장음표시 사용
541쪽
Contra eos, qui audent humana Beatitudinein instingere, & negare,& si aliqua leti admittunt, eam in sensualitatibus positam csse, volunt; sunt & rationes persuasibiles, de auctoritates Saetorum, quas eucricie , & impugnare minime
fluxit, ilia, & ideo facile obliuioni obno xia, alibi, hoc est in patria, dcbet rcp rire illud memorabile, quod nunquam . in ea deleatur, tanquam omnino ita bili simum, & i in permutabila. Nam 'vevid bimus infra sicuti ad id telluctus pc-ctat visio obiecti beatifici , sic admemo.
An detur humana sellcitas, sicuti um 'dem obieeti.
te via untate, qui, cuin summu obiectum P ma facie po te thac solida ratio e - . L. n 'in iacim ita, γn sim Iu t R. probari, quod detur vera Beatitu- se Diu, inquavitii nate quietetur, ia audo in via nostra. Nulli dabium est, quod terriliis, in quo acquiescat, quopcr- Omnis 20tetia na Iuraliter versatur citca secte filiatur, hab de H liud est proprium obiectum, 'c determina tum, de sui pinti illud primum bonum,ultra quod dicitur potentia, eo quia potest natura- inmin plius desiderari potest liter illud attingere,&conseqψ,& sic adactum ultimum reduci, alioquin no esset potentia , sed impotentia, quo adepto,n il amplius quaerit, sed in eo quiescit, ii quam suum ultimum sit cosecuta finem. ima habet trςs potentias ut cuil tnotum eii . s. intellectum,memoriam,&voluntate, intellectus habet pro obiecto verum, memoria mςmorabile; Se volsitas
bonum, at intellectiva potetia pro statu prauenti no inuenit sincorum obiectum, .s. verum, in quo persecte acquiescat , &firmetur, igitur ne sit frustranea illa potentia, quae est nobilissima, in statu futuaro debet inuenire illud, in quo ultimate quietetur, & illud nil aliud est, nisi pri. mum verui quod est Deus gloriosus, qui solii potest totam explere a nima. Quod autem ipsum pro statu praesciati no inueniat, pro b tur auctoritate D. Augult. Patris veritatis, Sc litterarum luminis,dicentis, quod non acquiescit in via intelaleetus noster in quolibet obiecto, unde
exclam 1 t: Inquietum es cor ne strum Domine, donec acqwesar m te. & Dauid mulio ante exclamauit: Sambre cum UZaruerit
gloria tua. quasi dicat, nunquam satiabor in via, sed solum in patria,quando apparebit gloria tua. Idem duendum est de memoria, quaecum nihil itabile hic inueniat,sed omnia
argu Ren um , cyd concludi obiectum beatificum dari, vit vltiniat i quietatiuum, ita & animae Beatitudo; non pro statu isto,led pro sutiiro,& eiqi
dem immortalitas,& praemium omni uini nostrorum laborum concluditur. 9Prstcrea hominem secit Deus propter mun l. ra.
seipsum, dicit idem D. August. hoc est,is τοῦtet
ut ipsain agnoscat, laudet, & florificet, sicuti omnia fecit propter homi Cm, at . pro sta tu illo non valet ipse cranoscet rea priori, sed a posteriori, isitur datur - . . status, in quo cum agnoscat perfecte a priori, in eo quietetur, acco h uatur,tanquaurcreatura ab illo ad huc Encm condita. Unde ad hoc propositum diccbat
idem Pater August. quod Fecit Deus ra- D. August. ramalem creaturam, visummum iany intel chritigeret, intelligendo amaret,amaiaosossideretuor possedendo eo frueretur. At non potcit haec ota faccre homo pro statu alio perfecte, igitur profuturo, in quo di persemete intelliget, amabit, & possidebit illii,
eoq, fruetur,in qua nimirum fruition , summam, veramq, obtinebit Beatit dinc m. Sufficeret dicere cu D. Ioanne, quod Au oluas Sic Deus dilexit mundum, et istium μῶ τοι
genitum daret, ut omnιs,qui credit in Esuma hee veraim non pereat, sed habeat et Itam aeternam,in qua i-
sita est vcra beatitudo, at quia haec vit
542쪽
Tri is in aera tua. iam liti a quo p. sua sat invi
ueri a non datur in praescnti saeculo,igi- piterna, & incorruptibilis. Primam detur in futuro, in quo est periecta summi cognouerunt, de voluerunt Ethnici, veri visio, eiusdem tentio, de ultimi boni Pharisaei; secudam in via Christiani;ter- fruitio, in quibus sin quam vera,&pς iam possident in patria Beati,&possidete et i consistit beatitudo. bunt omnes credentes, per omnia saecula Sed non est amplius immor ndum saeculorum. Primam posuere varij in duin probando beatitudinem auctoritat . uersis rebus mundi, utpote in diuitiis, si- sacrarum litterarum, quoniam Chlistus cui auari; in honoribus, ut ambitioli inis . . Dominus hanc praedixit, & quibusdain potestate imperaudi, ut superbi; in pill- testibus in monte demonstraua.s pctro, chritudine,& valetudine corporis,ut va- ni, &gloriosi; in deIit ijs deniq;, ut luxi riosi, & sensuales, scd hallucinati sunt, prout infra patebit auctoritate irrefragabili Ang. Docti Secunda tota reposita
est, vel in obseruatione mandatei u Dei,&se Beati dicuntur, qui eam dccust diunt,&obseruant,vnde Psil. canit: Zea- rtii rititi immaculara invia, qui ambulat in lege Do- misi. vel in abstinentia a peccatis. vndo Sapies. Teatus vir, i inuentus es De macula. vel in patiendo mala pro Christo, V Ideamus ordine,qua luplex sit Bea unde Matthaeus cap. 6. Beati, quipersecutitudo in nostra Theologia, dc ne rionempatiuntispra retullitiam, cc. Haec in ea diffini eda laboremus in equi uoco, tandem Beatitudo reposita est in omni . sed veram cognoscamus,ac praeterea dis- hus operibus bonis, quae fiunt propter finiamus, plenis.neq; declaremus,quo- Deum, & causa salutis aeternti& ssi plu-niam hoc nomen varie usurpatur in ea , res, prout in sacra scriptura patet, scd prout patebit. Beatitudinem triplicem cto praecipuε enumerantur a Saluator esse, inuenio in si ris litteris.Lapparen' apud Matth. & quatuor apud Lucani. rem, sed non veram. veram, sed non a D Prima dicitur apparens,eo 'uia obie- parentem,& haec in praesenti via te tram ctive est in rebus sensualibus, quae variae uera, & apparentem, sed non in praesen- sunt, idco non potest dici vera, cum poti vita. Apparens, & non vera, est illa, tilis res ipsae vidcatur esse causa miseriar, duae posita est in sesualitatibu absq; ra- quam talicitatis, igitur falsa, quoniam tione .secuda in rationabilibus absq. sen una adepta,animus alteram quaerit, quia
Iacobo,& Ioanni, in sua admirada tras figuratione; Paulo,qui fuit raptus et Iad
tertium calam, in quo audiuit arcana verba,&c. de etiam alijs, qui speciali priuilegio in via eandem paululum degusta iunt, sed in patria persectam, & sempiternam
sualitate; tertia in omnino abstractis a
sensibilibus,&ab his,qui ratiqne humana comprehendi possunt. Prima est faID; se via est vera, sed G fc tia est persectissima . Prima est mal , quia imperfecta, de est causa miseriar ; secunda est bona, quoniam est
in ipsa nequaquam acquiescit, quia elimata, & causa omnis mali, di finita,qu ianon durat, nisi in hoc saeculo, de ut plurimum etiam in medio vitae cui se deficit. Secunda non est apparens, quoniam Dediti, videtur potius csse miseria, diuersa a pri. ma, quia posita est in rebus,quae utiq;ap.
dis litiua ad talicitatem; ter uego' parent sensibus, sed omnino videtur raiacma,quoniam est ipsa mei stlicitas era. tionabiles,ut sunt opera bona,secundum Prima ,de secunda sunt finitet durationis, dictamen rationis laeta, merstoria, dia di permanentiae, quoniam habentur inia laudabilia, & in tantum dicitur vera, in hoc saeculo: tertia est infinitae perseue- quantum est dispositiva ad verissimam,
543쪽
dem modo est definienda ,&conspicue non est summa, & perfecta , nde Sis Iuta
dcclaranda, ad hanc igitur terti un acce- tor de illo, ait apud Io. sub metaphorata damus his relictis de eam definiamus,ae aquae ibideris ex hac aqua rura erum. Io op εἰ pro viribus dcclaremus. de isto autem apud Psal. Ioa. mire re ros inti
ruta renis Ertia Beatitudo, quae e st vera, si '
α evio. A non metaphorica, apparens, sed non in hac prs senti vita, sic solet communiter dilliniri .Beriitudo eLI Azus ommo bonorum aggregationeperfectas, ueruitur ex Boet.&sic de verbo ad verbu uaterpreta
iis eiν ε ., i potest. Ad beatitudinem,ad hoc, ut sit de consolai. permanens, requiritur stabilitas, nam si ἔμ' noesset in ea, & itabilitas, oci ermanen tia, non elIet vera Beatitudo, sed apparens, ideo dicit Boetius, quod ipsa est rus. Requiritur etiam bonorum omnium - . cumulus, Icaggregatio, nasi vel multata, . . vcl unu Inde Merct, ia non esset perlecta Beatitud a, quoniam, qui cit Be itus si s r. M Ttia. Ite D. August Jhalet quidquid Duo, seni-υ hil mali vult, at habens ipsum Deum, ha-.bet quidquid vult, quoniam in eo sunt omnia bonii, ideo status ille iure dicitur eperfectus, de completus. Haec diuitii. tio Boet ij, & diffinitionis breuis inte pretatio cui diximus communiter usuria: patur ab omiti' us, de passi n vagari vide- ti,uor.' tur, quin imo cu dicinitione Philosophi facile acco: datur, ut clare patebit culti-bet in picienti lib. sequen.
Nos autem cupientes eandem B alitudinem veram copiosiori sermone declarare; aliam afferremus, quae videtur naturam, Ic conditiones eius magi s dilucidare, in praecise Chri stianae Beatitudi-
I infulas et ransi te et sera quinii alti Aesidera pateri cum in east ultimata quies, gaxium sempiternum. υ' si m nasutie- 'μs re vera 'fecia, quoniam obiectum seat ficam ita animam explet, ut summe dicatur acquiescere in eo, quod no accidit in alio obiccto creato , cuius salictas
in banis desiderium tuum. vel clarius, Saft Paria. borcum apparuerat mona tua. Invisione. i.
intest ectus perceptione, in tenti,M, hocelt memoris coseruan iis inmitis, ipsius voluntatis fruentis, D. essentia, hoc est summa Deitate, o retiώ, qu i ipse est biectum Beatificum, formaluer autem infus tent,s consistens, co,quia ii summa 4 satietas formaliter icrminari dicitur inis his tribus potentijs animasticis. Vnde etiam pro maiori declaratione potd ci, quod haec Beatitudo dupliciter comi dera tui, vel ex parte obiecti in creati. quod est ipsi D. Eisentia,&dicitur Tricta NBeati rudo obiectiva, vel ex parte alio
stens in visi one intellectus videns,,In moris illud tenentis,ed voluntatis fruentis, ultra quam mi aliud disiderari potess, quoniam h ic obieeibabanimaeo seci to, nihil extra ipsum de fiderare valet, iis in co olim inueniuntur bona . Comi o Aa, en adicitur cor huntiati uini Te te inquietum, tibnec inueniat illiid, in . '
Plio persecte acquiescit tui ire optimo
cit n. August. si pra allegatus Domineruntetu. 11 e T cor no um,'&e o gaudium sempiterarum, qui kiam non est fruitio vera line gradio, at in anima est sempiterna trisitio, stilia semimernum est obiectu Beatilicans, i gutiretur piternum & gaudiuia sempitci natalicitas, & indeficies Et siqiai vellet ostfindere, quod haec Quom haec dissiniit i hibeat reqi: isita ad veteturi dissinitionem ς dicere posset, quod hic satie- staboris dietas stat loci, generis, sed dicitur perfecta si ni*ud divisentiam impersectarum, qua cX- pretii animam pro aliquo temporis m mcato quibus habitis allam cupiunt homines , di haec reperitur in rebus crcatis,& caducis, di de qua legitur apud Ethnicor, omnium raum est satietas,& hac
544쪽
ni a rationis. Liber XVI L qa i
loquitur saltiator, cum ait: Cui Meseae etsi, inest Beatitudo quae visio immedi his et iterum de illa veio ait Psal. v. upra . Sariabor cum apparareu Nuia tua. quae sc- . . quuntur stant in ea, loco aliarum diste
' Hrceit diffinitio, & dissinitionis interpretatio verae Beatitudinis, quae aliomddo dicitur B atitudo, in re, & pertum, ad disserentiam illius, qvie dicitur vi Beatitudo in spe,dc est fila, quae reponitur in obseruantia Pr.eceptorum, de in omnibus operibus bonis propter Deita Est ali. factis 'Haec dicitur in re, It persecta in de qu3 p- ' patria, illa in spe, & res eis illius im-
io μῖ - i,ersedia in via respectu aut e nappa uti te s uccedit ii dei. Ratione itidem sicconis Ratri difirmatur, Beatitudo debet consistere in actu nobilissimo, sed talis est actus intelia lectus, igitur. Mai. est euidens. Min. f cile probari potest , quonia ille actus est nobilissimus,quem disponit nobilior habitus, at talis est ipsius intellemis hibi 'tus teste Philosophobi qui vult sapientia ν x mphi esse nobiliorem habitum, & meliore omia ' ε' .. ni habitu voluntatis, ergo &c. Est etiam talis, quoniam est magis eligibilis HG, quam ille ergo&c. I Scotus, ut i supra, ex duerso, suas af- ubi supta. fert rationes, & sunt tale li In actu v perfecta. Sed quoniam hanc Beati tuis hin taliseon fifth Beatitudo, Selis ultra in nem consistere obiective inessentia diui- tio,quia inlrjkione magis, qutin in ci na, formaliter vero in animo, Soptimo ra Dei em risistit; ρε tatio est,quo hiure, in hac nostra dithnitione certum niam seu USDei est melior,in nobiliot, Rεnes semest, par est modo inqui iere, an praxisis actu intestic ri,qdod sic Hobari potust, tsi operatio unius potentiae si intellaei t quia ipsae, quin voluntate subiecti uesiuae, vel volitiuae, vel utriusque. in stit, intimius,& perfectius coniungit nain
tura militellectualem, cum obiecto Ma-
cuius patentia sit praecisc operatio tifico,quod ed Deus,quam visio, lepit
Vonlam in hac re, Doctores celeia benioni , & gi auidini Theologi,' oppositas videntur habere senqtentias, idcirco par esse duxi, eas in in dium adducere, cum suis' undamentis, εν. ' easdemq; declarare, & so est, conci s
liare. D. Thbmas vult Beatitudin. ipsam cosistere in actu ip ius intellectus. .seni. Ei l. scistus ex aduerib putat insistere in actu φ. q 4 voluntatis. D Anna u. Seraphicus, existimat, ti notitii iuria , ipsam consistere Qq in actibus utriciqipotentiae. Postio D Thoua ς innititur auctoritatibus Sancto ,stui, de primo piobat sua intentione cap. in sic,dicit Salet apud Io.Ηu es mira Hem ' vi eam cor te verum Deum, es ρα misi titIna chri . sed cognitio dicit Angelicus i Docton pei tinet ad intellectum, & vitapte. hoe illa dicitur phaecipue essetudo. Itidem fruitio magri appropinquat ultimo lini extrinseco ,-quia tendit mediatε iis ipsum obiectum tu securiqdri, quoniati vult videre Deu, ut ipsumi diligat, no autem vult diligere,ut videat illum, de sic finis est dilectio, & no visio,
8e haec ratio auctoritate Anselmi firma surdicetis, quod esset ordo ruersus,sive R Anselm. delet amare, ut intesigeret, nam in ordinatis ae ' ad fincin,est ordo talis, ut unum Drdine- tuppost alterum , quonia, teste Philoso. s. inopia pho, Species se habentis numeri dici Vltra,magis appetit voluntas sua per- RMIO pu . sectione, quam suam intellectus, sccunia cMu.Sinti,
dum dictanten rectae rationis, igitur ita est principaliter qurrenda Beatitudo; in tellectus se habet ut luminis portitor,qui Dominum pia cedit, & voluntas ut Doia minus ipse,qui sequitur ipsum ut seruum. Itidem actus primus intellectus se ha- aeterna est Beatitudo,igitur hac de causa magis in intellectu collocatur. Itidem bet ut dispositiuus ad secundum pers m. . e. e. dicit D. August.quod visio tota merces. ctiuum .s. voluntatis, te quia persectivus
545쪽
ri,bilior est dispositivo, qui se habet ut uere auctoritate Cyrilli Alexandrini,di- 'id. ciscentis, quod vita aeterna,in sententia D. In MI cui ciens, & materia: finis nam q. est ca si causarum,& est qui mouet ellicientem ad sui conlecut ionem, & licet sit ultimus in executione, est tamen primus in i tentione, ideo nobilissimus. Semi eor-- Et sicut licuit superiori opinioni suam a corroborare intutionem auctoritate Phi- a Minc Iolophi, ita etiam licet huic pro sua tute-Ia,quia imo pro veritate ipsa, Philosophi eiusdem auctoritate uti. Qui quidem in Ethnicis ait: Fabratate conssuere in actu M.LIsima viri His, sed quae est virtus nobilior charitate Θ superat ipsa nimirum m.
THR. s. ad nes virtutes, Paulo testante , qui ait: Si - i. hab ero Prophetiam, se omnem scientiam a hoc est Diuinam,vel humanam, CharismIo. intelligitur non pro Beatitudine, sed ten D. Ioa
pro fide ipsa, deo quod sensus est iacis' :
vita Herea, hoc est, haec est fides vera, ut cognoscant te Duum verum ,i. qua mediante , gd te perueni ur inum vcIu -οῦ quod haec lit Mimana, revera illius interpretatio , allia audoritate D. IO. comis
bebit, sed habet, quod est tamen intesti
gendum, iudicio meo . i. habet mei hin . Vitae a ternae, quoniam sicut in vis ode noinest vita aeterna praecise , ita nec in fide. sed solum virtual iter ; sit quom dccunm vita aeterna,hic non capitur pro Beatit
dine, ideoni ritas nihil valet, quia
d ospes, ct charisas, maioria es chari, potest etiam in x ligi pro fidρ. viatoris, v. Au. M tas, quod D. August. itidem fatetur, di- qua mediante, vitam consequitur aeter-
Quibus m. voluntas igitur est tanquam Rex iris Regno ; nam sicut Rex imperat subdito, Ma inae l. sic ipsa intellectui,na ipse.n mouet,& dirix git, necnon & alias animae vires, quod non accidit e conuerso,& licet dicatur ipsa non ferri, nisi in praecognitum ab ipso intesipstu, hoc est verum, sed non sequinam. Vel dicendum est, cu D. BOnau. Auctori .
di Richardo, quod clara Rei visio, si uo
cognitio, in 'sacris litteris, nuncupatur dis ..
Beati Aido, non quod sit sela,& praecise II Beatitudo,siue Beatitudinis potior par , --ι sed quia per sesam visi si animς huius
status viatores a beatisi distinguuntur, non .n. salii hi grauissimi Vociores ci prehensores a viatoribus iustis per dii tur,quod sicutieli prior in ordine cogni- ctionem distinguuntur,cum Deus chari-.
tionis, sit etiam causa dispositionis, deliberationis, quoniam liaec tota pedetrix a voluntate, tanquam a Regina, de D mina, sic volente , deliberante, & dispo. nente: est intellectus praecognitor veri, 'quo in uento,ostendit Dominae volutati, vi videat, si illud, ut bonum, lit, vel, ut secus, respuat: est demum intellectus - , Iuti explorator ipsius voluntatis , ideo ignobilior, ideo in eo non est ponenda sinpliciter Beatitudo sed in nobiliori po tentia, hoc est in volsitate a primo ad.vLtimum, cuius actio licet sit posterior generatione, est tanae prior perstet ione, uti habetur ex Philosoph i regula. rate eiusdem rationis xysiq; diligatur, dicente Paulo: Charisaim npiam excitati ubisi i sed dii serui, qWia nos anahulamus per sdem, illi autem per specie L per claram Dei visioite: ambulant.'hniriun adsies sionem,tanquam ad ultimuφ line deat tudinis, in qua terminatiue, formali ter,& potiori modo consistit ipsamet Matia 'tudo. Ad secundam auctoritatem D. Aug. yi serpi eou sic respondet Doctor Seraphicus Bon uentura: Visis in to a merces.utotum prae- -oc Mismium Beatificum. Praeterea, quod in
patria a visione incipit status, quem acimodum hic status a n dei niti si sumi t, inde tamen non sequitur , dilectionem esse Nec ob id obstant contrariae auctoriatateS,&rationes,quoniam facillime,vni-, pucipuam Beatitudinem: hac solutione Ladeciaratione, putant Scotistae Galal- facillimc quirit Iav.fac ac poteri qui
546쪽
buscunq; auctorita tibus, ves dicamus cis tamen delectatio, Beatitudinem corisc-
Scoto so ei/ tm merces intellectus, y ontam e cit tota inciccs hominis, quonia lisicut i in ca non inelt potissime fruitio, da nec complete Beatitudo, sed in diluat ne, quae mcdiante voluntate, & fruitio
Vel dici ur secundum nostram sentc-tia, quod vi ea tota merces. i. quasi tota merce , cu in ca sit initiatiue Beaxitudo, sicuti est copletiue, &formaliter in fruitione . ea tota merces .i. iqvisione est indubitata securitas, verae mercedis laborum, & meritorum hominum, de qua amplius no est dubitandum, cum sint in termino vis, & iam in patria. . iAd rationem Philosophi dicendum . est, quod sapientia est nobilior habitus
acquisitus inter acquisitos habitus, scd
ex hoc no sequitur, quod sit nobilior ha- est ipsamet charitas. Visici e si in ici lectus, bilibus infusis , inter q99s charixas pri- & est principium Beatitudinis,fruitio, matu tenet Hui' actus est ipsa fruitioinla charitas sunt voluntatis , & sunt sinis
- - c. I I .c. eiusdem, igitur sunt duae causae parti is
ques non dubium inexistit. Scotistarum lisce it altera.. Beatitudo formalis supponit pro o- Conti sco
peratione voluntatis .d. pio amore crga
Deum, clare visum, connotando claram Dei visionem. M. In his nimirum conclusionibus appa- Conclus horet, uti anq; scholam velle ambae opcra- .: qui s. Iliones cocurrcre simul ad B atitudinem iunWν. . comparandam, sed magis principalcm, volunt Thomiliae intellectum, minus vcro volutatem, versa vice Scolistae magis principalem voluntatem, minuS autam intellectum. Sed si vera dicere fas est, videtur veri . Cm est tali magis consona positio Scotica, qua- visio tenus .f. charitas in patria est finis ipsius
visonis, licuti etiam in via, finis prsccpti
Tenia opianio media . di comit Ia .
sumus inhabilibus infui; s, no in acquisitis,ideo,cum non sit par satio,corruit instantia, di ad auctoritatem Philosophitatis factum esse putamys. Tertia opinio D. Bonau.& Richardi, media est inter priinam,& secunda, quoniam vult, Reatitudine esse 'perationem utriuiq. potentiar, intellectivae .s. se voltistiuae, & haec opinio , licet reprobetur a Scoto, ex hoc, quod Beatitudo consistat principaliter in optimo, ta cum non sint duo optima,sed unum,hcc est fruitio,vel dilectio, idcirco falsa remaneat, nihilominus nos, non omnino explodendam
esse, putamus,sed tenendam, quibusdam adhibitis fundamentis, quae sunt haec. Est considerandum, quod haec lis, &controuersia non est de exclusione unius Beatitudinis, unam sorinalem totalcm facientes.
Beatitudo est operatio intellectus, quo ubi e3ssile ad originem, siue inLiatiue, & est cliam volutatis quo ad finem, hoc est compse-tive. Thomi9s optime concludunt,iuxta sua iundamenta, Bcatitudinc in cile operatione intellcctus primariam, quatenus est principium, & cause mediat .
bcottiis autem optime det ei minant iux- ta sua ,eila volutatis opcrationcm imme-
diatam causam,& ob id primariam,& sicleigia positio, non videtur esse reijc:cda, cum ambae tali modo concurrant ad ipsam Beatitudinem, ut una sine alteran queat illam gignere in humana animata, qtis naturaliter eiusdcm est susceptibilis:
potetiae Se inclusione altei ius,sed de pri- nec valui dicere, quod, cu Beatitudo con-matu earum . . qus istarum operationum sistat in uno optimo,non potest consiste- sit principalior. i. in qua potius Beatitu- re in duobus, quoniam facile possunt re-
do consiliat,& ut hoc verum pateat,conclusiones utriusq; scholis adducamus. Thomiliarum haec est concluso : EL entia B atitudinis,non in actu voluntatis, sed Luellectus constitit. Voluntati spondere supracitati Doct. quod utiq in Fi ma sim . uno consistit obiecti .Lin D. essentia, sed in duobus unum formaliter facienti- i bus. s. in intellectus,& voluntatis operationibus. Nec doctrina hac reprobanda est,
547쪽
est, quoniam ut visuin est Beatitudo ti, quo ad politione practici intellcctus
non consiliit in una prsci se eA his potent ijs, sed in ambabus, unde ab aliquibus ' etiam dii finitur Beatitudo, quod iit Dei visio, d eius fruitio.
An anima Teatificari possit in essutia Diuinusne seu is potent ijs.
Dubii allo. Olent quaerere D et oles, an antiri
o Beatifice tui abs ii suis porci ijs P vclan Beatitudo possit consistere in animi Praeci se, non confitcndo in suis potent ij, Quibus resoluth respondctur, quod minime, & ratio cit in pioptu, quoniam anima a suis potentijs non distinguitur realiter, sed sormaliter dumtaxat. Beatificatur anima in obiecto Diuino, sed mediantibus suis potentiis c ut coclusum est) bratificatur i inquam Deum videndo, ipsum tenendo, eoq; fruendo; prima ratio fruitionis spectat ad intellectu, secunda ad memoriam, tertia ad voluntatem, ut etiam dictum est supra in explanatione nostrae diluuiitionis.
In qua intel&ctu ta sint malitudos an inpractico, me peculativo. Cum sine dubio beatitudo consistat
partial ter in intellectu, an dicatur consistere in practico, vel speculatim Cui inquisitioni resolute rej pondet Richardus, quod in practico intellectus actu magis, quam speculativo consistit, nomen praxis extendendo ad illam,quae dicitur dilectio. Sed si ptoprie quis in quitur de praxi , secundum quod dicitur ab ex eriori operatione, sic non stat Leatitudo in intellectu practico,sed speculativo, unde hac distinctione adhibita, re spectu diuersorum, stat inducibus. In practico inquam actu stat primo modo, de ratio est, quia Deum speculatur intcllcctus, no modo propter scirc, sed etiam propter ciusdem dilectioinc ira, quae dilectio est operatio circa Deum ipsum. Huc ratio Richaidi s equitur sententiam Sc & D. Thomae, quoad speculatiui alie 'tionem, de quoniam utramq potentiam voluit cu Seraph. Doct. requiri ad Beatitudinem habendam, modo praedicto ideo practice vult,se habere intellectum, quo ad dilectioncm, de fruitionem; speculative vero, quo ad scietiam, & cognitionem . Videtur tamen magis dcclina re in assertionem Scoticam, qua in Tho misticam,quoniam principalius vult, i palam intellectum speculari latiotic boni. tatis, siue bonum, quod est obiectum
voluntatis, quam rationem veritatis, si he verum,quod eil obiectuin intellectus, non sic tamen intelligendo,quod clarius videat ununa, quam aliud.
Sed quid esset respondendum ad D. Auguli. qui asset liue videtur dicere, qJ in contemplatione Dei eis sinis omnium
bonarum actionum, de requies. Respondet Richard glossando S. Doct. de dicit, quod ibi accipit contemplationem pro vita contopla tim, quae principalius con sitit in dilectione, quam in cognitione, quia vita alae est dilectio, de ipsa cogntiatio, ad dilectione ordinatur: Quare, &c.
An sensus Teatitudini cooperetur.
IT idem alia oritui dissicultas, a n. s. sensus aliquo pacto coopcretur ad Beatitudine. Respondetur absoli1 te, quod sic nam antecedenter, de consi lucter potest aliquo pacto cooperati Beatitudini,dcestiatio,quoniam ad beatitudincm exigitur fides, quae fassertore D. IPaulo est ex amditu . Desideratur cliam Dei eognitio, qns ex cognitione sensitiva creaturarum comparatur, nam ait ipse, lxxifibilia Dei, ereatura mundi, sec. & poli resurrectione
gloria animae redundabit in corpus, sensus corp rei perlicientur sed hic suificiant pro hac re. a 'uomodo omnes Beatitudinem appe
UIdeamus vltzrius, cum omnes Bea lituulnem appetant naturaliter, num
548쪽
Comparationis. Liber XVII. clas
nivra appetant lianc veram, quae est vitia mala quies, fruitio, & gaudium animae humanat ξ inod omnes homines naturali init inctu appetant Beatitudinε, non el'.qui negare audeat, cum hoc insertum in se habeat desiderium a natura,& semis per uiu di,de semper aliquo bono fruendi, in quo aequiescant, ae illud sine fino teneant. Hoc dicunt Patres Theologi,
& positivi, de speculativi, qui quide pro
bat solidi se .rationibus, de auctoritatibus D A. t. ii. SS. PP. D. August. ait, quod adappeten- ωT - da, Beatuud nem,naturai a com et M s. o bonus tmmuras , creator beatus sit
cens: Mentibus M - rei bona inserta es nataracis cupidisp. quod Boetius confirmauit. Ratione similiter hoc idem facillimh probatur, quoniam unicuiqῆ naturaliter est appetibilis sui fi nis assecu-eio, ad que creatus est: naturale est grauibus te dere deorsum, de leuibus surtum,dec. at beatitudo est ultimus finis, ut dicit supracitata sententia, igitur prout nor
homineS, eam appetunt. ιBene verum est, quod Acilla hallucunatur cvt tetigimus in principio J in Be titudine assequenda, quoniam facit Ee rant circa cognitionem illius obiecti, inciquo obiective ipsa Beati udo repetatur, ruta vis rationis deprauato aninis a sen-bus offuscats, naturali cupiditate unum pro alio qua Iunt, unum pro allo emunt ad instar illius, qui quaerens emere ada mantem, emit berillum, cupiens habere aurum, accipit aurichalcum, ut sunt illi,
di in rebus falsis, te omnino fluxibilibus
elicitatem reposuere cui obiter dictum est nemphin diuiti js immoderatis, in honoribus mundan is, in fama, de gloria finibili, in potestate, in bonis corporaliabus , ac deniq; in voluptatibus corporis,
Sed hos peroptime redarguit Doct. Ang. Thomas, subtiliter probans, quodno lit in diuitijssita Beatitudo, quoniam in nullo potest esse, quod quaeratur pr pter aliud, sed diuiuae sic quaruntur, ut
pater, ultimus autem finis non propteri aliud, sed propter sequatitur, quare dcc. Secundo probat, quod non sit in ho- Noa est ianoribus, quoniam in nullo potest este , ζ''' quod exhibetur propter aliud, prout cxhibentur honores, qui quidem iunt prς-mia virtutis, de propter illa,iure exhil eis
tur: probat etiam, quod in fama, legio. Non to Q-ria minime collocetur, quoniam nullo,
quod causari possi ab illa Jotest reperiri . Beatitudo, at fama,& gloria causatur ab ipsa, de non e conuerso, igitur: nam gloria est clara notitia cum laude, n6 in hoc saeculo, sed in futuro, dce. Neq; consistit Non in priin ipsa potestate, quam homines solent . tantopere affectare, quoniam in nullo, quod habeat rationem principi j,oc quod se habeat ad bonum, de ad malum indif- tferenter,potest esse,at potestas est huius- modi, igitur in eo non potest consistere. 1Neqi in bono corporali, quoniam in Non in , nullius rei conseruatione, quae ad aliud ordinetur, ut sunt bona corporis, potest reperiri, quae sunt ad illud, ut patet. Neq; in voluptatibus ipsius corporis Non in ... de multo minus quoniam sunt acci-dentia Beatitudinis, at in accidentibus non est reposita lata merces, de de lecta. tio humana, sed in aliquo bono incomis mutabili, ut patuit, quare drc. Neq; demum in aliquo bono anime, Nau Ia stulicet consistat formaliter in suis potetiy, ut visum est,quo ad consecutione ipsius, quare. sed quo ad id, quod est, minimh:Ze ratio est, quoniam in nullo,quod sit in pote tia, potest esse Beatitudo, quare dcc. ia Cum igitur in his no sit reposita vera Beatitudo, de nihilominus putent homines eandem in ijs reperiri, ae,ut illam as sequantur, pro viribus nitantur, facilE,de 1 ide rato eosde hallucinari tenemus. Ap. petunt eam, nulli dubium est, de laquam bonum sulficientissimum naturaliter ap. petunt, sed eoru appetitus omnino mismatur, cu illud putent esse, quod no est. Pro vera solutione igitur illius inqui
stionis,dicendum esse puto cum Richar .a char3. ca
do, quod cu duplex sit consideratio Bea 'π
549쪽
titudinis ae in esse generali, & inesse spe .ciali, quod in generali, utiq. immines eae appetuat naturaliter,in speciali vero minit . . quatenus est polita in clara Dei visione, de fruitione, ut iam conclusum
est, & ratio potissima est, quoniam ct x de anim. s Philosopho nihil volitu est, nisi prγ
cog ius cui Baatitudii in in suo et se spe .ciali, quoinudo . s. in ipsa consistant Mahona, igitur in hoc sensu non omnes ap-
putuae , quia non agnoseunt, ct ob hoc
C ratat , & vnu in pro alio quae Icdo a primo ad x lt. hallucinantur. Vnde peror time dicebat Dan ascenus, loco supracit. 1;, hi. Ad sa appeteri, deurus erro ad xu.IQpio ν . Uxςmplos ut dixitnus, coli firmari pote ii. hi ui.& o Licet omnis h ino apppetat dulcc, qu n am dulcia sunt amica naturae, &.id pintio. petat in generali , non tamen Omacia
petunt, ut puta ines , saccarum, vel aliud tale, quia non omnes illud appetiint,qδnnn cognoscun t, putant inulti saepissime nc ium csse utiles illud, quod est 1 bimatum, esse bonu, v t labricitantes vinum, quod non modo non est sibit num sed
addo malum, ut in ortem multoties alie xat cum non tinguat, sed augeat se . brem; lic in proposito, de homine pecca-
tore dici potest , qui non vetam inquirit Beatitudinem, ideo non veram inuenit, sed falsam, &innihil em,quς est caula sugdamnationis , & sunt illa: italicitat nita
danaz, de quibus supra. riuo Mat Concludunt igitur multi,cum Rioam do, quod homo in Maurali veram appe t it Beatitudinem, inspeciali aut e nequa a. Libuor. quam, nam 'esse H hilosopho. omnias, Ma petunt. aut igitur bonum quodcumappexuat, aut bonuin sulsita tisimam non primum, quia cisci processu, in intiqnitan igitur secundum,at nullam esti, inuin iudicientiis nurn aptu in: implere a niuiam, praeter hoc .s obiectum icata ti- cum ubi et i vera Beatitudo,igitur omnes. ' liouua iacia 1pta uitur id ipsura atra e a an
tunt, sed in generali. Haec est Richardi respontio ad quaeli. qua sequutur multi. -15ed quid dicendum cst a sinitantiam, quar fit auctoritate Phil0sophi. s. quod nil volitum, nis praecognitum & quia uera haec Matitudo non est ab omnibus cognita , igitur ab omnibus appcti qu quomodo ivio posse, concluditur, quid est respondendum ad D. gust. quieκ- .
presse ait: Inuis passumus vitigere, Im n rtavero ne Iaaga e quod scului liquido is patet de his , qui appet sit rantiu dinem, .u . a Putantes eandem posit m este in rebus . - creatia, d caducis, quos iure diluit in
tii Ruspossidet IVBonis. & dicit, quod duo sunt, quae iaciunt appetitum. s.cou i ζὴς nientia, & indigentia, quoniam igitur anima ratiouidis creata est a Limagine
& si in ilitudii ulmi , &iacta in Beatitu dinis lusci ptibilis, 3e hosti sufficientissinu capax, &iplai on sibi tussicit cum vana, di deliciens O . ideo veri beatitudincarnaturaliter appetit Maoc dicitust pio vo ra conclusione, quoniam Deus non tru stra secit homi stem,sedpropiose i plum, ori pra dictum est.. Respondet adim . stantiam,&ait,quod sicuti in nobis e stduplex amorias naturalis, O deliberata' ' ..uus, sic dupla veli cognitio, igitur, sicut desit ratiua cognitio deliberatiuu am, rem praecedat, sanaturali natura levi e propterea, dicendum, quod sicut duplet est instinctus ad bonum. s. in gcnerali dein speciali, sic duplex a I potuis,& dicta, men boni in generali venit. cogniti innenaturali, ct quantu ad hoenon est errabsed diatamen in speciali assius, vel illius, non est om miro ab hibitu raturali, secti propter astum monem factova ratione de erante, & eitca hoc est error. Salii tineret de appetina intelligendi; omnes igitur habent appetitum vers Beatitudinis in generali; de habent gnitionem o. iti gen crati,omnes nam i .eredunt,quod Beatitudo sit bonum . quod sussicit, i t astud appctunt, in speciali vero, quandoe oasi natui hoc, vel illud T honor, vel pe
550쪽
sumum are iciali possimus ciri Iato lute responquod est vera beatitudo , magis a Pe tI-
licet in spe. ili pollimus circaea eriar Imuit e de facto,ut patuit de mere Abg. II
limatu quietatiuum, sed incognitum aD ' ca vaessa Alcoale, hoc ta quibus viritias
turalibus, quoniam est in attingibile, re Beatitudo a bono, dctulo; abono: hoc ex parte obiecti, & ex parte cognitionis; en a Ddo, qui est bonus per essentiam, Ieex parte pbiecti, quoniam finiti ad infi-. Dynu sum, &btuura, b pest unde im res acu i mitu nulla est proportio; ex partecogni- -ς ,st bil ἔ, permans nE , dc in uaria--' tionis,quoniam volunta non confusum, bitu, & musidici si beatitudo in an &generale vult, scd dist inctum, &spe, in a. q. sopitias secura, existens v t diciale, & ideo et cognitum , quonianial xiinu obiective id ipso Deo, in se ipsa voluntas non fertur sui natura, nisi i u es iam quo-d litarii tu, qua m habet i Iud , non superna turalibus,quoniam iam
no citet naturaliter appetibile ab omnimbus, ut positio admi uit,sed a paucis, dicit Respon detur, quod hoc fit per in natam cogni tionem indi stinctam, quae natura- Iiter concomitatur naturam rationalem. aptam Matificari. Si vero posea quae esponsio. ratur perquid ξ Respondetur, quod sus-1Lientia cognoscitur per indigentia mi atquid respondendum est, si dicatur, quod iniuatio non est via cognoscendi habitu EResponcletur itidem, quod est quaedam
tione eiusdem , quis is fixa firma pc manet, liqui nunquam gi uesti possit. . Dicitur etiam faelicitas a fulciendo,qum; a, qui eam, iube si uiae in obicet Ri:a sulcitur, vi ab eo nunquam dii noueri possit, eo quia, sicut abeo este habet, it 1 de bene elle.totaliter habere dicitur, nam, veram hanc Beatitudinem habens,liab ct quicquid vult,&nil ultra vult , co quia fulcitur indeficienter iii, hoc summo bo- mno, & trigosillatur. Dicitur ab Henrico Gandauensi cita indigentia omnino priuans, quaedave- mcesso, siue illapsus Dei ad anima mi quia ipsam,sua prs sentialitate satiat. Dicitur ab Aureolo, gaugium,eo.quia summam laetitiam anims affert. Dicitur etiadelectatio, quoniam in eo summopere a- utina delectatur. Dicitur tandem status omnium bonorum ut visum est in dii finitione) eo quia D us est qbicctu ipsius, in quo ipsa permans in ae ternu immo,
ro dis ponens, & inclinans, & haec est ratio cognoscendi; Vnde,si materia necesseha rei potentiam cognoscendi, cogn9sceret utiq; formam,a d quam inclinatur, sic humana anima susscientiam per hance itidi gentiam cognoscit. . nsu sis. Cancludamus igitur pro ultima res ,Itulone, nuod cognitici Beatitudini , G.
cuti multaru rerum naturalium, homi1 - bilis, utpote in anchora, in qua est Suma,ῖα bus innata est.& conciddamus cum Phi. securitas,& omnia bcina, ut vidimus Et Iosopho, quod maximum bonum omnes haec dicta suificiat breuit ei faciliter se-m Iia2ξ.LPPsibi , ut paxet 3. Tui'. dccuri . cuodu vera sciuentiano truiti l licolog.