장음표시 사용
311쪽
dii, o tunc ab errore rasiat, o eodem modo se- per se habet , quia sempiternum attingit, Papa νιν ima prudentia nucupatur. Value recteis inre duis, a Socrates; Tunc Soc. Ven ergo sibi mistur cognarius,aH similias este amma ne quod eodem mari se habetio rei murabas e Primo sinquam ommmb. Cum aurem ad se
Mendum corpus iamnes dum animam, -- tura finxerit, non ne hac etiam ratione, cum
principa e Humum sit,seruire aurem caduca, inq; mortae manifestum es, Deo Animam si
emes ZEcce animae diuina similitudo, in qua nostram consistere Beatitud inem, tant pere alibi exagerat.s .in Philebo,in Theeteto, in Phedro, ut late demonstratua
est lib.de talicitate secundum eius intention m.
In Prothagora,non solum, ex terra hominem effecisse Deum asserit, sed sibi emplicite similimum fatetur, & quod melius est, eundem alma impleuisse gratia, quae
quidem in eo non permans; t; omnibus a nimae,& corporis,fortunsq, bonis perpetuo fruebatur, in viridarijs suis eundem collocasse vult, & eade ratione veru pc Petuo gauderet, paruaq quadam pom rum degustatione vitam dux ille cslibem, atq; faelicem per aliquod temporis interuallum, subinfert. Et cu ipse a diuinis te gulis sibi datis paulatim declinaret, diuinam, concludit, amisisse gratiam, idcirco in foedam, de turpem animi dis pol tione, vel conditionem incidisse, quin imo in morbos graues,& viis sollicitudinem, labore', innumerabiles praecipita illa , atq; tadem ex amsnis illorum ortorum regionibus ad alias contrarias diuina permissu ne diuertiste. In Chaimide pro istorum confirmatione, ait apri itina quadam animorui
nostrorum intemperatia,omnia tum coria Poris, tum anims incommoda orta esse ,
ex quibus verbis innucre videtur peccatu
Hsc alia verba pro confirmatione hu-n anae creationis apud ipsum lcguntur:
Deus inquit, pascebat eos, cuII nunc homί- Sent confisenes nonnulla alia animalium renera. A nsit hv tunc eras respublIca,nec Merarumprocreatis. Donem. A terra.n. homines emergebant, ese haec-nta, quae modo sunt habentes maguavram rem eo- stafructuum, ac si me, atq; o me zιuelint, quos non culta, sita Zonte terra aedebat,ni Asne aliqua erant molestia, vis ijsitudines enim tempore summa temperae ι ennec uianIur.
Ecce ex Platone hominis prima formatio, eius dein q; cum suo faetore inspirata similitudo,& faelix eiusdem conditio in illo primo statu innocetissitas viis. E ce lapsus , quo in dacriorem incidit, qui miseris, & culps dici potest, ci ii nobis is
status naturs desii tuis. Non reticuit collocutionem, ira inter mulierem, & callidum serpetem accidis levetus scriptura ic tiatur. Nam lisc vcrba, illam explicantia, in codem sic expresti leguntur. diuisatumitem' i scrota ta' conisquilista virtute polleban . ut non cam hominilus sit senos caseia, vetaetiam cῶ besys oratione et rarissent.
Subiungit eandem collocutioncm generi nostro damni fuiste causassu, Imali euentus his alijs verbis: Sed non ad pluo Pandum G intrest, ct cum Liridis virtute
et tebantur, diligentes ut antis, Lesingulo a tura Maccumulationem μνAdenuaed Sedetaba , atq tri tanquam helluones continuἰ imhaerentes stulas strum , si, cum lentyraeses conferebant, quales mei de tym narrantur
Qua l. s postea fuerit hic sci r s in Pli dro, explicuit illis verbis, quibus nos utilamus capite de Daemonibus in sua doctrin.i,ad dem strandum Caccidsmones dari .s. Sum totis oraba mala, sed Daemou idam, omis ipsorum prasinum i oram sti mi
Quod potica crediderit post praesente vitam,aliam puriorem reperiri pro his animabus, quae in hac recte vixerint, clarulicet videre in Phedone, cx quo nos n dum eruimus receptaculum isticissimum , & pcrene, libro de anima, sccundum eius sententiam ; quod quid iri nil aliud, se-GG cum
312쪽
cundum piorum Platonicorum mentem, dici pote it, quam habitatio superna, qupterra supercaelestis a nostratibus merito nuncupatur: verba fisc sonant in eodein
Pliedone et ommo veri , quae musi Lis quoin om est, insimilem quendam alaum locum μι- grans excellentem, purum, Inausibilem, nuis occultam, re vera ad sonum, capiememqt Dem os Deus voluerat, paulorosi, meo Possi amrimo αξ mgrandum.
Isbi simile Humum abdit immo sese s s eo, quo cumper enerat, euadit finx ab errore, δε- nona, timoribus, N amo sus,caeten ; mands liberata mutis, q .emma morim δε Metat aris dici solet, re vera retiquum tempus visam cum Dys paulo in ira sequitur: taus Pero puram, moderatam; tra Verent Piram, Deos sicias, ducesiq; cdui iti habrias. Sed liaec curius quali in calce. Dia logi eiusdem i tam autem e prae calens v xisse inuenmmur,h um, qui ex terrennas i eis, tanquam γ carcer Aut . atq; liberati, asaltiora transcenIunt, puramq; supra terro habitam renonem.
En quomodo habitationem supercae lcstem, & ci edidit, & sperauit animarum,poit separationem a corporibus , si tamen rectam in eisdem duxerint vitam , t n mianus, e contra acciderit Spem etiam futura' faelicitatis, & glo riae in Gorgia habuit, dum in haec verba prorupit: Eum, qui ιUD, sanct01 vixerit,
Ecce tandem non modo uniuersi ortu temporarium, &reatu apud Platonem,
sed etiam ip ius hominis, cu triplici eiusdem statu, ita explicitum, ut in hac re nihil clarius deliderari possit. Vnde his sic
stantibus,tecta concludimus ratione,mu-
dum re vera factum in doctrina excellentissimi viri, & pro tali cudem & tenemus, de a firmamus pro nunc. Quicquid postea possit concludi , pro indubitata istius p suonii vciitaici in quia Platonici videntur cotro uertere, pro nianos omittimus,& pro hac probatione relinquimus, sed haec ad prς sens,de hac veritate lassiciant. Quonia haec seleola in prosinio Op ris salis prolixa oratione,in testimonium
consermitatis doctrinae uostrae cum Platonica, attulimus haec iterum nobis in testificationem mundanae creationis, non aeternae duraticinis repetere placuit, modo quomodo sit eadem ratione a cau. sa iactus, de a quai videamus. .a
Mundias e I a causa diuina facius, tria doctrina Platonis. CVm igitur mundus sit genitus, & t&
POrar:e productus nulli, dubiu est ab .liquo productore productu esse,qui qui, dem cli causa essiciens ipsus itaq; in hoc capite modo in iliga dum est , quaena sit haec causa essicies mutidi. Causae multae in uniuerso enumerantur a Plat. & ab in te pretibus quatuor, quas etiam Aristotide omnes Philosophi assignant,qus sui materialis, forma iis, effciens, & rnalis , &ad has quatuor adiecit alias duas .f. expiarem, de in suum entalem, non quidem
alia genera constituentes, sed adliscre. duetiue accedentes. Harum causarum in sua doctrina aliae dicuntur re vera causae, aliae vero concauis: causae dicuntur essi. cienS,cxemplaris,& nnali S; concausae v
ro materialis, formalis,& instrumentalis. Mundus igitur cum re vera sit geniatus, ab his causis dacitur iure senitus, sed inter has omnes una est principalissima,& potissima causa illius ,a qua per veram generationem pendet, & cum qua omnes causae alis coopcra is sunt, & ista est: essicies,de qua modo sumus locuturi. Pla in in Timeo, in uens qusitionem , an .s. mpidus fit genitus,actrinati concludes, inquirit,i qua nam causa sit genitus, verba illius sunt. Σuicquid gQων, ab asquaea sagi PMur, ludomne quo fleta causa ad quas, et Ibi vult loc nomine, φπώ μ' intellia gere vult , nulli dubium est, Plato, quod omne,quod aute non erat,& sit de nouo.
313쪽
Comparationisi Liber IX. et 3 s
& acquirit nouum esse, ut est mundus, id ri, hoc est a causa in 'rporea,&d una ἐOmne ab aliqua causa fieri necesse est. Eandem doctrinam docuit etiam in Dia Ianile . logo, cui nomen est Philubus. Mundus igitur non modo est genitus, sententia ipsius, sed etiam sua auctoritate est a camsa genitus, sicilicet a causa esliciente, & ex caulis alijs, qu ἰd sit genitus, & a causa, probatur etiam ratione illa, qua usi sumus in probando Deum esse suc l co. Quaercs , si mundus est genitus , vel a nullo est genitus, vel a se ipso,vel ab alio,
'ignitatio quod non a nullo patet cx sententia Platonic ilum vulgata qu domne,quod fit, M eiusdem a causa fit, nihil enim fieri sine causa au tumant, & optima ratione, Platoniet, uiatur vel a se ipso,vel ab alio, non quidem a se ipso, cum lit corpus, igitur ab alio. V is
istius demonstrati inis, quae re vera unica est, stat in hoc, quom iam mde Oarpus ei cImp situm ex materia,& f rma,quae sane propositio est notissima apud inii um Mois nul sectara Philosophos, Materia vero lui natura nullam habet vim agend, farina et aal unde venit, & materiae iungitur, undeta
corpus mundanum efficitur,ea forma prDexistit nitido, & iuncta materae facit mu-dum, mundus a seipson nfit, sed ab alia causa privexistente; taq; probatu est,m fi dum a se ipse fictum non esse, re stat te tium membrum, si mundus a nullo laetiis . est, neq; a se ipsi, restat inquamst qu id factus sit ab alio
inudi Aliud argumentum, vel casias est, vel causa aliqua p litiua ,& determin ata, innest casus,ut falso putarunt Epicurus, De macritus, & Leuc ppus, ut at bi retulim', igitur causa post ua, determinata, de uo bilissima, si non est a casu, sed a causa p, sitiua; non est etiam a causa debili re . s. a
sae, sed concausae, & debiliores ipso mundo, neq; est a causa aequ ualente; pr pter
rea quod nulla Philol ophia, nulla it
Mundus a persuadet mundi csse aliquod equ uales, caula debiliore, neq; a causa aequi- ualente, necesse esti ut sit a causa superi atq; ita inuenimus nasidi causam efficiente, siue Des mund Upificem supra quam causam efficientem cst causa exemplaris, inquam respiciens opifex mundum huc fabrefecit, & supra hanc et est causa finalis,culus gratia hic labies actus est insidias.
Vna igitur sit causa efficens mundi, Wnum sit exemplar pulcherrimum, adcu ussimilitudinem saetus est mundus una causa finalis, de quibus su s locis tractabi mus, &tres sint eiusdem ct ncaulae, quae minus principaliter perat Psunt in mund pr. ducendi , mater: a nempe, s rina corporea, & instrumentum: una inqua fit causa esticiens, n b lilii ma, &dni na,qus,ex test inonio Procli in commentari oT:mei, piet serenda c si t mn bus causis est i
eientibus, quas p ,nelant Phloli pili tu
dam vetusti res,qui rum at j ha nc retulerunt mundi genturam inc bncausis ipsis. At j in naturale sp tenuas. i. in quat latcS primas, in lucem, di tenebras; a lij in calu-re, & frigus, ut Parmenides ; alij retulere in infinita princ pia, per inane sparsa, ut Democritus,&al j, nom ora erras vero Anaκavras, idest in similares partici las; quidam tribderς hanc genituram n turae uniuersali;al j ipsi an mae uniuersali, solus in hac ellicientein causa in Plato iure retulit, lus quidem est prima mn umcausa e rum, qus tu mundi sunt, Setia
ipsius insidi, cui ct operatur totus an marum ordo, in nistrat ipsa natura, seria uni omne e m causae,&mouentur secundum eius voluntatem i itaq; ipsa caput est, d concausa iram,& natur ,& an marum.
Sed est ne ista primum bonia, primum versi, I primum vnu siue est,ne mundus ille Idealis, vel Archetypus, tantopere a Plat nicis celet, ratus Θ Mesrne:quoniam illud primia,s cund n e Me est summus,&opi mus Deus,a quo quid ein summo omne sempiternu,&omne quod est in suo,&omne quod dicitur diuino, sub quo P ,stea est Cinne corpus. ipse mundus, qu est in temporc immedate proces t. Vnde n nςst visum Platoni, & Platonicv rationi GG a con-
314쪽
consonum,ut in productione rerum a primo lumino Deo initium est e sumendo, ne saltus fieret: Non enim ut alicubi etiam NMuranon docet Arist. natura per saltsi in sii s acti-l iis obeundιs, scd ordinate procedit, ita ut unum poli aliud generet,ut nihil vacui in medio rclinquatur, tui licta ute s altus, si a Deo maximo mundus immediate citet prodi actus. Namq; inter ipsum mundum
alia: sunt intermedia' cl lenti se . in tufi mu-dus intelligibilis . i. mens pruna impartiticipata, postea aliae mentes participatae, quibus mundi creator usus eii in producti , ne eiusdcm , tanquam illius opi cij mini ler, qui est s mulacrum excellentissimulta in udi Archetypi, unde in progreisu productionis necesie fuit, ut prius produceretur ipse ab isti , Deo, mox ab intellectu, quieti potirema clientia i plius
mundi intclligibilis de quo lib. de Deo
ubertime tractauimus ille mundus co poreus , de ab alijs ellenti js produceretur. Est . n. neces le aiunt Platoniciὶ ut catena, & ordo continuatus, & nullo modo interruptus, in productione rerum a pruina causa seruetur,ita ut qus propiora sui ad priinum, causae fiant eorum, quae IO
gius diliant. Hanc mudi causam Plato appellat fa-vai, Na. ctorem, & Patrem in Timeo'. Plotinus, onicori se dum tres celebrat Deos, quorum priu umundi cau- vocat patrem , secunduin factorem illiusta mundi, tertium mundum ipsum. Atticus opi. cem mundi, & bonum ipsum eundefacit,ita ut primum Deum hunc mundum procreasse dicat. Anellius tres con l. i-tuit Opi .ces: exit en na, habentem, videntem I primus cst summus Dcus primum bonum, verum, & unum: sicundus est mundus intelligibilis: tertius vero intellectus q uidam , qui mus opifex ab alijs
dici tui :qus secundum illum disponit omnia mundana , sicut cade immediate produxit. Porphyrius opificem huius mundi exiuimat anima ciuidcm, Proclus deatq; superioribus sentent ijs reiectis, & alior ii, qui varia de hoc opil ce retulere fui visu
est lib. de Deo in via Platonica9 sua pro-
sed de hoc fui us paulo infra: quoquo
modo rcflehat cat, mundus demento Platonis, pendct a causa incorpol ea cili-ςiente, de diuina, laec non ad aurus Acad
micorum , licci ip i ad inuicem uitlantare
cin mundus sit ex nihilo, melex prae
Estat, ut ordinein praepositum Mi -- . quamur, & inquiramus, an CX phΞ- iacete materia hic productus sit mundus in hac via,vel eaud cui matcI M,cu co Pr duxerit diuinus hic fiber. upracitari Philosophi in hac itidem re maxim* vidcturi
rentes,materiam primam es e in gelinam, per am se o& hac ratione Deo cCctcrnam puta Iut,&
genitum a Deo, in hac aliare poli ea iuc- - si runt veritatis olores, putantes materiam
in mundi productione, nullo modo habuiste initium, scd sempcr hii Ic. horum
ratio innititur verbis Platonis in Tync' vi in test..Lquod Dcus mundum volun pioquce, a re, assumpserit omne vi: bile in ordinat Iatum, idq; in ordinem rcdcgerit. Vci as sumpserit, non tranquillum, quictum, . scd temere agitatum,& stult. Jas,quod n potest esse, nisi prima materia in nihil , formis, ordine, quiete', tranquillitatu lidelli tuta , quae tamen auru Ordinatum
praxistet at informis. Itide haec opinio alio Platonico sun- , damento fulcitur. Scriptit a unt Plato ante mundi genesim tria praecelli sic, et , locum, & generationem, & quc in Litti' dicunt locum ipse appellat sua Vocchanc autem intestigit ipsam materiaili, Vr t . quae sit locus format ii, dec. at si διlumpsit hoc, assumptit autem, quod iam crat, ci
315쪽
quod non erat,no quod non erat, igitur, quod prius erat in esse, nam si quod non cratallu npsisset, nihil aslumptillet,at aliquid assumpsit, igitur materia, quae prius exiliebat. Hec ratio est nullius poderis ut proxime videbimus Se facillitae diluitur. Alij in hac familia praestantiores Platonici . f. qui ab Ammonio bacco profluxerunt, de quibus & paulo supra, & alibi mentionem fecimus. s. Plotinus, Pol phyrius discipulus, Iamblicus Porphyris auditor, Syrianus Iamblici, Proclus S, riani, Ermias Procli, Dan ascius Ermiae, Priscianus L, dius,qui Damasci suit Prς-ceptor, &li c totaichola Platoni coluinin ligniti, materia primam utiq, genitam,& productam esse a Deo, velle videntur. At si ego iliorum dicta circa hanc opinionem bene pondero, hos inconstantes inuenio, & non sibi ipsis bene assentientcs reperio. Nam si hi mundum causati-ue dumtaxat genitiam volucre, hoc est ratione, non re, sed aeternum, quomo
etiam materiam non putarunt aetei nam,
hac nimirum mundana aeternitate Θ Di- cendum est istitur, quod hi, sicuti volue
tonia elaea runt mundum nunquam productum .
v x xi realiter, ita etiam materiam primam im-2- ' productam re vera existi inarunt,sed productam dixerunt, non productione reali, sed productione causali, seu rationali , cum non soluin i psa sit unquam formis destituta, sed etiam nec vix cogitari possit.
Quo n. ma- Sunt nihilominus quidam Proclum
talicta sequentes, & alios, qui materiam re,
prodo e tempore genitam esse a Deo arbitrantur,
i, is E quomodo autem id factum sit, sic conspitius eii or cuc docent, Rauctoritate Platonis com-- ε, ε, ' probant: Est haec nimirum Philosophia icitu dignissima,atq; in ordinari js scholisnuinquam quod ego sciam audita. Necesse est prius memoria recolere Platonicam Trinitatem, de qRa egimus capit de Deo: Deum . s. summum,quem b6nu,& unius nomine ipsi appellarunt, cius fi- i lium, qui exemplar, & mundus intelligis
bilis, & Idealis ab eis dictus est, &eius
prolem opificem ipsum, qui prima mens
est; huic trino ordini Deoru Deos en mlios tres appellant tria respondent, mat Da prima,corpus qualitate carens,& co pus inoidinatum. Materiam primam summus ille Deus A quo ona produxit, exemplar, vel mundus Idealis
corpus dedit,& vestigijs quibusdam formatum ornauit, quod corpus visibile factum, & ornatum mundum hunc consem
Haec praeclara, &scitu digna positio Piae lata in Platonis in Phil. aucto litate coi irmatur. φ'''. Sunt verba ipsius in Philebo, unum illud niani. Primum & se,& non ex nihilo produxi Lla mi ue S am;-hoc cst terminum, & finem, , ct infinitatem, quae tanquam duo pr inc pia mixtionis entium omnium, pirentia,& coi pora permearet in corporib
hisce completis ; finis, & terminus est ipsa forma, inlinitas vero est ipsa mater. a. Modo, hoc itante aiunt Platonici hi summu materia est ipsa infinitas,& hanc, docet Plato loc prio talo,ostendi,&hoc praecise utitur vcrbo, quod verbum ipsi
interpretantui producere. Etsane, quod pro Actum es, priηcyro etiam siexson, s
Hac xciba Plat nis auctoritate vetustissimi Orphaeliconfirmantur, qui apud ,ir,riem ma Graetos luininus fuit Theologus, & diui- t Dae prunaenus Uatcs; Nam ab co, hanc sentcntiam desumpsilie Platonem fatentur, & Pr elus, ali; sumnal Platonici. Item pro confirmatione istius veritatis adducuntur verba Mercviij Terinax L ' mi, a quo Orphaeris,dum in Aegypto sacerdotum audit extitit, eandem sentet am in Grasiam attulit, verba Hermetis
sunt haec: fuantiastareproduxit Deus ma- Hemaestim terialitatem: materialitas autem haec est iu sempi. ipsa materia dubio Procul, matcrla .n. si venior.
consideretur, victi primo producta in potentia est, & debij illimum cias, &inserine, atq; ideo est , quoq bona aliquatenus,propterea,quod ab ipso bono progressa est. Primo hanc exemplar ipsum vestigijs quibusdam exornat , cum pcr se
316쪽
equa exem informis esset: est .n. munus exemplaris 'ci' esti causae, quae est plena Id eis omnibus, so R Naie . mas rebus tribuere, at adhuc sub eo stu Liat, & inordinato motu movetur, quateia' sorinata aliquo inodo, visibilis fit. Hac visibilein saeta, suinit ipse opifex, & perficit, & quae erant formae imperfecit in .
periectas redigiti & motum eius inorditiatum, in ordinem reducit, hanc ipsania per .cit intra ipiam animam 'Hoc igitur nodo dicitur materia originari ab ipso, bono, Seno esse Deo coaeterna,vt falso e-xi: marunt Plutarchus, steriquctustio, rei Platonici eiusdem sequaces Hoc extam argumeto confirmatur hse, Iri '' eadem positio Ueus sumimis, ut est bo- i ἡ ' .a. nu ΠΨlurn, producit omnia, inter haec' omnia materia eii comprehensa: nisi . n. materia ab co producita esset, sequeretur
hoc inconvcniens , Deum non esse omio tu .n productorem , non esse omniunia'
Patrem, at hisce nominibus a Pilatone,&Mercurio *pissime appellatur, igitur,&e Nam si materiam non produxisset,Oh tua non produxisset. Hoc tertium sequepetiit in conueniens, si materiam ines no pr duxistet,impotentia aliqua laborasset, velut inuidia Na si non potuit,impotes fuit, si noluit cum pollet, inludus suit. Inuidia nulla cadit in summum bonum,impote tia nulla cadit in perfectissimum, & abso Iutissimum,igit ux a primo ad ultimum, i ctav qand la materia a Deo creata est, &non est eid ista, c0ςterna,vt pcrperam vetustissimi docue
. m, Sed sicuti vera est h. ve positio, & on nino indubitata in Philosophia Platonuca, ut a nobis, & ratione probata, & a u-ctoritate confirmata est, ita exaduerso. Attici,& Plutarchisententiam explodem Porphylius dam, di impugnandam esse, Porphyrius,h. z. T & lamblicus p. tarunt, qui quidem caris
inieIos io dem tali ratione diluere videtur. Ponennem Atti t. tes materiam Deo coaeternam aiunt hi
lica aeter. graui iunxi v IN ponunt duo principia r
rum, quod est cx diametro cotra dogma ta Platonis, at vos hae duo principia as
inittitis,ieit; doctri iat Platoni suo estis veri sequaces, ut profitemini. Quod hoddogma non sit Platonicu,probatur,qumniam Plato multis in locis dotat, unum esse principium. in Republica, in epistola ad Dion vitiam, in Philc , & in Sophista, uti nos satis logo sermone ostendimus lib. de Deo, probantes Deum in Theologia Platonica esse unum. Huic rationi addunt etia hanc. s. quod opifex non est primus Deus, sed tertius, igitur ante opifice aliud est principium, secunda imneq; anima ulla, uti illi asserue sunt, sue '. pus male ca, quae irrationalis est , siue bene. fica, quae rationalis est, debet, aut potest esse principium: omnis .n 'anima proles est Deorum,at sipr les est, non potest esse principium rerum, quod proles sit, de enita, suo loco uberrimc ostendimus Hi duo Platonici igitur assumetes dia dia Platonis ad probandam materiae cOPternitatem cum Deo, non bene dogmata magi stri ponderantes, Mercuri j, facilliu me allucinati sunt, sicuti etiam Arist.qui, materiam ex hoc putaui t aetern , eo quia fiet simplicis conditionis ' Sit igitur materia creata a summo boia Conem no,vero,& uno, vestigijs formarum ab G IIV, . xemplati causa insignita,&tandem amc- te opificis assumpta,ad hunc mundu pro ' ' creandum, & in lirc sensu vera sint dieia Platonis in Timeo, cu dixit,quod assum-pfit omne visibile, vel assumpsit temeris pultans ad illum formandum. Nec ullo
modo eam. materiam, quae est genitata, quae est omnium corruptrix,cuin ingeni iocoseruatore omnium rerum parcna sa- tot viciamus, prout iaciebat Arist. qui ingenia liam, & incorruptibilem eandem omni his . existirnabat,sed insignem dubitationem, i
quam faciunt eiusdem sequaces, modo astit ina bsoluamus. Ῥιim gi I
I , linis dubitatis, mora a Peripatiat 0r, circa praedicta, ω eius em alida responsio V Identur quidam Peripathetica cloa Quaest. Pu
istrina imbuti, dubitare circa hoc,
317쪽
de dubitando inquirere,quonaodo. s. pos- tamen quid sit haec natura nullibi expliast omne corporeum ab Iucorporeo prinduci Quo .l. modo naturali id possit erufici, cum ex nihilo nihil fieri mist in natura alij Platonicae doctrinae addiciti rospondere videntur, quod hoc eo modo accidere potest, quo euenire videtur in q-- - - Aristotelica do, trina,in eadem enim dola b C siti ctrina id plane accidit, quod ex forma incorporea, & ex materia pariter incomi orea fiat curpus compositum clementi, eu mixti, quod si verum esse potest, apud
Arist. alterum illud in Philosophia Pistonis vcrificari potest. Sol, & homo apud
Arist. generant hominem, Se reliqua omnia mixta naturalia, Se animalia, Ne plantae, via proximo agente, a sole fiunt;velli sol haec non generat corpore suo, neq; in corpus compositum, quidquam sui cor
poris insundit, sed agit lumine, & calore,
v- - . at lumen incorporeum est,calor incorpo. reus est , quo igitur modo explicabit no rorei, fieti bis Aristilumen,& calorem incorpore , H corporea facere ,&cum nobis hunc modum exposuerit, exponcnt etiam Plato.
nici, & sertaue loge facilius, quomodo a
Deo incorporeo, possit,& materia incorporea, & corpus hoc mundi uniuersi produci : facilius dixi,quoniam longe ellicaciores sunt Dei vires, quam caloris, & luminis . Eile autem Dei vires efficaciores .aι nisisti collat etiam Aristotelica doctrina,docuit .n. nos ibi , Deum motore esse primi motus, de primi mobilis .f. Caeli illius maximi, quod supremum est: quod quidem
. Omnes caelos in seriores suo mi tu rapit,
per consequens solis orbem, solis corpus, solis lumen, de solis calorem. Si autem haec duo, lumen, & calor silis, S elementa consei uant, & producta
omnia ex elementis generant,q us corpora sunt, quis n6 videt, ab incorporeo primo motore, ab incorporeis instrumentis, Iumine. L&calore,omnia corpora gigni
Sed quid est inhaere immorandum, quaerendo dissicilia, pro responsione ad istud, cum etiam ipsemet Arist. infinities corpora naturalia a natura fieri dicat decat,& nunquam eandem dixit corpus c s. se; imo vero e multis suorum librorum locis, naturam vim quandam elle inco porcam compositi agentis, cCntemplamur , si vero vis est ipsa natura, proiceto incorporea est,si vero natura est maturia,
de sorma, sicut docuit r. Physici & materia, & forma inc rporea sunt,& si a talii 'natulis generatur corpus, proculdubio corpus generatur ab incorporeis. Itidem statuarius in marmore, aere, Ac huiusnodi, duris sinia corpora, Alexadri,
vel Caesaris erigiem imprimit, quae prinsecto in eo corpore non erant, suo corpore non imprimit, & si aliquo corpore in imprimendo utitur, ut malleo, vel scalpello, vel manibus tanquam instrumentis utitur, at figura illa neque in instrumentis est,neq, in man bus,sed in Idea,&rsine,quae est in mete artis cis,quae inco porea cst, ergo c rpus illud, as incorporeo formatur. Itaq, mnia corpora moncludamus uniuertim, quae vel a natura generantur, vel sermantur, vel ab arte figurantnr omnia a vi, omnia a substantia, ab idea, S generantur, & formantui, figulantur. Quibus experimentis Plat nici hoc axioma collegcrunt. Corpora , quatenus corpora, nullam habent vim
agendi; de si quaedam corpora videntur agere, id ipsum agunt per vim incorpoream , quae cst in eis: Ea autem vis, vel
qualitas prima est, calor, frigus, humiditas, de siccitas, vel aliqua qualitatum secundarum vel a natura, vel ab anima, veli mente, vel a Deo immedia te, 'medi te omnia dicenda sunt agere, atq, ita in-q uisitio u i prsmotae satisfactum putamus. Sit igitur materia prima creata,&producta, de non costerna Deo, ut absq; ratione voluere Platonici vetustiores, licet med ij quaestionem hanc supti uacaneam esse putauerunt, hac ratione sitfiuiti,qui niam materia, ut pura potentia est, nihil
estiquod sic facili me probari exi stim arsit.
Materia non extitit nunc, ergo matcr a
non est nunc, &si non exillit nunc, nihil
incorpore iaeausa facto sum . quia
habent vim agendi. Conilud Itomnia fieri . . t incomporea.& tu
318쪽
est ,igitur est veluti chaos,& ch mera viri
non exi stunt nunc,igitur nullo modo exust i vere, nain res non dicitur cile, donec actu, & vere non cri tat. Item li se ma est causa, ut materia exiliat, igitur elicausa,& principium materiar,igitur datur
principium prmcipas quod eli talium , ac iri infinitu ducens. Vlturius,si materia pcrior, iam producitur in actum, producitur vel ex nihilo, vel ex se ipsa,vel ex alia materia, non pote ii dici ex alia, qu a ia pruma non esset,lt in infinitum daretur progressus, non ex se ipsa, quoniam sequa
tur, qu d esset materia materiae,quod est Vanum . Praeterea materia antequam iforma ad actum producatur,aut cli alicuis
,rmolant bi, aut e t nullita, si uultibi cu , ergo actuti iiiiiiiii . est, at actu esse non potest per i upradicta rationem, igitur non eli materia, igitur, cum sui natura nihil lit, superfluu fuit de ea inquirere, an sit genita , vel ingenita quaestio igitur a primo ad ultimum fuit inanis, eo quia fuit de non ente. - is est Ilioru opinio videtur esse inultis nul- νψῆς Rih ' Iliis ponderis, eo quia volunt materiam nihil omnino esse,quae tamen eii aliquid, licet impersectum, licet inordinatum, &prope nihil: Idcirco nos admittamus.c
dem , ' esse aliquid tali modo , di esse e
Deo summo creatam, eadem ratione,quaiupra, &ob id non esse Deo. ipii, qui In
Mundus an fuerit in tempore, mel Attuo crevius e
C Equamur modo perquirere, I decla-
in rare ,quando fuit mundus crcatus ci an fuerit in tempore productus , vel demum in qua hora 3 Plutarchus, ct Atti- Tr. cus, qui saepe citantur a Philopono, & cueis alii multa dixerunt, mundum esse genitum in tempore, in doctrina Platonis, di eoru ratio Drsan erat,propt'rca quod viderunt in cotextu Platonis, iactam esse euplicitam mentionem, de quodam comfulo,& inordinato motu, in Timeod.antequam mundus ab Opifice ordinantur. Putarunt ergo hi PhilosopIil,quod post- Vinior' quam ex consessione Plar. ante mundum, T . .
erat motus inordinatus, ita cum eo motu in tempori necesse esset etiam & tempus adesse; ia&batui .n id, quod et Arist.docuit, motum essem ob lis, tempus.autem cite mensura motus. Si igitur ante mundum fuit mobila, materia a. informis, &confusa,& vG Iluti e haos, quod Sciodus dixit cile omnlinii piimum, tunc adfuit lati tempus, quod motum illum inordinatum mens raret, necesse est.Quo stante mundum ab opifice tactum ei Ie in tempore ι &ob id debere dici in tempore genitum omnino
Ex altera parte, Plotinus, & sequaces riotimo, a supra allegati, Crantorem primum Platonis expo itorem secuti, aliam secuti sue dum naenia viam Sc tutiorem, dic te S, mundum non in i,
fuisse in tempore productum, nam sicut non fuit re genitus, temporarie,sed du- taxat ratione, &causatiue,quod iam n l.is,ut dogma eorum supra expositum est, ilia non posse dici eundem habuisse prin- cipium in tempore Ad potius. heri in quo, Vel, ut alij dixere, ipsum mundum per c manationem productum, & in diem produci, non autem id fieri, vel in tempore, vel extra tempus, sed cum tempore. . Proclus tamen in commentario Ti- mei, exi limat necessariam esse hanc e plicationem declarare.sAn in tEpore, vel tu extra tempus mundus sit genitus, nec ne cum Plato multismodis sumat hoc nomia se filia genitum in sua Philosophia Ait .n. prae- plui modosiantissimus vir, hoc pose tribui mundo, animae, & tem pori, nam vocat ipse mundum genitum, animam genitam ,&tem
pus gcnitum, sed longe diuersis rationiabus, nam alia est animarum genitura , taeit illa , de qua suo agemus loco ubertia me; alia mundi, & est illa ,de qua supra quae non parum disti ab illa a ni aliae
temporis, quae ab utraq;etiam dii crepat Sed nos ad genituram mundi, quam realem , di temporariam ita tuimus , accedamus:fuit ne in temptre aliquo determinato facta Respondeat Atticus, de
319쪽
plutare hiis, quod sic. Negant Crantores Plotinus, Porphytius, & Iamblicus: at
Plato autumat mundum genitum, ergo
in aliquo in stati temporis genitum, dicut ipsi. Est utiq; genitus mundus, aiunt hi trauissimi Philosophi, sed non genitura tempcrali, sed illa, qui est respondentis; nam quadruplex est in Phih sophia PI tonis et prima est i mporalis, & est illa, inqui res producta habet essendi principis.
Σecunda est compositiva ex rebus etiam incorporeis, de est illa animae generatio dicompositio, qus dicitur con stare ex e L
sentia indivis bili, diuisibiliq, statu, motu ut in lib. de anima ad aures Plat nis late explicabimus δ' Tertia est deruuatiua, &est illa , quae applicati potest
dumtaxat rebus in sternitate aeui productis. Quarta est genitura in potentia, deest earum rerum,quae generari possunt, lucet nunquam generentur; Hanc disiii ctionem etiam afferemus lib.de anima,ve
Modo admittimus, Platone velle m5- dum genitum,& eundem appellare genitum, tertia, di quarta genitula, no autem prima, quae est temporalis , eo quia mundus in tempore n6 est re vera productus, neq; de his vult intelligere Plato. At Proclus voles nihilominus hos c ciliare P nilosophos, siue hanc quaestione determinare, interrogat sic A tticum,
Plutarctrum; De qua genitura viaris mundum genitum ex hιν quatuo , o Attice, cr Plae
rarchest Respondent, ex omnibus histogenituris genitum eis: mundum ; de hareest ratio prima, quae ex Platone eruitur , igitur & aliae tres, nam nccessario sequutur, quod id, quod primo modo est genitum . . tempore, habeat et ia tres rei 1quos modos supradictos,nam quod in tempore gignitur, Se compositum est, & a causa factum est, est etiam sui natura generabi- Dat primum modum generationis habet mundus, igitur & tres reliquos , at habet tres reliquos ergo habet de primum, ergo a primo ad ultimum mundua est in ter τοῦ genitus. i/u AS' . .
Proclus id prorsus negat, nam de ipse est de ea secta, quae putat mundum genitum altiore quodam sensu, & magis mystico, quam reali. Idcirco pro abibluc Π- da quatilione, in medium distinctioncm pulcherrimam adducit, quae est scitudi- q-st. gmisma ;&est talis: incurrit ergo Ait
e id furi ni in tepore priores in catine, com
cando modo, nego primus di xam si προνι est mensaramelus caeli, necesse est, τι ante immfit, o mobile, hoc es coelum, ergo caelum fuinatura fraecedit tempus. Coeluin autem est . pars mundi, ergo mundus ante tempus, ergo non potest dici mundus, quod prae- Raedist recedit tempus, itibus gradibus este factus, post tempus,vel in tum pore,quod est pc- sterius ipso mundo, atqi ita distinctione ista, absoluta remaneret tota quaestio, si tamen ali j Platon ici vellent, ad mentem Prsceptoris, mudum habu1sse ortum reaialain,& non mysticum. Sed nos, & cum Platone ipso, & cum M.Λἐυε αε
vetustistimo Mercurio, nolumus m udum in tempore genitum, quoquo mCdo su- mode. matur tempus primo, vel secundo modo,&ad licca iserendum cospicue me muci rationes. Mundus non est in temptro
factus, quo ad primam temporis significa tionem, nam cum tempus sit mensura
motus,est mobilis passo,at mobile ad hoc ut re vera dicatur moueri, oportet esse in , actu, materia vero, vel est nihil ,vel cit binpe, nihil ,vel est pura potctia, igitur no revera m ueri dicitur, nec per consequens tempus causari, &fieri mensura, ex eius Enperfectissimo nactu. Praeterea a Platone, mildus dicitur iu- x. Rano. re genitus, ea nimii um generatione, do qua supra , anima dicitur genitam do radicto,& tempus d c; tur scuitum: at geni. Hi . tum
320쪽
logor. mca hane docti. ridicula.
tum in tempore dicitur, quatenus depen- cipio suam incipiunt Astrologiam. det a motu mobilis perfecti,& perstae a- I idiculum sane dogma, & unde quaqictu existetis Proclo asset tore in Tuneo explodudum, nam qu naudo Sol erat in igitur non pol dici,quod ex materi/,quae pri pipi Arietjμ si adhuc neq; Ssil erat, est ens imperfectum, & nullo mcdo in a- neq; an ,neq, eiusdem principi infinouctu existens, sed inpura potentia; non di--. 'catur: is tur mundus in tepore tactus hoc modo, nisi inepte, nisi absq; vera temporis ratione.
Neq; quoad secudum temporis significatum, mundus dici potest in tempore creatus, quzd sic probari potest. Si Deus secit mundum, vel secit in tempore, vel ante tempus, vcl in principio temporis, vel p st tempus, no in tempore, quoniamsi non erat mundus, non erat inobile,non erat motus, dc percoscquens no erat lcmpus , quId, ut mensura eiusdem, non po
test esse,&absq; ipso,& sine mundo si
tamen admittimus Arist. dissinitioncm temporis,prout admittere ad praesens deinbemus, & etiam eiulac in detcrminationem de motu. qu d neces lario fiat a mobili γ unde si est nactus, est etiam aliquid, qui d mouetur, &c. hac ratione igitur noeit mundus in tempore factus. Nec ante tempuS, quoniam ex eo instanti, quo factus est mundus, ex eo factum est mobile, motus, & tempus. Nec in principio temporis, quoniam sequeretur, quod esset tempus ante mundii, quod est maximumilconueniens,unde iam contrarium a n bis probatum est .s nullo modo tempus ante mundi ortum reperiri. Nec tandein post tempus, quoniam sequeretur idem absurdum, quod est maxunum in Phil sophia Omnium sectarum s. quod fu sic t tempus ante motum, de ante mobile. . A primo igitur ad ultimum, mundus non est factus, neq ; in tempore, ne I, ante tempus, neq; in principio ivp ris, neq; demum post tempus, igitur nullo modo in tempore factus. Astrologorum tamen nonnulli videntur velle mundum in princ pio tempbris genitum . s. quando Sol ingreditur principiun i ietis, tunc isi sint) Dcum mun
dum codidisse, adeo ipsi ab illo anni pria
n. loquimur mundu' factuni esse a Deope paxic , ut , L p Uus unam partem lac ret, ' uam alia, sed Imul totus factus est. ideo haec positio, ut ijdMula relinquatus,quc madmcdum & ipsi' r diculi mimi ut plur mum apparent, quomodo pussit esse hic verum in Theologia nostra, restat prcbatym, ut .s, dicit habitudinem me surae , quam expolitionem superiori lib.
Tandem si nullo horum modorum factus est mundus, quando igitur factus cst .s. in quo instanti,& in qua mota Θ Ducendum est,qucd in nulla,sed in eun nullo igitur modo tempus habet quindquam rei cum mundi creatione, habet tamen
aeuum, in quo dicimus inudu es le factum.&si qu s vellet curiose perquirere, quid sit aeuum per Platonem, & quomodo at inpored fierat ξ dici posset cum Pictino lib.de sternitate,& tempore, quod artium est exemplar, siue idea ipsius tempolis,at si idea cii, vWq; est in diuisb le , cum idea cuiuscunq; rei sit de genere diuinorum.
Alij dicunt,aeuum e continentiam tem poris,& nos volumus, aeuum dici totum
tempus indivisibile, sicuti aeuum d ci potest ipsum,& tempus diu sibile, c contra. Reuum immediate consequitur ipsum. Deum , qui vitam cum Cauicolis ducit sempiternam,& lanisquinqi ait Mercurius Iermaximus sese consequuntur Dcus, aeuum, mundus, tem pus, de generatio,& unum dicitur cile in alio, praeret Deum, qui est in se ipso, & non in alio. ed aeuum est i a Deo, hoc est aeuum, quod est permanentia a terna,non potestulte nisi in aeterna, ct immutabili essentia quae est ipse Deus: Mundus postea dicutur in aeuo tactus, de perseverans; tempus vero inmundo dicitur iure, quonia absq; eius motu , de esse, & concipi non potest,