장음표시 사용
341쪽
Comparationis. Liber IX. et sI
.misia: diuisio haec est necessaria, propterea quod aliud membrum non admittit,
tunc sic inseri Proci us: Si duranus neutra exemplarium habere omnia, ideli omnes iadeas, tunc utrunq; est imperfectum, vi non
Zecet, neq; sp sphile, ut perfectissimae rei,
qualis est mundus hic, duo imperfecta principia dentur: itaq ; hoc membrum tertium ruit, secundum autem,quado dicebamus, vel alter u erit omnia continens, alterum vero non omnia continebit. Tunc sequitur necessario alterum illud, quodno omnia cotinet, esse imp rsectum,& ideo
persectissimi rei non posse dici principi ur
reiecto igitur hoc secundo,remanet v nsi, quod Omnia continet: ergo ex parte ii ius membri, unum erit exemplar mundi, ergo unus mundus. Primum vero membrum, in quo dic batur utrunq; exemplar omnia contine
re;tunc infert Plato,& Proclus in probatione, necesse esse, ut haec duo simul non
sint prima principium, propterea quod
ante duo necessarium eth unum, a quo &ipsa dualitas pronascatur, & vniatur, itaq ; necessario sequitur, unum tantummodo et Ie exemplar, quod Omnia continet, ad unius simili tudinem, ab uno opusice intellectu efformatu, & productum. Hare est infignis,& irrefragabilis probatio Platonis unitatis mundi. Hac nihilominus Alexader Aphrodi- us,qui mundos multos sine repugnantia repcriri posse, probauit supra, sed leuiter ut vidimus tanquam inanem casepit, dicens, si neqi homo singularis,neq, equus licet utriusq; una sit idea, reperitur,quid vetat non unicum in natura esse mundum, sed plures extare Huic dubitationi occurrit Simplicius,
etiam hac distinctione, dicens '. Exemplata alia prima sunt, actast da, prima pecus peliantur, sicundu vero indiuidua, uni xemplari, unum exemplatum respondet, primo modo sumptum, non autem secu- domodo.
Sed, hanc resGlutionem esse nullius momenti, exi stimant quidam in Platonica familia clari, & ex vetustioribus, &
ex Neothericis, quare a Proclo in hac re istius dilemmatis,responsionem quaeriit, dicentes cum eo, non esse mundi cadem,& caeterarum rerum rationem: quoniam, ut exemplar primum,primaq; rerum Omnium Idea unica est,quae caetera Iu rerum
exemplaria,& ideas in se cotinet, sic priamam imaginem, quae in mundo hoc sun-
sibili est expressa .i sensibile priinu opor
tuit in se continere caeterarum I dearum imagines , alioquin tuturum non erat Iquod Plato in hac ratione supponit, ut nitidus hic in sens bilibus perlectissimus, persectissimo, & primo intelligibili omni
ex parte responderet: sit igitur omni ex parte verum, quod mundus sit unus, ad unius exemplar sermatus, in hac doctrina Platonica, ac etiam in Aristotelica, de omnium illorum Pythagoricorum,
In hoc tamen differt Arist. a Platone, quoniam illud ,quod probat Plato ab anteriori, & superiori .s. mundum esse unia, eo quia ad unius exemplar cfformatum, Arist. probat a posteriori. Lab una matearia, quae est omnium entium postremat ideo licet in vera conueniant positione , differunt tamen in modo eande probasii, ut patet I. de coelo c. 9. Si tame nolumus dicere, quod etiam in hac re conueniant, csi in Metaphysicis Arist. ab unitate unia uersalis causs,vilitatem quoqim udi concludere videtur. Scd haec missa faciamus, de iam concludamus unum mundu in via omnium Philosophantium, & esidem ab unitate causa omnino pendere. Restat videre modo, quomodo hic mudus unicus, de taliter ςenitus, sit omni pula litutudi .ae praeditus.
Mundus ess omni admiranda pulchristudine praeditus. EStaxioma Platonicum Timeo, omne id, quod quidem ad intilligibile
exemplar factu est, necessario pulchrum este, vasa vice, Omne quod ad exemplar
Quare mundos est putichei timus.
342쪽
genitum factum est, turpe necessario dici. At quoniam mundus a causa efiiciente factus est, & ob finem aliqvcm factusust, & ex aliqua materia stamen di aps genitaὰ & diuino medit, si u instrumen to factus est , necessiario scquitur, ut ad aliquod excinplar factus ex consequenti dicatur ; At non ad exemplar genitum iactus est, quoniam turpis csset, & lam pulcher apparet sensibus, ct est re vetita talis, ex sentetia Platonis, igitur ad exe-plar intelligibile stonsi, & pulchci rimu . Quod mundus sit factus, de a causa factus, & quo medio, & Ob quem finem, iasupra fulisi .ie dictum est. Reliquum est,
ut videamus eundem cse omnium retum pulcherrrmum, S ex hoc esse tale, quoniam ad exemplar i stud dium uni, Spu cherrimuin iactus est. lato in eodem Timeo habet ha c e plicita Verba: Cum vero mundus --
sempite ninnsit sicarus exempla sec. i rca hax verba Platonis non leuis concurrit dubita tio, primo, quomodo .c mundus dicatur omnium rci um, siue genitorum pulcherrimus, cum nihil aliud dicatur geniti ira, praeter ipsum mundu Resolute respodetur a Proeso, quod mu-dus dicitur genitorum pulcherrimus, ad temp r:s dissetentiam, di anima ipsius, quae nedum genita, in doctrina Platonica, dicuntur eo modo,& ea genitura, de quibus suo loco Deo fauente agemus. Sit igitur pulcherrimus mundus,quia ad pulcherrimum exemplar enectus, vel quia pulchru auctor sit secutus excplar. JHoc axioma facillime solida ratione 43bari potest, si dicamus f c ; Qui ad exemplar intelligibile facit, necessario pulchi uracit, si quidem vcl simile exemplo laci, vel dissimile; si simile ipsi exemplo, pulchrum facit, quia exemplum intelligibile non aliud eli, quam mundus intelligibilis, iue ideatis ut millies iam dictum est in quo quidem omnis inest pulchritudo, scuti Plato docet in Plulebo, ubi ait: In
foribus diuinuatissent Pulchritudo, Veritas, vel ba platc SImmetria, atrii lisc est causa,vt mundi in rhilabo
optio, qui respexit in ex plar intelli--igibile, & pulchritudinem illam primam ' sint ite illi obus laciat, & .deo pulchrum quia neq; in exemplo, neq; in opifice vititu est defectus, ulla imperfectio: si vero facit dissimile, tunc argu i defectum, vel in exemplo quidem eii deiectus,qua 'duςsi corporconi, & genitu; in opifice quo, que cil de*etus,quando & ipse eit geni
t is, qualis ea natura corporibus adminita quae aliquando & pulchra, & etiam, turilia ipsjt, ursaxct in productione hon
nis, qui aliquado pulcher cffcitur, liri inex - quando turpis,ut monsua; deiectum. n. ',' . pq rt ur a i iii , qui itidem dc pulchra, a. turpia siccit. i ta Ita tamen is stinguendum est , ut pul. Quae insichritud0, citurpitudo prc niatat octylo, sana ilitudo vςro, & dissimilitudo a opifice: imam a uicin ad utrunq; respicit 'i' ' dicitur . l. imago exempli, licitur itid: 'u' 'imago, qu. ςnus similis est, quia ab ipso opilice proue id c autem probato scia cons. licet, quod ad pulcherrimum exemplar mundus iactus sit, & ob id pulcher ivr dicatur pcrquirendum est, quid sit ista pulchritudo, in quo consistat, & quom do mundo huic genito conueniat, & in- si,qua de rς ivrc pulcherrimus ab omni bus I hilosophis,N praescrtim a Platoniacis dicatur. i a
ctisodsit pulchritudo in i a Pluri
P Vlchritudo vario modo solet descri, nimi . bi a diuersis in Academia prs stantiabus vitis. D. c. tur aliquando: Splendis Pulat, tituri ρmmi boni, stens m kis, quaeualis, as μ
έus, menteu eperosiuntur, conuertens nos ad
Tanum ipsum. Aliquando dicitur. Graria assicum homi sper visum, auditum, cor rmiunem. AIamblico appellatur: Actus I m de nos die iniusmi feterfectus exister,
extra vero actuans omnia, quare Tona, pia,chra dicantur perparticipationem Hius.
In his nimirum des Pt Grubus appareta
343쪽
ret, quod siue splendor, siue gratia , siue ipsum tesidens,& per ipsum,&ad ipsum
cietus, qui idem sui, sit ipsa pulchritudo, inst partus,& proles summi Boni, qui ea-
de in uniuersum diffundit & Bonitatem, i&pulchritudinem. Vnde Proclus in Com. in Timeum, volens probare, mundi puchritudinem, a causa ad c ffectu a sumentatur tali dileminate. Opitex vel - .rus cst, vel non bonus, si bonus est, pulchrum est cium facit; si non bonus, cilectum turpem: Sed piscae bonus est, ergo cinctum produxit pulchru: Omnis m. opifer, si bonus c it, suae materiar d minatur, de tormam diis imprimit,quam ipse vult, ut experimento nostrotum opi
sce cognosci potest. Ex Koc sane argumeto facilὶ elicitur, quod pulchritudo eii actus, .uc ipledor,
siue gratia ab eo emanans,tanquatu ei taei a sua nobili inma causa: ncc Iepugnat dicere, bonitatem altera esse a pulchritudine,quoniam nodifferunt, mia ratione; nam secundum uniuersam Platonicinuscholam, unum lionii, & pulchrum, licet tria videantur, re tamen cadem sunt, di sola ratione, & noltro capiendi modo distincta ut alibi vidimus. Vnum in apice, tanquam caput cminet, mediat bonum,& ex bono pulchrum rcfulget,adeo quod dicitur unum per eminentIam, bonum peres lentiam, pulchrum per P diorum emanationem, a summo illo b no,siue petallici cnem, quod in seni bus, In animo, in mente, excitat cupiditatem
fruendi, 'ius cupiditas dicitur Amor. Haec igitur pulchritudo, hic sulgor, haec grat:a, hal et suum esse originale ab ipso uno vero,& bono, isse causale a prima mete imparticipata,in qua per Ideas resulget, esse participatum in anima priamo, in qua radi j ipsius dicuntur rationes, in qua ijdem radi j dicuntur semina ;itia materia, in qua appcllantur formae, sed
umbratiles,& caducae. Quare a recentioribus Academicis iure appellatur vitalis quidam fulgor,sive ut nostra eli semen. tia vitalis quaedβ qualitas, ab ipso summo bono fluens, ex eodem emanans, ias per requens. Emanans inquam per Ideas in prima metessi errationes in anima, per lamina in natura, per tormas in
Sed quomodolim pulchritudo aB ir
so bono cina nans os ad ipsam qumcndam, ct amandam allicit, & quonaodo in nobis eius cc nitioncm parit λ allicit
nos mediantibus senibus, visus , S au.
ditus , qui sunt nuncij 4psius iritellaetus
sasteriore Plotino qum irro & medianterati ne , cui deseruntur ab ipsis se risibus eiusde pulchritudinis conditi nus. Nam visu allicit, dum uncorporibus perspicit fulgentes admirabiles proportiones, in dcb ta partium syinmetria,& color u admixtione e n in dies: auditu allicit, du in
eisdem c5uenies diuta faria paIt um consonantia, siue vocum admirandus ab nima concentus tarcipitur. Ratione 3,
dum in animis virtutiis diuersarum itidem admirabitisc icinnitas, quae dicitur primaria pulchr.tudo , conspicitur, nam hac ratione, & his mediantibus duobus sensibus, triplex solet fieri pulchritudo a Platonicis,&praesertim a Plotino, qui Iibros composuit de hac re; alterum .side pulchritudine in se ipsa,alterum vero de
intelligibili pulchritudine, &c. Prima dicitur pulchritudo animi,quae per Philosophiam acquiritur , &eli haec
animi concordia,in hisce virtutibus con
sis es, pcr Philosophiam inqua facta,
non contentiosam, sed rectam. Secunda dicitur corporis,quae percipitur so pax Io supra dictum eii 2 in cocordia partium conlistens, & nos ad phlosophandum excitans. Tertia dicitur vocum, seu har. moniae, in concordia motu υ,& scinorum pariter consistens,qus etiam ad philos phandum nos prouocat, ut etiam patet apud cudem Plotinum lib. de triplici ad Deum reditu.
Hae tres pulchritudines cait ipse PI tinus sunt veluti scala, quaedam tribus
gradibus constans, perquam anima: n
strae possunt ad Deum Optimum Max,
344쪽
mum reuerti, per hos s. gradus Philos H p hiam, Amorem , & Musicam; pulchri--itu Az tudines istae ab omnibus sere Platonicis in Anagogicae appellatur, eo quia animum -- humanum ad diuina reducunt
Habemus iam,quid sit tela puIchritu- . do, di quot uplax, de in quibus consilla t, modo quomodo in uniuerso insit, & inta. eodem perfulgeat, videamus. Proclus in multis eisdem pari bus mundanam inuonit pulchritudinem, atq; iudicat, cui prC-ceptore Platone, cundem genitor u pul- qisi ar. cherrimum,idq probat multis argumentis, & rationibus, quorum aliae pertinenti . ad corpus ipsius mundi, se ad partes eius- - α' dem materiales, aliae vero ad vires diu;nas, quae in eo sunt,atq, eundem ordinatae regunt. mimumam Priinum argumetum est ex puIchritudine cceli, ccelum .n. Omnium I rum,ql PMunBnam oculis cerni poclunt, pulcherrimum eii,
I- ea aute pulchritudo e nil lit in luminum
& situ: eit .n. pnnia pulchritudinis sensibilis ratio, Iux, dc lumen, etiam mimice corporibus ex elementis c in statis, quae apud nos & generabilia, &α rruptibilia sunt: nulla .n. res in nostris pulchra dicit test, nisi sit luce aliqua praedita , & cmribus,'qui lumina sui in opaco, uti etiad cuit schola Peripathct ca, ratione igitur lumina cce uel omni upulcher nrit a milum. Secundum argumentum sunt; tum cuex moti dius varijs,& harmi nicis ipsorum coelorum. Fuit enim a Pythagors, coelos suauissimam suis intibus prodi
AH . a. de cere harmoniam: cuius sententiam Arist. adnixus est tutare, perperam interpretando Pythag irae mentem, quasi ille di xisset, coelos talem harmoniam ardcre, qualem nos sentimus in instrumetis m, si cs, quae quidem instrument irum harumonia, in sonis orijs consistit, qui per E. Minima. aeriS retractum nunt,ex dimiticine eius dena , quod .c sonus sit aer et ili sus, ubi habet, inter cloelos nuIu cile aerem, neq; aeris vllam collisionem, ergo nullus nus, ergo nulla harmonia. Allucinatur re vera Arist. ed quia apud Pythagoram harmonia n6 capitur
solum pro vocibus,& sonis varie concinnatia,sed pro motibus etiam varie dis p sitis, in quibus pendet etiam sonorum harmonia: ut motus cxempli gratia cor- ad, da tum, si sunt concordes inter se, vel discord cs,sic ctiam sonos varios inter te,de concordo, & discordes procreat. Pyth 'm
goras ergo uniuersalsus accipics harmo- vitia hoc
niam pio cinnitate motuum quorumcunq; inter eos, veluti specie, posuit co e innitatem , & harmoniam motuum coelestium,Ariit. autem accepit harmoniam tantummodo D Orum sonorunt, itaq, argumentum eius alium scopum ferit, ad quem re vcra Pytha goras ipse no tendit. Harmonia aute omnis, vel P. thago- hurica, vel Aristotcirca sit, in se dicitur ha here pulchritudinem, & quia inudus hac habet ha rmoniam ,quae alibi a nobis appellata est ii uelligibilis, eo quia huc ii eiu dumtaxat attingitur, i cui Ai istoteliaca dicta elisentibilos,eo quia sensu percupitur, idcirco mundus hac ratione diciturre vera pulcher. Sed hic poposcit occa sici declarandi, Declararer quomodo in coelis, S elementis eximia lateat harmonia, quae tamen a sensibus λα-ia. minime percipitur, sed a mente purgata peroptime intelligitur, qua doctrina nocst solitis P thapois, sed utiain Mercuri, Tt naxiuit,qui ' thagoram Saetate,&doctrina praecessit. liciendum est, quod Mercurius, esiq; m in Mete. secuti Pythagoras, Aristides, Nicoma-cus, Gerasin, Briennius, de Censorinus Rex antiquis: nect Gn Quintilianus, Philo Hebraeorum doctissimus, Plinius ,& alij
ex vetustisxx rccetioribus vero Leo H braeus, Nicolaus Cupernicus, Valentinus Naiboda, & multi, in coelorum m tibus adnitranda inuenia re harmoniam, In quo e quae tota consistit, secundum eorum placita, in debitis interuallis, quae numero dum antiq. clauduntur octauo ; ex quibus postea r sultant concordes consonantiae, re ver
admirabiles, Sextoni, qui persectam c
345쪽
sciunt D. apason stelle Pythagorata quinq;.f. semitoni, duo, unus, mediusq;
in interuallo, quod est inter Lunam, &Mercurium , semitonum a Mercurio, ad
Venerem alium lcmitonum,et Venere ad Solem tonum alterua, a Sole ad Martem semitonum, a Marte ad Iouem tonum itidem alium, a Ioue ad Saturnum pari modo tonum , a Saturno demum ad firmamentu semitonu . In his omnibus musicales reperiuntur consonantiae, & simplices, & complicatae: Nam a terra ad Oroidese coelum stelliterum spatium interiacet, in 'is γε uti quo est magna consonatia .c Dyapason, ou. in eo quod est inter terram,& SOlcini peritur Dua pente, in eo quod est inter Lunam,&Solem Dyatcilaron,a bole itidem ad firmamentum alia D atessaron, in eo .c interuallo ol seruatur. . . ' In Planetis itidem pei laetos obserua- runt concentus, qui quidem fuerunt ap- pellati nominabus varijs. Luna habet co-cctum /domum, Mercurius Trifragium, Venus Dolidium, Sol Doruum, Mars 'Lsiam, Iupiter L ium ruas Mirat dium, Firmamentum deniq, ypemuxilia
In omnibus his tu interuallis, ex quibus seni sex resultant, tum conccntibus, ex quibus, & in quibus consonantiae ruperiuntur , admirabilis oritur harmonia mundana, de per consequens diuina pulchritudo,non tamen ea ut diximus quet
in sonis percipitur, sed quae ab intellectu
obseruatur. milium at Tertium argumentum mundans pul-
α 'di chritudinis, sumitur cκ rem perie quatuor inta' anni horarum .s. Vcris, Aeitatis, Autumni, & Hvemis: ita enim hae inter se sunt concordes, ordinatae, & sibi correspo-. dentes, ut videantur inulica quada proportione, & ratione conliai e, nam sicuti musica harmonia quatuor vocum constat: grauissimi,acuti silini,& duo',us in visamoi n dijs, ita quoq; quatuor iliae horae, siue tempestates inter se sibi correspondent. moniam, Hyems, grauissimae vocis vires obtinet. dlidat harmonia,& per cosequens ex co- Aestas, acutissimae eius quam vocant to initione ipsoru admiranda pulchritudo.
norem . Autumnus autem eius, quam vocant altum, seu vulgo contra itum, &de his auctores supracitati clarissima faciunt mentionem.
Nascitur haec concordia ex his,quemadmodum musica vocalis ex varijs voci-hus,& ex hac concordia qusdam concinniras qualitatum aeris inter se per vicus temporum,ita ut recta ratione dici possit quaedam harmonia,& si hamionia,etiam pulchritudo ex sundamento a nobis supra iacto.
Quartum argumentum, ex quo conij-citur mundus esse pulcherrimus,cruitur a Proclo ex harmonia clementorum. Sunt .n. cx scntentia omnium clementa quatuor .c ex sentetia Occelli Luccani, H ppocratis, Aristotelis ,& Peripatheticinuolum,necnon Galeni,& omnium den q; Medicorus. sed hanc sententiam non approbant omnino Plato,Platonic, Py
thagorici, Aegyptij, Chald si,& Hebi si,
propterea quod admittunt tr a dumtaxat, terram .s. aquam, & aerem, scd nequaquam ignem,qui ab his supeliotibus
inter elemcnta usurpatur, nam in axima
cum ratione loco ignis p runt Coelum ipsum, quod putant esse quartum elem tum, & non quintum, siue quintana qua . dam essentiam, ut saepissime, ait Ari sto t. Hoc dogma ab omnibus Platonicis, tanquam veru recipitur, & probatur,& praesertim a Plotino ,libro proprio ad h c dicat . Hoc idem dogma docetur a Proclo in com. in Time tam , qui omnes nullum alium t pinantur igne supra aerem,&sub Luna, n si Coelum ipsum,quod etiam Parmenides censuit, ex testimonio Arith. qui attestatur Parmenidem, duo priticipia positisse .L gnem,&terlam, quod dogma nostris teporibus arripuit Bernardinus Te lesius, illudq. longe, latcu comprobauit.
Quocunq; modo tamen intelligatur, sue quatuor elementa sine coelo, fuecs-lsi inter qu3 tuor ponatur, admirabilis r
danae pulchra iussi Quinta eL sentia non est 3. a stu inmis . sed
346쪽
: 1 8 Christ. Theol. cum plat.
om in- Et haec itidem harmodia non ς si in- hec harin, telligenda pro harmonia sonorum, o musices, sed pro cocinnitate quadam, oc& iraturali concord ac ruin ad inuicen, sicuti etiam de harim nia coelorum Pythagorica dictum e. i, acetia pro corvin
nium inter se discordium, & concinnitate qpadam sibi inuicem colaaerentcs,Dmnis enim talis cocinnitas, Ic discors,concordia appcllantur, in qua mira o scruatur pulchritudo,quael ca Ioanne Pico
describitur, de ab alijs. Quom. fiat At quomodo haec fiat, breuiter i belerem α' ζ. ς planare, haec elementa cile quatuoi iastatutum cI, & licet .n quali tacitus contraria apparcant, nihilominus unumquodq, cum suo proximo coctu ne tu gitur. Quoniam, si secundu unam cx su squalitati iis contrariantur,secundu alteram iunguntur, sicuti in numeris.cxepti. ficari p te: t. bini dLo numeri cu bi, qui habeant duos alios medios eosdem coibProportio iungentcs, numeri cubi sol, octo, Q. - iis, mi Viginti scptem , hi habcnt dui s mcdios in elemem . s. duodcnarium, I decimum octauuna, ii inter eos sunt eiuld citi propoletionis; quoniam sicuti duodenatius numerus e tiesquialterus octauo numero, ita dccim' octauus, en sc squialterus duodenario, ac vigesimus septimus dcclino octauo. Hoc sate, terrae tribui tui octiuuς, aqua duoede natius, aeri decimus octauus,igni demum vigesimus scptunus. Et haec est mi. ra clcmcnto um pi oportio, qua iunguntur in admirabili harmonia, &pcrcon sequens admirabilem reddunt pulchritudinem. Harmonia conspicitur,dum leuia ele. menta sursu attrahunt grauia,gia uia d orsu attrali ut levia , ita ut ictu licte X h..c,& ex colligatione 1 dilata illa mira pulchii
ineuta sua uillinia. Nam sicut mundus a Idealis eii exemplar naudi materialis nO- - oἡ .hri, ita cons nantiae liueti:g: bilcs spl.srai um coele Ilium , & et cmcntorum iunt .vxemplaria consonatiarum sensibilium,. i. eorum lonorum, quina inlli umentist uni matelialibus manufactis, qui sensupercipi valenp sed ad quintum iam transeamus argum culum . : Quintum argumentum , naudans pul- Qui nisi ιμchritudinis est illud, quo Proclus putat 'n' 'amund a n cile pulchrum, propi ea quod porportio cius partium pur Omnia punc-
tu indiscrcta, tum continua, attam e Plato, totaq, eius schola eam consid crat in pla on. Di
corpIribus ipsius inundi, ex qua eliciunt eius diuinam pulchii tudinem. In tribus
nempe eanduin considcrant. Innumero paritum, lus dicunt ut totalc iplius uniaucrii pi in O. In mole ips0ium corporum secundo de praeterea in viribus, & pol C-I:js tcrtio, eoium . . quibus corpora ipsa nitidi sui predita,& hac ratione pulchra. Num cius est ia a nobis explicatus, qui quat crnus cit pulchritudinem aedens cxliniam,in eo cona putato coelo,quod i tum igneum est, ac praetcica reiecta ignis sphaera a Pcrapathei cis tantopere cel brata, quam tigna cratum csse putant Pi
tonici, de non iniuria, Limis rationibus, . -& aueto itatibus freti. In hoc numero v
quatcrn', incit proportio pcriccta ut dicimus, led non ob id cxcluditur,quod etiam imili consistere in duobus octriabus, ut Math matici ipsi,& Euclides c Euclid. lib. tum Antcsign40u spei optimc probat. In F molas pl0ium ne dum maxima inuenitur loli titiu- pio pol tis , non illa, quae dccupla appel- ς latui ab A tali.&a suis, quae Omnino truis in bino, α quo ni filia a Platonicis impugnatur, & bi, iciscitur, uti ipsi experimcnto contraria, ium.
sed in dcbita quadam distantia,qus tota
347쪽
Coisi parationis. Liber IX. 2 s s
censistit meta studine cuiuscuq;elentiἴ- tenuis: quo autem ad vires, prsuidit Plati iti etiam in crassitudine sphaera rutiminii: to, illumes virium acutarum, psi Lirat . 'quibus tonoi musicales, & haimonicam .u eius vis. Hementa res iqum acidia quaa. .. . t ps obauimus inesse propon em. In via: & erram, medipntibus radiis solaribus, ii no MIn vilibus ribus etiam perfecta eos term ut propor- ω stellai u, deserentibus secum proti ricii I ,. ' Α-, di mensura, necnon ili' facultatibus i calorcin, I vim quandam Occultam,qus clemetaribus, non in in sold, quas volu da pinomnia pernicat, tua vim etia Arili Peripathetici, & binas in unoquoq, es a teles, nequiuit negare in libello. Π- .indro ponim t. s. frigiditat caliditate, hu- do ad Alexandrum: est ergo ca vis a- miditate,&siccitatP,sed in alijs, quavin ciuissima, obtusi r est acr , obtuli rae, e 'Stroduxit Plato; Nam experimento etiam 3 aqua, aqua vcio ipsa terra; lta quod de probatur has qualitates no p icise indi- , quatuor clementis unum lit acutum, tria . se elementis. s. frigid ita te, & humiditate, Vad Obtusa. γ, aquae caliditate,&liceitate igni, calidi- In actionibus autem, quas ista vires . tatem,&humiditate aeri, frigiditate,& edunt, est alia distordia, si concordia, hi . i,. siccitatem terrae: dcirco non est at solute tria .n. sunt mobilia, coclum inobili siti pii, eo ium -- dicendum, eadem histrie diantibus, iun- assecudo loco mobilis,toti loco aqua, ''quarto eris terra,Opposita, sl ,est pror- .. . sus immobilis,quo ad totis, a ' inter haec duo est contratietas, tinnin substantia, . .. tum in viribus, tima etiam in actionisus. Illud .n. tenue es terra crassa, illud acu- ,
tum, haec obtuse, illud mobi , haec mi mobilis. Reliqua duo intermedia ridio modo se habent, nym quoad sub-
stantiam communicat aer in tenuitate ι Ex propor.
cum csto in actione, itidem & aqua, in bilia .n. t : at in viribuS communicant .: ir- cum terra, atq; ita integra, & sana unde- μμ μquaq; est, dogma re Platonis,totaeseia Ο
si,& necti ad inuicem, de cibid pulchritudinem in udanam gignere, sed mediami mus Platonicis, duae sunt infra politae.' ' Illud suit dogma Hippocratis,& O celli Lucani, tu postea Ariit. vi lupra di- stum est quod este falsum, rationibus probant Platonici, sed hic non eli locus
reprobandi, cum refragante sensu, & - peii mentis vatijs tale appareat. . ἰPin. seri . . Plato igitur illud animaduertens,alia ingressus viam,considerauitq; singulaeales in Tu elemonia habere lita . s. subitant am, vires,vej Dciuitates ad agendum, nccnon actionem. Omnia cnim entia, tam. in mentorum proportio, quae mundi concorporea, di diuina, quam corporea, ct spicuam intuentibus ostendit pulchritu- caduca, docet ipse, tu sequaces, tria haec dinem ntq; ex his habemus duo extrema habere. Itaq; a substantia incipiendo, elementa, quae se halent, Ut duo primari . in qua sunt vires, ex quibus proueniunt fundamenta musicalia. s. grauissimum,de actiones, ait proportione esse in ea, quae a acutissa una, ac duo in idia,quae sunt e . est elementorum, ut .s. ignis substantiata rum ligamenta, & se habent, ut tenor, de , sit subtilis,aeris itidem licet non ita,aqus vero sit crassa, & itide crassior terrae. Ita viderint'. ut, quod ad substantiam pertinet, duo
ibiit elementa subtilia, duo vere, crati
in musica mundana, in qua haec admira- ibilis spectati u pulchritudo: ia ad sextunt,
accedamus argumentum , quo probatur . ia Proclo ha c cadem pulchritudo. intelligatur sempercum Plato,& Plato- Sicuti mundus habet has causas com sexigmvn. nici ignem, ut elementum nominant, exi poreas, cur Pulcher dicaturo sit re veras .hii uis in pro igne lumere coelum ex dogmate, e- habet etiam causas incorporeas, cui sic. Puti. tiam omnium vetullorum sapientu, GrΘ dicatur. Sunt autςm haec: ordo . s. post' comm nempe, Aeguptiorum, Hebrsoru, statum non apparentiu , quae veluti om-
348쪽
corpora means,& penetrans, de quo satis multa sunt dicta ab Arist. libello ad Alexandrum,de mundo. de quo spiritu, quem ipse vocat naturam, extant quae o Aeneissi dam pulcherrima carmina apud Virgilium, videlicet: dentem proportionem conciliant,in qua sine dubio pulchritudo consiliit, praeter has inquam est animarum Chorca, de qua agimus fusius lib. de anima , nam sicuti in Chore quae in usu erat,& multiplex apud veteres, δέ est etiam aliquado
Principio caelum, uum o in Lyaeum apud Cos, ut multi, di iuuenes, di puellae Lucentem I ,gtob ram is uoirini actra manibus simul iunctis, varios cient m
Potet alea non appa- L mea puta. htia retici res mundii. seeunda vis
Spiritus intus alit, totaq; in sperar Mens agitat molem , σ magno se corporem siet.
Hie spiritus,penes Platonicos,est anuma ipsius naudi,que per Omnia penetrat, omnia implet, ac cade ratione vivificat, ita ut vivificata pulchra in mundo appa
Secunda vis occulta est ea, quam v cant Sympathiam, di Antipathiam, qualis cernitur in magnete, & ferro, necnon in succino,& paleis, & rebus alijs multis, non solum in attractione,verumetiam in expulsione rerum inter sese cognataru,
& discordium, unde solet sic dissiniri:
Sympathia est mutua quadam mundanarum rerum actio, sedi pio, per quas corpora, corpo ruamn proprie ares emnes inter se, se agunt, erpatιuntur, 'sis mutuo amam,se odio habent, prout unus crium, egentia requirit. Ex
qua actione, & pallione mutua, non aliter mundi partes inter sec6sentiunt, qua in uno animali membra omnia, etiam si diuersa sint cuiuscunq; ossicia,& vires,
ita .n. concurrunt ad unam concordiam,& vilitatem totius animalis. Cum igitur ex hoc partium csicursu in animali, pulchra resultet harmonia , concentus,a simili in in udo, ex ipsius paratium concursu,harmonia resultat,& concentus, & ob id pulchritudo. Tertia vis occulta prouenita coelis, de comes est luminis, & caloris, & appellatur influxus, de quo satis multa dicunt Astrologi, na in his multa varia cernuntur, in quibus eximia obseruatur pulchri ludo, sed hanc in praesentiarum missam faciamus Praeter has tres vires quae concordia in uniuerso, de sibi undequa licorrespontus. Ita in uniuerso orbe, multae sunt animaru species, qus, luti iunctae simul, tripudium paruum mundi suis motibus
Sunt autem duodecim ut diuui est Animi mactu uniuersales dicuntur, mariuς appel- ωumeio ra. latur anima mundi, aliae vero ocio coeloia conda .rum, & trium elementotum, quae copi tum faciunt numerum duodenarium eae has nouem vocant Orphsi sequaces musas hoc dispositas ordine sui ia diximus . Lunae inest Thalia, Mercurio, Euterpe; NOMMO Veneri, Erato; Soli, Melpomene; Marti, Clio; Ioui,Terpsico res Saturi O, Polym- torsissee nia; Urbi stultato, Vrania; nona autem,
quae est reliquis praestantior, appellatur Calliope: & ratio huius rei partim legi tur apud ipsum Orphaeum in Fl, mno Apollinis,partim v cro apud Proclum, Macrobiu, e& alios Platon cos antiquiores. Dum igitur istae cum elementaribus Choream,& Tripudium ordinatissimum exercet, pulcherrima edunt harmoniam,& concentum, de per coi equens,pulchrutudinem admirandam, in mundo praese-
Sunt praeterea animae mixtorum tallorum,lapidum,&plantarum,necnon
animalium,hominum i quarum alisi proprie dicuntur aniniae, aliae vero proprie, ut hominum,& animalisi, quae cum obediant ordini prouidentis,& lati, eis. que per catenam quandam Homericam , auream 1 mul iungantur,& a prouidentia pendeant, recta ratione, & ipsi Chorea exercere, & ob id pulchritudinem parere admirabilem dicuntur . In his igitur argumentis tota cotinetur mundana pulchritudo, igitur verum
est,ipsum mundum esse pulchrum, quin- imb
349쪽
imo de mente Platonis, de suorum omm materia, in qua formam expriini potestnmm,esse genitorum Pulcherrimum Contraiamo in ducis Platerus comi irata, circa hanc mundι pultaria
ta Ee obstat dicere, quod Plato sibi
ipsi cotradicat,dum in Timeo ait, ipsim elle omnium genitoru pulcherrimum, probando a priori. s. a causa ad enlectum, eo quia opifex sit perfectus, b essectus ex ea reluctationc produci non pulcherrimus. Quoniam, ut ait Proesus, idem potest quidem in caeteris opificibus accidere, qui non pollunt materia,sio modo efformare, sed ptimus ille opifex, qui dictus est inter causas optimus, potentiae suae vi, ita materiam, & cius luctamcta cuincit, ut nihil prorsus sies sint impedimento, est .n. fere omnipotcnS. f. no simpliciter,& primo, sed respcctu rerum corporeatu a se productarum, nam
nus,&pulcher,igitur mundum iecit per- primus omnipotes dici dcbct, Deus Up-fectum bonum,& pulchrum,quoniam in timus Maximus, qui de hunc i pilicem,
tru ,δc speluncam, de eam quidem obsc*ram, de sere nullo lumine perviam, quia Proclus ibi facillime hanc contradicti nem euertit,& conciliat, dicens, quod ritiq; mundus, in se ipso conlideratus, est pulcherrimus, sed comparatus ad mundum intelligibilam, & incorporeum, est veluti spelunca,& antrum,eo quod nita tur super materia informi, ac de Ermi, quae responsio, de vera, de valida est, acvnicuiq; clara. Nec valet dicere, quod opifex istius mundi, non sit bonus, auctoritate Heradi etiam alium mundum Idealem, & i telligibilem ex semetipso produxit. Alia
quoq; ratione excplaris .f. persectissiini omnium. diuinarum I dearum,ad quod opifex respexit necesse est, ut Opus pubcherrimum cuaserit.
Est igitur mundus hic ideo pulcherrimus , quoniam ab opifice optimo factus est, & quoniam ad exemplar Optimum Idcale lactus est,& euasit imago illiva simillima, quatenus. res materia coniuncta, & corporea rei incorporeae, de Diuinae similis euadere potest: & haec de nisi
di pulchritudine dicta suffciant.
esiti, argumentando, quod .s. hunc proin
ducendo opifex quasi luserit,& quasi i in aeuare mandas se pessim appelletur,
catus sit, , etiam Iuctoritate Piax0ni quae marissertiatur nomina. csis mundo, nos homines esse veluti i cularia Deorum, quoniam id c Proclus, n Ppellatur Mundus varijs norim ni- respondet, dicens, recta ratione sic dici hus a Platone, de Platonicis, a posse, si consideretur opifex noua facics, Graecis dicitur iam. , quod est latine, ομα fabricans in materia,& ex materia,qui namentum, quoniam cui vidimus om- similitudinem quandam trabet cum figm nem ornatum in se continet; ornatus au- Io, qui varia vasa, variasq; imagines, & tem, ut etiam dicunt nostrates, consistit
pulchras, de desermes currente rota, ut ait Horatius veluti iocans elfingit. At si, ut est, unus Deorum consideretur, &
ex numero Diuinitatis per se simplex, de invariabilis, serio agit, quidquid agit,
maximaq; ratione Cperatur. Nec demum contrariatur,concedens,
opificem esse bonu, quin imo Cptimum,no tamen necessario sequi, ut opus ab cosactum sit pulchcrrimui reluctante enim in modo, specie, & ordine, hoc est in v
rietate rerum earum, de quibus modo e
gimus fusissi- , hoc est in multiplicitate
earum vilitatum, quae illum unu effici ut, de pulcherrimum. Septem causas habet mundus, quia dici potest ornamentum, & sunt principalillimae, ex quibus alip emanare dicuntur : habet unam mentem,qua dicitur ad exemplar factus, unam naturaui, qua di
350쪽
citur filicui niuidus: nam materia, qua dicitur vliciis vitam vitam , qua dicitur cicens; nam ibrinain, qua diestur sphs riciis; unam concordiam ti lyinpathia inoin iiiiiii citia, qua dicitur orratissimus, i & ideo i uia ornamentum appellatur. Appellatur Ie a Latinis Platonieis inii, dus , a modo, i celt ab exemplari a terano, quod quidem est modus, siue ideatis forma, ad cuius modum omnia debito modo sunt et secta, n5 casu, ut millies diximus. Vel dicitur mundus, vel in recto
clitare illud cibum videri div& post dei se
fectant illud idipisci: si ab auriendo, sic
na, ct anim , , --pοι is , R img PQ niam ipsa ex co ui x vi iii, suu iniiciat c-di creatorem: corporis, quo inlatu ab copendent omnia interiora,ques in usἱ sat humano i ui . . bi ir . t 'i H i' Si dicitas e caelum, latini: sic dicitia vel quia faciat nos cernere magnitudinci . creatomi d 'ob id faciat, quod undeus su, vesper utrarium cnsum ς'si per . quasi lauderiir. Nam quanta sit prostana contrarium uitidus primus dicitur amo. ' Descreatoris,ex coeli pulcherrima dispoia tu, 'litin non habct cloquendo de muri sitione comprchenditur, vel quod cedo Archetypti l si in lecto,dicitur a motu, nos ea,quatas erilibus iunt remotissima, quem habet regulatum, Et perpetuu , lo- Hl demum insidus forsan appellatur, eo quendo de ii Ando coelesti, I elementa- quia omni imperfectione sit carens, vel ii, quem conspicue eundem motum ii here apparet. Dicitur & mundus, & coelum indifferenter a Platone in Timeo, mundus modo, quo supra, Coesum, Graece vaerat, vel ab urendo, vel ab auriendo, nolia quod yrar, veluti ignis noster, sed quoniam fi cit animos nostros urere cupi- quod is ab omn i ta be prorsas insidus,vel mundatus, dcc. Hac sunt, quae per compendium de mundi disti uitione, ortu, caiis , unitate, pulchritudine, & nominibus in doetrina totius veteris sapientiar, S praesertim Mercurii, Platonis, di omnium Platoniacorum, dici poterant. v