장음표시 사용
551쪽
In quo de humana talicitate ad mentem Platonis, & Platonic
. rum agitur. x ARUM equidem esset,
Platonem animae linmortalitatem'tot rationibus probasse , ac eandem ,in
huius vitae cursum , tot suasionibus superstitem conclusisse, ne non Beatitudi iis, ac miseriae susceptibilem secisse , nisi etiam, quia ipsa esset, in quo consisteret, & quomodo ,
quando ipsam valeret assequi homo, e dem ratione manifestasset. Ne igitur diminutus appareat Philosophantium. Pater, par est, sicuti immortalem,& poenae, & gloriae capacem eam conclusit, ita etiam, quidnam sit, & in quo tota consistat humana st licitas, declarare covenit. Parum esset, Philosoplisi hominis conditionem,&nam in his,qus speciat tum ad anima, itim ad corpus, indagasse, nisi et
re ordinem intendimus in ea explicada. Primo inquiremus,an sit isticitas. Hoc ordo sit . demostrato, videbimus quid sit, de eon- sensu non solum ipsius,sed omnium PH. Iosophantium quarumcunq; sectarum , de eorum conclusiones, circa ipsam iureret,iemus, de veram Platonis conclusi nem asseremus, & probabimus ,& qu modo sit sui natura appetibilis, hac dracausa. Vlterius videbimus,an detur h mo felix pro statu illo, & si forte fortuna datur, perscrutabimur, quando, siue i quo aetatis tempore detur. Indagabimus praeterea, in quo consi sat formaliter, &obiective haee humana saelicitas, de qua via valeat homo eam attingero. P stremo , quibus sit nominibus appellata, videbimus ,& haec omnia breui, placito stilo, ut est mos nosta, Oste
fine ultimum perscrutari,ac eadem ape . tire niteretur, qui quide est complemem et ἰων humina felicitas in iratum totius humanae conditionis, & stru- Ptitonis.cturae,in uua admirada conspicitur opia
Delicitas. De hac igitur, sicuti de primario rationalis naturς scopo, agere voles, celeberrimus Philosophus, haec omnia, hinc inde praestitisse videtur. Nos autem cupientes haec ordinate smore nostro9 pertra re, de mente ipsius,hunc stru cui inquisitioni illico resp5det ipsemet, a&dicit ql sci&hte est ratio prima eius- dem in Epinomide, ubi ait, non esse ne gandum, hominem polle faelicit: vnn an sequi, cum initinctu nauuae, ita semper
552쪽
Comparationis. Liber XVIII. 4 et p
astetur, ut nunquam acquiescere valeat stiae agant, quare si non esset immortalis intret lectus eiusdem, donec ipsam inuene eius anima, de ob id beatitudinis capax rit, ne igitur i ste in itinctas, ista propEsto quam tamen pro statu isto nequaquam
inanis remaneat,admitte dum est,hum habere potest hac de causa, mi id mun- nam dari faelicitatem hae ratione. Peris di animantium intelicitanum animal ui spicuum est hominem interna quadam commotione, & agitatione faelicitatem expetere, ac tandem quaerere, igitur non eli in dubium ponendum, an detur. Diio M ido Vltra proibatur eadem conclusio: si n6
admitteretur haec finalis hominis faelicita , appetitus humanus esset frustra, &in infinitum abiret , nee tamen finem illa
ad inueniret,ne igitur hoe sequatur inc ueniens, quod nunquam admitti debet, in Philolophia quarumcunq, lectarum a
admitti debet, laeticitatem dari, quae sit meta finalis humani intellectus, semper
veritatem inquirentis, ac humanae v luntatis, semper veram bonitatem essentialem, infinitam, & indescientem, non autem salsam, apparentem, di finitam, affectantis. Quid mirum est si homines eandεasis secta n t non tanquam impollibile ad assequendum id affectant,&quae est causa e illa propensio, ille appetitus, illa imclinatio conaturalis homini, bonum , vutima te quietatiuum, tandem obtinendi, de eo semper Dueodi. Ara mya Anima rationalis humana no est prγeish destinata ad corpus .inismandum,& mouendum, ut solum activae vitae, de humanis implicetur negotijs, ut solum terrena sapiat , sed laquam a finitatis nexus, diuinis haereat, ac cum ijs iungatur, quare diuinarum conditionum debet esse particeps, diuinarum affectionum capax, di tandem D. Obiecti susceptibilis in quo sua perlacta quies, sua satietas,&beatitudo consistit. R is raso. Sui non desunt Assectae, qui eandem
II er veritatem confirmare videntur, dicetes,
. i. ap 3. quod si non daretur felicitas humanaia, homiscisset iure ndcupari infelicior , ac miserabilior cunctis animantibus,& hoe facile probant, dum demonstrant, ipsum duriorem agere vitain in leuis, qua be-
Ulterius,ad confirmandam verita cin Alia ratio adiungunt,quod cum homo in labore sit μ'
politus,, sui laboris debet expetere praemium,licet non habeat pro statu i sto,sed pro laturo, in quo iua vera confi stit isti citas, & si pro i sto aliqualiter, tamen im polacte, di diminute, ut videbimus. D tur igitur haec filicitas .in via Platonica
necessario, 'ne inquietudo, qua praemitur, inanis remaneat, Sc ne i plum reddat in isticissimum datur igitur,ut acquiestat homo a labore, ac illud inueniat, in quo persem requiescat in aeternum. Nec obstant rationes quorsidam, qui negant, lari is lici ta tem,eo quia in rebus etiam prosperis, quae sensibus placent, nulla permanens reperitur delectatio,
nullum durabile gaudium, & si quid inuenitur delectamenti, in quo sensuales suam locant faelicitatem, adeo caducum,& breue est, ut nullo modo faelicitas valeat appellari, sed momentanea delectatio sensus, non rationis.
Quoniam his fioth admittimus,hanc
non esse filicitatem veram,sed apparentem, quae non meretur dici faelicitas, sed tatutinis ob id non est negadum, veram absolute
dari, quae ivt diximus non habetur pro statu prisenti,sed in laturo; illi vero cum
nullam aliam cognouerint vitam, quam praesentem,nullum aliud degustarint honum, praeter sensuale , quod non est peta manen&, putarunt,nullam reperiri isticia
talem sed perperam quia utiq; non est ponenda in hac vita absolute cdicit Pla- ωὶ sed in sutura.
Nec itidem concludit argumentum, Cerautum
sic in Erma redactum. s. quod si faelicitas gum, esset, vel consisteret in bono vero, veI in
apparenti, non in vero, quoniam nondum cognitum est, cum multi errent circa ciuiaetn determinatioucimnon in ar
553쪽
iure negabimus i sed cos etia hac rationen i tu ritu i coaliauere Philosophia, de prae sertim Aristi d ns,q9od licisno minime A ist. Ea perlectionem innatam habeat,sed egret '.' ilagias potentias, quibas potest can de adipiscix& propici ea, nisi daretur, lana tuta frustatorium est opu4, praetasasqn es es Sidon , que humanianssus, no '
parenti, quoniam, ut allata concludit i tio, non cit stabile, sed suxile ; at illicita, si daretur, deberct reponi,& collocari in bono stabili, & non in finibili, ergocte. Quoniam bonum , in quo petie re consistit faelicitas, licet sit sui natura in hac vita incognitum , di si aliqualitςr ςognitum a pol teriori, per cise tus,& ob id imperfecte cognitum, attamea in futura, adeo cognitum fi t,& per caus m mgni tum a priori c ut etiam nostrates volunt euadet, ut in eius dein, & cog 3ieiope, &fruitione,humanus uitellacius suam po sit reperire talicitatem, vera, pei sectam, de in a te uium durabit inn. bit igi Illi veramicitas admittatur Beatitudo
Variae Philosopbantium opinionυ circit
VI deamus: modo quid ast tuant circa ipsalii varip Philosophantiu se ,& quomodo in ea poneda, ac Vario Modo destinienda, d deternas trada, pwisus alluci irati sui, praeser udum Platonem, qui persecte eandem cognouit,& docuit,
prout liu naua ratio viribψs naturae v let cognostere, de eandem docere..
Primo Pyrr Sc Zoi' phancs bceptici Philosophi, putarunt, bonum vitiiΡ iii quod est ipsa faelicitas, reponi dcbere in assensus suspensione, quae graeue Mod di citur, & inae est potis luna .uorum ratio, quonia, id minime cognosci posse, arcii trampi ,&licet multialiud determinent esse bonum id,quod cligitur propter si , magis dicunt istist,id dei tali ra0t,quod bono accidit, qua veleboui sebstanti imidoccant, ii ian. praetςr hac inquirλtur, quidliam sit id, quod propter se est eliginbile P non utiq; ia in con sunt iunt,cum alij dicant virtutem fur proximo vidubimus alij cclnpt item, ali idolinis c. uuntia, alijdemu quid aliud diuersutuli quainobrcini pro potita disti attiEMR ; inini.i , quid sit bonum, sed quid bono accidat, docent. est mn, orςij iςstsl- . ad id tu ι. . 17 m . Aristippus Socratis discipulus,& tota, cytinaicor. eius scito u yrcpaica, voluptatem cor. Ita va
isti um supra costas ni it ago 'scerent viderentq,cmnia ab incorrupN 'atur ad voluptatcin ordi na ri, eaq i. j .pi Moappetcre, & puerosi in sentes, i, linitata, omnes dolores platos esse, maxi*cq, fugiendos, solebant pallam canere, ut noritat Diogenes I Rertius.
mihinsiecit collocadia humana talicitas. i Epicurus, de tota eius sciuga, silicita- rpis eoia tygi ς'llocauit,non in sola v luptate,sed UI in indolentia. in doloris cai ctia,& cum α. barc. opinio pariter sit indigna relatu, Et sane,sillaec opinio, duillam tuu idcirco iure dimittitur.
554쪽
Θ ij ut Craesul Udius, de Midas I ri- Putarunt hi Philosophi, quod malύ 'o sgius, faelicitate in diuiti s posuete, cuius per se sola ad miteriam susticeret, & pi Positionis duῖ poliantes le causari prima, pterea vii tutem sola de ete ad Beatit 'quod cum iacticitas stomnium horum dinem satis esse. Et haec opinio a Sen aggregatione status persectus, pruindo ca morali pro viribus probatur , qui qui
a surdum non erit,si constituat strui.Nm dein alii affert ratione .s.quod tria quilli- εpst D s. Zibie. mismate,quod etiam asserisere Philoso- tatis mater sit ipsa virtus,cum, ea piis curptim est veluti fideiussor habendi, quod- te appetitus, & tatio minime distideantacunq. voluerit lis mos seciula,quod des;- sed potius, re
derium circa pecunias, e opes est in sint. tum, atqui, nihil, niti summum bonum sui desiderium, admittit infinitum. 'Sed lisc opinio, ut vana rei jcitur etia, cum pecuniae non si n t, nisi instrument: hum anp commoditat mnec ob stat,quod respondeant, instrumento nihil dine contrarium, sed diuitius. paupertate duc seri, quonia grauisim L Theologi poliri, ut D. Thomas, de EgidiusdEt oinale optime satisfaciunt, dicentes, quod cum Nummata talia sint hominum tin post,ta, non debent dici faelicitatis livmans, Icausae, Sc finis, cum itidem non exae satisfaciant humanae indigentiae,& In me diate, de cum ad aliud videantur, quara ad faelicitatem directa . At cum homines fiant natura Beatitudinis compoteδ x quam , cum nullius rei, in t amplius indugentes , nihil etiam aliud expetu ut ι haec igitur opinio, ut ridicula, itidem omittanirx nodisiavi mii vii or 'un .i m ij, ut Periander Corinthius,ri Lycophron, summum hominis bonum, di percori sequens, faelicitatem , putatiit r periri in honore, quem omnium linem existimam ni esse; sed haec post tio est pari modo delata se , tu fallicitas possideatem pcrliciat , de proinde quid propiti illius videatur, holior autem non cli in illius minuate, cui des mur, scd in illius, aut M pe, proptereat accidιt ud diciliando ita digno'tribuatur .ec dignus eo prit,eriar. ob eius. Utianore Ulaic prauum i 'dicium.
sit maxima. . l: . Atii veritatem volumus fateri since- Ratio in.
ram, hsc opinio est itidem falsas licet a-
liqualiter nobilior supra allatis c.iusae opis ici sio piusdem fallitatis sunt multae, ut grum Q v 'prima & principalior est, quod vii tus cuanimi purgatio sit, ea veluti dispositio
ad faesticitatem , non autem ipsam di sael ι- citas, nam purificatio animae,non potestola, e debet dici animae ultimata perfcciso,ct eo magis, quod talocitas sta tuenda est quid persectillimum ; virtus vero
impetrecta existit, si respeci lue consideretur, fatentur .m&ipsi Stoici, summumidine animae bonum,quod extra se nihil habet, & tamen virtus, cum actus sit primis, secundum actim, uti pei icctioncm
m rete filici tas Stoica habet pro mattaria affectus, cum csteris, pro fi ma vcIO, immobilitatem circa passiones,quam sua voce appel arunt, πιθαι, Peripatetici vcIO Met/ὶ-θia, hinc eit, quod haec positio Stoica, potest, secundum Multos, ad bonum senium trahi, & ob hanc causam defendi, necnon cum Aristotelica conchliari, ut patet apud Euitiaciunt, &Buri- 3.Eth q. io. da nutrit l l .n oui upii Ulli iti Neq; demum cum Arist. Reum tota A rist o iacius familia, dicendum, quod hul lana laeticitas sit actio virtuti consentanea, de haec est potissima ratio, quoniam actio est accidens, quod non idebet dici viri ara,&post cinae perfectio mobilissii is substantiae. Itidem omnis a filoest gratia boni, igitur via ad bonum , non autem ipsummet bonum. Insii perirespicit uncin Moaautem est ipsemet imis, ac laociau pcrducit aqaliud, ergo nunc It ipluminet, adb;
555쪽
q3 et Christ. Theol. cum Plati b
ad quod perducitur, idcirco cum non sit perficiunturi at si istud vult plato, quod finis, sed potius medium ad illum asse- sit Deus optimus Maximus,qualibet es-
quendum,siue per quod ultimus attingutur finis, qui eii ipsa sar licitas,igitur non eli dicenda faelicitas, de sic Arist. cu alijshallucinatus e st, quippὸ cum solam hanc breuem, finitam, mortalemq; cognoue rit vitam, & ad futuret notitiam mini inhperuenire potuit,in qua vera latet faeliciatas, sincera, de indeficiens si lit Beatitudo, quam quidem peroptim cognouisse Platonem modo monstrandum est.
de mente Platonis., Lato ab his omnibus Ionisdiffer εs, sentia eminentio omnis tamen essenti fons. & scaturigo, benE dicit e si autem quid diuersa vellet esse, erraret: sed vult id esse, igitur ben Edicit,quod confirma tur ratione , ut supra. Arist. non vult, quod reperiatur hoc bonum Ideale, mi deae in eius doctrina minime dentur, de si sorte fortuna conceduntur, limites excedant acti up vitae,sed decipitur Arist. quoniam & ideae dantur cvt suo loco o stensum est y At etiam idea honi, non tamen contradi stincta ab alijs ideis, etiam bonum istud ideale,quod quidem assumitur pro illo lupremo bono, ac im- meso diuinitatis pelago,quod est princi-
statuit felicitatem sua in nullo alio pium, definis omnium, quod eu sit cm reperiri, quam in summi boni fruitione, nentissima Arma, est omnium aliarum quod cum sit postremus finis omnium, in eo solummodo potest reperiri, fle non in alio persecta, & vera talicitas, de vii
mala quies, quando cum eo se connectit humana mens, ac eundem assecuta fuerit. Et revera si res sano perpendatur oculo, non potest ipsa faelicitas in alio formarum forma , non absque iure ob id eminens idea nuncupari potest, de obiectum humanae faelicitatis. Hoc eli bonum ideale,siue idea boni, de qua satis multa dicit Plato pluribus in locis, dum ait: MLiris is oraene ips
bonum in idem cadant, ipsum est auctor Omnium, seruator Omn ium, & finis omnium, igitur in eius fruitione, de ultima assecutione isticitatem esse politam, a primo ad ultimum existimandum est ι de hoc peroptimε ratione cdfirmati potest,
r itoniam ab eo solo potest a bsoluth pena
ere cile bene, a quo pendet esse, at ab illo, tanquam a suo principio, a suo opufice hominem habuisse exordium, iam cum Platone statuimus, igitur ab co b ne esse, quod est faelicitas, itidem saten dum est habiturum. Sed quidnam si istud summs bonum de mente Platonis, non idem senti sit sapientes, sed oppositas habent sententias, Arist. vult, quod istud summum bonum Platonicum, in quo anima humana sua inueniat talicitatem, sit bonsi quoddam
Heale, quod appetuat homines, de B eo
Haec est inquam qui a Platonicis
sumitur pro illo primo vero, bono, uno, de quo multa diximus, bdide Deo, ini via Plat. lassicit igitur nobis, quod non inconuenit ipsum appellari bonum idola, siue idea boni ide quod in eo sola homo veram inueniat faelicitatem, de qa penitus hallucinetur Arist. dum ait, vel
quod non datur, cum non dentin caeteret ideae, vel quod incedat terminos activae vitae, cum ipse non aliam, quam praesentem cognouerit vitam, Plato velo de pt sentem, de futuram , in quo iure optimo, humanam collocauit faelicitatem.
faeticitas in ita Platoau. ST te igitur hac vera positione, iacto hoc solido findam Elo, sic in via laq
556쪽
potest diffiniri humana talicitas. Fasei . omnium rerum principium, ita est v It 1iM .a. t m est TU -m rast Vm mes earum omnium finis, &praetcrca cum ea necritur , rasiuam in suos . meos humana; mentissem rbo onm naturae manavium iuueni quierem, orto n. mpulsu concitae assectantis, quod csi inmissatietatem. Haec dii finitio licelide
o ti' ι, hoc est ultimi illius, qui est bonus per cstentiam , confecutis, dixi vitimi ibitus boli , quia duplex est honum in doctrina inat. unum, quod dicitur absolute honum, & summum, aliud bonum, cum
nulla alia re, dum cst corpori allis aut , illud inueniax, cui pore exuta, superiori
connexione facilesllud eo noscit, illud inuenit, in illo si stiti& illo, tanquam sua
sine ultimo, periruitur. Subiun gitur, ra Mean vir imam ins erit quietem, Ut perfream satietatem. Quo-ma in nulla ali rc potest diu acquiesce- determinatione quadam ad summu , de remens humana, quam in hoc, nam op-Hmoasit Plato id Parmenide, subqc- taltim unum assecuta aliud ciuerit & hoc mine, summi unius ; de secundo vero inhiectusi fim Philebo, illud summu in Parmenide, est
tinim unum assecuta aliud querit,& hoc adepto,aliud ,donec istud tandem inu niat,& nil aliud pister ipsum quaerat,eo quia in eo perfecte satiatur. Hoc per hac Iaboe.M.
illud rerum principium vn uini quod sinpra omnia existit, dc a quo omnia, & existra omnia existens, & in omnibus, Ic per
illud, & ad illud sum omnia, de quo la-thcgimui supra, lib. de Deo id mentem Platoni , est illud etiam, quod vo atur ab co in Symposio, si num pulchrum,' summunitin Plex,quod non ea libemi- mana inferpretatio, qui ex doctrina Plateriae, nec coloribus contaminatum. m. tonis eruitur ipfius i licitatis,fccundum cendo igitur, quod selicitas e ummi I quod interpretes tum v c iusti,tum Neo-
similitudinem consecuto, pel lianc connexionem petito, per hanc approxima, raran .8. notionem talad; nil vult, vel cliam potest habere, quolita in eo perfectam inuenit quietem 'di saliciatem. Axe est diffinitio,& diffinitionis gem fumo, intchigitur, quod iit istius, de tibia alterius boni legitima possessio . AbNomn in hoc tactuam a sole,dicitur e manvesiam. I, Ebe mum bonum conditionatum, quod quidem a Platone, in Theaeteto, & in Phaedone, dicitor Dei summi similitudo,qua militudinem, acquirit anima, m ei appropinquat,vel cognitione,vel affectione ut insta videbimus ideo subiung itur
in distinitione, dum cum ea, Gynechia a
quoniam in i ta connexio ite consistiti*licitas obiectivaesex parte summi i oniata soluti ; formalis aute ex parte anima , eos uentis. Et hic dicitur timilitudo etiam quoni rin in hac approximatione consequitur anima Diuini luminis inlusionem quae non alacr dicitur derivare a bono abseluto quam faciant radij a sole in lu- thetici consentiunt Alia potest. lci etiam ex Euthi demo s eunda p rtim, partim ex philtabo, & est talis:
De similis efficitur. Hic summum bonum potest lumi, vel pro summo bono abs luto,vel pro lummo bono conditionato; si primα modo intellia itur pro illa, quae attenditur isticitas, ex parte obiecti talicitantis si secundo modo,cx parte me tis cui ita dicam licitate,& fic semperitia dici poteli summum este bonu, quo quomodo ex his duobus sumatur. Quo ipsa fimilis Deo edicitur, lirc omnia verba intellii gutur praecise , de secundo m do, hoc est de Beatitudine sarmati, quae attenditur cx parte mentis,&sicula etiaestpraedata, de in quibusdam consimilisci m corpus, quod simile illud faciat priins. Talitcr igitur di finitur, Se citer. respective in lucidi tate, hoc est bonum . minatur isticitas hominis in doctrina .
conditionatum. Nequitur, Mnquam in Platonis, quod sit vera, iam demonstre-
D e. vidimus supra, quod sicuticis mus.
557쪽
E t vera haec is licita a primo, quo
niam est sui natura maximς 3ppetibilia,& ad hoc, ut hapc veritat pa eat idebemus scire, quod duob' indiget anima
consulantibu , α duobu , qui ducatum eidem piis lent, dum ςa in hoc bumano ergastulo a desiderio .s innato veritatia attinged x, & cppiditate, sue appetitione boni possidendi, ac eo fruendi. Hi nimii qm prudentia, de sapientia ducibus
nil aliud moliri student i qua hoc velum inuenire, quam hos bono perflui, unde sonςita a calcaribus, a primis,& a secundis dua bus, o bipntis alia i m per virtutes purgata, valet supra se elevari, & illud velum inuenire,& illo p rbui bono, scd hoς non potest,priusquam si purgata, per virtutcs moralcs v t diximus) depraesertim mediantibu prudentia, Sc sapienti/,quarum una praesi ς purgat, ilia
vel ciconi uagit rationes, quae sunt in ea,
cum I deis ipsi mentis imparticipat*, Ssiccum Ideae sint ipsiui unius veri, di boni propagines, dum nςctitur cum bis,
satim cum ipso vero bono ,& uno, pari ratione connes itur, de hac connexi ne sequitur necessario veri conte platio iboni consecutio,& ouitio, & demum
non potest ei accidere, dum est corpori coniuncta,nis valde dissicile,ut proxime videbimus, idcirco poli separationcm eudem euenite putatvr sne ulla dul itatione, di c. pro hac vita, nisi in senio hoc eis succedere fatetur Plato in Spinomideici quod baec omota sint vera, ex hoc patere potest, quoniam mima ut dixim nullum pro hac vita videtur inuc ni re verum,quod intcile istum satiet, nullum bonum,quod volunt i cm impleat, sed viiii
ia in assecuta, aliud quarit, dol ἐς inu
sta respiciunt, eadςra querirnti & attin. gunt,as in eisdem acquiescunt,quod patri inductivo in omnibus, solus intelle-Qm,sola volunta4,nil adeo sincerum m- uenite possunt, in quo perfectu pro statu isto acquiescant . ideo pro iuturo, non est nςgandum has potentiat nobilissimaso debere, ocς posse illud inuentio ; inueniunt igitur hoc modo,& sic non remanent, & desiderium veri, & a ppctitui boni inane et, & sic vςre coo ludi potcst, quod haec illicitati his de causi sit vera, di ob hoc ma im cap pct.bllis.
Confirmantur haec omnia ductorita. Confit n.
te Platonis in Pilitabo, qui summi istius o
boni veri, &vnt,trς si tuis conditiones repexiri, alioquin summum non dicer tur. oportet piimoip ucsse unde quaq; persectum, sccsido sufficiens, tertiosum me desidi r bile, sue appetibile: & dicitur esse re vera persectum squod iam a Tres seu
latς a nobit ostensum est lib. de Deo in '. 'T. ahac Platonica via) quonia nilitisi deest, in babet omnςs perstaione ,quoniam iam squamum non dicircxur,unde bona alia. . sue nostra, siue alia insta ipsum, n5 possunt appellari rς vera bona, quonia multa eis desunt,quibu summa dici nopos. sunt, hoc autem ,quoniam nihil ei deest, nihilo caret, dicitur summum, S iure:est summe suscien ,qnoniam nihil deest illi,quod ipsum possidet, quoniam ipsum perte, et expici possidentis anim*dcfi derium, & appetitum, quod non agit ut, di mus quodcunq; aliud bonum . dii summe tandem dς sdcrabile, & ppetibile,quoniam cx illo, & in illo est quod cunq; & desiderabilς, & appetibile cst. Vnde,quia persebum cst sussciens,quo nil lia bona, ut aliqualiter impcite ista non seruient explerς anim ,& quoniam babet hanc sustici cntiam, idcirco sumnae dicitur,x desiderabile,& appeti bile,si
te igitur bac doctrina, quae vcla, grilida est,possumus concludere,& iam hoc firmissime determ i. ore, qui id filicitλ idefinita,& probata, de ratior cubici ti, χέatione potcntiae iii maxime atactibilis, .
558쪽
Comparationis. Liber XVIJ I. qas
O bec sel citat ritur iν hoc β si , dissicile eit admodua primo ad vis iniu
N modo detur hic Laelicitas, quam statpimui esse in huius lummi binni ii Ritione ; S in piusdem quod eit post
stremus sim s) consecutionc , ac conneVxione, in hyς vitai vel ly iutura, non est satis exploratum,cum ipsemet Plato non . η appareat in hure ita n tans, ut possit limissiuae teperi, Q eandem de *ςnt i ta in utraq; vitacqncedi. Ita Tiaa duin est intina corpori u ligata, illu inuenire, S inuentum cognouerς,S ci cor gnito, similem euaclcre, ac eidem Rwnnecte , & postremo, po deis ti ut idcira licit item vςran; asi qui, Hoc videtur ad separi a Platone s vidiximus in Epinomide,ubi videtur cvn- scdere, quosdam gnimo , per virint Inrigatos, in ultima sene ute, nonduin o pos tua exutos, posse ii licitatem ad i. sti , licci paucos admittat tris vcrbiI
sit alibi dixini suὶ per dissicilem ,se d Eod rex a Miam paucos uua em NM. ς impossibile pro hoc statu i 'dicauit cius. his igitur.& ipsius P a nis, ta Pic p
sierasprascare. σelog ιι sibili; adquae vita, licst dissicilem, licet papcis, licet in verba in lignis interprgs, α alIecla tidiis se talo dunttaxa . simus Proesus, respiciens. adnotat du- Exaduers' in Phaedone, id prorsus plidem, qui 'tino triplicem esse inuentio- videtur negare, in persona Socratis, qui irim in- nem . Allesam opinatiuam ab estectibus dum carcere detinebatur, longam satis
'l uia a M causa mi quam incisit litateia habuit ad amiso orationcm, in quas nino I posteriori Alteram a causa ad effectus, tum udo,sclicitatem,post obitum admiti s diqitur paenes ipsum scientifica, g tit hac nimirum ratione per piotus, quod noIi ratibu* pppellatur a priorii tςrtia' dum animA sorporeis pcrstringitur fin-
vero ii uellectualis hisce duabus longe culis, vcram sapienturin, quam de scien-Nea 7 bida excellentior. Dificiles, ait ipse, Q M tiam simpliciter vocat, onsequi non v k' μ' inuentione quoniam let. Vndebaec verba ibi legyiatur. CAE- ipsa requirit omnimodam reru omnipm reum . nobis re vera demmyraim es , s gnitionem , pericitam, dc sinceram , e, da paramus, retiq'tonre Intel ere, re- suam, proculdubin , pru stat ' isto , ans' cedere, is cavore oportere, asq;i os o ἀπ me, rna faςile habere non potςst, dae est ratio, rei non erare, arq; mn paret)quia omnia in se comprehen clere,e eri co olei e demas, eius quod optamus WUue veluti m udus anima sticus , di ob id i imi- amatores s esse prestemur . IVira Iis illi euadere no valet, in qua nimirum τι elicet monui erimas e dum au Mucmus similitudine postea consistit vera ei de xequaquam. Nc pesimhil um cor repu-psecutio, de i id vera se litio, di pedi te discernitotest, e duobus at eru scini Q s. scidit a faelicitas. aut nusi podosici iam assequitu, mus, aut Secunda itidem inuentione, diekile EG matrem, tρης emm Uinius Meter se F- est ad n odii inuenire P trem istius mun- sum erit orsum a Nγρα, pra I Post ncqν
di, qRoniam opus ςst sincerissima, i caltissima conto platione, quae paucis admodum hominibus contingit in ba Η- a zpia ta, dicit in Epinomide Plato, Fit p Tettia itidem inuentibne, quae sicuti est caetςris excellentior, ita est dissicilior.
Co igitur silicitas: no pollit haheri absq; sapientia purissimi voluptati adiri ixta vi
potest imi eniri,pro hoc statu,adco quoa infra dicemus & ipsa mei non valeat cita
559쪽
tineri ab animo corpore praedito, sequi- corpore, & lumen illuseritatis, quod
Quo vetari licitas in vim alia ua
tur, quod non modo dissicile, sed iri possibile pollit & ipsa obtineri pio hac vita. Ex ' r Sed quid dicemus ad hanc fio leueni. d ib. contradicti Inem,in dictis PlatonisΘ Re- Nin. spondent quidam, quud quanqua Plato, per paucos doncedat in Epinomide in senio, & pro has vita talicitati, quod illa faelicitas non est dicenda vera, is
Ris ε felicitatis, nili improprie, sed quod in lius dicenda est degultatio quidam breuis alicuius portionis Dplicitatis, unde potest dici inicitas linc respective, it 2. quod, qui hanc in prssenii vita possideri
respectu multorum, qui virtutes mor/les, & habitus spec ita liuos non habent, lauti dici possint, sed absolute, & rς vera beati nequaqua, sicqti Noluanespectu Talps, vident dici potest, sed respectu
Aquilae caeca videri potest. Dii N Is autem dicimus,quod haae saeticitat neqi formalis dici potest, neq; obiem . secus etrua,&ob id non vera,&periecta, sed η --; i Mispositiva approxit natio ad stlicitatem. Quidam tamen volunt, quod siit verii licitas,& perfecta,ex parte clegustatiΩ-nis, sinua ex parte dura tioni , ci dicunt pro sua positione confiimanda , quod etiam te itur,qhosdam viros doctrina,&moribus probatos apud Ethnicos, habuisse raptum, & passos esse extatim, in qua diuinam viderunt iasiem,& lettia audier ut arcana, ut Mercurius, Si Pytha- foras , & alij, sed de hac re alibi multa. Reltat igitur, quod haec vera st licitas non detur nisi in sutura vita, quado anima a corpore pinitus libera, Somnin4 purgata ea titcrit, & quod tunc poterit vero coniungi bono summo, & sincero, illudq; asseqqi poterit, eoq; perfrui. Reaii;..... st x inquaui sod no detur re vera pru
non nai hac prs lunti dicant ςiterr quicquid vo-t tum quir innum Ss petinitur un-π'' Iunt pedimentis, quae pioveni sit cx pa Ite c*po: is, quud quidem in vero, si bono, ipsi menti aduersatur,tum quia anaglia cadit interproipo inter animam, dgm cst i est telicitatis medium. Clara .n. boni,diveri notitia, qus gli sapientia pura, nisi puro potest ineste animo, at purus no 1 6 est dici animus,dum comori coniunctus Est, & quon a n corporis nisus impedit nexn eiusdem cum illo, igitur non potest assequi hac de causa felicitatem he rationes eo ipsae Platone et inintur id iisdone. Ad ingitur etiam, quod anima in . In Phae-ςοijore sita ,sim,&aciem aerarin scena di,& intelligendi verum , ic bonum sin ver m , ad sensibiles imagines vertit , v plurimum in Phantasia is postas, igitur 'non potest dici,' qvod valeat etiam licte de causa perfecta in adipisci isticitatem; igitur a pririo ad ultimum bonio nop teststlicitari pro hac mori, ii vita. e
summo, & vero bono, taliuam in ubi ei ludo in vi clo beatificante, vel in innte Mihin e v
bili 'Iam possEssion om est es iami ho ni silicitatem vidimus, ex Annexionem cum eo, eiusdemq; fiuitionem hanc es: Umirabilem, profert Plato itim in Phi-isbo, tum in Phidro, quo Hin hos maplex omnino extat, sed admi xta, atquetanam admixtione ξ ad iii ixtione nimirunt: Is resultat ex illa sapientia, qυς maxi-h requiritur ad cognitionε'sstius sum.
mi boni,&cit voluptate dila, quam hahet mens, iam illud possidens, illudqvi tingens post huius viis. cursiain. H pollessio sic admixta vii , est causa stlicitatis antinae, sed in quanam parte, ilia . qua natu potentia ei uidem collocata est 3 Ratione sapitati e reposit etsi in menti τ.x ori. siue in intellecta, ratione vero voluptas ' om in iis in voluntate, ait Pi to v supra lQmente hse uiuina assecutio,veritas nud- hum a s cupatur,& ratio est, quoniam Lumin-
560쪽
Com parationis. Liber X V III. 43
oum, inini tanquam revera verum co- ma, me sedeunda sus iciens , se perfecta est,
gnoscit illud tanquam re vera bonum gustat voluntas; unde in ea dicitur ea
dium, & quoniam obiecta propria, &'ad equata harum potetiarum sunt fisc, idcirco hoc taliter adepto, puro, pulchro, sincero,' limplici, prout adipisci potest, utraq;.quietatur potentia in eo,& saeia tur, ita quod vera resultat filicitas an iam , circa quam tantopere laborat, de Q. 'pest pius deldditur in eo quaerendo, ut unum falsum, & appares credat verum, quod tamen est falsum,& caducum, pra-
π as omnibus desederata, tertiam aure ominnes appetunt, omni fg, sescit, ipsum re
summum bonum neutrum est a. ne 7; sa temtia, neq, voluptas. sed ex utraq; mixtum. Haec ex Platone clicitatur in istius verilitatis ebnfirmationem in Philebo, unde pyeste deisdem Perbis facile honibi , in quo forinaliter,& obiective consistat si, locitas in via Platonis i. s. obiective in simus6 bono, forniali r vero m mente, siue in antina,&iaeeiusdem potenti jς. Sed A quanam illi rum potentiarum
ut tecere supracitati Philosophi, sua r animae magis consisti . s. in facultate in . ponentes stlicitatem in his rebus, de, teli Sente, i uelitast tellectu, vel in appe- quibus supra, unde has de causa allucti tente, hoc est in oluntate prti utraq; itati sunt. iratio ites, si qdis vellet argutijs,&Istud autem, quod dicitur vesitas in . LMIlil tibus, in hac re pugnare, unde mente ,& gaudium in voluntatis Phi--qdiventant tenere in mente, vel intelle-lcbo, per methaphoram dicitur Rem , t6nsistere potiori modo dicerent, qΤin Phidio autem app:llatur Ambrosia licitas ina is in connexione consiliit, in mente, de sunt illa pabula, qui canunt quae sapientia comp*ratur, qua in gau-Poeir; degustare nilnas pura I, in nen dici, siue in stultione, quae est voluptas, sae esti sempiterni Iduis, em teli exhac consurgens, di ratio est, quoniambunt cum Dijs iunioribus, poli ciu1 puta gaudium,& stumo est affectio concomi. gais virtutibus, & soluir a vinculis cin tans faelicitatem, non autem ipsamet Ἀ-porei s ad superna euolauerint regna; licitas. Dicitur consistere non in sola sapien- Qui vellent versa vice assirmare,quod ita piaecise,sed admixta purissime volup mastis consista in voluntate, dicerent, tali s*licitas, quoniam semper diuinora quod quidquid agit mens,& intellectus contemplation E concomitatur voluptas mediante sapietia, id agunt, ut hoc gaudi hoc bene a Platone declara lux in Phi- dium resultet in volsitate, de haec fruitio, Iebo, dum tres statuit vitas, sive melius quae est post fumus finis humanae Beati- operationes ibi,qu rum prima Est solius tudinis. Finti est', qui primo attendimentit,le haec est diuinorum speculatiq; tur ab agente operante, propter illum ut secunda est soliva voluntatis, de haec est xuilibet notum est I & ob id dicitur iure
delectatio, siue fruitici; tertia est mixtata causa causarum. Nos sane hanc tenemus ex utraque, idest diuinorum contem opinionem, taquam veritati magis con tio, cum 'mina stultione,& iἀli cassi lonam, quam quidem etiam tenet Fici- mixta iure reposuit suam talicitatemia nus, licet alii recentiores, ut Piccolomi-T, l neus obster in moralibus ipsam con sindiant, &eundem hac eccausa accusent, sed perperam iudicio meo.
uibus iijs animus humanus ad se .
In confirmatione istius veritatis, haec habetur ex nostro Philosopho verba,ubi
supra. Nullusic mura e edigeret, quod uessemtiam meme, sicientia, memoriamq; omnium, omnem es Deret, voluptare vero diu Diru retur. Verum Vn fui , eamquae in ex am-- αι cyecta eligit. Murram:m. I. neq pria
UAbemus iam , in quo cosistat, quibusqz medijs acquiratur,& cui po-