장음표시 사용
61쪽
, gia nostrae sedulam operam videntur tinorum, in qua cospicue apparet quid nauare. opus nyn ut mea. lucybra-i unus is .colybs reiossit, quaenam
lio, laudari peristo, recipes silorum' in ubi hi e essentissimi Philosophi
do trina compilatum, qui flammam sint amplexanda, quaeue reijciendata, laudonen Theologia nostia in terris, quae laudanda,&quamam di ea i- -in lalis autem seinpiternam gloriam da a Christiccitis: ae et eicit,ucinas sint ades, Omni ii iii ias O . utriusque Theologiae. Pro nunc tali r i Immo ut quida istius nostrae tempe- susticiant, quae adduximus mst str- ustus Li p. statis noui nobilis vir magna erudi- nium Platonicae Philo piliae, inq-- tione praeditus dicitis mam is debet .multa apparebunt contannia nostrae laudareat, omni bini v quγopus aliquod Dinisti, ut liquitata processu voluuii pervcnux varijs, illustrium virorsi sententi is; quod autem ad aliorum utilita- . tem conferat, quam ille, qui suo Marte componit volumen, quod nihil vel utissitatis, villa audis in se cinia eat. Exein- plum autem pulcherrimum habetur de 'Ape,& Aranea; Apis. n. ex varijs sto- hibus humstrem trahens dulcissim si mel eisnfieitrat emiistis gustantibus suauissinis patebit. Ordo seruandus in Upcie
est infra scriptus. V. G. . a. In sequenti Libro agemus de Oper compendium ad aurex nostrorum Theologorum positivorurn ; qui qiu-dem sunt illi, quorum distulam tectinus metitionem in hoc primo Libro, nec non Doctorum Scholasticorum ,
mu n praebet. Aranea autem tenues, & idissimi Doctoi is, necnon D. Bomille ac xiles telas texere uidetur ex semctip- tutae Seraphici,aci demum subtilissimisa. qua tamen nullius vialitatiscli , nisi LScori, euius vegetam doctrinam, atque uiui ipsi inustas capiendas... discussam secuti sumus, permultos an- , Quuellit,opus igitur accipiatur ab . nos Fratrea nostri instituti, eandem ex Ius qui ex init doctrina fructum, . prolata din entire .d communemhinc tile tamentum in te duntt & meo non - methodum seruat, unus, sciliceLprimo curent admirari nisi ea quae simplici- inuesti adci, An Deus sit: postea quid - ter tonsona nostris,dogmatibus v iden- sit: deitide atia circa ipsum breuiter tur, de quae a sanctis Patribus de ipso resolute pro voto absolvemus. n κυι dicuntur . DIN. . l . . . . . i ,ra o, Et cadem methodo de Angelis de
kii Hoc est iudicium, decensiva sancto. Mundi ortu , de Anima , de Matitudiis
62쪽
In quo compendiose de Dei Natura tractatur, secundum mentem nostrorum I heologorum, ex varijs eorum scriptis excerptus, di conscriptusue qui erit primus in compa-'- ratione cum Ethnicis Philosopli is ponendus.
rum omnino,& indubitatum amrmarunt, non solum nostrates,qui ve
ritate diuinitus illuminati , de rato pronunciare poterant, sedctia in alij, quibus fetes Theologorum nomen dederunt; ideo cius natu tan essentiamq. illi viribus supernis ,. hi autem viribus natur libus proferre non dubitarunt. Vnde si quis inter nos dubitaret: An lacus csset, non solum ut coecus, & cxcors, eustia loco expcllendus, sed grauiter etiapcena mortis puniendus, si tamen ad partem negatiuam, ut impius, se se adiungeret. Nam si Athenienses antiquitus libium Prothagorae Sophistς combusserun t, in cuius fronte legebatur dubitatio: An Deus esset 'am. ipsum a CLuitate, ut infamem ad exuland si eiecerunt, quato magis nos,qui veri luminis fulgore illustrati sumus, damnare debemus & dubitantem, de nc gantem, ut Atheum, no solum eius scriptum, ci .
expellere, sed ipsum mel cum libro co-burere Z quod obseruatur saepe saepius apud uostros, quando quis non solum
ut Atheus couincitur, sed etiam quando ut haereticus simplex, qui aliquem ex articulis notiis fidei pervicax,& impius negat. Hii csanctiss. I aquilici in is Tribunal erectum iure suit a nostra Ecclesia Catholica, quae rLucra Deum veru, dc unum cognoscit, & colit. Quare Theologi nostratcs tum positi ui,tu in scholastici non videntur in dubium reuocare: An Deus sit. scd statim supponunt ut certum, & nituntur eius esis, renaturam docere, si tamen hunc volunt pro sua vi demonstrare, vijs omni inoutuntur comminibus cum Philosophis p ijs bene de Deo consentientibus, cum quibus nequaquam in hoc negotio e
rare contingit. Et in pilinis D. Thomas Doct. An- PrI. p sum
gelicus quinque rationabilibus vijs hendit Deum esse, quae quidem a Philosophis desumuntur, desunt seque
tes, scilicet. iavia motus, prima. diu ia ericientis, secunda. iVia necessarij, tertia. Via ordinis, quarta.
Via demum gubernationis, quinta. Ex ijs nimirum vijs conspicue appa
63쪽
Pct, qui 1 metus, e cientia, necessitas, em gius Doctor apud Graecos, hoe utiturdo, de gubernasio, ira ud potest , di debet argumento ad Dei probandum esse. Sim 3aii, ne detur abitio, & processus in aliqua traducti sunt, vel creata, quo orinti ii tum quod apud quoscunq. Phi- modo ab aliqua producen sani producti losophos nequaquam admittitur, un- quia nihilse ipsum producit, it d producens de latcudum est ob hac Deli esse.s Pri- aut es productam, aut ne infecundum, utinum motorem, prunum e cies, primum reuera nan est productam, optimum es ens, Io. Damast. nece fanum, vel necesse . Ite, primunt om improductum, or independens, quod non est aenos, dc primum gubernans rerum om- aliud nisi Deas. Si aut primum ab alionium mundanarum, &supra niuaua- Educente necesse esset produci, ite denarum serien . illo, &sictgressio fieret semper adulti Primus motor est ille, qui ι babilis teriora, donec perueniatur ad aliquod manens dat cuncta moueri, v t peroptime in sc pendens, ct increatu, de cum pro- canit Boetius de Cons datione'. Haec gressio non admittiatur apud quepiam via desumpta est a Platone, libro de is in infinitum ut dictum cu restat quod gibus , t videbimus Deo fluunte in se- illud indepcndcns,& increatum sitque iti Libro ex quo posica transtulit Deus iple. Arii l. suam primam c. usam , suumque uidquid dictum est de Matere, deprimum m illarem 3. Physicol u, I a. efiiciente, de nece Fario, de ordinante, ac .
Met phy s. & stante hac prima, nc d dc gabernante, nec non dc producente, tur processus iii in cibus clienti. litur dcbet cisam intelligi de causantc, quod subor. inatis, secunda facillime probo idem in cum effcicnte, & producentetur, quia ead cni ncccssitate,'radari o- omnia inscriora, & superiora, quae siuero: tci ptimum motor na, sic dari opor finita, siue infinita exi liant, indigentiet primam caustin cilici tem, omnino extra se aliq u , ad hoc ut tint, di illud non factam, ratio eii in promptu, eo iterum vel causatum cst, via non, spria quian Oncssent caiis, inediae, ficetiam mum stat cum x mucrsitate caeci IOIum de alijs, lini: li n.ma l. inodoopnitet in cauiatorum, Ic no extra: si autLm non, necessarijs esse unum quod quidem sug ut extra eam sit, incausatum omnino necessitatis caus .ini no habeat: sic etiam oportet esse, & nil aliud est nisi Dcus. oportet in entium grodibus esse unum Igitur his vijs, his q. rationibus qu.ae , . consa optimum,&s vi meens, caetera entia reuera optime sunt, lacus est, nec po- si recte disponens,&pcroptime ordinus, test, nec debet a sana mcnte negari. quod quidem sit alia tum caularu cau- Mitto quomodo possumus inuentiosa, & tandem oportet aliquem intelle- Dcum csse etiam a simili, nam quc ctum summu reperiri omnia insensibi- admodum maria ex fluminum ingrcssialia entia, quae scipsa nequaquam ordi- bus coadunantur,& fiumina ex rivulis, nare valent, dirigentem, & optima ra- rivuli vero a fonte, qui est perenni, suistione gubernantem ,& iste non solum xus, & indeficiens, cinanare videntur thorum Plutosophorum consensu, sed ita omnia creata ab uno sonae pcrunni, grauissimorum Theologorum placitis, ct indeficiente, qui semper eodim m est D us ipse, qui primus matre, pii inu do scaturiginem pariat rerum, quae in es crene, pi imum necessarum, primuinia fluxu natui a , & in vicissitudine aeterna orsnans, primum gubernans, ut veiecit oportct dcriuare,& hic est Deus. appellatur. Mitto multa his similia, ex quibus H.e rationes, ut psnitus verae, etiam possumus argumentari Dcucsse, quia
64쪽
&efficieissmuin, quod ii peschra, siue ab esse ad non ess , vel ad csse maa bona HV inferioribus cospiciuntur. ius, udi adesse minus. Egosum, q an , ea furit; non vi essentialiter talia ,sed participative alicuius, qui esse ii tiali te Pulcher, essentialiter nonu dicitur,&iste reuera Deus est, qui fuit una pulchri duis,di summa bunitas est summa
superidi ni, idco lum i cucia,&ad Loesie ineli dicitur esse, o si numeti pluat rebus subtraherem, allico cortu rent, quia non habent cile iii si perine, Uquemadmodum ex nihilo iacta sunt:
lchritudo, quia ipse est utensura re- ita in nihilum sine me libi rent,quia c. larum omnium pulchritudine participa earum eli mea stipei substantialis diurarium, iuxta illud, Et Gritudo a'n Medeum est, o pulchritudo totius mundi Summa Bonitas,quia per essentiam talis est, cua, solius Dei essentia sit suuiuhsse,cui non a subniunt peregrina acci dentia, sed 'uod caeteris conuenit a cidentaliter, illi essentialiter conuenire dicitur, qtiem ad nodi illi ctialii esse s stentem, sapientem, &c. ad illum tuis. nitas , inuntiue in ullis stur, nonica maliter; illa magis latii m csib ad me natem Anselmi dicitur lil. b re , eo qu α a non esse ina xiii ἡ dista culcitui Nut d. s post esse, des la abet non cit nec es epoti nouessici; ni q. cti .im cogitari pO. test uon esse : est igiti ir Deus. Sed quid amplius dicendum de ci esse, c ima per se notum sit .vim e s de star
anequaquam, cum sinis rerunt om tum quoad te primo, quo ad ncs autem alioli riseries; viteatur, di sit, immo prin muto,per se, uia praedicaturn cst idem iptum, se m Ediuin ; ex his pa ici, quod subiecto, quia Deus e li suum csse , non soliis ipfroinlii modaui per es eui, etutem quo ad nos sic, eo quia ignor rLabet. secundun, suam est Etiti&m,unde mus inum esse; a prio ri ut dicunt r E SHsequeti ille solus pir subi in diuia se notum est Deum est inte lectui di hssentii burius est. Igitur Deukest. stincte terminos concipienti, alis in- Π cita quid invitiorandum eth, i n fro- tellectus diuiuus dicitur, nec non Be barrdo Deum este, cum solus dicatur, te torum, attamen LX gratia, at tib cotus, habebe tisisti eide perfectsi, itam illud sed nullus intesticius creatus, suu : sine ubila tibiae perlaetum est, cuius 'ria, potest natuitili indagine ipsuma nili I st ri ipsimi; nisi, quia esse , meum distincte c6ncipere, ut ipse Sc inest iam , ill*i1d extri uidetur hab.
tus asserit: Quo circa,ncc talis propositio: Deus est: hac via est per se notata,
sed solummodo sibi eic propria natura, alijs but ud daedilinus 'ex gratia accidit, nuditis q. tibis ita dici-
65쪽
ι nus, Lucretius, Doletus, de complures alij; sed cessat admiratio, cum video, quod a nostris Theologis non solum. defendatur ut pi L, sed ut bene sentie
la Ploti, tes admittit tur,& praeserti in a Clemen-
in . te Alexandrino, necnon a D. Augustiis
mi M. no, dixerunt. n. isti celeberrimi Doctores, quod hi absolute esse non negarunt Deum verum, sed illos dumtaxat, quos cOlcbat vetusta, sed ceca Gentilitas, & hi sunt, qui quidem appellantur, Saturnus, Iupiter, Mars, Mercurius, Iuno, Minerua, Venus, Sc caetera, quod si ita sit. absolute non sunt damnandi, sed sit quomodocunque; quidam nihilominus toltcre nituntur impudenter Deos e medio,tum apud antiquos,tum apud Neotericos; o utinain etiam ilia hoc deprauato saeculo non extarent i spientes Attici, qui inconstantes in omnibus vijs suis modo unum , modo alium amplactentes vivendi ritum, mois domum, modo aliud sequente4 dosema, tandem, ut a Diabolo ducti, er
Quot ex hoc senere in Anglia, Gerumania, & Geneuae credimus csse tot mea sententia) ibi reperiuntur, quot in Italia nostra fideles ι licet hi nostr
profiteantur quaedam tenere dogmata, quae tamen minime tenent i hinc
iure merito Athei appellari possunt. Non possum nisi summopere admirari, quomod0 Deum taliter abneganis res Philosophi, quin imo Theologi a deant appellari, cum Philosophus sit sapietiae amator,& Theologus sapiemtiae verae possessor, & cuius sapientiae reuera Diuinae, non illius,quae non sta. pientia, sed inanis stultitia nuncupari
- Sed ad rem nostra redeamus. Deus est, nec negari potest, nam licet per se notum non sit prioristice, siue a priori, de quo ad nos,tamen posterioristice,siue a posteriori est per se notum, & hoc est illud, quod vult habere Scotus, ubi supra,nezando Dcla cile per se notum,& afferrendo propositionis eondi uia mnes per se notae, primo quidem modo, tit snon autem secundo modo ; si vero intelligere placet, quomodo per se notus esse dicatur Deus, fateri debemus ali- Dimam a
quid per se notum bifariam dici primo
ex sola cognitione terminorum seclusa omni demonstratione, & a priori, de a 'posteriori,& talis dicitur reuera,&prooprie propositio per se nota. Secundo, . dicitur propositio per se nota, propte rea quod arguendo a posteriori, statim fit nota,quomodo ostenditur ex motu,
exessicientia, ex necess. ex ordine, ex
gubernatione, ex pulchritudine Dcum Biso cesse:quod quidem facit Angelicus Dor ctor, & Damascenus, ubi supra, & h modo pro nunc intelligatur Deum ess per se notu quo ad nos, quo etiam mordo Deum este posse demonstrari dicumus. Nam ex Arist. scimus duplicem
demonstrationem reperiri, unam Perxausam, aliam per effectum. prima di- i. ω.
'tur demon sira tio a propter quid: 'cunda aulcm quia; priina est per priora simpliciter, secunda velo per ea Mu est ut priora quo ad nos: cum.n.efectus oliduis nobis manifestior est,quam suβ et . hucausa, per ipsum effectum proccdimusi essὸd ad cognitionem causae, quolibet. n. effectu, potest dem0nstrari propria tria causam eius esse, si tamen eius csectu sint magis noti, quo ad nos, quia cum effectus a capsa dependςat posito effς-ctu necςssu est causam praeexistere, sic ex effectu Dei potest deministrar, Deum esse, de de facto taliter demonis stratur, nam Deu esse, licet non sit p senotliquo ad nos, ut nuper dixim , demon strabile tamen est per effectus nobis notos. Igitur Deus est, dicam Gail. νri quicquid sciunt ii sipientes Athni, ip iura in
huius , de alterius saeculi , qui spiritu
satanico amati non dubitarunt magna impudentia exclamare: Non es Deo.
Quicquid hucusq. deesse Dei dixi. mus, quicquid circa illud probaulinus, rationibus omnino irrefiasabilibus
66쪽
eat communis sensis, & Philosoph rnm recte de Deo sentientisi, & The
logorum Omnium nostrorum, qui nimirum huius rei venam sentetiam pro-Κrre pollunt, superno lumine inspirarati: intentio nostra non est solum inmdo hoc rationibus probare, sed etiam au 2 nitatibus, & signis, ideo omissis innumeris Patrum a uetaritatibus,quae maxime ad hoc conferre post uni, ad il-I.is immediate accedam, quae non possunt omnino sine graitissima reprchian- fione, & poena negari. I
Deus cst, non est eur ambigi possisi& non solum , quia Ethnica argum Ela hoc probare dicantur, sed quia mulio
luculentius,& firmius Ecclesia Deit stetur, cuius fundamenta in mediu adducere par est, inter qus primum cst tale. Deus est, eo quia vcrbs eius incrc tu M. aetcrna gi nctatione genitum, ii mana carne indutum hoc exprc sieprotulit,& euidentissime mani f. stauit, quia inissocius in carnem ad expia dum hominum peccata, aderi cunctis mani tota apparuit, quod negari non potest, eo quia illuit bus fuit decorata
mira alis, qllaea pura creatura nequaquam fieri possunt,& si prius facta sunt
in veteri testamentia, ut, quod Sol in coelo per unius dici sp tium, tempore Iosue iteterit, quodq. ipse , aegr tante Ezechia, per decem gradus Ictrocus se rit, in virtute ipsitus hoc totum factum est . quemadmodum etiam in nouo miracula ab Apostolis,&ab alijs Sanctis in virtute ipsius facta dicuntur. λIte Deus est, eo quia visibiliter Spiritus sanctus a Patie, & Filio, hoc est verbo ipso procedens en usus, visus est etiam oculis carnalibus modo in C Iumbae specie, ad dc signandam humilitatem: modo in specie nubis lucids,ad illustranda in veritatem: modo in sp eic flatus,ad copulandam fraterna chaiaritatem: modo in specie linguae ignitae, ad praedicandam perfectam sanctita id.
Iuxta quod in Etacta canunt fideles r
Linguae figuram detulis. Sed si quis curiosE inquireret, cur scoκll. hodie non visibiliter Spi litus S. mitti virtur Θ illico resporideri dcbct, quod ratio est,quia hodie fidcs c st perfecth c
tem incipicbat; ideo licccsse iiiii Ipsinnvisibili specie apparere. Deus est, quia si non esset; Eccllasia
non ita propagari tur ad omncssetes,neq. contra diab ilidos incursus hima,& stabilis perstiteret per tants lcm p his spatium, nec consertiaretur cnnira impias haereticorum in se stationes, dia omnium is fidelium oppolitiones; in oquanto magis eam oppi timere nitu tur, ιδ ininus eius veritatem laedunt,&clarius eam apscire re faciunt.
Deus est, eo quia Bphetiae de chri.
sto vcnculo habitet,in co uci achor consumatae lunt. 3c Primo nascitur ad pr)fixum tempus, iuYta Daniciis Plorh ti: na, in loco statuto, iuxta illam: It tu Bethleem terra Iuda. de Virgine Matre, iuxta illam: Ecce Virgo concipiet, G panet u i l . iam . praedicat regnum Dei, aedit miracula magna, peiegrinado huc illucq. turis mortuos vivificando, inni csctis illum inado, tum omnes infirmitatcs humanas sanando, iuxta easdem propheticas asscrtioncs, patitur innumera mustata, & infamia opprobria, &'dcniq. moltu turpissinia codcmnarur, ni ox ita surgit, se discipulisse videndum offerri& palpandum praebct,dehinc ad sup roscuolat Coelos, & promisium Spiritum cui lii pra tetigimus mittit; quid amplius Θ nonne ha c omnia sunt clara testimonia, quod Deus cst pMitto signa veteris Testam ei ; multa quidem es litis e non latet, ut visibilis Heliae ad cs tum in medio igniti cusrus euectio. Helissi admirandi opera in nomine Dei ipsius facta, istius aic'. illius mortuorum resuscitatio,&c. quia nimis longa es et oratio nostra. Nullam lacio mentione de his, quae F a mhin
67쪽
mirabiliter apparuersit expirate Christo in Cruce. s. mortuorum ad vitam regressus, de multis apparitioi Solis c tra naturae in itinctu ia Obscuratio, quἰe etiam Pbilosophantibus admirandam se praebuit; insolitus terrae tync tremor, dc petrarun diruptio,qii .omnia sigi nimis clare videntur attestari,S Deum esse,& notiram ipse n maximam curam
Sicut haec certe conspexerunt homines, & posterioribus praedicarunt in c6ficia lationem, Iattestationem cssen- , tiae Dei; ita promissones nobis fustas de luturo Iudicio, de mortuorum resurrectione, de vita a terna post rudi 'um, de poenis malorum propter eoi iam de licta , & de prata iijs bonorum, procul dubio suo tempore conspicientus. ἈHae o sunt solida, & vera fundamenta, praeter ratio ae supra allatas, quae
corumunes sunt noliis, & sapientibus Mundi, quibus affirmari pi test, quod Deus est,contra in tam es insipientcs,&impios Athe istas, & vctustos,& rcccntiores. Hsciunt oracula, a nobis obsim Danda maxime, kdiligenda, auibus assentimur, quod Dolis cst.. Naac vero citia naturam pro viribus
nostris declaremus, quae licet difficillime comprehcndi,& pra conseques is clarari possit,attamen viribus diu in itus ministratis h ic assequi promittimus ;eo quia Sancti, quorum placita in hoc
eisdem sulti sequimur, hoc idein & p
tuerunt, & fecerunt. αVOD DEUS NON SIT CORPOREUS, SED SI ME SIMPLEX. li Deum non esse corpus, neque quid materiale, de sensibile, uno ore pronuntiant, non modo Theologi omnes,
sed plerique mundi sapientes, qui quiadem ipsum iurς faciunt purum actum, omnino simplicem,& omnino incor
tem omnino immobilis est Deus, adeo. Vt neque etiam possit cogitari mobilis
ullo pactos ex conscquen ii restat,quod non sit cui pus, sed pure incorporeus,& Prima ratis ideo purus actus, & maxime simplex. Praetcrea corpus: ex se nulla habet vim Secundata mouendi. in o quicquid vidctur inmie ' μ' ri dicitur esse materiale, quod vi omniano incorporea mouetur, ut Coelii, Anima l,& rc liqua ; Deus autem non motus mouet, quae usi latio λ quia non est cor- Tettia mispus: tadcm omne corpus in esse ab aliopcndet, Deus autem n uaquam, quia
ex se est reucra, ct i nullo accipit esse , quia adco est suum ine, &sua diuina Cisentia, quod etiam causa prima dici
tur omnium existetium in natura cre ta, ex quibus concluditur Deum non primacon esse coipus, adiungitur Ioannis confim mali O, dicen US, Dems truus es s a pri- I mo ad cxtrcinum concluditur, S sano modo, quod Deus cst incorporeus,in- depend ens, actus nones in nutatio, nec vicissitu ras olumia bratio Iacobo teste.) Epi'. tri Concluditur his rationibus et quod a. Coclus sit maxime simplcx,quia non est matc- D Q. Ang.
ria sinplix, quae innumeris gradibus ab eo diliat, rani qua imperlaetissininia. . pQ sectissimo, quod nocti torma quet est longe imperiectior ipso, ncque cxcouiequciari cona positu, clim ex utraq. illud constare dicatur, si non est taleia,ucq. creatura appellari potest, scd omnium creator, effector, de seruator. Si est immunis a compositione materiali, ε 3 3 est igitur sua Deitas, sua natura, &suavita, ncq. solum essentia sua sua nat ra, Deus est,sed etiam hoc pacto suum in. . csse, adeo ut in ipso omnino identinori, essentiam esse, vitam, & n turam
Nec putandum cst ipsum in genere reperiri praedica nactat quia ipsius non
est setius, nec differentia,nec ex consequenti definitio, nec postrema demonstratio, rus per cnectu ut supra ossici
68쪽
lues est ri omnia superioribus ratH- tenti iiii aequidem , eo qui a rimata ipsi
nibus confirmari pollunt , sicut etiam quod non admittat accidens iit se, siue coi une, siue proprium ilitelligatur'; si igitur in illo compositio titilla cadit, restat, quod omnino simplex iure op
-': Sed torsan quis dubitare posset, csi omino simplex dicatur, an etiaini com p 3n l bilis ex sui n itura cu alis S co staturὸ .Hq. respondeis potest,& recta ratione,quia si est prima causa efficiens omnium, cuius est pini tib& per se Ig re, de quod simpliciter priminia in entiabus sit, non potest i .i herius compositione couenire, principia cietiim compositionis , cum materia, se Drma sint,
cura efficiente non c u .icidunt. /.
Igitur stantibus his Omnibus, itidem fateamur Dei nn esse simplicissimae naturae, iiivinissima , c omnino incolares natae, imi r ni kibilis & malterabilis. DEUS EST PERFECT ISSIM .ET VII . iTandem concludendum est, ipsum in se omnes pelicet ioncs csitinere,nam si in re producta a l. qua reperitur pc sectio, multo mas is, & motio cmincia tiori d bet reperiri in causa alloi u pr ducente, 6e cum ipse omnium sit causa, sequitur etiam, quod in se modocmianentiori ut dictum est omnes pei i ctiones contineat, unde perfectissimus dicatur Nec replet locum, eum non sit quid mater talciquod circumscriptiue,di Gr- malitet illud occupare dicatur, sed est ubique, &in rebus omnibus per moducausae ei scipiis, & virtualitor, cum rimnium causa ipsa efficiens summa reuerasit, di cum iam incorporeus sunra iuro conclusis sit,etiam in daemonibus dicular essestsi fideratis tamen daemonibus; ut sunt screatae, vel creaturae simpliaciter, non autem quatenus sunt creatuia T. ae per culpam deformes est in otiani bus rebus creatis, postremo per potentiam,praesentiam, de talentiam; pcr p
subdita iacet; per praesentiam, eo quia
istentiiri, quoi telius Mima, qua sunt;
habent ne ab ipso, qis in ipsam et siti
illantia , fle caula cinni inirexissem iiiiii in nanira creata est i litui'. ta idchi, quhinfinitus est, no inmitate illatone sed
i mali, quia est ijsiim i Adfusiliteri ,
quod non conticuit materiae, qui e por
terminatu, hoc est si iis liciter finit tuis,' non in furtum , bene aliquid potuit esse seundum quid infinitum, non limiusnodi tamen vere dicitur Iti si uitam, quia ipsi viri Deo compctit. l
clidum essentiam,vci infinitatem cise ii-tiae , sed etiam s.cundum intellicitam I, unde cogit itioni in habet iii finitct, quia se ipsum, qui est obieetiam ii . sinit Lm comprehcfisue cogitosor, de alia a te,&ratione talis cognitionis dii liui ctia inh1bcre scientiam infinitam, quae scietiadicitur causa cxemplaris Ici si omitii ni; unde cimi sit supti mutari timc ii cccssario ponendae sunt in eo Idci, do cxciimplaria,scu rationes reruni producendarum. Est .n. Mea ,sc cun d tum sententia thD. Augiis in Di, ira intellectualis c&dpla iis, vel Arma a materia scparata, iii mente Dei posita', nam ut ipse ait tia L
dem ut mi ma, Idea sicce, latiinc tot asinat, & ratio, quare hite dicitur intellectualis,& exemplaris etiam, prout est
prodii et ua res ad cxtra; dicitur .rter rur is ad aures Scoti, in mente disina , tundum quam aliqv d est fomialis , antri
quam formetis. Mens igitur niti ina est plena rationum reriirri creabdarsi, quae Ideae hon iniuria tapcii pantur, di secundum has Ideas, ut sumnsus artis ad
extra operatur, Je producit i es cunctas,
69쪽
tari, quae quidem cum multae sint, non unain, scd multas ctiam id cas initi L. aeterna mete est e nobis satis conspicue ostendunt; nun pcr unica. ia dumtaxat Ideam rus diuertas haud producit, sed per multas, & varias, varia, Sc multa Ideata, ad quae terminat diuina cognitioot Idea hominis ad hominem, Lc nis ad Leone,&sic de csteris. Nec hoceli cotra Dei simplicitatem, quia i*tcl- lectus Diqinus unica essentia simplici Lsima tanqua in obiccto motiuo omnes illos rc spectus, quos ponimus in essentia, vel in cognitione imitabilitatis,uel terminationis cognoscit. Idea haec asscitore Alexandro de Ales Doctore irrefragabili dicitur ab Hydor, quae vox 'nat aqua, nam sicut
in aqua variae representatur imagines, secundu n rcrum varii latcs, sic in Iacovaliae res pei has idς.is , dicitur citan
Idea ab Augustiti oui dicit se loqui
ad incntcna Platonis & pa Iadigma i Ethim .igium, quasi imma im, primens ad instat sigilli impii inclit:sincera, de alia matcria vestigium diuinae rationis , paradjgma appcllatur a D. Dionysimqu0dii dea sonat, secundum Scoti expositionem nuncupatur, quandoq. ars ab Augustino,cum dicit,quod
in Diuinis sitius est ars plena ommum rari x τ cunctorum g tuent rem I d ici tu i a b coclem , Ratio, uando, quin duo uidem ait , quod asa ratione c=nditus es No. alia, aequus, dicitur demia summu cxemplar ab eodem D. Dionysio. D. Thomas dicit, quod Idea sic nuncupatur, quatenus est principium scientiae,do siespcistat ad inici lectum speculatiuum, in quantum autem est principium causalitatis dicitur exi mplar, & fic spectat a d intelle etsi practicum ι satis de Ideis in Deo, siue in cius mente diuina. Nec mutabilis aliqtio paeto dici debet Deus, sed o 'nino immutabilis, gas est actus purus abs'. permissone ali cuius potentiae, talis ergo dici non debet, huic laniat Malachia Guosum
a res, o nori mutor praeterea quotm, .latur c ii aliquo modo in potetia, DL autem non dicitur e sie in potcntia,cum
s t actus purus, ideo impossibile est alia
Est itidm aeternus, no subiectus via i Coclis cissitudini sim per dur bilis, & taliter, i sod soli ipsi dicitur iure optimo aetc nitas conuenire, & quae e si ratio ξ quia
ratio aeternitatis consequitur immut bilitatem, sicut ratio temporis cosequutur motum: Vnde cum ipse sit maximhimmutabilis, sibi etiam maxime comis petit c se aeternum, & non solum aeteris nus, sed est sua ipsam ci aetcrnitas sicut suae sientiata. ιNunc videamus quomodo unus sit,& non plures, & quibus rationibus.
Omissis pcis tutationibus de Deo, quid si cu illa cxplicatio,nimis scirsi runcisti um cnugiat,vcni cmus ad d mon. str tiψncs, quod Dcus sit xn icus, de Dorlures, scd pilus causona dissicultatis,
Illa principalis est, eo quia non est in genere, in ullo . n. praedicamento re- pc ii ii non valui, cu purfectio sit incomprehensibilis, suis pri prictatibus, suaq. elici uia s si immo loco . stans, intellcctu imperceptibilis est, si e principio, sine line, sciripiternus a perpctura, a deo ut non solunt homi cs, sed etiam. Anguli explicare non possint i quod sit inexplicabilis prnes homines, Neptum Hieronis satis di clarat, quippe qui intcrrogatus, quid ellet musa Tyrano, spatium unius dici et drcsponsum dandum petijt, scd cum saepe saepius cogitasset,quid esset dicendum,nec admuentilat respondedi modum per inducias
protrahere conatus cst, ita ut Tyrannus miraretur, quae cretur ex eo, cur ita : fa ceret ipse in lisc verba non imprudeler, sed libere prorupit. Tuanto magis orca Dei ιn e stensium l. oro, Omores mira OA
70쪽
Est igitur inexplicabilis Deus ali, tis Dei, & cognitionis, qliae tamen haberi potest pio statu isto
sua mortali,i re omnino finita,cum ipse sit reuera infinitus,cuius rei testim nia libet hic afferre nostrotu, quae sunt adnotanda, de mcmoriae retinenda.
II. . ' Diuium noster Dionysius Areop
sum tendentia, habet codem libro,quae quidem videntur nobis tradere scientiam, quo: nodo,& qua ratione sit,
non sit explicabilis Deus. explic biiuco dein modo, quo supra de inoti .itunest ipsum esse; inexplicabili3 auicin ta-iitcr, quod non poststdcfiniri. In eandem sententiam fere Dama.
Verba hidem insinuare viduntur nobis, quomodo intelligatur, quod Deus sit, o non si compichensibilis, a ment
quo alibi mentionem fecimus, cum his
frauissimis Coryphaeis Theologiae, in
isdem videtur his concordare vel bis Adest itandum ci nquit el 'enda Dei
maiestatem, o eloquium, omnis iv ita meis .ia. riso ex BRO me omnis ex uin est, maior N .n.es mente gis, nec cogitarat et g
ν circumirices colligi pote de alia multa his nilia, quae facillime nos manuducunt' '' in cogitationem incomprehensibilit
Lst isitur incompta litansibilis, si ta- clusas lis incilabilis; si inenabilis , non pote stdefiniri; si no potust reuela definiri, reis stat, ut non pcissimus celae quidditatem
Suisceret cu Anselmo dicere, quod Deid u. Deus es id, qM nihil maius excogitari Is. μ' i is, cum Augustino, Drer es Enno se In pio2L
Suffccret dicere cu Athanasio, od Athanasi μαν est e Grais nec sis, es smmu σω- Dei nurum persta urialis causa. Sed cum eis ita Mici edo, de Deo hcuc lcntimus, de circuiusci ibimus Ucum, scd nequa quam desinimus; Ethnici ci iam quasi .hiadam ipsius viduntur tradere dc scripti nc ,quae a nobis crunt manifestandae insequenti Libro, cum de Deo ad nactem Platonis agemus,lirc de Dei quid ditate sui iam, de Dei nominibus insta. DEVS EST UNI S. Ad propositum redeundo, fateri Quod masportet prout ipsa veritas est,& demon si si ratio probat unicum esse Deum, d non plurcs, de interionis probationem incipiamus ab auctoritalibus Patrum, postea ad rationes eorundcm explicatu das accedemus; quas quidem rationes cx D. Tho. D. Bonavent. & bcOIO prs-cipue hausimus, tanq ua ex lichola sticis sanctiss.& solidissimis docti inae viris.
Paulus exclamat vulcum csic Dcum Eph. his verbis: Unus Deus, et a Tiris, Cret numptisma. Vnus Deus, igitur una fides de ipso solo, de non plures circa plurcs Deos,unum Baptistia, solum ad ipsum
consequendum requiritur. Est ideo unus vilitate illa. cqus con- , quertitur cum ente,&non numerali, quar iest principium ipsius numeri, quae sicci dicitur conuenire, ut creatura' ulli non dicatur ta ter uenire, quod noctius Seuerinus doetissimus, & pietatis magnae insignis vir, exclamando diceret,
fimnsi dici posset. Quid egemus Sanctor si testimonijsΘ ecum 33. . Dicit