장음표시 사용
71쪽
ricus DrusUGer me, neputetis inquit calgentilibus, quod multi t Dy, es etBu Piscit, regor, si ossideto M. Per Isaiain : AVI. mensu est ritus, dicit Dominus. Ego Dominas, ct non es alias extra met . x Per Ecdesiastic.Aliis est alius Deus nisita; Vnus est Dominus creator omnI-, ο nipotens. alibi. In lib. Iudith legitur: Tu es Deus, non est Eiuspraeter te. x In lib. Reg. Vens , quod nansit a Dis Deus in uniuersa terra, qxam Deus Frael.
cum ipse Exse dicat suam unitarem. - sendi persectionem c5prehendi idc4
H Israel, commus Deus tuus inus es, te plura esse non potest, alioquin illa diN seriant per aliquod, quod quide oporteret uni deesse, dictam peisectionem nequaquam habere deciam etiam par tes mundi ordinata Fonspiciantur,hoc non cilci, nisi ab aliquo uno solo ordianarentur, quod quidem unum dicitur Deus, qui est prima causa, psnitus In- causata, & independens t iam ostensum est probando, quod inus est i- 'tur unus,&n6 plures cst Dcus,& adcounus, quod maxime dicitur talis, quia conclusio Est maxinad ens & maxime indiuisum,& ratio confirmans, fle probans cst huiusmodi, qu ens , nsi real cr id c In lib. Sap. Non est alius Deus, ' m. tificantur,tadem hib irrit' simplici. mia&tadem in multis, de innumerabilibus xirha in diuisibilitas dicit tu competare, sacrae Scripturae locis,semper idem de de stantibu sis omni bis rationibus,si Dei unitate loquitur, riim vetcr stat demd te Angellai D,et. ProbatuAnoui Testamenti,quae Oinnia ibi de hac hoe axioma, quod Deissvnitate scripta ,si vcilcm in medium ad- plures ut gentiliunt i hconfideratasbduc re, nimiae prolixitati stuser m. cietas ex proseliti tenebat:α Erebitur, Ncq. ob hoc opere pretium Histi vi- sed ferpera ) detur,quid de eadem Ausust. It ossi nes ' Hoc idem Bonasentura Doct. Serr-
Sed nunc rationes Patrum scholasti. Dis 'mam aem se in ..tra regioneni. 'corum et polliciti sumus adducamus. Itidem secundo arguitur, & hcne ex supp. 1. 1
Thomas Ang. Doct. ratione triplici si- hac suopositione s. Et Ed D iis sit cita ' ' inui summa. hoc videtur clari sine pro- Iu tantissiti s s QEstoreis, FVbare. Nulti dubium est binquit Deum im- Brit o nem A. , tentiam aera ad mea ' , uinu ens Hri, cti ni ae per nem , is dril , , A astoreny uni molotest 'ctvn uersi primam causim esse, unde si Pre, iis Elastia an Hem, talis naturae est omnino non est multi- igitur Pisidast ν, no esset Lus nevis, ruod 'plicabilis, quia prima natura omnium es penu, V lam m. '
simplicissima nimirum,im multiplicabi- Itidem tertio h1fiei ii suppostion Iis dicitur ι &cum etiam totam in se eL quae est talis, arm IM, L u '
72쪽
ἱ Persemmus, i ta is omnia ι esse inferi cst quod sesum modo unus sit Deu r.
o A iasmet si sunt igitur duo, unus infra
alterum constum necese est, ct aure ab alio fecundum Hures Araturae coditionem , oriAD , qui huiusinori es, non debet dici reuera Deus, igitur a primo ad extremum non est, nisi unus verus Deus.
Quod sanctus Doctor his tribus rationibus probare videtur, hoc ide prosequendo nititur probare his alijsintentione. ratione, qua intelligit Deus alium Deum,ratione loci occupationis, di tadem, ratione, qua uterq. suininum dicaxur bonum, quae omnes conclud ut, secundum eius sanctissimam mentem , immo secundum veritatem omnino irres agabile, soluminodo unum reperiri ex necessitate Deum.
Subtilissimus, & pariter doctissimus
Ioannes Duns Scotus, hoc etiam videtur optimis probare rationibus naturalibus contra Varronem, assercntu non
posse hoc rationibus probari, sed fide solummodo teneri, auctoritate Rabbi Moysis fultus, qui quidem Dei unita tem a lege accepta assirmabat, & etiam ratione hac,quia dicebat ipse, si naturrili ratione Deum esse unum coetu ci posui, poterit, cir cadem via inciri essentia Dei, ete
in famis, quod a sum est. Nam Deus sub
et propria deitate, gus sua essennae rarione a nobis cognosci neruit, quod supra nos
tetigimus. Ad quam auctoritatem, de etiam ad argumentum, priusquam pulcherrimas Scoti rationes pro veritate adducam', sic libet respondere cu eodem subtiliis. Doct. Verum est,quod a lege Dei vniatas fuit recepta,& ratio est in promptu, eo quia populus ille Iudaicus rudis, &ad idololatria pronus existcbat,quamobrem tunc temporis opus suit per legem , & caeremonias institui unum cilc Deum, quia facillime in geli uin cnO- rem adduci potuisset, sed nO cst tamen, quod non possit demonstrari optima ratione saltem a posteriori ut ostes umNec obstat itidem ratio Varronis, lucideadem ratione, & via posset cognosci Deus, ut talis singularis citcntia, qui licet cognosci posiit Deus este quoddasingulare, non ob id icquitur, quod taliter cognoscatur, quod sub propria ratione suae lingularis ecentiae, & diuinutatis comprehendi pollit, sicuti per c plum tale manifestati potest ratio. Possum Pontificem, vel Imperat rem cognoscere esse unum utiq. singulare, & individuum hominis, quamuis ipsum haud cognosca sub omnibus suis conditionibus indiuiduantibus. Scdquid ad Apost. respondere valemus, dicentem, quod sunt Domini multi, Dii multi ρ potest responderi, quod sui Dij
multi nuncupative dicti, non autem re uera , & naturaliter. Nam hoc nomen Deus sub triplici consideratione cad re potest, illic hoc nomen triplicitcr accipi potest .s nuncupatiue, adoptiud,&naturaliter . Natui aliter conuenit Deo optimo maximo soluin, & non caeteris creaturis; Nuncupative conuenit Id lis, quae non sunt naturaliter Dij,& non modo nuncupasiue , sed usurpative; Adoptive vero conuenit omnibus h
minibus diuinae bonitatis participantibus, qui in Ecclesia Dei per gratiam habent potestatem dc legatam ligadi,at l. soluendi, & vim aedendi miracula, ncta non, ut doctrina ide spiritu prophetiae
pollentes, in admiratione sunt, iuxta illud': Fg dixi Dyems . s. adoptiue, σφῶν res omnes, primo modo non est plurificabile hoc nomen; secundo,& tertio modo, utique. Scd veniamus ad subtilissimas rationes,quibus Scotus Varroni iure aduersari videtur, & quibus pariter ostendiatur naturali ratione posse teneri unicum
cse D eum, sessent δεο Dj dicit ipse
intel crus viri que haberet duo adaequina obiecta, nempeseam essentiam, est e feriam alterius Dei, quod quidem ese nequit, cum idem actus Δο adaequata Arecta habere non
Resea Nomen De tripliciter dicitur Compa Theol.
Natti alitatione os . Deum eravnum.
73쪽
Mio ι. p fur, alterum .n. si suum e t. Donde e fiet Beatus idem in tu in duobus obiectis i talibus, cr es, enitaliteris' Iis, quia qαι- vicem Inconuenit, quia altero imo destructo,nILD Uen υ beatus esset. Ad liscadiungi- Iunia. tur luscunq. perfectio potuit numerari
in diuersis .i. est 2 in pluribus singularibus, & in eis diuidi, sicquod sint tot tales pei sectioncs, seu naturae, quot sunti singularia, plus perfectionis habent in pluribus, quam in uno ut tenet Augustinus Figitur cum infinitum non possicxcedi non potest ex cosequenti in plu- Iibus numerari. i. in pluribus indiuiduis esse ; V nus igitur,ex his subtilissimis rationibus dumtaxat crit Deus. Possit etiam hoc probari ex infinita voluntate eius, ex iru: bilitate, ex necesIc esse,&causalita te,& omnipotentia,& ex alijs; sed satis hoc longum esset omnia hic adducere, cum vn ut qui R. ex se eo loci possit rationes videre tanti Doctoris, quieti subtilium Acadciniae Cotypha us ; & Ante signanus: Omitto rationes pnilosophicas . quae in fauorςm i stius assertioms possunt assciri , quoniam de his insequeti libro mentione iacicui . M t probata igitur relinq uanius,hanc veritatem, de Dei unitate validissimis rationibus tantorum Theologorum,&auctoritatibus, apud pios,& icligios Is, tanti ponderis, corroboratam, imo e pressam, ad dcclarationem, quomo de ipsemet Deus gloriosus sit etiam in unica cssentia trinus, & ut talis iure adoratura Xpicolis, tanquam taliter cognitus, supci naturali ta inen lumine a cedamus, & hoc idem vijs,& rationibus eorundem Theologorum, tuos supra allega ui mus, aperia muS. DEUS EST T RINUS. Non repugnare Trinitatem pers M naru .n esse in unica eslantia, oςs The logi, tanquam ex orc proprio diuiniis- mi oraculi Christi clamitant, & rationibus perspicacissimis digne, & laudabiliter, quo ad fieri potest, probant. DiuuS Thomas uo polle negari tres
cungis dicit excellentissime Doctser Rria sanctus) τπα- signi utar, et orma, ct Arad, ut salens formam, ibinorma risi mra Hevores AE eo, quo Nignificatur, ut o mum halens, et econtra modosis, sed tain dumis e semia i a significaIur, vise ma, perfna vero, ut formam habens, liti
non videtur esse repugnantia, quia in diu nis persona unius es cutiae esse possint, ex
missim anae, ex hoc nimii uin pore it probari prima propositio. Nam dicimus constantia Petri, &c contra, P trus cst magnae constantiae.
b. Aida patet ex dictis, nihilominus quia in diuinis csicntia una cxis cSpem sonae multiplicatur; idco virobiq. ad ij-citur nomen num crate,quia Lx, vcl te dicunt habitudinem cause marcii alis, vel cilici cntis,sta It in matella, is ituraliae ita gatur, c A quo patc t, s undum cxli s clara rc stat asscrtio sancti Doct.
dciui his rationibus affrina re,& primo ex hac suppostione,quia ubi cst summa
I atitudo, dicitur cliam ibi esse summa bonitas,summa chalitas,summa iucunditas, & i bi in summo hac omnia sunt,dcbet pcr cim sequens ibi repi riri communicatio, nam proprium, & peculiare munus bonitatis est se communicare,'ecitaritatis in alterum diffundcre a m rem,cum eius amor non sit pi tua tus,sed ,
i n aliud tendes, sic & iucundita tis summae , cum nullius boni sine his si iucunda possessio; sic ad sumniam soccunditatem requiritur societas ipsa, & cxconsequenti pluralitas; & quod dicit , craphicus Doctor de summa Beatitudine, ct de consequentibus, hoc idem ali ruit de summa perfectione, cuius proprium est producere talem, qualis ipsa est i . natura, hoc idem etiam de summa sint plicitate, cuius propriu est velle, quod aliqua natura sit in pluribus, quod iri
uniuersali patet, & hoc idem postremo
74쪽
Crim parat ibnis. JLiber II: si
intelligitur desu ma pianitate, quae possit in phiribus esse. sicutieti ama Gmq imel peritur in Deo, cuius pro- . mili potest hoc modo argui . sicut unata Ali l mi Pium cst essὰ summe sicunda, unde ex natura creata potest recipere uipra se . μ' in
iis omnibus posivinus concludere unutatem, id pluralitatem , in d, uinis nitatem in clientia, pluralatatem in peri nis, cxD. Bina uentura.
an Scotus ut i a cim albus subtilis est, in hac eadem re . subtililii inus apparet s... i. i Possibile est, dicit hic Doctor, cum vnitate essentip stare personarum Trinita-Aiura tem, nec ulla cst contradictio,vt Magi. Met impietatis, nostris tanquam erIominam pingere videtur, qui hanc veris Ain. maiio xatem luce meridiana clariore hac rone Lod crura delituere conatus est, dicendo , quod i Metaph. cuna substantia in diuinis sit unuina g-ς- ιλ fregatum,debet esse unus per inteliorem unam additam congregato , quod est Haereticuin, ct impium dicere; nam unitas ,& pluralitas in Dium is no sunt secundum idem, quia unitas est secundum esse litiam . pluralitas secundu petasonas, & contradietio ad metem Ari st. est allirmatio, de negatio eiusdem rei,de Monti nis,lecus autem in hac, quia cilcn..tia diuina, de perioria distinguuntur ex natura rci, vel io aliter secundu alios ad contradictionem requiritur,no mC-do idctitas rei, sed etiam nonianis, hoc
man ire stum exemplo primi fieri potest.
Marcus currit ἱ Cicero non currit, licet res sit eadem,non tamen voxI excmplo
secundi unitas estentiar,& pluralitas personarum, licet sit idem re, no tamen est identitas nominis, quod requiritur ad contradictionem, unde ex his liquido apparci superiorum VCritas. i. i. Ncc potest xcritati hoe repupi area, cum esentia Diuina sit simplicissima,&Nee in Iri illi nitata, quia propter talem simplicupto t. qr tatem potest esse in pluribus partibus risis. '. . sine diminutione alicuius corporis, igiatur multo magis e sentia Diuina potest esse in pluribus suppositis. tItidem essentia diuina est persectio simpliciter, quae est pluribus communi-itabilis , ideo non repugnat, quia non
plures proprietates acci sentales,ita diuina natura, quae est pei fectissima, potest recipere plures proprietates Personales ἱ unde ita his Aueri. impia ratio
oed non sunt plures, in eskntia diuina , licet pluru cile possint ex supra allatis, sed tantummodo tres ac ratio potissima est, quia est ibi tantum una persona no producta, ct una pniducta peractum intellectus, & alia pcr actum v lsitatis, prima est Pater, secunda est Filius,tertia est Spiritus sanctus,& isti di-esitur duae productiones ad intra,prout duo principia productiva ibi repetiun- tui; prima productio est a uicinoria loecunda, qua Pater generat Filiis, cunda a voluntate ipsi, qua Pater,& Filius simul produc ut Spiritum sanctum I prima dicitur principium generationis Fialij, sicunda productionis, sue spirationis Spiritus sancti. Dicuntur etiadus productiones ta tum, eo quia in ea sunt duo principia productiva ad intra, habcntia productiones adaequatas, quae sempcr manci.
Qus tamen productiones non dicuntur esse ei uiacm rationis, quia illa, quae sunt eiusdem rationis,non posunt multiplicari , nisi per materiam; at in diu ianis no est materia, igitur productiones istae duae non sunt eiusdem rationis. Vera est igitur principalis positio . s. quod Deus est unus unitate cssentur, scd trinus trinitate pei sonarum, scd ad hoc, ut melius, & clarius haec nobis fit ma materia intelligatur, faciamus hanc diuisionem de mente eiusdem subtili Lsimi Scoti, & suorum, quae non seli: miscunctis vcritatem Trinitatis in unicatae sentia aperici, sed etiam omnia, quae possunt in hac materia deliderati patefaciet.
75쪽
IN DO igitur ponunt cum omnibu
; , ' siderari, is intri iucca & Πςri usi n- volt di in riae, sine liqua considerationς inicile ''- ρ' ectus, ves vi extrinseca, qui sunt se i mdj,aduenietes ipsi est. ntia, percoli. d ratisne u intellectu Ruterear Pori sui ita, si huius nodi. l . ν,ν 3 t . illa dicundia i quid ditatiua,vel modi N y ono limia suci, qua adtat in , qu: dditati , iij appellantior illa, quia dicunt cilcntiam, ens, substanti ini, spirit trin, labrutat m, Naturam, , ita, Intullectionem, te i oli iobe n,& h.ic om qia secundum quid dix. tem ei seia tia dicsitur; Modi iii lims ci dicuntur, quia intrinsccemodi, ficant essentiam ipsani, ut infinitus, existentia, dimi licitas, Necessitas Aeter,
nitas, Atus, Hecheitas, rcalitas, & tales; inantitatu avcr 4 cstur,quae cir. ςa esse icitia dicu ax qirantitatem, ut cit'Vnitas, I linitas, Infinitas, imuic mi ra umii ita ,& taleS. Iν, Q,iae vero exti inlaca sunt esse uialia, Tio in in vel thalitatis radicuntur, vel traiislatii, qualitatiua pariter eo, quia circa esset
tiam ipsam dicunt qualitatem; vcl perni lim qualitatis se habent, ut potanxia, bapientia, non itas, Iustitia, Forti tu lo,&huius nodi, trauata aut dicantur, eo olita in essentiam 4's m per effectus simili tu linem transierit muniscuti lux, splend ar, lumen lapis, ranus,
di huius inodi, prout in sacva sit iris tit
quentissimc inuenitur mihi, bH Haec o trinia in ip ta essentia, ut essen- ιδ ςj tia est , inueniuntur; modo in ipsam et
filiapo filio iij roecisio Sphirui saneto,
Et ista est puli hirtima illa diuisio, ex qua totum Tritinansiitysic risi apud Sco; i stas expli tur i aliter igitiri L I
rere videntia , sui r in diuinis generat Filium c Vebum, Ι4liusex consequeti-gcncratur, Pater e Filius spirant ripiritum sanctψm, dieii quare Fului non du
76쪽
Comparationis. Liber Tel tur generare γ qaar est repugnantia ξquare noli sequatur filialis generatio Θ
hoc est ille rius Fi I9, qu mad nodus sicuti curii ire con spicitur ii
specimis aluinasticis Θ on Seclius 3: ibi hanc issemus: in sate tur, eo quia suppositum rccipicias formam pex pr Maeus ne in ad tua tam ills fornice, apore it mr illam produc te formam, sed Filius iccipit ni emoria foecunda n per producti Inum adaequ. ta illi inemori de causa igitur non potest generate, siue producere alium filium, quia si hoc potis et patci haberet nepotem, quod ma Mime lascinum it, Ιῖilius igitur non vcncrat , nec Spiritus sanctus,sed Parci solus. scd i. si auid tota cilcolla e gen cratnc, ves ipsam et sinerature proracio nec generat, nec gelacra Iur, ut estentia est , nec ob id se 'ititur Tros, que immerito Abbas Ioa-ιhiin Masktro Petro Lombardo imi risit. s. quod in diuinis quaternitalcm
Nilium Patrem, & Filium spirare Spu
xitum sanetu.n, ellen I iam Muio ncc sc-oeraro, nec generari, Irotio validiis maest, eo qui ac sentia non dicitur re satiue ut citentia, nam Incras realiter xc fertur ad genitum, & e c5ucrse,quod cadit later personas. s. Patrem,& Fili si sol si inodo, , t person ς sunt,restat,quod essentia nec seneret, nec gen retur, bi diuina essentia nec generat . nec
generem i, citat,quod Filius sit qui generatur, sed nunquid generatur de Patris substantia, tanquam de materia λGandauθsis dicit, quod sic. cuila rationes inultae sunt , quae quidda scoro oppositum tenente .s.quod non sit de substantia Patris, tanquam materia, licet lateatur, quod sit de substastia P tris simpliciter, o nugaantur. - Quod Filiae; si de Patris substantia, hoc satelligitur sensu .inu Q lj dc non dicat priaecise Diaginationem, quia hoc inconuenies cκ hac positi ne scquci c-
r. s. quod cicatui a tomiac si stant de
substantia Dei, ncq. etiam dicat praca QM consubstantialitatem,quia ex hoc si queretur aliud inconuintcs.f.quod P I
cit simul, &stines origina tio Ni, dic subitantialitatem, unde cx his talis potcile sensus,rcuera germanus, lilius citide substantia Patris , hoc est originat una Patre, & ci consubstantiatur, quid in his sequitur e quod non sit eu Parcinxia ἀ . a. subitantia, tanquam de malusia, occis etiam de nihilo. Sproicero uic Srccte. animaduertit ut sic se hali nam sic ede substat: tia Pata stanouam de matc-1ia , cs, et de ea tauq cani de aliqu6inu posceto, cu sempei quia impciscerio ius dicat in arctia respciau ici produc in ex ea ec Obstat,quod huc si intellige, dum de materia inistriorum, qua x. ii v ncillitii dinis,&mutationis subicctsi,ql: saetia illo modo argueret aliqualem an 'peri cinionem Patris ad ipsuin I iliuit, ii tanquain materiasu habes t ad istum
i. Sed quia tael una es,quod si y dc Ju
ceret pracise Criginati ancna ,scqucr tui hoc ioconvcniciis, quud cr tura omnes csciat de subsantia Dcl, h. in Ct, casione inquiritur. Vtru creaturae ciuo
non sint de substant a Dei: i irrecrari aliquam sinii litudinem ei in a coi, 'olipsae aliquo modo sint eidem similis P, Respondet D. I holaras, luc.d quo Flibet creatura, qua inuis patara , .re1j- qua, Dei aliq uale habet sin. iliis mcli', sed tamen hoc non dicit c ucslctraai, ncq. por r. Iioncm spcci ci έ aut genctis, hac linii litudo cunularatur, scd per nato viain s. ut potest i qum imitati. . Ratio cst in promptu, qui .i quicquid est primuin ,& uniuersalo pris pii uagens totius cilc huic aisnulatur Quae libet creatura , Dcus est huiuimodi.
Probat ira Maioris: nam cum agens agat sicundum suam scrinam video necesse est in clic ictu L sic aliqualem similitudincm'ioinue agentis: Lo
77쪽
persectio simpliciter in ente paritςr sim do pro hac veritate adducere vellenia, pliciter perfectis,&ut dicit D. Thom. nimiae prolixitatis serte arguerer, siau- tanquam appetitus intellectivus in ip- modo itaq. principaliorcs principalj
et rarii. . bi so, liri cst voluntas ; quicquid deratim rum I heologoria, nore meo,adducam.
s. - ne sua torinali est principium produ- D. Thomas dicit, quod si ante hoc, μ' reuuiu, ubicunq. est sine impcrfecti quod pej iis distinguantur in diuinis, ne prius qua in intelligatur habere pro- prout de , ato distinguntur,&vna per 'ductum adaequatum, potest Produce- modum voluntatis procesit, alia vero 're, de si est necesse esse, necessario pro- permodii intellectus,&inter quas ca
ducit, at cum in Deo sit volsitas spcumda , sub ratione principij productivi,&eu necesse esse, igitur habens eam, ne-plum . cessario producit isto modo; Nam asim ii, quemadmodum voluntas finita . habens obiectum amabile finitum, ad squalum,producit amorem finitum dit solummodo ordo originis ut vidimus pa uid supra etiam cum Scoto illa- rum una ab alia procedit, &sic in proposito, cum Filius nequa qua procudata Spiritu sancto , restat, quod Spiritus Sactus ab ipsemet procedat,&a Patre, & hoc restat probatu tali ratione, quia sic voluntas inii nita, ut est voluntas di- no possum distingui, nisi per rc lationes uina, habens obiectum amabile. infini- oppositas,quae sunt originis,&c. tadcini
tum, producit amorem infinitum, qui amor est piritus sanctus, scista dicitur productio bpii itus sincti, P actum voluntatis, tamen sciendum est, quod hic infinitus amor. s. Npiritus sanctus, dicitur esse per se sublistens o quia est infinitus, nani de ratione infiniti est quod sit per se subsistens, siue communicabiliter, siue incommunicabiliter. Sed a quo nam dicitur iste infinitus amor,s Spiritus sanctus,pcedere,1 Patre, an a Filio, vel ab utroque ξ pisic misso Graecorum errore, qui fuit, quod procederct a patre,non a Filio,co quia non exprimatur in Euagelio talis pro- cc stio ab ipso Filio, dicendum cst.cum nosti is Latinis,qui pari voto hoc assentire videntur, quisit Spiritus sanctus de a Patre, &a Filio dicitur proced re, αnν rito, iuxta illud in Symbolo Allia naiij expressum. Patera noctis est factus,
nec creatus, nec genitus. ictus a Patre lae van factus, nec creatus, si enitus. DG ritu an ius a Paucio Vidis, no factas,nec creatus, nec genitus, scdprocedens Rationes confirmantes hanc veritatem sunt multae, sicut in illi, & pene innumerabiles sunt Patres schola ilici,declarantes omnia,quae apud Magistrum
Sent. scripta sunt, quas quidcm, si mo- intcyjgenda est mens D. Thomae, tali
pacto quod si Spiritus S. non ri Occdc- scot. t. dist. rct a Filio, no distingucretur ab co rea - 1 I
liter; secus tamen rem sic habcre optime defendit Scotus. D. Boda uentura, supponedo, qui d a Jsent. dist. sae hamcnti lissitatione Spiritus S. I ' a Patre, &a Filio procedat, nacmini dumtaxat,quomodo prius a Patre, qua a Filio dicatur proce, cre, tamcn non' tempore,neq. causalita λLq. oriquae, scd au toritate,Vt unicul'. conto planti ipotest esse notum; diset igitui, quod ab utroque procedit tanqua 'ab uno, scd prius ab ipso Patre prioritate auctoritatis, qua intelligitur Patet praeccdere F liu 'iscut generans. gentium, licci
generatio sit a innata. Aliter hoc idem probat Ricla arduy, Rich. s.ct
dicit .n. quod si verum est, quod Filiui XV sit persecta imago patris, non pol cne, quin ipse cum ipso Patre producat Spiritum b. sicuti ctiam patet ex hoc, si eadem potentia cst in Patre, quae est in Filio non e stet, si Filius cum eodem Patre non produceret Spiritum S. nam esset quodammodo diminuta potetia in ipso Filio, id est maximu incoueniens. Multae itidem rationes solent addu- ia .ci ab ali)s, hoc idem probates,quae cum l
78쪽
non leues videantur pati oppositioncs, eum in insufflando dare, Ic a se quoque a nobis omittuntur. procedere significat, sigia ilicans aperte Subtilium Princeps, suo more subii, o sic d re, quod insumado dabat, luc, dii ter hoc probat; quod habet principia spirand occulte tribuebat; haec sunt, productivum perfectum priuiquam in- qus breuiter pro hac veritate dicere du-telligatur habere productum adaequa- ximus, quae cum luce meridiana clarioreum , potest illo principio producere, si non dependeat,de si est necesse esse, necessario producit;at Filius dicitur habe. re pri aei piu n productivum Spiritus b. prius quain intelli ratur prodist si poni, es non dependet, igitur. Minor huius Syllogismi pote ii esse,quod spiratio aliquo modo prisupponat generatione, . quia in illo priori communicatur Filio, omnis persectio absoluta, sicuti eit voluntas foecunda, quae est principium Spiritus sancti. Est clarum igitur Ipsum Spiritum S. ab utro'. procedere, ex sentetijs, & a
sumentis tantorum virorum, sed bene
verum est postea, quod ipsummet debet intelligi a sanae metis pridito, a Patre procedere, tanquam a primo principio substatiali totius Trinitatis, a Filio autem,veluti a principio ab alio, nec ex hoe concludere possumus ipsum p xius a Patre, quam a Pilio procedero: Mae cum Pater, & Filius spirent inquantum
unum, voluntate una inquantum una,
taquam principio quo, quicuuid dicat Henricus Gand. a. P.Lm ms Q. F. a. q. Sed quid amplius in longum protr hendus est serino noster circa hac productionem, cum innumerς auctoritates pastim legantur, modo apud Patres antiquos, sed in ipsemet textu Euagelico expresse,quibus hoc confirmare li-νMLi. Ito. bet Vnde Paulus: spiritus raresiarii h. ... se cauit Iesum. Matti . . Quem mittet Priter ιn nomine meo, spiritu veri a D. Alibi:
s M, Misit Deus sese sem in cordia QMAE,&c, multa extat confirmatia hoc idem, sed una est singularis ,pbatio,& est ista. Nisi Spiritus S. procederet etia ab ipso Filio, Filius Dei Christus Dominus ii 5νu'- dixis et suis discipulis: arripue Spirat rarpiinaa s. suo . sic, nam ex hoc liquet appareat, prolixior discusso omittatur. Ab viroq. igitur Spiritum b. procedere, rc stat probatum; sed nunquid ipsemet Pater, & Filius inquatum omnino unum,uci inquantum plures spirant
Spiritu S. quaerunt Theologi, ad quos est dicendum Ossertore D. Augultino
ex mo, quod utique, ut nuper tetigimus; nam sicut Pater,& Filius,& bpiritus S .ad creaturam producenda dicuntur unum principium, pari modo diccndum est de spiratione Spiritiis saneti
Creatura a tribus inquantum una, hoc est dictu inquantum unicam hab t omnipotentiam .i. inquantum sunt unum,& non inquantum sunt distincti, igitur& hac ratione Spiritus S. a duobus spi-iatibus spiratur, sicut creatura a tribus creantibus crcatur, di hoc d si taxat, quoad similem mcdum principiandi. Insuper dubitatur, ani ple Spiritus S. ab v-tr0que . s. Patre, di Filio uniformiter spiretur ξ supposito,quod actus spita di trifariam coia siderari pol st: p: imo, iii se simpliciter, & absolute; secun do, respectu termini. i. quatenus producitur Spiritus S. tertio, ri spectu suppositoro, a quibus emanat, dici pote it resolute, i primis duobus modis omni ro uniformiter ab utroq. spiratur 1 pii itus S
tanquam unicus terminus productu S,
videlicet unicus Spiritus S. sed tcrtio modo aliqualis distormitas in cius spiratione videtur, quia Pater spirata se, hoc est, Pater habui a se vim suit Icti, Filius vc ro non a se, sed a Patre pcr aeternam generationem recipit vim spirandi, quam obtena dea Patre habct, lucuspiret Spiritum sanetum. Scd quid dicendum i sset ad Patrcs quos dant insanes.s ad Az ustin si, qui dicit,quod ri incipalita procculta Patre Θ
79쪽
vre Θ ad Hieron. qui proprie Spiritu S. Ratio primo elicitur ab eodem, quia
i Patre per Filium procedere; ad Hilirium , qui Spiritum S. a Patre per unigenitum est promereὸpari ratione esset his satilfaciendum, dicedo, quod licet Pater prius origine Filium generet, quam spiret Spiritum S. nihilominus non prius origine Pater ipsuin spirat, quam Filius, sed in codem initanti originis uterq. simul ipsum prod. seruato tamen ordine supradicto . s. quia Pater a se, Filias non a se spirat. - Iste est igitur in diuinis nobilissimus
ordo harum personarum, quae tamcn omnino magia tu dine equ. ues diciatur, iuxta illud Symb ili' suae coiterna ssit, ct coaequales, quae ta men magnitudo est virtutis, non molis, ut est magnitudomatcrialis. Nam ubi potest cile cxceia sus inter ipsas, si ad inuicem per circuis incessi tim una elt in alia λ hoc est mu- tu .i, se intima praesentialitas subsisten.
tis, seu sup p isti in subsiliete reipsa di.
stincto eiusdem tamen nature,num re--peritur in eis & si hoc modo a qualus in magnitudine sunt, in pol tia itidem aequales existimantur, quod & ex ore
Saluatoris confirmatur. Omnia, faraeb
let Patre funt. & hac firma ratione, quia potcntia. s. activa,quar dicit pers cticine in simpliciter, de omne tale seper in Deo est ponendu, cum ipse maxime
ens, & maximς in actu dicatur esse. aeuomodo in creaturis reperiatur m stigium Sanctiss. Trinitatis. SEd utrum tandem in creaturis imueniatur vestigium istius sanctiss. Trinit. Respondetur ad aures ta Tho quod praeter illam similitudinem Angelicam,de qua supra aliquid dictd est demente eiusdem S. Doct. utique in cunctis creaturis inuenitur vestigium Trinitatis sanctiss. generaliter tamen, in la nihilominus rationali eiusdem representatio reperitur per modum , imaginis specialiter
in quocunq. inueniuntur aliqua, quae reducuntur in diuinas personas , Ut in musam, in illa reperitur vestigium Trianitatis, at omnis creatura est huiusmodi. Quare, &c. Probatur Maior: illa .n. representatio dicitur vestigi j, qua enectus representat,saltem causalitarem suae naturae, igitur,&c. Minor apparct clara ex hDc,
quia quaelibet creat uia habet subitantiam, speci m. & ordinem, & facta est
in numero, pondcre, & mcnsura, quae omnia personarum causalitatcm reproscia tant, ut in materia. Praeterca sicundo in quacunq. crea tura inuenitur imago Trinitatis, in illa inuenitur verbum conceptum, & amor
proccdes, sed ista rationalis cst hii ius modi, quare,&c. prima probatur,quia repreluntatio imaginis est , quatum ad aliquam similitudinem formae; Filius procedit a Patre, ut Verbum, lipiritus
janctus ab viroq. ut amor, quare, &c,sccunda remanci probata , quia in anuma nostra, tanquam in bilissima forma apparet conspicue hoc vestigiu ra tione in talluctus,memoria ,& volunt Neis, quare, &c. Asterendo tamen,quod in caeteris rebus omnibus appareat suon odsi ut vidcbimus alibi, Deo fauete pro hac subliini doctrina vid Scotum. Haec sunt,quae compendiose, & breuiter ad aures noli rati v TheOIC goi una dici potest de natura diuina, ex quibus elici possimi aliquales confornutat LI, cum doctrina Ethnicorum , oin illa ingenti inultiiudine I Quat udam Quaesito num argutantium , qui in hoc negotio nimis laborare videntur.
Deus, quomodo nomirari possit.
REstat, ut videamus, an rata essen. tia diuina, latum numen aliquod praecisum nomen habeat, vel inclitis, aliquo nomine vocetur a nobis, vul ta-dem a nobis i dicatur esse nominabilis p nt i qui Deli a creatura ncqua qu is sitimm. H no
80쪽
nominari posse assirmat, inter quos est
Gandauentis Hen. cuius ratio est, eo
quia diuina natura est immeis, & infinita , Se sic nobis nota haud esse pote it, hinc est, quod non pol nominari; sed sol si nodo ab ipsomet Deo, cui soli sua
natura nota cit,nomine proprio nominari potinge ratio cum alijs eiusdem D. a Doct. 1 ubtili merito reprobatur, in Pri . serit. Dist. a a. Quaest. unica. Ang. Doct. melius oeu posset nobis nominari arirmat, sicut pol intelligi,
quia voces, seu nomina reici untur, ad res significandas seu nominandaS,m,
diate conceptione intellectus,quod patet per Philosophu, & quoniam cognitio, qua pro statu isto habemus de Deo
per creaturas, habenaus secundu habitudinem principij excellentis, & uo secundum propriam eius estentiam, id coaliquo nomine cfleutia eius a nobis nequaqua nominatur, sed eo modo, quo cognoscitu huc est ex creaturis,scu cf- se tibiis suis. Ideo Patres,& Scripturs, ut Dion.& Proin quae in nominabilem ipsum iaci ut, debet hoc modo . i. quod ad ellentiam) non autem quo ad riri etiones in creaturas ab ipso proccdcintes intelligi. Sera ph. Bona u. per paucis mutatis, videtur hoc idem sentire .cquod non possit a nobis proprio nominc nominati, sed a se ipso,qui sibimet nomiua in potuit. i. Bonu, ik Qui est. Unde Dion. vult, quod illud nomen Bonum, siti l lummodo proprium Dei, & principale nomen. Damascivero, quod illud, Qui
est, quia unus attedit in nomine pei t ctionem,alius absolu tionem, uterq. tamen proprietatem, eludit,quod nos, secundum nostram cognitionem possumus Deli nominare triplici modo. per effectunt,&in hoc cum Thoma comeordat, per excelletiam, de per ablati nem, sicuti postimus hoc pacto cis c gnoscere; per effectum , est per creatui a s. per excelletiam, dando ei nomina laudis eminctiori modo,quam de tur creaturis ; per ablationem, misere. do ab eo omnem impersectionem. Scotus tande, primissa quadrimem.
bri diuisione nominii,vel quod aliquis possit aliquo nomine quadrupliciter
uti. Prim,ut res cst Secundo,sicut utiatur aliquis nomine pro signo ad placitum, non habendo conceptum signati, sed tantum scit, quod est nomen signia ficativum. Tertia, utitur aliquis nomia ne pro signo,habendo conceptu signa ti tantum in uniueis,li. Quarto, utitur quis nomine pro signo expressivo conisceptus distincte, de an particulari. Stante hac d uisione, concludit se illisse. Doctor, quod tribus primis in
dis Di usa nobis potcst utiq. nominati, quarto autem modo ncquaquam, hanc positionem hac ratione videtur
bi Dcus non esset nominabilis a n bis, hoc esset pro tanto, quod no haberetur conceptus distinctus de Deo, sed habetur conceptus dii tinctus, &sicut habe tur,lic nominatur, non impedit ibi ,quin Deus sit nominabilis. Huius rationis probatio est,q uia alia quid potest nominari puta substantia, quae tamen distincte non concipitur inobis pro statu isto uius ratio est,quia omne illud, cuius praesentia est natur liter cognoscibilis,eius etiam ab lentia, igitur;& sic habetur, quomodo Deus sita nobis nominabilis, per rationes sam et illimorum, pariterq. doctissimorum
Illa vcio nomina septuaginta sortitudinis,& amoris, alia numero eadem,
ac tandem illa, quibus lex diuina tota exprimitur , quae septuaginta pariter numerantur de Deo, talia sunt, qualia tib his Doctoribus determinantur. Pater Deus rationem, quod Graechvclo. r. nais, hoc est a natura prunissin Urbe Dcos dicit metus, vel ἀπὸ θ.ῖν a currendo, quod viderent Solem, di astra in perpetuo cuisu,vel quia omnia cognoscat,& gubernat: Vnde