con sequens semper fuisset, montes iam ce . dissent, de vallibus iam aequati essent, at non sunt consumpti,igitur; nam valet ratio, quoniam montes in dies sensim mi
nuuntur. iEx hac.n. ingq ualitate teres facile cori heitur mundi ortus, & principium, sicuti per aliud signum, de Acilε argumen
tari possumus mundi non sternam du rationem, nam maris, &thirs continus ta consumptio, quet est sensibilis, vid tur hoc conspidue probare, nam mare' coijcitur minui,quoniam multa loca,qui erant aquis cooperta, modo apparent aquis destituta, ut Rhodus, Deliis, de aliae multae insulae, at si aqua consumitur in dilam, igitur aer, igitur ignis, ac denique omnia ex ijs constantia paulatim consumuntur,ex his iudicandus est mortalis, de corruptibilis mundus, ex doctrina The
phrasti. Pincrea confirmari potest lisc veritas si partes insidi interitui ita obnox)s conspiciuntur, ut nullo modo dubitari queat de toto, nam si ip* ssit corruptibilis,quptorum conficiunt,& totum, ne a partibus dissentiat, corruptibile iudicari debet : Sehoc faci innotescere posset,si primo elemcta esse ad triuiccm caduca, & corruptiabilia intueamur, ita nulla est terrae portio,
qus dissolutioni n5 iit subiccta: aqua itideriporat, ignis delicit ex defectu combu stibilis,ac denique omnia percunt in uniuersum,quare iure merito mortale, rIn-ptibile, & caducum,secundum totum cita ii, non dubitandum. ad
Caducus sin quam 'ex alio signo putatur mundus, exortu .s. rerum , qt inco reperiuntur, de p sertim hominum; nam si csset aeternus mundus, aeterna lito prsiuistent hominis; at si homines aeterini, a ternae essent artes, de scientiae, quarum tamen celebratur inuentores primi, at non sempcr fuerunt homines, igitur nec mundus. D
310쪽
di anceps ito inu udi origine. ves
Deniq natura compertu eli, animalia omnia nasci, &crescere usq; ad termin eum a natura pistitutum,&polica minui, Ssenescere, at mundus cit animal magnum ut probatum est auctoritate Pia. tonis,quin imo de Aristi igitur Ortum est. creuit , & modo ad senium tendens videtur delicere : non enim est maior ratio de homine, quam de mundo uniuerso: at si dicatur, quod non sit par ratio, quoniam homeli immortalis, setadum speciem, licet non sit secundum indiuiduata, mundus vero secundum se totum. Respindetur, quod omnia existentia in mundo videntur esse peioris conditionis, quam Irius fuerint, nam facultates animalium, plantarum,videntur sensib:liter minui, o in deterius labi. Nam vetustioribus temporibus gignebantur homines mai res, de diuturniores, quare iudicandum est omnia pari modo senescere, de interire,& hac ratione paulatim totus mundus
ex his rationibus,& signis iudicandus est corruptibilis, & caducus, di ob id ipsum
ortum habuisse temporarium,& non in sativum.
Haec sunt argumenta, & signa,quae vitid&ur nobis persuadere mundi originale principium,ac innuere eadem ratione interritum in via Platonis; & allorum. Sunt tamen quidam, qui neq; hanc, neq, illam putant esse firmam Platonis mpinionem, circa mundi originem: Pr pterea quod, dum modum, quo in Plii Iosophando utitur Plato ponderant, ipsum modo dubium, modo quasi certum se praebentem inueniunt': & aequidem, si eius scripta recte perpenduntur avitis intellectus perspicacitate praeditis, ipsi tantum Philosophum semper de atii. nentibus ad Dei cultum exhibendum, de prouidentia eiusdem, de dependentia r
rum omnium ex eo, adeo certum,ut nullo
modo queat in dubium vocati,qus sit clica ea praeclarissimi intentio viri. Versa vice vero, dum agit de his, quae cum materia conisicia sunt,de Us,qus fiu-xui naturn& motui subhciuntur,qua ob
scurae conditionis apparent esse, semper cum Praeceptore Socrate audiemus sum proferre: Vnum scio, quiamsulfise &IM est ratio,quoniam in ius dubius,&anceps re vera existit, de hac ratione igitur videtur inconstans in hoc negotio, in quo modo apparet, ipsum velle nati dum rete num, sed sola ratione muta l ilein modo genitum, de re vera productum. Hic modus procedundi, multos eX --tustioribus,& ex recentioribus in eius familia viros putare fecit,&opt ma quidem ratione, ipsu in tiac re dialeetice, de ad vistraq; partem prol abitum se vcnedum strate,de ad hoc s. rmandum suas adduc ut auctoritates in testimoni si vcritatis, quibus refragrari qui Iq minime dcbit: pro hac re limanda verba haec p sci se scripta
a flerunt. Scire omnes ortet, timuim gen tione , vel nulliam et nonam huius e pri8-
cpium , nei terminum habituram, se m
omninosemper,dfore, aut scaepit, in poma bili ante nos tempera intervallo ιm V e. D
cimo pariter libro haec alia lcguntur vecha: Si ouis modo uniuersa mulsteterantio urimi latium audem dicere quem motum
Issim primum in ipsisfera a fieremus 'Ex his postqv.im tausaliuam, rei temporariam mundi genetationem protulit, prout exponunt ipsum tot cel clerrimi interpretes , innuere voluit sua in metis ambiguitat cm, uamq; veram sententia,quae
est, quod hoc dogma sit adeo obscvi i ,
dum, sed thopice, & pro utraq; parte disputabile, nobis tamen pro nunc placet, velle Platonem inundum re,&tempore productum ad hoc, ut cius opinio sententis nol: rorum consentanea i cmancat,&quod hoc sit verum, eiusdem auctoritates nobis clare demonii rant, quae infra politae sunt. Si igitur altius rem repetere licer,hanc positionem nobis probare licet eius detria ut dixi auetoritatibus, inter quas illa est maxima, quam nos lib. dc Deo ad probandam cilicientia in rerum marcria Ilum,