Iulii Caesaris Scaligeri De causis linguae Latinae libri tredecim

발행: 1597년

분량: 491페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

rda IVL. CAEs. SCAL. LIB. I.

in aliis non produxit vocalem', Fer, quod erat a Fere, ne in hoc quidem debuit. At enim non semper sequitur nos proportio illa: ut in Fio, Fies, Fierem, eadem vocalis nunc longa, nunc breuis est: & usus extorquet multa. Apocope quoque multa produxit breuia, cum moram, quam subducebant ex consonante subtracta, re ponerent in vocali: Pecus, breuem habet finalem:Fecu,longam. Quare illi iidem dedere manus, adducti Ovidii manifesta autoritate, in primo de Arte: Hos fac Armenios: hac est Danaeia proles. Quanquam autem haec eorum natura est, tamen alijs quoque competit, sed vario sane eue tu, eruet, Vel En, Nomen: Uer, F . M, semper corripitur, Sibilus varius est , Siti, Suos. Dicimus autem commodius nos, quam Veteres dicebant, mutas habere vocales breues: at illi aliter locuti sunt, Mutas esse breues, duplices autem longas. Neque enim consonantium affectio est, vel corripi, vel produci: sed quarundam natura est, Vt patiantur vocales corripi: d plicium aute efficere, ut illet producantur. Si enim

consonantes producerentur, aut corriperetur,noegeremus vocalibus in pronunciatione: neque enim tenores,aut tempora in con nantibus sunt:

Σ, enim producit, non est producta ipsa. Sic non recte dixere Ii quidas esse breues: neque illa oratio proba est, Liquidae breuem efficiunt syllabam. Nam quod duplices longam faciunt,mo ra ac dissicultas in caussa est: at liquidae breuem facere non possum: si enim possent, ubicunque

142쪽

DE CAUSIS LING. LAT. I 3ponerentur,sacerent:hoc autem falsum est: sequi tur enim tam L, quam R,longaS: Vt, Γληλον,ηρ citc. Sic

duplices,aut duplicatae,no producunt quamlibet syllabam : nam τηξι: priorem producit natura, non positione: sc,γλωψα. Non faciunt igitur ut fit breuis, sed permittunt, neque mutant: nni tam igitur habent actionem: ut in Patre , nillil mutant, sed patiuntur talem tantamque est e, quanta fuerat in Pater. iccirco a Graecis & molles.& udae dicte suntiat mollis non est agere, scd pati.

INterest aspirationis omnibus interdum praeponi vocalibus: uni autem Y,semper, nisi more Solico : eam enim non aspirant, ut diximus. In medio autem inter Α, Ε, I, o , Atheniensium imitatione, oui KTAH DN, scribebant. exempla sunt, mimus, Herus, Hio, Honor, Humme Cha, Vehemens, ihi, Oho. Praeterea anteponi diphthongis omnibus, Hau, Heu, Her, Ha, Hoedus. Huius sonum me puero non audisses: nunc maxime obseruant literati: quidam etiam puti

de. Indocti vero etiam locis non necessarijs, ita, ut latrare videantur: id quod irridebat in Arrio Catullus poeta: cuius sales tam lolitianus exultabundus iactat sese intellexisse , non est assecutus. neque enim satis est deprehendere aspirationes, quae ibi tum essent ascriptae r sed opus fuit cauto, ne lepidissimi poetae festiuitas refrigesceret. Nam quare, multa verba cum pro posuisset, Chommoda & Hinsidias , clausit e

pigramma fluctibus potius Ionij maris, quam

143쪽

Adriaticiὸ Sane quia ab Ione cum dicta esset turi regio, tum mare, factum cst ab Arrio, ut ab hiatu, quem aspirando assectabat, Hionij dicerentur.

Consonantibus tribus apponitur, quarum exempla sunt , Chremes, whilippus, Thraso. Non temere autem dubitatum est a nobis olim, utrum R, ab aspiratione antecedatur vocalium more, an antecedat eam ritu consonantium. Ratio dubitandi fuit: nam cum aspirationis loco pone bant, B, Praeponebant ipli R, ut Bretor: ergo si vices gerit, videtur etiam locum vindicare. Prae terea R, nulli consonantium praeponi potest: ergo neque ei, quae consonantis habetur loco. Sane Vero aspiratio ante vocales statuitur, ne-

que valde differt ab AEolieo elemento. Potest N illud augere dubitationem: excogitaturos suisse Graecos aliquam notam , qua concretam aspirationis & illius literae significarent potestatem, sicut cum complexi sunt, alia tria, Θ, Me . Sed notula imposita ipsi R, ostende uni euntausiam aspirationis in eo fuisse, qui & in vocalibus intelligeretur. Contra tamen Latini etiam in vetustis monumentis postposuere. Caus a aspirandi fuit soni volubilitas,atque vibratio, uticebamus. in omni autem Vibratione recipitur

aer per thterualla r quare intra ipsum potius elementum aspiratio ipsa, quam praeposta perci' piatur. Latini autem spreuere illam asperitatena. Nam quemadmodum extra ipsum R, eam depre hendas, aeris crassitiem Θ geminetur enim, quod apud Graecos fit , non possis praeponere sic,

sed si postponas sic Drstin, non poti us

videare

144쪽

videare priorem literam,quam posteribrem onerare. Quidam minus sapienter etiam Tonuim a- spirant, cum tamen Romani ipsi de suo R, omne exemerint usum aspirationis. Stultius autem, qui etiam Tenum fluvium: neque enim Germa- Richtetini ei elemento apponunt flatum ullum: Lenissu me enim sua lingua pronunciant, iudicem,&an- 66rnulum,& ectuum,& alia. neque par est nobilissi-rnae gentis nuuium a Graeculis rationem nominis accepisse: sed qua nunc voce pruinam appellant, fortasse aquam omnem gelidam, atque inde etiaRenum nominarint. In φρουδος autem &φροίμιον videris quemadmodum pr ponatur ipsi R,suit e

De modo, ae ratione scribendi. .

postquam literarum originem,numeru causisses, atque usum contemplati sumus: interest

veri philosophi illud quoque indagare, uter sit

imodus naturae propior in laribendo: isne, quem Hebraei sequuntur, a dextra nostra in sinistram introrsum: an noster, qui a sinistra in dextram extrorsum excurrit: est enim motus una ex caussis , literarum: quare motus ipsius ratio siue modus literarum quoque generationis erit affectio. Atque illi quidem tuentur se mundi oritine, quasi cum naturae legibus omnia instituta tua tum incorrupta nacti sint. Caeterum hoc nihil iuuerit ζ' : quippe multarum artium inueta post illa rudimenta emersere. quare consulto factum sit, vernultis cum aliis eorum legibus, hoc quoque M

145쪽

Ios IV L. CAE s. SCAL. LIB. r.emcdatum: atque iccirco arationibus deducetida sint consilia huius consuetudinis. Poteriit a ferre, motu coeli esse a dextro in sinistrum: atque ita eorum tractu in scribe do coeleste motu imitari: a dextrom. in sinistru ducunt. Huic rei summa cura certis in locis respondimus: & in libris de Coelo,&in Commentariis de insomniis. Coelum neque dextrum habere, neque sinistrum. Ad haec multae sunt rationes , quibus peruerse scri'

bere arguuntur. Principio motus manus naturarilis cxtrorsum est. quies enim intus ad pectias &oculos in foetu . igitur primus motus extrorsum explicatur. quare pugna quoque sic cietur, & cae

tera opera, extento brachio, no retracto. Praeterea nobis relinquitur sub oculis ad contemplandum , quid, quantumque descriptum sit: quod illis calamo ac manu tegitur. item in dex rumhumerum conuersa facie sunt statuari atque ima gines : sic enim & croditae sunt opus suum respi cere, & contra hostem stare: quare Aquilarum rostra in signis ad eam quoque partem picta se re. Ergo obtutus noster suapte natura plus dex, trorsum versum sertur. Illud vero argumentum inuictum est, eos ipsos inter scribendum literarum ipsarum virgulas ac lineas directas aut transuersas a sinistra inchoatas, in dextram desinentes terminare. r igitur partis ratio, eadem etiam sit totius:& quemadmodum linearum tractus, i taliterarum quoque ordo seruandus erit. Sed textrinam prius inuenit ges illa, quam scriptura. Textores enim tramae primum filum introrsum iaciunt, id autem coacti, non natura: quoniam dextra

146쪽

UE CAVsis 1 ING. LAT. 3υ dextra manu cum incipiunt ,& sinistrae operam vicissim petunt, sic motus fuit auspicandus. V rum iidem ipsi, ubi caetero operae naturae legibus ad mouendum libere uti possunt, poliuntque te las, aut pannos, aut sepum inducunt, & furfures: tum vero extrorsum versus a sinistra in dextram, iure suo ut fruatur manus in excursum faciunt.

HActenus quae cuiusque esset natura literae, visum est : Nunc antequam de syllaba di

cimus, explicanda est earundem ratio, quam ad syllabam ipsarn constituendam inire debeamus. Consonatibus igitur conuenit omnibus dictiones inchoare, atque etiam terminare, praeter c, Q, et: his enim nulla praefinitur. nam consessum est v gsΡΕstuc, ita scriptum csse, sicut PONT. MAx. item FORTITUD. sicut TERT.& EXER- .cIT. De P, non oportet dubitare : Volup. enim& apud Ennium, & apud Plautum etiamnunc quibusdam versibus extantibus de scipitas acit fidem. Vocales autem aeqtie omnes, di inchoant, & claudunt, Ede, oro, Ini, Upu. Item diphthongi, Eneas, Oebalia, Eidus, Euge, claudere, Vocalis una Gr ca ab initiis exclusa fuit sine aspiratione, nisi more Solico, Y. A duabus consonan-yibus potest incipere, sicut duabus vocalibus, ut Cras: sed etiam a tribus, ubi sunt liquidae sum C, P , T , sibilo praecedente , sciom,

147쪽

Scmpus, Splendo Spretis, Stiatum, Strepitus. &pud Graecos etiam addita aspiratione,σφραγὶς.In duas pollunt desinere, Hyems. & in tres, Stirps. rum quaedam iam sunt declarata. sed hic per conclusionem quadam collecta sint pro princupiis syllabarum, more Peripatetico.

LATINAE, LIBER

C A.Ρ V T X L VIII. 'firmabzabae, quae materia. VEMADMODUM ex elementis primis quatuor naturalibus in viauni

coalescentibus sit id, quod mistum dicimus , & ex puncto fit linea: ita

extiterarum constitutione id confieri dixere quod ab ea coprehensione Grsci vocant:quam ob caussam etiam sic defini-uere: Syllaba est coprehensio literarum sub uno accentu,& uno spiritu indistanter prolata. Quam definitionem &falsam esse, &eius partes malo cohaerere ostendamus. Nam sicut litera ipsa est

quiddam indivisibile, non autem priuatio diui sonu:

148쪽

sonis: ita syllaba erit quiddam diuisibile, non autem ipsarum partium comprehensio: atque id cxeo manifestum est,cum dicunt,syllabam ex binis aut pluribus literis costari: at comprehensio non diuiditur in literas: neque enim unio materiae &formae corpus ipsum est. Male etiam dixere prolatam:accidit enim syllabae proferri: potest enim di scribi, & in monte reponi ipsa: quare ita dicant recte, Qis proferri possit. Tertius error ex his manifestus est : nam hi sub uno accentu est, crit &sub uno spiritu,& sine interuallo: suum enim vastque syllaba accentum habet: vacant igitur haec. Postremo pessimo consilio putarunt omne syllabam multis concrescere elementis: accidit enim huic rei, quam syllabam appellant , numerus elementorum. Si enim esset essentia syllabar, ergo substantia reciperet intentionem & remisesionem: hoc autem talsum est: atque hac ratione,

syllaba haec Stirpsis esset magis syllaba, quam haec,

at maior est per quantitatem, non autem magis per substantiam. Nam quod aiunt mono gr malas vocales, non esse veras syllabas,ridiculum est. Quid igitur sint λ Imo vero verissime sunt hoc, quod falsb nomine syllabar vocat: quo nia & priores sunt,& simpliciores, & hoc ipsum

sunt, quod aliis communicant literis. Syllabar igitur nomen falsum est,atque aliud quaerendum: Vtemur tamen usitato ut intelligamur:definietur autem sic, llaba est elementum sub accentu. Itaque & materiam habebis, & formam: cst enim elementum materiat id autem per quod accen-itim potest suscipere, forma.

149쪽

Πo IVL. CAE'. SCAL. LIB. II.

Accidit autem numerus clementorum syllabar, sicut plantis soliorum & ramorum,& radicum,&fibrarum. Nam animalibus quoque satis est,si v num instrumentum habeant sentiendi: neque enim desinunt esse animalia. Itaque si animal definias, falso apponas, pluribus constitui. Hoc au'tem quod dicimus accidere, aut siti quod Graeci proprium vocant, aut esto etiam differentia spe-. cies certas distinguens in rebus naturalibus: at in lillaba DE, nulla forma est separans eam ab hac syllaba, E: sed pars illa tantum materialis scilicet, ' D, accidens ipsi E. Numerus autem est, a singulis Mars, Stans, Stirps,nim diphthongo tot remanent. longe maior. Intelligo autem

nunc diphthongorum vocales numero notula- rum,non sono separatas. Aut igitur sola vocalis est:aut cum alia,ut in diphthongo: aut cosonantem unicam praecedens, aut duas, aut, tres, Stirps:aut Unam sequens, Sa aut duas, Dra- . eo aut tres,Strenna. re licet non admiserit v-sus, tamen quantum earum natura seri, octo esse

literarum potest syllaba: si quidem trinis obsideri eonsonantibus diphthongi sonus patitur. Eam

tamen asperitatem mitiorem secit usus, exhilarata tristitia confragosae pronunciationis: vi alternis , si tres praecederent consonantes, duae sibi-

Consomnis, quae inter duas locales est miri applicetur.'

'DB iore libro de Systasi&Diastasi diximus: ut A literarum mutuam cognati*nem, quae parserat ad senas Inique, Ast Germanis etiam

150쪽

DE CAVs Is LINc LAT iuerat potestatis, intelligeremus. Nuc vero videndum est, quod & veteres disputarunt, ad utrams1llabam constituendam comparetur consonans, quae inter duas vocales sita sit. Ac Herodianus Oidem ita sensit, qualemcunque vocalem haerere prscedenti consonanti: si dietio inueniatur,abeidem incipiens consonante. no quod hoc illius

caussa sit: sed quia per hoc illud cognoscatur. Vt in verbo Fero, quod bi syllabum sit, R , posterioris

vocalis esse, non prioris: idemque in compositis debere obseruari. Nam quanquam ex &componitur tamen ubi duo haec in unum conuenere, B, coire cum A, sequenti ins Illabam, non cum praecedenti. Sed aduersus hanc sententiam sic argumentantum in

B, accedit ad secundam vocalem, ibi prima non p0terit corripi , propterea quod iam sit A , praepositio, quae semper & ubique longa est. Item in Circumara no fieret elisio ipsius Μ, si sequenti applicaretur: praeterea in qbhinc , & Adhuc, B, de C, aspirarentur. id quod est absurdum, ac nuia

quam receptum. In eandem sententiam videtur incliare Quintilianus, atque in vocibus compositis syllabas diuidere pro modo partium, in

Uruffice, & obstentio. Vt has rationes soluamus , animaduertendum est, ctim ex duabus vocibus una fit, non accentum sollim, sed literarum quoque exigi cob aerentiam: neque enim i ta pronuncics, ε 1bas G, compositum , Ut Abbo, flus, disiuncta. quanam igitur pronunciatione essicietur, ut B, a sequenti vocali subtrahatur λ Ad haec, si pituita a petendo vitam du-

SEARCH

MENU NAVIGATION